২. অভিধম্মভাজনীযৱণ্ণনা

৩২. ইদানি অভিধম্মভাজনীযং হোতি. তত্থ ৰূপক্খন্ধনিদ্দেসো হেট্ঠা ৰূপকণ্ডে ৱিত্থাৰিতনযেনেৱ ৱেদিতব্বো.

৩৪. ৱেদনাক্খন্ধনিদ্দেসে একৱিধেনাতি এককোট্ঠাসেন. ফস্সসম্পযুত্তোতি ফস্সেন সম্পযুত্তো. সব্বাপি চতুভূমিকৱেদনা. সহেতুকদুকে সহেতুকা চতুভূমিকৱেদনা, অহেতুকা কামাৱচৰাৱ. ইমিনা উপাযেন কুসলপদাদীহি ৱুত্তা ৱেদনা জানিতব্বা. অপিচাযং ৱেদনাক্খন্ধো একৱিধেন ফস্সসম্পযুত্ততো দস্সিতো, দুৱিধেন সহেতুকাহেতুকতো, তিৱিধেন জাতিতো, চতুব্বিধেন ভূমন্তৰতো, পঞ্চৱিধেন ইন্দ্ৰিযতো. তত্থ সুখিন্দ্ৰিযদুক্খিন্দ্ৰিযানি কাযপ্পসাদৱত্থুকানি কামাৱচৰানেৱ. সোমনস্সিন্দ্ৰিযং ছট্ঠৱত্থুকং ৱা অৱত্থুকং ৱা তেভূমকং. দোমনস্সিন্দ্ৰিযং ছট্ঠৱত্থুকং কামাৱচৰং. উপেক্খিন্দ্ৰিযং চক্খাদিচতুপ্পসাদৱত্থুকং ছট্ঠৱত্থুকং অৱত্থুকঞ্চ চতুভূমকং. ছব্বিধেন ৱত্থুতো দস্সিতো. তত্থ পুৰিমা পঞ্চ ৱেদনা পঞ্চপ্পসাদৱত্থুকা কামাৱচৰাৱ ছট্ঠা অৱত্থুকা ৱা সৱত্থুকা ৱা চতুভূমিকা.

সত্তৱিধেন তত্থ মনোসম্ফস্সজা ভেদতো দস্সিতা, অট্ঠৱিধেন তত্থ কাযসম্ফস্সজা ভেদতো, নৱৱিধেন সত্তৱিধভেদে মনোৱিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা ভেদতো, দসৱিধেন অট্ঠৱিধভেদে মনোৱিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা ভেদতো. এতেসু হি সত্তৱিধভেদে মনোসম্ফস্সজা মনোধাতুসম্ফস্সজা, মনোৱিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজাতি দ্ৱিধা ভিন্না. অট্ঠৱিধভেদে তায সদ্ধিং কাযসম্ফস্সজাপি সুখা দুক্খাতি দ্ৱিধা ভিন্না. নৱৱিধভেদে সত্তৱিধে ৱুত্তা মনোৱিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা কুসলাদিৱসেন তিধা ভিন্না. দসৱিধভেদে অট্ঠৱিধে ৱুত্তা মনোৱিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা কুসলাদিৱসেনেৱ তিধা ভিন্না.

কুসলত্তিকো চেত্থ কেৱলং পূৰণত্থমেৱ ৱুত্তো. সত্তৱিধঅট্ঠৱিধনৱৱিধভেদেসু পন নযং দাতুং যুত্তট্ঠানে নযো দিন্নো. অভিধম্মঞ্হি পত্ৱা তথাগতেন নযং দাতুং যুত্তট্ঠানে নযো অদিন্নো নাম নত্থি. অযং তাৱ দুকমূলকে একো ৱাৰো.

সত্থা হি ইমস্মিং অভিধম্মভাজনীযে ৱেদনাক্খন্ধং ভাজেন্তো তিকে গহেত্ৱা দুকেসু পক্খিপি, দুকে গহেত্ৱা তিকেসু পক্খিপি, তিকে চ দুকে চ উভতোৱড্ঢননীহাৰেন আহৰি; সত্তৱিধেন, চতুৱীসতিৱিধেন, তিংসৱিধেন, বহুৱিধেনাতি সব্বথাপি বহুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধং দস্সেসি. কস্মা? পুগ্গলজ্ঝাসযেন চেৱ দেসনাৱিলাসেন চ. ধম্মং সোতুং নিসিন্নদেৱপৰিসায হি যে দেৱপুত্তা তিকে আদায দুকেসু পক্খিপিত্ৱা কথিযমানং পটিৱিজ্ঝিতুং সক্কোন্তি, তেসং সপ্পাযৱসেন তথা কত্ৱা দেসেসি. যে ইতৰেহি আকাৰেহি কথিযমানং পটিৱিজ্ঝিতুং সক্কোন্তি, তেসং তেহাকাৰেহি দেসেসীতি. অযমেত্থ ‘পুগ্গলজ্ঝাসযো’. সম্মাসম্বুদ্ধো পন অত্তনো মহাৱিসযতায তিকে ৱা দুকেসু পক্খিপিত্ৱা, দুকে ৱা তিকেসু উভতোৱড্ঢনেন ৱা, সত্তৱিধাদিনযেন ৱা, যথা যথা ইচ্ছতি তথা তথা দেসেতুং সক্কোতি. তস্মাপি ইমেহাকাৰেহি দেসেসীতি অযমস্স ‘দেসনাৱিলাসো’.

তত্থ তিকে আদায দুকেসু পক্খিপিত্ৱা দেসিতৱাৰো দুকমূলকো নাম. দুকে আদায তিকেসু পক্খিপিত্ৱা দেসিতৱাৰো তিকমূলকো নাম. তিকে চ দুকে চ উভতো ৱড্ঢেত্ৱা দেসিতৱাৰো উভতোৱড্ঢিতকো নাম. অৱসানে সত্তৱিধেনাতিআদিৱাৰো বহুৱিধৱাৰো নামাতি ইমে তাৱ চত্তাৰো মহাৱাৰা.

তত্থ দুকমূলকে দুকেসু লব্ভমানেন একেকেন দুকেন সদ্ধিং তিকেসু অলব্ভমানে ৱেদনাত্তিকপীতিত্তিকসনিদস্সনত্তিকে অপনেত্ৱা, সেসে লব্ভমানকে একূনৱীসতি তিকে যোজেত্ৱা, দুতিযদুকপঠমত্তিকযোজনৱাৰাদীনি নৱৱাৰসতানি পঞ্ঞাসঞ্চ ৱাৰা হোন্তি. তে সব্বেপি পাড়িযং সংখিপিত্ৱা তত্থ তত্থ দস্সেতব্বযুত্তকং দস্সেত্ৱা ৱুত্তা. অসম্মুয্হন্তেন পন ৱিত্থাৰতো ৱেদিতব্বা.

তিকমূলকেপি তিকেসু লব্ভমানেন একেকেন তিকেন সদ্ধিং দুকেসু অলব্ভমানে পঠমদুকাদযো দুকে অপনেত্ৱা, সেসে লব্ভমানকে সহেতুকদুকাদযো পঞ্ঞাস দুকে যোজেত্ৱা, পঠমত্তিকদুতিযদুকযোজনৱাৰাদীনি নৱৱাৰসতানি পঞ্ঞাসঞ্চ ৱাৰা হোন্তি. তেপি সব্বে পাড়িযং সঙ্খিপিত্ৱা তত্থ তত্থ দস্সেতব্বযুত্তকং দস্সেত্ৱা ৱুত্তা. অসম্মুয্হন্তেন পন ৱিত্থাৰতো ৱেদিতব্বা.

উভতোৱড্ঢিতকে দুৱিধভেদে দুতিযদুকং তিৱিধভেদে চ পঠমতিকং আদিং কত্ৱা লব্ভমানেহি একূনৱীসতিযা দুকেহি লব্ভমানে একূনৱীসতিতিকে যোজেত্ৱা দুতিযদুকপঠমতিকযোজনৱাৰাদযো একূনৱীসতিৱাৰা ৱুত্তা. এস দুকতিকানং ৱসেন উভতোৱড্ঢিতত্তা উভতোৱড্ঢিতকো নাম ততিযো মহাৱাৰো.

বহুৱিধৱাৰস্স সত্তৱিধনিদ্দেসে আদিতো পট্ঠায লব্ভমানেসু একূনৱীসতিযা তিকেসু একেকেন সদ্ধিং চতস্সো ভূমিযো যোজেত্ৱা একূনৱীসতি সত্তৱিধৱাৰা ৱুত্তা. চতুৱীসতিৱিধনিদ্দেসেপি তেসংযেৱ তিকানং ৱসেন একূনৱীসতিৱাৰা ৱুত্তা. তথা বহুৱিধৱাৰে চাতি. তিংসৱিধৱাৰো একোযেৱাতি সব্বেপি অট্ঠপঞ্ঞাস ৱাৰা হোন্তি. অযং তাৱেত্থ ৱাৰপৰিচ্ছেদৱসেন পাড়িৱণ্ণনা.

ইদানি অত্থৱণ্ণনা হোতি. তত্থ সত্তৱিধনিদ্দেসো তাৱ উত্তানত্থোযেৱ. চতুৱীসতিৱিধনিদ্দেসে চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা ৱেদনাক্খন্ধো অত্থি কুসলোতি কামাৱচৰঅট্ঠকুসলচিত্তৱসেন ৱেদিতব্বো. অত্থি অকুসলোতি দ্ৱাদসঅকুসলচিত্তৱসেন ৱেদিতব্বো. অত্থি অব্যাকতোতি তিস্সো মনোধাতুযো, তিস্সো অহেতুকমনোৱিঞ্ঞাণধাতুযো, অট্ঠ মহাৱিপাকানি, দস কামাৱচৰকিৰিযাতি চতুৱীসতিযা চিত্তানং ৱসেন ৱেদিতব্বো.

তত্থ অট্ঠ কুসলানি দ্ৱাদস অকুসলানি চ জৱনৱসেন লব্ভন্তি. কিৰিযমনোধাতু আৱজ্জনৱসেন লব্ভতি. দ্ৱে ৱিপাকমনোধাতুযো সম্পটিচ্ছনৱসেন, তিস্সো ৱিপাকমনোৱিঞ্ঞাণধাতুযো সন্তীৰণতদাৰম্মণৱসেন, কিৰিযাহেতুকমনোৱিঞ্ঞাণধাতু ৱোট্ঠব্বনৱসেন, অট্ঠ মহাৱিপাকচিত্তানি তদাৰম্মণৱসেন, নৱ কিৰিযচিত্তানি জৱনৱসেন লব্ভন্তি. সোতঘানজিৱ্হাকাযদ্ৱাৰেসুপি এসেৱ নযো.

মনোদ্ৱাৰে পন অত্থি কুসলোতি চতুভূমককুসলৱসেন কথিতং, অত্থি অকুসলোতি দ্ৱাদসঅকুসলৱসেন. অত্থি অব্যাকতোতি একাদসন্নং কামাৱচৰৱিপাকানং, দসন্নং কিৰিযানং, নৱন্নং ৰূপাৱচৰাৰূপাৱচৰকিৰিযানং, চতুন্নং সামঞ্ঞফলানন্তি চতুত্তিংসচিত্তুপ্পাদৱসেন কথিতং. তত্থ চতুভূমককুসলঞ্চেৱ অকুসলঞ্চ জৱনৱসেন লব্ভতি. কিৰিযতো অহেতুকমনোৱিঞ্ঞাণধাতু আৱজ্জনৱসেন, একাদস ৱিপাকচিত্তানি তদাৰম্মণৱসেন, তেভূমককিৰিযা চেৱ সামঞ্ঞফলানি চ জৱনৱসেনেৱ লব্ভন্তি. তানি সত্তৱিধাদীসু যত্থ কত্থচি ঠত্ৱা কথেতুং ৱট্টন্তি. তিংসৱিধে পন ঠত্ৱা দীপিযমানানি সুখদীপনানি হোন্তীতি তিংসৱিধস্মিংযেৱ ঠত্ৱা দীপযিংসু.

এতানি হি সব্বানিপি চিত্তানি চক্খুদ্ৱাৰে উপনিস্সযকোটিযা, সমতিক্কমৱসেন, ভাৱনাৱসেনাতি তীহাকাৰেহি লব্ভন্তি. তথা সোতদ্ৱাৰমনোদ্ৱাৰেসুপি. ঘানজিৱ্হাকাযদ্ৱাৰেসু পন সমতিক্কমৱসেন, ভাৱনাৱসেনাতি দ্ৱীহেৱাকাৰেহি লব্ভন্তীতি ৱেদিতব্বানি. কথং? ইধ ভিক্খু ৱিহাৰচাৰিকং চৰমানো কসিণমণ্ডলং দিস্ৱা ‘কিং নামেত’ন্তি পুচ্ছিত্ৱা ‘কসিণমণ্ডল’ন্তি ৱুত্তে পুন ‘কিং ইমিনা কৰোন্তী’তি পুচ্ছতি. অথস্স আচিক্খন্তি – ‘এৱং ভাৱেত্ৱা ঝানানি উপ্পাদেত্ৱা, সমাপত্তিপদট্ঠানং ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা, অৰহত্তং পাপুণন্তী’তি. অজ্ঝাসযসম্পন্নো কুলপুত্তো ‘ভাৰিযং এত’ন্তি অসল্লক্খেত্ৱা ‘মযাপি এস গুণো নিব্বত্তেতুং ৱট্টতি, ন খো পন সক্কা এস নিপজ্জিত্ৱা নিদ্দাযন্তেন নিব্বত্তেতুং, আদিতোৱ ৱীৰিযং কাতুং সীলং সোধেতুং ৱট্টতী’তি চিন্তেত্ৱা সীলং সোধেতি. ততো সীলে পতিট্ঠায দস পলিবোধে উপচ্ছিন্দিত্ৱা, তিচীৱৰপৰমেন সন্তোসেন সন্তুট্ঠো, আচৰিযুপজ্ঝাযানং ৱত্তপটিৱত্তং কত্ৱা, কম্মট্ঠানং উগ্গণ্হিত্ৱা, কসিণপৰিকম্মং কত্ৱা, সমাপত্তিযো উপ্পাদেত্ৱা, সমাপত্তিপদট্ঠানং ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা, অৰহত্তং পাপুণাতি. তত্থ সব্বাপি পৰিকম্মৱেদনা কামাৱচৰা, অট্ঠসমাপত্তিৱেদনা ৰূপাৱচৰাৰূপাৱচৰা, মগ্গফলৱেদনা লোকুত্তৰাতি এৱং চক্খুৱিঞ্ঞাণং চতুভূমিকৱেদনানিব্বত্তিযা বলৱপচ্চযো হোতীতি চতুভূমিকৱেদনা চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৱং তাৱ ‘উপনিস্সযৱসেন’ লব্ভন্তি.

চক্খুদ্ৱাৰে পন ৰূপে আপাথগতে ‘ইট্ঠে মে আৰম্মণে ৰাগো উপ্পন্নো, অনিট্ঠে পটিঘো, অসমপেক্খনায মোহো, ৱিনিবন্ধস্স পন মে মানো উপ্পন্নো, পৰামট্ঠস্স দিট্ঠি, ৱিক্খেপগতস্স উদ্ধচ্চং, অসন্নিট্ঠাগতস্স ৱিচিকিচ্ছা, থামগতস্স অনুসযো উপ্পন্নো’তি পৰিগ্গহে ঠিতো কুলপুত্তো অত্তনো কিলেসুপ্পত্তিং ঞত্ৱা ‘ইমে মে কিলেসা ৱড্ঢমানা অনযব্যসনায সংৱত্তিস্সন্তি, হন্দ নে নিগ্গণ্হামী’তি চিন্তেত্ৱা ‘ন খো পন সক্কা নিপজ্জিত্ৱা নিদ্দাযন্তেন কিলেসে নিগ্গণ্হিতুং; আদিতোৱ ৱীৰিযং কাতুং ৱট্টতি সীলং সোধেতু’ন্তি হেট্ঠা ৱুত্তনযেনেৱ পটিপজ্জিত্ৱা অৰহত্তং পাপুণাতি. তত্থ সব্বাপি পৰিকম্মৱেদনা কামাৱচৰা, অট্ঠসমাপত্তিৱেদনা ৰূপাৱচৰাৰূপাৱচৰা, মগ্গফলৱেদনা লোকুত্তৰাতি এৱং ৰূপাৰম্মণে উপ্পন্নং কিলেসং সমতিক্কমিত্ৱা গতাতি চতুভূমিকৱেদনা চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৱং ‘সমতিক্কমৱসেন’ লব্ভন্তি.

চক্খুদ্ৱাৰে পন ৰূপে আপাথগতে একো এৱং পৰিগ্গহং পট্ঠপেতি – ‘ইদং ৰূপং কিং নিস্সিত’ন্তি? ততো নং ‘ভূতনিস্সিত’ন্তি ঞত্ৱা চত্তাৰি মহাভূতানি উপাদাৰূপঞ্চ ৰূপন্তি পৰিগ্গণ্হাতি, তদাৰম্মণে ধম্মে অৰূপন্তি পৰিগ্গণ্হাতি. ততো সপ্পচ্চযং নামৰূপং পৰিগণ্হিত্ৱা তীণি লক্খণানি আৰোপেত্ৱা ৱিপস্সনাপটিপাটিযা সঙ্খাৰে সম্মসিত্ৱা অৰহত্তং পাপুণাতি. তত্থ সব্বাপি পৰিকম্মৱেদনা কামাৱচৰা, অট্ঠসমাপত্তিৱেদনা ৰূপাৱচৰাৰূপাৱচৰা, মগ্গফলৱেদনা লোকুত্তৰাতি এৱং ৰূপাৰম্মণং সম্মসিত্ৱা নিব্বত্তিতাতি অযং ৱেদনা চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৱং ‘ভাৱনাৱসেন’ লব্ভন্তি.

অপৰো ভিক্খু সুণাতি – ‘কসিণপৰিকম্মং কিৰ কত্ৱা সমাপত্তিযো উপ্পাদেত্ৱা সমাপত্তিপদট্ঠানং ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণন্তী’তি. অজ্ঝাসযসম্পন্নো কুলপুত্তো ‘ভাৰিযং এত’ন্তি অসল্লক্খেত্ৱা ‘মযাপি এস গুণো নিব্বত্তেতুং ৱট্টতী’তি পুৰিমনযেনেৱ পটিপজ্জিত্ৱা অৰহত্তং পাপুণাতি. তত্থ সব্বাপি পৰিকম্মৱেদনা কামাৱচৰা, অট্ঠসমাপত্তিৱেদনা ৰূপাৱচৰাৰূপাৱচৰা, মগ্গফলৱেদনা লোকুত্তৰাতি এৱং সোতৱিঞ্ঞাণং চতুভূমিকৱেদনা নিব্বত্তিযা বলৱপচ্চযো হোতীতি চতুভূমিকৱেদনা সোতসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৱং তাৱ ‘উপনিস্সযৱসেন’ লব্ভন্তি.

সোতদ্ৱাৰে পন সদ্দে আপাথগতেতি সব্বং চক্খুদ্ৱাৰে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং. এৱং সদ্দাৰম্মণে উপ্পন্নং কিলেসং সমতিক্কমিত্ৱা গতাতি চতুভূমিকৱেদনা সোতসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৱং ‘সমতিক্কমৱসেন’ লব্ভন্তি.

সোতদ্ৱাৰে পন সদ্দে আপাথগতে একো এৱং পৰিগ্গহং পট্ঠপেতি – অযং সদ্দো কিং নিস্সিতোতি সব্বং চক্খুদ্ৱাৰে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং. এৱং সদ্দাৰম্মণং সম্মসিত্ৱা নিব্বত্তিতাতি অযং ৱেদনা সোতসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৱং ‘ভাৱনাৱসেন’ লব্ভন্তি.

ঘানজিৱ্হাকাযদ্ৱাৰেসু পন গন্ধাৰম্মণাদীসু আপাথগতেসু ‘ইট্ঠে মে আৰম্মণে ৰাগো উপ্পন্নো’তি সব্বং চক্খুদ্ৱাৰে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং. এৱং গন্ধাৰম্মণাদীসু উপ্পন্নং কিলেসং সমতিক্কমিত্ৱা গতাতি চতুভূমিকৱেদনা ঘানজিৱ্হাকাযসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৱং তীসু দ্ৱাৰেসু ‘সমতিক্কমৱসেন’ লব্ভন্তি.

ঘানদ্ৱাৰাদীসু পন গন্ধাদীসু আপাথগতেসু একো এৱং পৰিগ্গহং পট্ঠপেতি – ‘অযং গন্ধো, অযং ৰসো, ইদং ফোট্ঠব্বং কিং নিস্সিত’ন্তি সব্বং চক্খুদ্ৱাৰে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং. এৱং গন্ধাৰম্মণাদীনি সম্মসিত্ৱা নিব্বত্তিতাতি অযং ৱেদনা ঘানজিৱ্হাকাযসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৱং ‘ভাৱনাৱসেন’ লব্ভন্তি.

মনোদ্ৱাৰে পন তীহিপি আকাৰেহি লব্ভন্তি. একচ্চো হি জাতিং ভযতো পস্সতি, জৰং ব্যাধিং মৰণং ভযতো পস্সতি, ভযতো দিস্ৱা ‘জাতিজৰাব্যাধিমৰণেহি মুচ্চিতুং ৱট্টতি, ন খো পন সক্কা নিপজ্জিত্ৱা নিদ্দাযন্তেন জাতিআদীহি মুচ্চিতুং, আদিতোৱ ৱীৰিযং কাতুং সীলং সোধেতুং ৱট্টতী’তি চিন্তেত্ৱা চক্খুদ্ৱাৰে ৱুত্তনযেনেৱ পটিপজ্জিত্ৱা অৰহত্তং পাপুণাতি. তত্থ সব্বাপি পৰিকম্মৱেদনা কামাৱচৰা, অট্ঠসমাপত্তিৱেদনা ৰূপাৱচৰাৰূপাৱচৰা, মগ্গফলৱেদনা লোকুত্তৰাতি এৱং জাতিজৰাব্যাধিমৰণং চতুভূমিকৱেদনানিব্বত্তিযা বলৱপচ্চযো হোতীতি চতুভূমিকৱেদনা মনোসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৱং তাৱ ‘উপনিস্সযৱসেন’ লব্ভন্তি.

মনোদ্ৱাৰে পন ধম্মাৰম্মণে আপাথগতেতি সব্বং চক্খুদ্ৱাৰে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং. এৱং ধম্মাৰম্মণে উপ্পন্নং কিলেসং সমতিক্কমিত্ৱা গতাতি চতুভূমিকৱেদনা মনোসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৱং ‘সমতিক্কমৱসেন’ লব্ভন্তি.

মনোদ্ৱাৰে পন ধম্মাৰম্মণে আপাথগতে একো এৱং পৰিগ্গহং পট্ঠপেতি – ‘এতং ধম্মাৰম্মণং কিং নিস্সিত’ন্তি? ‘ৱত্থুনিস্সিত’ন্তি. ‘ৱত্থু কিং নিস্সিত’ন্তি? ‘মহাভূতানি নিস্সিত’ন্তি. সো চত্তাৰি মহাভূতানি উপাদাৰূপঞ্চ ৰূপন্তি পৰিগ্গণ্হাতি, তদাৰম্মণে ধম্মে অৰূপন্তি পৰিগ্গণ্হাতি. ততো সপ্পচ্চযং নামৰূপং পৰিগ্গণ্হিত্ৱা তীণি লক্খণানি আৰোপেত্ৱা ৱিপস্সনাপটিপাটিযা সঙ্খাৰে সম্মসিত্ৱা অৰহত্তং পাপুণাতি. তত্থ সব্বাপি পৰিকম্মৱেদনা কামাৱচৰা, অট্ঠসমাপত্তিৱেদনা ৰূপাৱচৰাৰূপাৱচৰা, মগ্গফলৱেদনা লোকুত্তৰাতি এৱং ধম্মাৰম্মণং সম্মসিত্ৱা নিব্বত্তিতাতি অযং ৱেদনা মনোসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৱং ‘ভাৱনাৱসেন’ লব্ভন্তি. যা পনেতা সব্বেসম্পি চতুৱীসতিৱিধাদীনং ৱাৰানং পৰিযোসানেসু চক্খুসম্ফস্সজা ৱেদনা…পে… মনোসম্ফস্সজা ৱেদনাতি ছ ছ ৱেদনা ৱুত্তা, তা সম্পযুত্তপচ্চযৱসেন ৱুত্তাতি.

অযং ৱেদনাক্খন্ধনিদ্দেসো.

সঞ্ঞাক্খন্ধাদযোপি ইমিনা উপাযেন ৱেদিতব্বা. কেৱলঞ্হি সঞ্ঞাক্খন্ধনিদ্দেসে তিকেসু ৱেদনাত্তিকপীতিত্তিকাপি লব্ভন্তি, দুকেসু চ সুখসহগতদুকাদযোপি. সঙ্খাৰক্খন্ধনিদ্দেসে ফস্সস্সাপি সঙ্খাৰক্খন্ধপৰিযাপন্নত্তা ফস্সসম্পযুত্তোতি অৱত্ৱা চিত্তসম্পযুত্তোতি ৱুত্তং. দুকেসু চেত্থ হেতুদুকাদযোপি লব্ভন্তি. তিকা সঞ্ঞাক্খন্ধসদিসা এৱ. ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধনিদ্দেসে চক্খুসম্ফস্সজাদিভাৱং অৱত্ৱা চক্খুৱিঞ্ঞাণন্তিআদি ৱুত্তং. ন হি সক্কা ৱিঞ্ঞাণং মনোসম্ফস্সজন্তি নিদ্দিসিতুং. সেসমেত্থ সঞ্ঞাক্খন্ধে ৱুত্তসদিসমেৱ. ইমেসং পন তিণ্ণম্পি খন্ধানং নিদ্দেসেযেৱ ৱেদনাক্খন্ধনিদ্দেসতো অতিৰেকতিকদুকা লদ্ধা. তেসং ৱসেন ৱাৰপ্পভেদো ৱেদিতব্বোতি.

অভিধম্মভাজনীযৱণ্ণনা.