১৯-২৪. পচ্চনীযানুলোমপট্ঠানৱণ্ণনা

১. ইদানি কুসলাদীসু ধম্মেসু পচ্চযধম্মং পটিক্খিপিত্ৱা পচ্চযুপ্পন্নস্স কুসলাদিভাৱং অপ্পটিক্খেপৱসেন ধম্মানং পচ্চনীযানুলোমতায লদ্ধনামং পচ্চনীযানুলোমপট্ঠানং দস্সেতুং নকুসলং ধম্মং পটিচ্চ অকুসলো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযাতিআদি আৰদ্ধং. তত্থ নকুসলং ধম্মং পটিচ্চাতি কুসলস্স পচ্চযভাৱং ৱাৰেতি. অকুসলো ধম্মো উপ্পজ্জতীতি অকুসলস্স উপ্পত্তিং অনুজানাতি. নকুসলঞ্হি অকুসলং অব্যাকতং ৱা, তঞ্চ সহজাতপচ্চযং কত্ৱা উপ্পজ্জমানো কুসলো নাম নত্থি, তস্মা অকুসলাব্যাকতৱসেন দেসনা কতা. তত্থ ‘‘অকুসলং একং খন্ধং পটিচ্চ তযো খন্ধা’’তি এৱং নকুসলং ধম্মং পটিচ্চ ৱিস্সজ্জনং ৱেদিতব্বং. অব্যাকতো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযাতি অযং পন পঞ্হো ‘‘ৱিপাকাব্যাকতং কিৰিযাব্যাকতং একং খন্ধং পটিচ্চ তযো খন্ধা চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ ৰূপ’’ন্তি ৱিস্সজ্জিতোৱ. ইতি সব্বপঞ্হেসু অৱিস্সজ্জিতস্স অত্থানুৰূপং ৱিস্সজ্জিতস্স চ পাড়িআগতমেৱ ৱিস্সজ্জনং. একেকস্মিঞ্চ তিকদুকে ৱাৰপ্পভেদপচ্চযগণনৱিধানং সব্বং হেট্ঠা ৱুত্তনযানুসাৰেনেৱ ৱেদিতব্বং.

এত্তাৱতা চ –

তিকঞ্চ পট্ঠানৱৰং দুকুত্তমং,

দুকং তিকঞ্চেৱ তিকং দুকঞ্চ;

তিকং তিকঞ্চেৱ দুকং দুকঞ্চ,

ছ পচ্চনীযানুলোমম্হি নযা সুগম্ভীৰাতি. –

অট্ঠকথাযং ৱুত্তগাথায দীপিতা. ধম্মপচ্চনীযানুলোমপট্ঠানে ছ নযা নিদ্দিট্ঠা হোন্তি. পচ্চযৱসেন পনেত্থ একেকস্মিং পট্ঠানে অনুলোমাদযো চত্তাৰো চত্তাৰো নযাতি একেন পৰিযাযেন চতুৱীসতিনযপটিমণ্ডিতং পচ্চনীযানুলোমপট্ঠানঞ্ঞেৱ ৱেদিতব্বং.

পচ্চনীযানুলোমপট্ঠানৱণ্ণনা.

এৱং ধম্মানুলোমাদিৱসেন চতূসু ৱাৰেসু একেকস্মিং চতুৱীসতিযা চতুৱীসতিযা নযানং ৱসেন ছন্নৱুতি নযা হোন্তি. তত্থ পচ্চযনযে অগ্গহেত্ৱা একেকস্মিং পট্ঠানে তিকদুকাদীনঞ্ঞেৱ ছন্নং ছন্নং নযানং ৱসেনেতং চতুৱীসতিনযপটিমণ্ডিতং সমন্তপট্ঠানমহাপকৰণং ৱেদিতব্বং. কেচি পন ‘‘কুসলাৰম্মণো ধম্মো অকুসলাৰম্মণো ধম্মো’’তিআদিনা নযেন আৰম্মণমাতিকং নাম ঠপেত্ৱা ‘‘কুসলাৰম্মণো ধম্মো কুসলাৰম্মণস্স ধম্মস্স হেতুপচ্চযেন পচ্চযো’’তিআদিনা নযেন আৰম্মণপট্ঠানং নাম দস্সেত্ৱা অপৰম্পি ফস্সাদীনং ৱসেনপি ফস্সপট্ঠানং নাম উদ্ধৰিত্ৱা দস্সেন্তি. তং নেৱ পাড়িযং ন অট্ঠকথাসু সন্দিস্সতীতি ইধ ন ৱিচাৰিতং. সঙ্গীতিআৰুড়্হপাড়িৱসেনেৱ পনেত্থ ৱণ্ণনা কতাতি ৱেদিতব্বা.

এত্তাৱতা চ –

সম্মূড়্হা যত্থ পজা, তন্তাকুলাদিভাৱমাপন্না;

নেকৱিধদুক্খগহনং, সংসাৰং নাতিৱত্তন্তি.

পচ্চযভেদে কুসলো, লোকে গৰুতম্পি পচ্চযাকাৰং;

অতিনিপ্পুণগম্ভীৰং, জৱনব্ভূমিং বুদ্ধঞাণস্স.

কুসলাদিধম্মভেদং, নিস্সায নযেহি ৱিৱিধগণনেহি;

ৱিত্থাৰেন্তো সত্তম-মভিধম্মপ্পকৰণং সত্থা.

সুৱিহিতসন্নিট্ঠানো, পট্ঠানং নাম যং পকাসেসি;

সদ্ধায সমাৰদ্ধা, যা অট্ঠকথা মযা তস্স.

আচৰিযানং ৱাদং, অৱিহায ৱিভজ্জৱাদিসিস্সানং;

অতিবহুৱিধন্তৰাযে, লোকম্হি অনন্তৰাযেন.

সা এৱং অজ্জ কতা, চুদ্দসমত্তেহি ভাণৱাৰেহি;

অত্থং পকাসযন্তী, পট্ঠানৱৰস্স সকলস্স.

সন্নিট্ঠানং পত্তা যথেৱ নিট্ঠং তথা বহুজনস্স;

সম্পাপুণন্তু সীঘং, কল্যাণা সব্বসঙ্কপ্পা.

এত্তাৱতা –

সত্তপ্পকৰণং নাথো, অভিধম্মমদেসযি;

দেৱাতিদেৱো দেৱানং, দেৱলোকম্হি যং পুৰে.

তস্স অট্ঠকথা এসা, সকলস্সাপি নিট্ঠিতা;

চিৰট্ঠিতত্থং ধম্মস্স, নিট্ঠপেন্তেন তং মযা.

যং পত্তং কুসলং তস্স, আনুভাৱেন পাণিনো;

সব্বে সদ্ধম্মৰাজস্স, ঞত্ৱা ধম্মং সুখাৱহং.

পাপুণন্তু ৱিসুদ্ধায, সুখায পটিপত্তিযা;

অসোকমনুপাযাসং, নিব্বানসুখমুত্তমং.

চিৰং তিট্ঠতু সদ্ধম্মো, ধম্মে হোন্তু সগাৰৱা;

সব্বেপি সত্তা কালেন, সম্মা দেৱো পৱস্সতু.

যথা ৰক্খিংসু পোৰাণা, সুৰাজানো তথেৱিমং;

ৰাজা ৰক্খতু ধম্মেন, অত্তনোৱ পজং পজন্তি.

পট্ঠানপ্পকৰণ-অট্ঠকথা নিট্ঠিতা.

নিট্ঠিতা চ পঞ্চপকৰণট্ঠকথাতি.

নিগমনকথা

পৰমৱিসুদ্ধসদ্ধাবুদ্ধিৱীৰিযপটিমণ্ডিতেন সীলাচাৰজ্জৱমদ্দৱাদিগুণসমুদযসমুদিতেন সকসমযসমযন্তৰগহনজ্ঝোগাহণসমত্থেন পঞ্ঞাৱেয্যত্তিযসমন্নাগতেন তিপিটকপৰিযত্তিপ্পভেদে সাট্ঠকথে সত্থুসাসনে অপ্পটিহতঞাণপ্পভাৱেন মহাৱেয্যাকৰণেন কৰণসম্পত্তিজনিতসুখৱিনিগ্গতমধুৰোদাৰৱচনলাৱণ্ণযুত্তেন যুত্তমুত্তৱাদিনা ৱাদীৱৰেন মহাকৱিনা পভিন্নপটিসম্ভিদাপৰিৱাৰে ছড়ভিঞ্ঞাদিপ্পভেদগুণপটিমণ্ডিতে উত্তৰিমনুস্সধম্মে সুপ্পতিট্ঠিতবুদ্ধীনং থেৰৱংসপ্পদীপানং থেৰানং মহাৱিহাৰৱাসীনং ৱংসালঙ্কাৰভূতেন ৱিপুলৱিসুদ্ধবুদ্ধিনা বুদ্ধঘোসোতি গৰূহি গহিতনামধেয্যেন থেৰেন কতা অযং সকলস্সপি অভিধম্মপিটকস্স অট্ঠকথা –

তাৱ তিট্ঠতু লোকস্মিং, লোকনিত্থৰণেসিনং;

দস্সেন্তী কুলপুত্তানং, নযং পঞ্ঞাৱিসুদ্ধিযা.

যাৱ বুদ্ধোতি নামম্পি, সুদ্ধচিত্তস্স তাদিনো;

লোকম্হি লোকজেট্ঠস্স, পৱত্ততি মহেসিনোতি.

অভিধম্মপিটক-অট্ঠকথা নিট্ঠিতা.