১. খন্ধপদৱণ্ণনা
৬. ইদানি পঞ্চক্খন্ধাদিৱসেন নিক্খিত্তমাতিকং ‘সঙ্গহো অসঙ্গহো’তিআদীহি নযমাতিকাপদেহি সদ্ধিং যোজেত্ৱা দস্সেতুং ৰূপক্খন্ধো কতিহি খন্ধেহীতিআদিনা নযেন নিদ্দেসৱাৰো আৰদ্ধো. তত্থ যস্মা ‘‘সঙ্গহো অসঙ্গহোতিআদিকায নযমাতিকায ‘‘তীহি সঙ্গহো, তীহি অসঙ্গহো’’তি নযমুখমাতিকা ঠপিতা, তস্মা ৰূপক্খন্ধাদীনং সঙ্গহং দস্সেতুং কতিহি খন্ধেহি কতিহাযতনেহি কতিহি ধাতূহীতি তীণি খন্ধাযতনধাতুপদানেৱ উদ্ধটানি. ‘চত্তাৰি সচ্চানী’তিআদীসু একম্পি ন পৰামট্ঠং. যস্মা চ ‘‘সভাগো ৱিসভাগো’’তি এৱং লক্খণমাতিকা ঠপিতা, তস্মা ইমস্স পঞ্হস্স ৱিস্সজ্জনে ৰূপক্খন্ধো একেন খন্ধেনাতিআদি ৱুত্তং. সভাগা হি তস্স এতে খন্ধাদযোতি. তত্থ একেন খন্ধেনাতি ৰূপক্খন্ধেনেৱ. যঞ্হি কিঞ্চি ৰূপং ৰূপক্খন্ধসভাগত্তা ৰূপক্খন্ধোত্ৱেৱ সঙ্গহং গচ্ছতীতি ৰূপক্খন্ধেনেৱ গণিতং, তং ৰূপক্খন্ধেনেৱ পৰিচ্ছিন্নং. একাদসহাযতনেহীতি মনাযতনৱজ্জেহি. সব্বোপি হি ৰূপক্খন্ধো দসাযতনানি ধম্মাযতনেকদেসো চ হোতি, তস্মা একাদসহাযতনেহি গণিতো, পৰিচ্ছিন্নো. একাদসহি ধাতূহীতি সত্তৱিঞ্ঞাণধাতুৱজ্জাহি একাদসহি এতাসু হি অপৰিযাপন্নং ৰূপং নাম নত্থি.
অসঙ্গহনযনিদ্দেসে কতিহি অসঙ্গহিতোতি সঙ্খেপেনেৱ পুচ্ছা কতা. ৱিস্সজ্জনে পনস্স যস্মা ৰূপক্খন্ধস্স ৱিসভাগা চত্তাৰো অৰূপক্খন্ধা, একং মনাযতনং, সত্ত ৱিঞ্ঞাণধাতুযো; তস্মা চতূহি খন্ধেহীতিআদি ৱুত্তং. ইমিনা নযেন সব্বপদেসু সঙ্গহাসঙ্গহো ৱেদিতব্বো. ইমস্মিং পন খন্ধনিদ্দেসে – ‘‘ৰূপক্খন্ধো কতিহি খন্ধেহী’’তিআদিম্হি তাৱ একমূলকে সঙ্গহনযে সৰূপেনেৱ দস্সিতা পঞ্চ পুচ্ছা, পঞ্চ ৱিস্সজ্জনানি. অসঙ্গহনযে সঙ্খেপেন দস্সিতা পঞ্চ পুচ্ছা, পঞ্চ ৱিস্সজ্জনানি. ইমিনা উপাযেন দুকমূলকাদীসুপি পুচ্ছাৱিস্সজ্জনানি ৱেদিতব্বানি. ৰূপক্খন্ধমূলকাযেৱ চেত্থ দুকতিকচতুক্কা দস্সিতা. পঞ্চকে পন ‘‘ৰূপক্খন্ধো চ…পে… ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধো চা’’তি এৱং ভেদতো চ, ‘‘পঞ্চক্খন্ধা কতিহি খন্ধেহী’’তি এৱং অভেদতো চাতি দ্ৱিধা পুচ্ছাৱিস্সজ্জনানি কতানি. এৱং পাড়িনযো ৱেদিতব্বোতি.