৬. ৱিমোক্খসুত্তৱণ্ণনা

৬৬. ৱিমোক্খাতি কেনট্ঠেন ৱিমোক্খা? অধিমুচ্চনট্ঠেন. কো পনাযং অধিমুচ্চনট্ঠো নাম? পচ্চনীকধম্মেহি চ সুট্ঠু মুচ্চনট্ঠো, আৰম্মণে চ অভিৰতিৱসেন সুট্ঠু মুচ্চনট্ঠো, পিতুঅঙ্কে ৱিস্সট্ঠঙ্গপচ্চঙ্গস্স দাৰকস্স সযনং ৱিয অনিগ্গহিতভাৱেন নিৰাসঙ্কতায আৰম্মণে পৱত্তীতি ৱুত্তং হোতি. অযং পনত্থো পচ্ছিমে ৱিমোক্খে নত্থি, পুৰিমেসু ৱিমোক্খেসু অত্থি.

ৰূপী ৰূপানি পস্সতীতি এত্থ অজ্ঝত্তং কেসাদীসু নীলকসিণাদিৱসেন উপ্পাদিতং ৰূপজ্ঝানং ৰূপং, তদস্সত্থীতি ৰূপী. বহিদ্ধাপি নীলকসিণাদীনি ৰূপানি ঝানচক্খুনা পস্সতি. ইমিনা অজ্ঝত্তবহিদ্ধৱত্থুকেসু কসিণেসু উপ্পাদিতজ্ঝানস্স পুগ্গলস্স চত্তাৰি ৰূপাৱচৰজ্ঝানানি দস্সিতানি. অজ্ঝত্তং অৰূপসঞ্ঞীতি অজ্ঝত্তং ন ৰূপসঞ্ঞী, অত্তনো কেসাদীসু অনুপ্পাদিতৰূপাৱচৰজ্ঝানোতি অত্থো. ইমিনা বহিদ্ধা পৰিকম্মং কত্ৱা বহিদ্ধাৱ উপ্পাদিতজ্ঝানস্স ৰূপাৱচৰজ্ঝানানি দস্সিতানি.

সুভন্তেৱ অধিমুত্তো হোতীতি ইমিনা সুৱিসুদ্ধেসু নীলাদীসু ৱণ্ণকসিণেসু ঝানানি দস্সিতানি. তত্থ কিঞ্চাপি অন্তোঅপ্পনায ‘‘সুভ’’ন্তি আভোগো নত্থি, যো পন সুৱিসুদ্ধং সুভং কসিণং আৰম্মণং কত্ৱা ৱিহৰতি, সো যস্মা ‘‘সুভন্তি অধিমুত্তো হোতী’’তি ৱত্তব্বতং আপজ্জতি, তস্মা এৱং দেসনা কতা. পটিসম্ভিদামগ্গে পন –

‘‘কথং সুভন্তেৱ অধিমুত্তো হোতীতি ৱিমোক্খো? ইধ ভিক্খু মেত্তাসহগতেন চেতসা একং দিসং …পে… ৱিহৰতি. মেত্তায ভাৱিতত্তা সত্তা অপ্পটিকূলা হোন্তি. কৰুণাসহগতেন…পে… মুদিতাসহগতেন …পে… উপেক্খাসহগতেন চেতসা একং দিসং…পে… ৱিহৰতি. উপেক্খায ভাৱিতত্তা সত্তা অপ্পটিকূলা হোন্তি. এৱং সুভন্তেৱ অধিমুত্তো হোতীতি ৱিমোক্খো’’তি (পটি. ম. ১.২১২) ৱুত্তং.

সব্বসো ৰূপসঞ্ঞানন্তিআদীসু যং ৱত্তব্বং, তং ৱিসুদ্ধিমগ্গে (ৱিসুদ্ধি. ১.২৭৬-২৭৭) ৱুত্তমেৱ. অযং অট্ঠমো ৱিমোক্খোতি অযং চতুন্নং খন্ধানং সব্বসো ৱিস্সট্ঠত্তা ৱিমুত্তত্তা অট্ঠমো উত্তমো ৱিমোক্খো নাম.