৬. অব্যাকতৱগ্গো

১. অব্যাকতসুত্তৱণ্ণনা

৫৪. ছট্ঠৱগ্গস্স পঠমে অব্যাকতৱত্থূসূতি একংসাদিৱসেন অকথিতৱত্থূসু. তথাগতোতি সত্তো. দিট্ঠিগতমেতন্তি মিচ্ছাদিট্ঠিমত্তকমেতং, ন তায দিট্ঠিযা গহিতসত্তো নাম অত্থি. পটিপদন্তি অৰিযমগ্গং. ন ছম্ভতীতি দিট্ঠিৱসেন ন কম্পতি. সেসপদেসুপি এসেৱ নযো. তণ্হাগতন্তি দিট্ঠিতণ্হা. সঞ্ঞাগতাদীসুপি এসেৱ নযো. দিট্ঠিসঞ্ঞা এৱ হেত্থ সঞ্ঞাগতং, দিট্ঠিনিস্সিতমানোযেৱ দিট্ঠিমঞ্ঞিতমেৱ ৱা মঞ্ঞিতং, দিট্ঠিপপঞ্চোৱ পপঞ্চিতং, দিট্ঠুপাদানমেৱ উপাদানং, দিট্ঠিযা ৱিৰূপং পটিসৰণভাৱোযেৱ ৱিপ্পটিসাৰো নামাতি ৱেদিতব্বো. এত্থ চ দিট্ঠিগ্গহণেন দ্ৱাসট্ঠি দিট্ঠিযো, দিট্ঠিনিৰোধগামিনিপটিপদাগহণেন সোতাপত্তিমগ্গো গহিতোতি.

২. পুৰিসগতিসুত্তৱণ্ণনা

৫৫. দুতিযে পুৰিসগতিযোতি পুৰিসস্স ঞাণগতিযো. অনুপাদাপৰিনিব্বানন্তি অপচ্চযনিব্বানং. নো চস্সাতি অতীতে অত্তভাৱনিব্বত্তকং কম্মং নো চে অভৱিস্স. নো চ মে সিযাতি এতৰহি মে অযং অত্তভাৱো ন সিযা. ন ভৱিস্সতীতি এতৰহি মে অনাগতত্তভাৱনিব্বত্তকং কম্মং ন ভৱিস্সতি. ন চ মে ভৱিস্সতীতি অনাগতে মে অত্তভাৱো ন ভৱিস্সতি. যদত্থি যং ভূতন্তি যং অত্থি যং ভূতং পচ্চুপ্পন্নক্খন্ধপঞ্চকং. তং পজহামীতি উপেক্খং পটিলভতীতি তং তত্থ ছন্দৰাগপ্পহানেন পজহামীতি ৱিপস্সনুপেক্খং পটিলভতি. ভৱে ন ৰজ্জতীতি অতীতে খন্ধপঞ্চকে তণ্হাদিট্ঠীহি ন ৰজ্জতি. সম্ভৱে ন ৰজ্জতীতি অনাগতেপি তথেৱ ন ৰজ্জতি. অত্থুত্তৰি পদং সন্তন্তি উত্তৰি সন্তং নিব্বানপদং নাম অত্থি. সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতীতি তং সহৱিপস্সনায মগ্গপঞ্ঞায সম্মা পস্সতি. ন সব্বেন সব্বন্তি একচ্চানং কিলেসানং অপ্পহীনত্তা সচ্চপটিচ্ছাদকস্স তমস্স সব্বসো অৱিদ্ধংসিতত্তা ন সব্বাকাৰেন সব্বং. হঞ্ঞমানেতি সণ্ডাসেন গহেত্ৱা মুট্ঠিকায কোট্টিযমানে. অন্তৰাপৰিনিব্বাযীতি উপপত্তিসমনন্তৰতো পট্ঠায আযুনো ৱেমজ্ঝং অনতিক্কমিত্ৱা এত্থন্তৰে কিলেসপৰিনিব্বানেন পৰিনিব্বুতো হোতি. অনুপহচ্চ তলন্তি আকাসতলং অনুপহচ্চ অনতিক্কমিত্ৱা, ভূমিং অপ্পত্ৱা আকাসেযেৱ নিব্বাযেয্যাতি ইমাহি তীহি উপমাহি তযো অন্তৰাপৰিনিব্বাযী দস্সিতা.

উপহচ্চপৰিনিব্বাযীতি আযুৱেমজ্ঝং অতিক্কমিত্ৱা পচ্ছিমকোটিং অপ্পত্ৱা পৰিনিব্বুতো হোতি. উপহচ্চ তলন্তি জলমানা গন্ত্ৱা আকাসতলং অতিক্কমিত্ৱা পথৱীতলং ৱা উপহনিত্ৱা পথৱিযং পতিতমত্তাৱ নিব্বাযেয্য. অসঙ্খাৰেন অপ্পযোগেন কিলেসে খেপেত্ৱা পৰিনিব্বাযীতি অসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযী. সসঙ্খাৰেন সপ্পযোগেন কিলেসে খেপেত্ৱা পৰিনিব্বাযীতি সসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযী. গচ্ছন্তি নিৰাৰক্খং অৰঞ্ঞং. দাযন্তি সাৰক্খং অভযত্থায দিন্নং অৰঞ্ঞং. সেসমেত্থ উত্তানত্থমেৱ. ইমস্মিং সুত্তে অৰিযপুগ্গলাৱ কথিতাতি.

৩. তিস্সব্ৰহ্মাসুত্তৱণ্ণনা

৫৬. ততিযে ভিক্খুনিযোতি মহাপজাপতিযা পৰিৱাৰা পঞ্চসতা ভিক্খুনিযো. ৱিমুত্তাতি পঞ্চহি ৱিমুত্তীহি ৱিমুত্তা. অনুপাদিসেসাতি উপাদানসেসং অট্ঠপেত্ৱা পঞ্চহি ৱিমুত্তীহি অনৱসেসাহিপি ৱিমুত্তা. সউপাদিসেসে ৱা সউপাদিসেসোতি সউপাদানসেসে পুগ্গলে ‘‘সউপাদানসেসো অয’’ন্তি. ইতৰস্মিম্পি এসেৱ নযো. তিস্সোতি থেৰস্স সদ্ধিৱিহাৰিকব্ৰহ্মা. অনুলোমিকানীতি পটিপত্তিযা অনুলোমানি ৱিৱিত্তানি অন্তিমপৰিযন্তিমানি. ইন্দ্ৰিযানীতি সদ্ধাদীনি ৱিপস্সনিন্দ্ৰিযানি. সমন্নানযমানোতি সমন্নাহাৰে ঠপযমানো. ন হি পন তেতি ইদং কস্মা আৰভি? সত্তমস্স পুগ্গলস্স দস্সনত্থং. সত্তমো হি সদ্ধানুসাৰিপুগ্গলো ন দস্সিতো. অথ ভগৱা বলৱৱিপস্সকৱসেন তং দস্সেন্তো এৱমাহ. তত্থ সব্বনিমিত্তানন্তি সব্বেসং নিচ্চনিমিত্তাদীনং. অনিমিত্তন্তি বলৱৱিপস্সনাসমাধিং.

৪. সীহসেনাপতিসুত্তৱণ্ণনা

৫৭. চতুত্থে মচ্ছৰীতি পঞ্চমচ্ছেৰযুত্তো. কদৰিযোতি থদ্ধমচ্ছৰিযো, পৰেসং দিয্যমানম্পি ৱাৰেতি. অনুপ্পদানৰতোতি পুনপ্পুনং দানং দদমানোৱ ৰমতি. অনুকম্পন্তাতি ‘‘কো অজ্জ অম্হেহি অনুগ্গহেতব্বো, কস্স দেয্যধম্মং ৱা পটিগ্গণ্হেয্যাম, ধম্মং ৱা দেসেয্যামা’’তি এৱং চিত্তেন অনুকম্পমানা.

৫. অৰক্খেয্যসুত্তৱণ্ণনা

৫৮. পঞ্চমে নিমিত্তন্তি ধম্মনিমিত্তম্পি পুগ্গলনিমিত্তম্পি. অযঞ্হি অত্তনা দেসিতধম্মে একপদম্পি দুৰক্খাতং অনিয্যানিকং অপস্সন্তো ধম্মনিমিত্তং ন সমনুপস্সতি, ‘‘দুৰক্খাতো তযা ধম্মো ন স্ৱাক্খাতো’’তি উট্ঠহিত্ৱা পটিপ্ফৰন্তং একং পুগ্গলম্পি অপস্সন্তো পুগ্গলনিমিত্তং ন সমনুপস্সতি নাম. সেসদ্ৱযেপি এসেৱ নযো. ছট্ঠসত্তমানি উত্তানানেৱ.

৮. পচলাযমানসুত্তৱণ্ণনা

৬১. অট্ঠমে পচলাযমানোতি তং গামং উপনিস্সায একস্মিং ৱনসণ্ডে সমণধম্মং কৰোন্তো সত্তাহং চঙ্কমনৱীৰিযেন নিম্মথিতত্তা কিলন্তগত্তো চঙ্কমনকোটিযং পচলাযমানো নিসিন্নো হোতি. পচলাযসি নোতি নিদ্দাযসি নু. অনুমজ্জিত্ৱাতি পৰিমজ্জিত্ৱা. আলোকসঞ্ঞন্তি মিদ্ধৱিনোদনআলোকসঞ্ঞং. দিৱাসঞ্ঞন্তি দিৱাতিসঞ্ঞং. যথা দিৱা তথা ৰত্তিন্তি যথা দিৱা আলোকসঞ্ঞা অধিট্ঠিতা, তথা নং ৰত্তিম্পি অধিট্ঠহেয্যাসি. যথা ৰত্তিং তথা দিৱাতি যথা চ তে ৰত্তিং আলোকসঞ্ঞা অধিট্ঠিতা, তথা নং দিৱাপি অধিট্ঠহেয্যাসি. সপ্পভাসন্তি দিব্বচক্খুঞাণত্থায সহোভাসং. পচ্ছাপুৰেসঞ্ঞীতি পুৰতো চ পচ্ছতো চ অভিহৰণসঞ্ঞায সঞ্ঞাৱা. অন্তোগতেহি ইন্দ্ৰিযেহীতি বহি অৱিক্খিত্তেহি অন্তো অনুপৱিট্ঠেহেৱ পঞ্চহি ইন্দ্ৰিযেহি. মিদ্ধসুখন্তি নিদ্দাসুখং. এত্তকেন ঠানেন ভগৱা থেৰস্স মিদ্ধৱিনোদনকম্মট্ঠানং কথেসি. সোণ্ডন্তি মানসোণ্ডং. কিচ্চকৰণীযানীতি এত্থ অৱস্সং কত্তব্বানি কিচ্চানি, ইতৰানি কৰণীযানি. মঙ্কুভাৱোতি নিত্তেজতা দোমনস্সতা. এত্তকেন ঠানেন সত্থাৰা থেৰস্স ভিক্খাচাৰৱত্তং কথিতং.

ইদানি ভস্সে পৰিযন্তকাৰিতায সমাদপেতুং তস্মাতিহাতিআদিমাহ. তত্থ ৱিগ্গাহিককথন্তি ‘‘ন ত্ৱং ইমং ধম্মৱিনযং আজানাসী’’তিআদিনযপ্পৱত্তা ৱিগ্গাহিককথা. নাহং মোগ্গল্লানাতিআদি পাপমিত্তসংসগ্গৱিৱজ্জনত্থং ৱুত্তং. কিত্তাৱতা নু খোতি কিত্তকেন নু খো. তণ্হাসঙ্খযৱিমুত্তো হোতীতি তণ্হাসঙ্খযে নিব্বানে তং আৰম্মণং কত্ৱা ৱিমুত্তচিত্ততায তণ্হাসঙ্খযৱিমুত্তো নাম সংখিত্তেন কিত্তাৱতা হোতি. যায পটিপত্তিযা তণ্হাসঙ্খযৱিমুত্তো হোতি, তমেৱ খীণাসৱস্স ভিক্খুনো পুব্বভাগপটিপদং সংখিত্তেন দেসেথাতি পুচ্ছতি. অচ্চন্তনিট্ঠোতি খযৱযসঙ্খাতং অন্তং অতীতাতি অচ্চন্তা, অচ্চন্তা নিট্ঠা অস্সাতি অচ্চন্তনিট্ঠো, একন্তনিট্ঠো সততনিট্ঠোতি অত্থো. অচ্চন্তযোগক্খেমীতি অচ্চন্তং যোগক্খেমী, নিচ্চযোগক্খেমীতি অত্থো. অচ্চন্তব্ৰহ্মচাৰীতি অচ্চন্তং ব্ৰহ্মচাৰী, নিচ্চব্ৰহ্মচাৰীতি অত্থো. অচ্চন্তং পৰিযোসানমস্সাতি পুৰিমনযেনেৱ অচ্চন্তপৰিযোসানো. সেট্ঠো দেৱমনুস্সানন্তি দেৱানঞ্চ মনুস্সানঞ্চ সেট্ঠো উত্তমো. এৱৰূপো ভিক্খু কিত্তাৱতা হোতি, সঙ্খেপেনেৱ তস্স পটিপত্তিং কথেথাতি যাচতি.

সব্বে ধম্মা নালং অভিনিৱেসাযাতি এত্থ সব্বে ধম্মা নাম পঞ্চক্খন্ধা দ্ৱাদসাযতনানি অট্ঠাৰস ধাতুযো, তে সব্বেপি তণ্হাদিট্ঠিৱসেন অভিনিৱেসায নালং ন পৰিযত্তা ন সমত্তা ন যুত্তা. কস্মা? গহিতাকাৰেন অতিট্ঠনতো. তে হি নিচ্চা সুখা অত্তাতি গহিতাপি অনিচ্চা দুক্খা অনত্তাৱ সম্পজ্জন্তি. তস্মা নালং অভিনিৱেসায. অভিজানাতীতি অনিচ্চং দুক্খং অনত্তাতি ঞাতপৰিঞ্ঞায অভিজানাতি. পৰিজানাতীতি তথেৱ তীৰণপৰিঞ্ঞায পৰিজানাতি. যংকিঞ্চি ৱেদনন্তি অন্তমসো পঞ্চৱিঞ্ঞাণসম্পযুত্তং যংকিঞ্চি অপ্পমত্তকম্পি ৱেদনং অনুভৱতি. ইমিনা ভগৱা থেৰস্স ৱেদনাৱসেন চ ৱিনিৱট্টেত্ৱা অৰূপপৰিগ্গহং দস্সেসি.

অনিচ্চানুপস্সীতি অনিচ্চতো অনুপস্সন্তো. ৱিৰাগানুপস্সীতি এত্থ দ্ৱে ৱিৰাগা খযৱিৰাগো চ অচ্চন্তৱিৰাগো চ. তত্থ সঙ্খাৰানং খযং খযতো পস্সনা ৱিপস্সনাপি, অচ্চন্তৱিৰাগং নিব্বানং ৱিৰাগতো দস্সনমগ্গঞাণম্পি ৱিৰাগানুপস্সনা. তদুভযসমঙ্গিপুগ্গলো ৱিৰাগানুপস্সী নাম. তং সন্ধায ৱুত্তং – ‘‘ৱিৰাগানুপস্সী’’তি, ৱিৰাগতো অনুপস্সন্তোতি অত্থো. নিৰোধানুপস্সিম্হিপি এসেৱ নযো. নিৰোধোপি হি খযনিৰোধো অচ্চন্তনিৰোধোতি দুৱিধোযেৱ. পটিনিস্সগ্গানুপস্সীতি এত্থ পটিনিস্সগ্গো ৱুচ্চতি ৱোস্সগ্গো. সো চ পৰিচ্চাগৱোস্সগ্গো পক্খন্দনৱোস্সগ্গোতি দুৱিধো হোতি. তত্থ পৰিচ্চাগৱোস্সগ্গোতি ৱিপস্সনা. সা হি তদঙ্গৱসেন কিলেসে চ খন্ধে চ ৱোস্সজতি. পক্খন্দনৱোস্সগ্গোতি মগ্গো. সো হি নিব্বানং আৰম্মণতো পক্খন্দতি. দ্ৱীহিপি ৱা কাৰণেহি সো ৱোস্সগ্গোযেৱ, সমুচ্ছেদৱসেন খন্ধানং কিলেসানঞ্চ ৱোস্সজনতো নিব্বানে চ পক্খন্দনতো. তস্মা কিলেসে চ খন্ধে চ পৰিচ্চজতীতি পৰিচ্চাগৱোস্সগ্গো. নিৰোধায নিব্বানধাতুযা চিত্তং পক্খন্দতীতি পক্খন্দনৱোস্সগ্গোতি উভযম্পেতং মগ্গে সমেতি. তদুভযসমঙ্গী পুগ্গলো ইমায পটিনিস্সগ্গানুপস্সনায সমন্নাগতত্তা পটিনিস্সগ্গানুপস্সী নাম হোতি. তং সন্ধাযেতং ৱুত্তং. ন কিঞ্চি লোকে উপাদিযতীতি কিঞ্চি একম্পি সঙ্খাৰগতং তণ্হাৱসেন ন উপাদিযতি ন গণ্হাতি ন পৰামসতি. অনুপাদিযং ন পৰিতস্সতীতি অগ্গণ্হন্তো তণ্হাপৰিতস্সনায ন পৰিতস্সতি. পচ্চত্তংযেৱ পৰিনিব্বাযতীতি সযমেৱ কিলেসপৰিনিব্বানেন পৰিনিব্বাযতি. খীণা জাতীতিআদিনা পনস্স পচ্চৱেক্খণা দস্সিতা. ইতি ভগৱা সংখিত্তেন খীণাসৱস্স পুব্বভাগপ্পটিপদং পুচ্ছিতো সংখিত্তেনেৱ কথেসি. ইদং পন সুত্তং থেৰস্স ওৱাদোপি অহোসি ৱিপস্সনাপি. সো ইমস্মিংযেৱ সুত্তে ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পত্তোতি.

৯. মেত্তসুত্তৱণ্ণনা

৬২. নৱমে মা, ভিক্খৱে, পুঞ্ঞানং ভাযিত্থাতি পুঞ্ঞানি কৰোন্তা তেসং মা ভাযিত্থ. মেত্তচিত্তং ভাৱেসিন্তি তিকচতুক্কজ্ঝানিকায মেত্তায সম্পযুত্তং পণীতং কত্ৱা চিত্তং ভাৱেসিন্তি দস্সেতি. সংৱট্টমানে সুদাহন্তি সংৱট্টমানে সুদং অহং. সংৱট্টমানেতি ঝাযমানে ৱিপজ্জমানে. ধম্মিকোতি দসকুসলধম্মসমন্নাগতো. ধম্মৰাজাতি তস্সেৱ ৱেৱচনং. ধম্মেন ৱা লদ্ধৰজ্জত্তা ধম্মৰাজা. চাতুৰন্তোতি পুৰত্থিমসমুদ্দাদীনং চতুন্নং সমুদ্দানং ৱসেন চাতুৰন্তায পথৱিযা ইস্সৰো. ৱিজিতাৱীতি ৱিজিতসঙ্গামো. জনপদো তস্মিং থাৱৰিযং থিৰভাৱং পত্তোতি জনপদত্থাৱৰিযপ্পত্তো. পৰোসহস্সন্তি অতিৰেকসহস্সং. সূৰাতি অভীৰুনো. ৱীৰঙ্গৰূপাতি ৱীৰানং অঙ্গং ৱীৰঙ্গং, ৱীৰিযস্সেতং নামং. ৱীৰঙ্গৰূপমেতেসন্তি ৱীৰঙ্গৰূপা. ৱীৰিযজাতিকা ৱীৰিযসভাৱা ৱীৰিযমযা ৱিয অকিলাসুনো দিৱসম্পি যুজ্ঝন্তা ন কিলমন্তীতি ৱুত্তং হোতি. সাগৰপৰিযন্তন্তি চক্কৱাড়পব্বতং সীমং কত্ৱা ঠিতসমুদ্দপৰিযন্তং. অদণ্ডেনাতি ধনদণ্ডেনপি ছেজ্জভেজ্জানুসাসনেন সত্থদণ্ডেনপি ৱিনাযেৱ. অসত্থেনাতি একতোধাৰাদিনা পৰৱিহেঠনসত্থেনপি ৱিনাযেৱ. ধম্মেন অভিৱিজিযাতি এহি খো, মহাৰাজাতি এৱং পটিৰাজূহি সম্পটিচ্ছিতাগমনো ‘‘পাণো ন হন্তব্বো’’তিআদিনা ধম্মেনেৱ ৱুত্তপ্পকাৰং পথৱিং অভিৱিজিনিত্ৱা.

সুখেসিনোতি সুখপৰিযেসকে সত্তে আমন্তেতি. সুঞ্ঞব্ৰহ্মূপগোতি সুঞ্ঞব্ৰহ্মৱিমানূপগো. পথৱিং ইমন্তি ইমং সাগৰপৰিযন্তং মহাপথৱিং. অসাহসেনাতি ন সাহসিককম্মেন. সমেন মনুসাসিতন্তি সমেন কম্মেন অনুসাসিং. তেহি এতং সুদেসিতন্তি তেহি সঙ্গাহকেহি মহাকাৰুণিকেহি বুদ্ধেহি এতং এত্তকং ঠানং সুদেসিতং সুকথিতং. পথব্যোতি পুথৱিসামিকো.

১০. ভৰিযাসুত্তৱণ্ণনা

৬৩. দসমে কেৱট্টা মঞ্ঞে মচ্ছৱিলোপেতি কেৱট্টানং মচ্ছপচ্ছিং ওতাৰেত্ৱা ঠিতট্ঠানে জালে ৱা উদকতো উক্খিত্তমত্তে মচ্ছগ্গাহকানং মহাসদ্দো হোতি, তং সন্ধাযেতং ৱুত্তং. সুজাতাতি ৱিসাখায কনিট্ঠা. সা নেৱ সস্সুং আদিযতীতি সস্সুযা কত্তব্বৱত্তং নাম অত্থি, তং ন কৰোতি, সস্সূতিপি নং ন গণেতি. ন সসুৰং আদিযতীতি ৱচনং ন গণ্হাতি. এৱং অনাদৰতাযপি অগ্গহণেনপি ন আদিযতি নাম. সেসেসুপি এসেৱ নযো. এৱং অনাথপিণ্ডিকো সুণিসায আচাৰং গহেত্ৱা সত্থু পুৰতো নিসীদি. সাপি সুজাতা ‘‘কিং নু খো অযং সেট্ঠি দসবলস্স সন্তিকে ময্হং গুণং কথেস্সতি উদাহু অগুণ’’ন্তি গন্ত্ৱা অৱিদূৰে সদ্দং সুণন্তী অট্ঠাসি. অথ নং সত্থা এহি সুজাতেতি আমন্তেসি.

অহিতানুকম্পিনীতি ন হিতানুকম্পিনী. অঞ্ঞেসূতি পৰপুৰিসেসু. অতিমঞ্ঞতেতি ওমানাতি মানৱসেন অতিমঞ্ঞতি. ধনেন কীতস্সাতি ধনেন কীতা অস্স. ৱধায উস্সুকা ৱধিতুং উস্সুক্কমাপন্না. যং ইত্থিযা ৱিন্দতি সামিকো ধনন্তি ইত্থিযা সামিকো যং ধনং লভতি. অপ্পম্পি তস্স অপহাতুমিচ্ছতীতি থোকতোপি অস্স হৰিতুং ইচ্ছতি, উদ্ধনে আৰোপিতউক্খলিযং পক্খিপিতব্বতণ্ডুলতোপি থোকং হৰিতুমেৱ ৱাযমতি. অলসাতি নিসিন্নট্ঠানে নিসিন্নাৱ ঠিতট্ঠানে ঠিতাৱ হোতি. ফৰুসাতি খৰা. দুৰুত্তৱাদিনীতি দুব্ভাসিতভাসিনী, কক্খড়ং ৱাড়কথমেৱ কথেতি. উট্ঠাযকানং অভিভুয্য ৱত্ততীতি এত্থ উট্ঠাযকানন্তি বহুৱচনৱসেন ৱিৰিযুট্ঠানসম্পন্নো সামিকো ৱুত্তো, তস্স তং উট্ঠানসম্পত্তিং অভিভৱিত্ৱা হেট্ঠা কত্ৱা ৱত্ততি. পমোদতীতি আমোদিতপমোদিতা হোতি. কোলেয্যকাতি কুলসম্পন্না. পতিব্বতাতি পতিদেৱতা. ৱধদণ্ডতজ্জিতাতি দণ্ডকং গহেত্ৱা ৱধেন তজ্জিতা, ‘‘ঘাতেস্সামি ন’’ন্তি ৱুত্তা. দাসীসমন্তি সামিকস্স ৱত্তপূৰিকা দাসীতি মং ভগৱা ধাৰেতূতি ৱত্ৱা সৰণেসু পতিট্ঠাসি.

১১. কোধনসুত্তৱণ্ণনা

৬৪. একাদসমে সপত্তকন্তাতি সপত্তানং ৱেৰীনং কন্তা পিযা তেহি ইচ্ছিতপত্থিতা. সপত্তকৰণাতি সপত্তানং ৱেৰীনং অত্থকৰণা. কোধপৰেতোতি কোধানুগতো. পচুৰত্থতাযাতি বহুঅত্থতায বহুহিততায. অনত্থম্পীতি অৱুদ্ধিম্পি. অত্থো মে গহিতোতি ৱুড্ঢি মে গহিতা.

অথো অত্থং গহেত্ৱানাতি অথো ৱুদ্ধিং গহেত্ৱা. অনত্থং অধিপজ্জতীতি অনত্থো মে গহিতোতি সল্লক্খেতি. ৱধং কত্ৱানাতি পাণাতিপাতকম্মং কত্ৱা. কোধসম্মদসম্মত্তোতি কোধমদেন মত্তো, আদিন্নগহিতপৰামট্ঠোতি অত্থো. আযসক্যন্তি অযসভাৱং, অযসো নিযসো হোতীতি অত্থো. অন্তৰতো জাতন্তি অব্ভন্তৰে উপ্পন্নং. অত্থং ন জানাতীতি ৱুদ্ধিঅত্থং ন জানাতি. ধম্মং ন পস্সতীতি সমথৱিপস্সনাধম্মং ন পস্সতি. অন্ধতমন্তি অন্ধভাৱকৰং তমং বহলতমং. সহতেতি অভিভৱতি.

দুম্মঙ্কুযন্তি দুম্মঙ্কুভাৱং নিত্তেজতং দুব্বণ্ণমুখতং. যতো পতাযতীতি যদা নিব্বত্ততি. ন ৱাচো হোতি গাৰৱোতি ৱচনস্সপি গৰুভাৱো ন হোতি. ন দীপং হোতি কিঞ্চনন্তি কাচি পতিট্ঠা নাম ন হোতি. তপনীযানীতি তাপজনকানি. ধম্মেহীতি সমথৱিপস্সনাধম্মেহি. আৰকাতি দূৰে. ব্ৰাহ্মণন্তি খীণাসৱব্ৰাহ্মণং. যায মাতু ভতোতি যায মাতৰা ভতো পোসিতো. পাণদদিং সন্তিন্তি জীৱিতদাযিকং সমানং. হন্তি কুদ্ধো পুথুত্তানন্তি কুদ্ধো পুগ্গলো পুথু নানাকাৰণেহি অত্তানং হন্তি. নানাৰূপেসু মুচ্ছিতোতি নানাৰম্মণেসু অধিমুচ্ছিতো হুত্ৱা. ৰজ্জুযা বজ্ঝ মীযন্তীতি ৰজ্জুযা বন্ধিত্ৱা মৰন্তি. পব্বতামপি কন্দৰেতি পব্বতকন্দৰেপি পতিত্ৱা মৰন্তি.

ভূনহচ্চানীতি হতৱুদ্ধীনি. ইতাযন্তি ইতি অযং. তং দমেন সমুচ্ছিন্দেতি তং কোধং দমেন ছিন্দেয্য. কতৰেন দমেনাতি? পঞ্ঞাৱীৰিযেন দিট্ঠিযাতি ৱিপস্সনাপঞ্ঞায চেৱ ৱিপস্সনাসম্পযুত্তেন কাযিকচেতসিকৱীৰিযেন চ মগ্গসম্মাদিট্ঠিযা চ. তথেৱ ধম্মে সিক্খেথাতি যথা অকুসলং সমুচ্ছিন্দেয্য, সমথৱিপস্সনাধম্মেপি তথেৱ সিক্খেয্য. মা নো দুম্মঙ্কুযং অহূতি মা অম্হাকং দুম্মঙ্কুভাৱো অহোসীতি ইমমত্থং পত্থযমানা. অনাযাসাতি অনুপাযাসা. অনুস্সুকাতি কত্থচি উস্সুক্কং অনাপন্না. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি.

অব্যাকতৱগ্গো ছট্ঠো.