৪. কাৰণপালীসুত্তৱণ্ণনা

১৯৪. চতুত্থে কাৰণপালীতি পালোতি তস্স নামং, ৰাজকুলানং পন কম্মন্তে কাৰেতীতি কাৰণপালী নাম জাতো. কম্মন্তং কাৰেতীতি পাতোৱ উট্ঠায দ্ৱাৰট্টালকপাকাৰে অকতে কাৰেতি, জিণ্ণে পটিজগ্গাপেতি. পিঙ্গিযানিং ব্ৰাহ্মণন্তি এৱংনামকং অনাগামিফলে পতিট্ঠিতং অৰিযসাৱকং ব্ৰাহ্মণং. সো কিৰ পাতোৱ উট্ঠায গন্ধমালাদীনি গাহাপেত্ৱা সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৱা ৱন্দিত্ৱা গন্ধমালাদীহি পূজেত্ৱা নগৰং আগচ্ছতি, ইদং ব্ৰাহ্মণস্স দেৱসিকং ৱত্তন্তি. তং সো এৱং ৱত্তং কত্ৱা আগচ্ছন্তং অদ্দস. এতদৱোচাতি ‘‘অযং ব্ৰাহ্মণো পঞ্ঞৱা ঞাণুত্তৰো, কহং নু খো পাতোৱ গন্ত্ৱা আগচ্ছতী’’তি চিন্তেত্ৱা অনুক্কমেন সন্তিকং আগতং সঞ্জানিত্ৱা ‘‘হন্দ কুতো নূ’’তিআদিৱচনং অৱোচ.

তত্থ দিৱা দিৱস্সাতি দিৱসস্সাপি দিৱা, মজ্ঝন্হিককালেতি অত্থো. পণ্ডিতো মঞ্ঞেতি ভৱং পিঙ্গিযানী সমণং গোতমং পণ্ডিতোতি মঞ্ঞতি, উদাহু নোতি অযমেত্থ অত্থো. কো চাহং, ভোতি, ভো, সমণস্স গোতমস্স পঞ্ঞাৱেয্যত্তিযজাননে অহং কো নাম? কো চ সমণস্স গোতমস্স পঞ্ঞাৱেয্যত্তিযং জানিস্সামীতি কুতো চাহং সমণস্স গোতমস্স পঞ্ঞাৱেয্যত্তিযং জানিস্সামি, কেন নাম কাৰণেন জানিস্সামীতি এৱং সব্বথাপি অত্তনো অজাননভাৱং দীপেতি. সোপি নূনস্স তাদিসোৱাতি যো সমণস্স গোতমস্স পঞ্ঞাৱেয্যত্তিযং জানেয্য, সোপি নূন দস পাৰমিযো পূৰেত্ৱা সব্বঞ্ঞুতং পত্তো তাদিসো বুদ্ধোযেৱ ভৱেয্য. সিনেৰুং ৱা হি পথৱিং ৱা আকাসং ৱা পমেতুকামেন তপ্পমাণো দণ্ডো ৱা ৰজ্জু ৱা লদ্ধুং ৱট্টতি, সমণস্স গোতমস্স পঞ্ঞং জানন্তেনপি তস্স ঞাণসদিসমেৱ সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণং লদ্ধুং ৱট্টতীতি দীপেতি. আদৰৱসেন পনেত্থ আমেডিতং কতং. উড়াৰাযাতি উত্তমায সেট্ঠায. কো চাহং, ভোতি, ভো, অহং সমণস্স গোতমস্স পসংসনে কো নাম. কো চ সমণং গোতমং পসংসিস্সামীতি কেন কাৰণেন পসংসিস্সামি.

পসত্থপ্পসত্থোতি সব্বগুণানং উপৰি চৰেহি সব্বলোকপসত্থেহি অত্তনো গুণেহেৱ পসত্থো, ন তস্স অঞ্ঞেহি পসংসনকিচ্চং অত্থি. যথা হি চম্পকপুপ্ফং ৱা নীলুপ্পলং ৱা পদুমং ৱা লোহিতচন্দনং ৱা অত্তনো ৱণ্ণগন্ধসিৰিযাৱ পাসাদিকঞ্চেৱ সুগন্ধঞ্চ, ন তস্স আগন্তুকেহি ৱণ্ণগন্ধেহি থোমনকিচ্চং অত্থি. যথা চ মণিৰতনং ৱা চন্দমণ্ডলং ৱা অত্তনো আলোকেনেৱ ওভাসতি, ন তস্স অঞ্ঞেন ওভাসনকিচ্চং অত্থি, এৱং সমণো গোতমো সব্বলোকপসত্থেহি অত্তনো গুণেহেৱ পসত্থো থোমিতো, সব্বলোকস্স সেট্ঠতং পাপিতো. ন তস্স অঞ্ঞেন পসংসনকিচ্চং অত্থি.

পসত্থেহি ৱা পসত্থোতিপি পসত্থপ্পসত্থো. কে পন পসত্থা নাম? ৰাজা পসেনদি কোসলো কাসিকোসলৱাসিকেহি পসত্থো, বিম্বিসাৰো অঙ্গমগধৱাসীহি, ৱেসালিকা লিচ্ছৱী ৱজ্জিতট্ঠৱাসীহি পসত্থা, পাৱেয্যকা মল্লা কোসিনাৰকা মল্লা অঞ্ঞেপি তে তে খত্তিযা তেহি তেহি জানপদেহি পসত্থা, চঙ্কিআদযো ব্ৰাহ্মণা ব্ৰাহ্মণগণেহি, অনাথপিণ্ডিকাদযো উপাসকা উপাসকগণেহি, ৱিসাখাআদিকা উপাসিকা অনেকসতাহি উপাসিকাহি, সকুলুদাযিআদযো পৰিব্বাজকা অনেকেহি পৰিব্বাজকসতেহি, উপ্পলৱণ্ণত্থেৰিআদিকা মহাসাৱিকা অনেকেহি ভিক্খুনিসতেহি, সাৰিপুত্তত্থেৰাদযো মহাথেৰা অনেকসতেহি ভিক্খূহি, সক্কাদযো দেৱা অনেকসহস্সেহি দেৱেহি, মহাব্ৰহ্মাদযো ব্ৰহ্মানো অনেকসহস্সেহি ব্ৰহ্মেহি পসত্থা. তে সব্বেপি দসবলং থোমেন্তি ৱণ্ণেন্তি পসংসন্তীতি ভগৱা ‘‘পসত্থপ্পসত্থো’’তি ৱুচ্চতি. অত্থৱসন্তি অত্থানিসংসং.

অথস্স সো অত্তনো পসাদকাৰণং আচিক্খন্তো সেয্যথাপি, ভো, পুৰিসোতিআদিমাহ. তত্থ অগ্গৰসপৰিতিত্তোতি ভোজনৰসেসু পাযাসো স্নেহৰসেসু গোসপ্পি, কসাৱৰসেসু খুদ্দকমধু অনেড়কং, মধুৰৰসেসু সক্কৰাতি এৱমাদযো অগ্গৰসা নাম. তেসু যেন কেনচি পৰিতিত্তো আকণ্ঠপ্পমাণং ভুঞ্জিত্ৱা ঠিতো. অঞ্ঞেসং হীনানন্তি অগ্গৰসেহি অঞ্ঞেসং হীনৰসানং. সুত্তসোতি সুত্ততো, সুত্তভাৱেনাতি অত্থো. সেসুপি এসেৱ নযো. ততো ততোতি সুত্তাদীসু ততো ততো. অঞ্ঞেসং পুথুসমণব্ৰাহ্মণাপ্পৱাদানন্তি যে অঞ্ঞেসং পুথূনং সমণব্ৰাহ্মণানং লদ্ধিসঙ্খাতপ্পৱাদা, তেসং. ন পিহেতীতি ন পত্থেতি, তে কথিযমানে সোতুম্পি ন ইচ্ছতি. জিঘচ্ছাদুব্বল্যপৰেতোতি জিঘচ্ছায চেৱ দুব্বলভাৱেন চ অনুগতো. মধুপিণ্ডিকন্তি সালিপিট্ঠং ভজ্জিত্ৱা চতুমধুৰেন যোজেত্ৱা কতং বদ্ধসত্তুপিণ্ডিকং, মধুৰপূৱমেৱ ৱা. অধিগচ্ছেয্যাতি লভেয্য. অসেচনকন্তি মধুৰভাৱকৰণত্থায অঞ্ঞেন ৰসেন অনাসিত্তকং ওজৱন্তং পণীতৰসং.

হৰিচন্দনস্সাতি সুৱণ্ণৱণ্ণচন্দনস্স. লোহিতচন্দনস্সাতি ৰত্তৱণ্ণচন্দনস্স. সুৰভিগন্ধন্তি সুগন্ধং. দৰথাদযো ৱট্টদৰথা, ৱট্টকিলমথা, ৱট্টপৰিড়াহা এৱ. উদানং উদানেসীতি উদাহাৰং উদাহৰি. যথা হি যং তেলং মানং গহেতুং ন সক্কোতি, ৱিস্সন্দিত্ৱা গচ্ছতি, তং অৱসেকোতি ৱুচ্চতি. যঞ্চ জলং তড়াকং গহেতুং ন সক্কোতি, অজ্ঝোত্থৰিত্ৱা গচ্ছতি, তং ওঘোতি ৱুচ্চতি. এৱমেৱং যং পীতিৱচনং হদযং গহেতুং ন সক্কোতি, অধিকং হুত্ৱা অন্তো অসণ্ঠহিত্ৱা বহি নিক্খমতি, তং উদানন্তি ৱুচ্চতি. এৱৰূপং পীতিমযৱচনং নিচ্ছাৰেসীতি অত্থো.