(১১) ১. সম্বোধৱগ্গো
১. পুব্বেৱসম্বোধসুত্তৱণ্ণনা
১০৪. ততিযস্স পঠমে পুব্বেৱ সম্বোধাতি সম্বোধিতো পুব্বেৱ, অৰিযমগ্গপ্পত্তিতো অপৰভাগেযেৱাতি ৱুত্তং হোতি. অনভিসম্বুদ্ধস্সাতি অপ্পটিৱিদ্ধচতুসচ্চস্স. বোধিসত্তস্সেৱ সতোতি বুজ্ঝনকসত্তস্সেৱ সতো, সম্মাসম্বোধিং অধিগন্তুং আৰভন্তস্সেৱ সতো, সম্বোধিযা ৱা সত্তস্সেৱ লগ্গস্সেৱ সতো. দীপঙ্কৰস্স হি ভগৱতো পাদমূলে অট্ঠধম্মসমোধানেন অভিনীহাৰসমিদ্ধিতো পভুতি তথাগতো সম্মাসম্বোধিং সত্তো লগ্গো ‘‘পত্তব্বা মযা এসা’’তি তদধিগমায পৰক্কমং অমুঞ্চন্তোযেৱ আগতো, তস্মা বোধিসত্তোতি ৱুচ্চতি. কো নু খোতি কতমো নু খো. লোকোতি সঙ্খাৰলোকো. অস্সাদোতি মধুৰাকাৰো. আদীনৱোতি অনভিনন্দিতব্বাকাৰো. তস্স ময্হন্তি তস্স এৱং বোধিসত্তস্সেৱ সতো ময্হং. ছন্দৰাগৱিনযো ছন্দৰাগপ্পহানন্তি নিব্বানং আগম্ম আৰব্ভ পটিচ্চ ছন্দৰাগো ৱিনযং গচ্ছতি পহীযতি, তস্মা নিব্বানং ‘‘ছন্দৰাগৱিনযো ছন্দৰাগপ্পহান’’ন্তি ৱুচ্চতি. ইদং লোকনিস্সৰণন্তি ইদং নিব্বানং লোকতো নিস্সটত্তা লোকনিস্সৰণন্তি ৱুচ্চতি. যাৱকীৱন্তি যত্তকং পমাণং কালং. অব্ভঞ্ঞাসিন্তি অভিৱিসিট্ঠেন অৰিযমগ্গঞাণেন অঞ্ঞাসিং. ঞাণঞ্চ পন মে দস্সনন্তি দ্ৱীহিপি পদেহি পচ্চৱেক্খণঞাণং ৱুত্তং. সেসমেত্থ উত্তানমেৱাতি.
২. পঠমঅস্সাদসুত্তৱণ্ণনা
১০৫. দুতিযে অস্সাদপৰিযেসনং অচৰিন্তি অস্সাদপৰিযেসনত্থায অচৰিং. কুতো পট্ঠাযাতি? সুমেধকালতো পট্ঠায. পঞ্ঞাযাতি সহৱিপস্সনায মগ্গপঞ্ঞায. সুদিট্ঠোতি সুপ্পটিৱিদ্ধো. ইমিনা উপাযেন সব্বত্থ অত্থো ৱেদিতব্বো. ততিযং সব্বত্থ উত্তানমেৱ.
৪. সমণব্ৰাহ্মণসুত্তৱণ্ণনা
১০৭. চতুত্থে সামঞ্ঞত্থন্তি চতুব্বিধং অৰিযফলং. ইতৰং তস্সেৱ ৱেৱচনং. সামঞ্ঞত্থেন ৱা চত্তাৰো মগ্গা, ব্ৰহ্মঞ্ঞত্থেন চত্তাৰি ফলানি. ইমেসু পন চতূসুপি সুত্তেসু খন্ধলোকোৱ কথিতো.
৫. ৰুণ্ণসুত্তৱণ্ণনা
১০৮. পঞ্চমং অত্থুপ্পত্তিযা নিক্খিত্তং. কতৰায অত্থুপ্পত্তিযা? ছব্বগ্গিযানং অনাচাৰে. তে কিৰ গাযন্তা নচ্চন্তা হসন্তা ৱিচৰিংসু. ভিক্খূ দসবলস্স আৰোচযিংসু. সত্থা তে পক্কোসাপেত্ৱা তেসং ওৱাদত্থায ইদং সুত্তং আৰভি. তত্থ ৰুণ্ণন্তি ৰোদিতং. উম্মত্তকন্তি উম্মত্তককিৰিযা. কোমাৰকন্তি কুমাৰকেহি কত্তব্বকিচ্চং. দন্তৱিদংসকহসিতন্তি দন্তে দস্সেত্ৱা পাণিং পহৰন্তানং মহাসদ্দেন হসিতং. সেতুঘাতো গীতেতি গীতে ৱো পচ্চযঘাতো হোতু, সহেতুকং গীতং পজহথাতি দীপেতি. নচ্চেপি এসেৱ নযো. অলন্তি যুত্তং. ধম্মপ্পমোদিতানং সতন্তি এত্থ ধম্মো ৱুচ্চতি কাৰণং, কেনচিদেৱ কাৰণেন পমুদিতানং সন্তানং. সিতং সিতমত্তাযাতি তস্মিং সিতকাৰণে সতি যং সিতং কৰোথ, তং ৱো সিতমত্তায অগ্গদন্তে দস্সেত্ৱা পহট্ঠাকাৰমত্তদস্সনাযযেৱ যুত্তন্তি ৱুত্তং হোতি.
৬. অতিত্তিসুত্তৱণ্ণনা
১০৯. ছট্ঠে সোপ্পস্সাতি নিদ্দায. পটিসেৱনায নত্থি তিত্তীতি যথা যথা পটিসেৱতি, তথা তথা ৰুচ্চতিযেৱাতি তিত্তি নাম নত্থি. সেসপদদ্ৱযেপি এসেৱ নযো. সচে হি মহাসমুদ্দে উদকং সুৰা ভৱেয্য, সুৰাসোণ্ডো চ মচ্ছো হুত্ৱা নিব্বত্তেয্য, তস্স তত্থ চৰন্তস্সপি সযন্তস্সপি তিত্তি নাম ন ভৱেয্য. ইমস্মিং সুত্তে ৱট্টমেৱ কথিতং.
৭. অৰক্খিতসুত্তৱণ্ণনা
১১০. সত্তমে অৱস্সুতং হোতীতি তিন্তং হোতি. ন ভদ্দকং মৰণং হোতীতি অপাযে পটিসন্ধিপচ্চযতায ন লদ্ধকং হোতি. কালকিৰিযাতি তস্সেৱ ৱেৱচনং. সুক্কপক্খে সগ্গে পটিসন্ধিপচ্চযতায ভদ্দকং হোতি লদ্ধকং. তং পন একন্তেন সোতাপন্নাদীনং তিণ্ণং অৰিযসাৱকানংযেৱ ৱট্টতি. সেসমেত্থ উত্তানমেৱাতি.
৮. ব্যাপন্নসুত্তৱণ্ণনা
১১১. অট্ঠমে ব্যাপন্নন্তি পকতিভাৱং জহিত্ৱা ঠিতং. সেসং পুৰিমসুত্তে ৱুত্তনযমেৱ.
৯. পঠমনিদানসুত্তৱণ্ণনা
১১২. নৱমে নিদানানীতি কাৰণানি. কম্মানং সমুদযাযাতি ৱট্টগামিকম্মানং পিণ্ডকৰণত্থায. লোভপকতন্তি লোভেন পকতং. সাৱজ্জন্তি সদোসং. তং কম্মং কম্মসমুদযায সংৱত্ততীতি তং কম্মং অঞ্ঞেসম্পি ৱট্টগামিকম্মানং সমুদযায পিণ্ডকৰণত্থায সংৱত্ততি. ন তং কম্মং কম্মনিৰোধাযাতি তং পন কম্মং ৱট্টগামিকম্মানং নিৰোধত্থায ন সংৱত্ততি. সুক্কপক্খে কম্মানং সমুদযাযাতি ৱিৱট্টগামিকম্মানং সমুদযত্থায. ইমিনা নযেন সব্বং অত্থতো ৱেদিতব্বং.
১০. দুতিযনিদানসুত্তৱণ্ণনা
১১৩. দসমে কম্মানন্তি ৱট্টগামিকম্মানমেৱ. ছন্দৰাগট্ঠানিযেতি ছন্দৰাগস্স কাৰণভূতে. আৰব্ভাতি আগম্ম সন্ধায পটিচ্চ. ছন্দোতি তণ্হাছন্দো. যো চেতসো সাৰাগোতি যো চিত্তস্স ৰাগো ৰজ্জনা ৰজ্জিতত্তং, এতমহং সংযোজনং ৱদামি, বন্ধনং ৱদামীতি অত্থো. সুক্কপক্খে কম্মানন্তি ৱিৱট্টগামিকম্মানং. তদভিনিৱত্তেতীতি তং অভিনিৱত্তেতি. যদা ৱা তেন ৱিপাকো ঞাতো হোতি ৱিদিতো, তদা তে চেৱ ধম্মে তঞ্চ ৱিপাকং অভিনিৱত্তেতি. ইমিনা চ পদেন ৱিপস্সনা কথিতা, তদভিনিৱত্তেত্ৱাতি ইমিনা মগ্গো. চেতসা অভিনিৱিজ্ঝিত্ৱাতি ইমিনা চ মগ্গোৱ. পঞ্ঞায অতিৱিজ্ঝ পস্সতীতি সহ ৱিপস্সনায মগ্গপঞ্ঞায নিব্বিজ্ঝিত্ৱা পস্সতি. এৱং সব্বত্থ অত্থো ৱেদিতব্বো. ইমস্মিং পন সুত্তে ৱট্টৱিৱট্টং কথিতন্তি.
সম্বোধৱগ্গো পঠমো.