৫. হত্থকসুত্তৱণ্ণনা
৩৫. পঞ্চমে আড়ৱিযন্তি আড়ৱিৰট্ঠে. গোমগ্গেতি গুন্নং গমনমগ্গে. পণ্ণসন্থৰেতি সযং পতিতপণ্ণসন্থৰে. অথাতি এৱং গুন্নং গমনমগ্গং উজুং মহাপথং নিস্সায সিংসপাৱনে সযং পতিতপণ্ণানি সঙ্কড্ঢিত্ৱা কতসন্থৰে সুগতমহাচীৱৰং পত্থৰিত্ৱা পল্লঙ্কং আভুজিত্ৱা নিসিন্নে তথাগতে. হত্থকো আড়ৱকোতি হত্থতো হত্থং গতত্তা এৱংলদ্ধনামো আড়ৱকো ৰাজপুত্তো. এতদৱোচাতি এতং ‘‘কচ্চি, ভন্তে, ভগৱা’’তিআদিৱচনং অৱোচ. কস্মা পন সম্মাসম্বুদ্ধো তং ঠানং গন্ত্ৱা নিসিন্নো, কস্মা ৰাজকুমাৰো তত্থ গতোতি? সম্মাসম্বুদ্ধো তাৱ অট্ঠুপ্পত্তিকায ধম্মদেসনায সমুট্ঠানং দিস্ৱা তত্থ নিসিন্নো, ৰাজকুমাৰোপি পাতোৱ উট্ঠায পঞ্চহি উপাসকসতেহি পৰিৱুতো বুদ্ধুপট্ঠানং গচ্ছন্তো মহামগ্গা ওক্কম্ম গোপথং গহেত্ৱা ‘‘বুদ্ধানং পূজনত্থায মিস্সকমালং ওচিনিস্সামী’’তি গচ্ছন্তো সত্থাৰং দিস্ৱা উপসঙ্কমিত্ৱা ৱন্দিত্ৱা একমন্তং নিসীদি, এৱং সো তত্থ গতোতি. সুখমসযিত্থাতি সুখং সযিত্থ.
অন্তৰট্ঠকোতি মাঘফগ্গুণানং অন্তৰে অট্ঠদিৱসপৰিমাণো কালো. মাঘস্স হি অৱসানে চত্তাৰো দিৱসা, ফগ্গুণস্স আদিম্হি চত্তাৰোতি অযং ‘‘অন্তৰট্ঠকো’’তি ৱুচ্চতি. হিমপাতসমযোতি হিমস্স পতনসমযো. খৰাতি ফৰুসা কক্খড়া ৱা. গোকণ্টকহতাতি নৱৱুট্ঠে দেৱে গাৱীনং অক্কন্তক্কন্তট্ঠানে খুৰন্তৰেহি কদ্দমো উগ্গন্ত্ৱা তিট্ঠতি, সো ৱাতাতপেন সুক্খো ককচদন্তসদিসো হোতি দুক্খসম্ফস্সো. তং সন্ধাযাহ – ‘‘গোকণ্টকহতা ভূমী’’তি. গুন্নং খুৰন্তৰেহি ছিন্নাতিপি অত্থো. ৱেৰম্ভো ৱাতো ৱাযতীতি চতূহি দিসাহি ৱাযন্তো ৱাতো ৱাযতি. একায দিসায ৱা দ্ৱীহি ৱা দিসাহি তীহি ৱা দিসাহি ৱাযন্তো ৱাতো ৱেৰম্ভোতি ন ৱুচ্চতি.
তেন হি ৰাজকুমাৰাতি ইদং সত্থা ‘‘অযং ৰাজকুমাৰো লোকস্মিং নেৱ সুখৱাসিনো, ন দুক্খৱাসিনো জানাতি, জানাপেস্সামি ন’’ন্তি উপৰি দেসনং ৱড্ঢেন্তো আহ. তত্থ যথা তে খমেয্যাতি যথা তুয্হং ৰুচ্চেয্য. ইধস্সাতি ইমস্মিং লোকে অস্স. গোনকত্থতোতি চতুৰঙ্গুলাধিকলোমেন কাড়কোজৱেন অত্থতো. পটিকত্থতোতি উণ্ণামযেন সেতত্থৰণেন অত্থতো. পটলিকত্থতোতি ঘনপুপ্ফেন উণ্ণামযঅত্থৰণেন অত্থতো. কদলিমিগপৱৰপচ্চত্থৰণোতি কদলিমিগচম্মমযেন উত্তমপচ্চত্থৰণেন অত্থতো. তং কিৰ পচ্চত্থৰণং সেতৱত্থস্স উপৰি কদলিমিগচম্মং অত্থৰিত্ৱা সিব্বিত্ৱা কৰোন্তি. সউত্তৰচ্ছদোতি সহ উত্তৰচ্ছদেন, উপৰি বদ্ধেন ৰত্তৱিতানেন সদ্ধিন্তি অত্থো. উভতোলোহিতকূপধানোতি সীসূপধানঞ্চ পাদূপধানঞ্চাতি পল্লঙ্কস্স উভতো ঠপিতলোহিতকূপধানো. পজাপতিযোতি ভৰিযাযো. মনাপেন পচ্চুপট্ঠিতা অস্সূতি মনাপেন উপট্ঠানৱিধানেন পচ্চুপট্ঠিতা ভৱেয্যুং.
কাযিকাতি পঞ্চদ্ৱাৰকাযং খোভযমানা. চেতসিকাতি মনোদ্ৱাৰং খোভযমানা. সো ৰাগো তথাগতস্স পহীনোতি তথাৰূপো ৰাগো তথাগতস্স পহীনোতি অত্থো. যো পন তস্স ৰাগো, ন সো তথাগতস্স পহীনো নাম. দোসমোহেসুপি এসেৱ নযো.
ব্ৰাহ্মণোতি বাহিতপাপো খীণাসৱব্ৰাহ্মণো. পৰিনিব্বুতোতি কিলেসপৰিনিব্বানেন পৰিনিব্বুতো. ন লিম্পতি কামেসূতি ৱত্থুকামেসু চ কিলেসকামেসু চ তণ্হাদিট্ঠিলেপেহি ন লিম্পতি. সীতিভূতোতি অব্ভন্তৰে তাপনকিলেসানং অভাৱেন সীতিভূতো. নিৰূপধীতি কিলেসূপধীনং অভাৱেন নিৰূপধি. সব্বা আসত্তিযো ছেত্ৱাতি আসত্তিযো ৱুচ্চন্তি তণ্হাযো, তা সব্বাপি ৰূপাদীসু আৰম্মণেসু আসত্তৱিসত্তা আসত্তিযো ছিন্দিত্ৱা. ৱিনেয্য হদযে দৰন্তি হদযনিস্সিতং দৰথং ৱিনযিত্ৱা ৱূপসমেত্ৱা. সন্তিং পপ্পুয্য চেতসোতি চিত্তস্স কিলেসনিব্বানং পাপুণিত্ৱা. কৰণৱচনং ৱা এতং ‘‘সব্বচেতসো সমন্নাহৰিত্ৱা’’তিআদীসু ৱিয, চেতসা নিব্বানং পাপুণিত্ৱাতি অত্থো.