৩. ততিযপণ্ণাসকং

(১১) ১. আসাদুপ্পজহৱগ্গৱণ্ণনা

১১৯. ততিযস্স পণ্ণাসকস্স পঠমে আসাতি তণ্হা. দুপ্পজহাতি দুচ্চজা দুন্নীহৰা. লাভাসায দুপ্পজহভাৱেন সত্তা দসপি ৱস্সানি ৱীসতিপি সট্ঠিপি ৱস্সানি ‘‘অজ্জ লভিস্সাম, স্ৱে লভিস্সামা’’তি ৰাজানং উপট্ঠহন্তি, কসিকম্মাদীনি কৰোন্তি, উভতোব্যূড়্হং সঙ্গামং পক্খন্দন্তি, অজপথসঙ্কুপথাদযো পটিপজ্জন্তি, নাৱায মহাসমুদ্দং পৱিসন্তি. জীৱিতাসায দুপ্পজহত্তা সম্পত্তে মৰণকালেপি ৱস্সসতজীৱিং অত্তানং মঞ্ঞন্তি. সো কম্মকম্মনিমিত্তাদীনি পস্সন্তোপি ‘‘দানং দেহি পূজং, কৰোহী’’তি অনুকম্পকেহি ৱুচ্চমানো ‘‘নাহং মৰিস্সামি, জীৱিস্সামি’’চ্চেৱ আসায কস্সচি ৱচনং ন গণ্হাতি.

১২০. দুতিযে পুব্বকাৰীতি পঠমং উপকাৰস্স কাৰকো. কতঞ্ঞূকতৱেদীতি তেন কতং ঞত্ৱা পচ্ছা কাৰকো. তেসু পুব্বকাৰী ‘‘ইণং দেমী’’তি সঞ্ঞং কৰোতি, পচ্ছা কাৰকো ‘‘ইণং জীৰাপেমী’’তি সঞ্ঞং কৰোতি.

১২১. ততিযে তিত্তো চ তপ্পেতা চাতি পচ্চেকবুদ্ধো চ তথাগতসাৱকো চ খীণাসৱো তিত্তো নাম, তথাগতো অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো তিত্তো চ তপ্পেতা চ.

১২২. চতুত্থে দুত্তপ্পযাতি দাযকেন দুত্তপ্পযা তপ্পেতুং ন সুকৰা. নিক্খিপতীতি নিদহতি ন পৰিভুঞ্জতি. ৱিস্সজ্জেতীতি পৰেসং দেতি.

১২৩. পঞ্চমে ন ৱিস্সজ্জেতীতি সব্বংযেৱ পৰেসং ন দেতি, অত্তনো পন যাপনমত্তং গহেত্ৱা অৱসেসং দেতি.

১২৪. ছট্ঠে সুভনিমিত্তন্তি ইট্ঠাৰম্মণং.

১২৫. সত্তমে পটিঘনিমিত্তন্তি অনিট্ঠনিমিত্তং.

১২৬. অট্ঠমে পৰতো চ ঘোসোতি পৰস্স সন্তিকা অস্সদ্ধম্মসৱনং.

১২৭. নৱমে পৰতো চ ঘোসোতি পৰস্স সন্তিকা সদ্ধম্মসৱনং. সেসং সব্বত্থ উত্তানত্থমেৱাতি.

আসাদুপ্পজহৱগ্গো পঠমো.

(১২) ২. আযাচনৱগ্গৱণ্ণনা

১৩১. দুতিযস্স পঠমে এৱং সম্মা আযাচমানো আযাচেয্যাতি সদ্ধো ভিক্খু উট্ঠহিত্ৱা ‘‘যাদিসো সাৰিপুত্তত্থেৰো পঞ্ঞায, অহম্পি তাদিসো হোমি. যাদিসো মহামোগ্গল্লানত্থেৰো ইদ্ধিযা, অহম্পি তাদিসো হোমী’’তি এৱং আযাচন্তো পিহেন্তো পত্থেন্তো যং অত্থি, তস্সেৱ পত্থিতত্তা সম্মা পত্থেয্য নাম. ইতো উত্তৰি পত্থেন্তো মিচ্ছা পত্থেয্য. এৱৰূপা হি পত্থনা যং নত্থি, তস্স পত্থিতত্তা মিচ্ছাপত্থনা নাম হোতি. কিং কাৰণা? এসা, ভিক্খৱে, তুলা এতং পমাণন্তি যথা হি সুৱণ্ণং ৱা হিৰঞ্ঞং ৱা তুলেন্তস্স তুলা ইচ্ছিতব্বা, ধঞ্ঞং মিনন্তস্স মানন্তি তুলনে তুলা, মিননে চ মানং পমাণং হোতি, এৱমেৱ মম সাৱকানং ভিক্খূনং এসা তুলা এতং পমাণং যদিদং সাৰিপুত্তমোগ্গল্লানা. তে গহেত্ৱা ‘‘অহম্পি ঞাণেন ৱা ইদ্ধিযা ৱা এতম্পমাণো হোমী’’তি অত্তানং তুলেতুং ৱা পমাণেতুং ৱা সক্কা, ন ইতো অঞ্ঞথা.

১৩২. দুতিযাদীসুপি এসেৱ নযো. ইদং পনেত্থ ৱিসেসমত্তং – খেমা চ ভিক্খুনী উপ্পলৱণ্ণা চাতি এতাসু হি খেমা পঞ্ঞায অগ্গা, উপ্পলৱণ্ণা ইদ্ধিযা. তস্মা ‘‘পঞ্ঞায ৱা ইদ্ধিযা ৱা এতাদিসী হোমী’’তি সম্মা আযাচমানা আযাচেয্য. তথা চিত্তো গহপতি পঞ্ঞায অগ্গো, হত্থকো ৰাজকুমাৰো মহিদ্ধিকতায. তস্মা ‘‘পঞ্ঞায ৱা ইদ্ধিযা ৱা এদিসো হোমী’’তি সম্মা আযাচমানো আযাচেয্য. খুজ্জুত্তৰাপি মহাপঞ্ঞতায অগ্গা, নন্দমাতা মহিদ্ধিকতায. তস্মা ‘‘পঞ্ঞায ৱা ইদ্ধিযা ৱা এতাদিসী হোমী’’তি সম্মা আযাচমানা আযাচেয্য.

১৩৫. পঞ্চমে খতন্তি গুণানং খতত্তা খতং. উপহতন্তি গুণানং উপহতত্তা উপহতং, ছিন্নগুণং নট্ঠগুণন্তি অত্থো. অত্তানং পৰিহৰতীতি নিগ্গুণং অত্তানং জগ্গতি গোপাযতি. সাৱজ্জোতি সদোসো. সানুৱজ্জোতি সউপৱাদো. পসৱতীতি পটিলভতি. অননুৱিচ্চাতি অজানিত্ৱা অৱিনিচ্ছিনিত্ৱা. অপৰিযোগাহেত্ৱাতি অননুপৱিসিত্ৱা. অৱণ্ণাৰহস্সাতি অৱণ্ণযুত্তস্স মিচ্ছাপটিপন্নস্স তিত্থিযস্স ৱা তিত্থিযসাৱকস্স ৱা. ৱণ্ণং ভাসতীতি ‘‘সুপ্পটিপন্নো এস সম্মাপটিপন্নো’’তি গুণং কথেতি. ৱণ্ণাৰহস্সাতি বুদ্ধাদীসু অঞ্ঞতৰস্স সম্মাপটিপন্নস্স. অৱণ্ণং ভাসতীতি ‘‘দুপ্পটিপন্নো এস মিচ্ছাপটিপন্নো’’তি অগুণং কথেতি. অৱণ্ণাৰহস্স অৱণ্ণং ভাসতীতি ইধেকচ্চো পুগ্গলো দুপ্পটিপন্নানং মিচ্ছাপটিপন্নানং তিত্থিযানং তিত্থিযসাৱকানং ‘‘ইতিপি দুপ্পটিপন্না ইতিপি মিচ্ছাপটিপন্না’’তি অৱণ্ণং ভাসতি. ৱণ্ণাৰহস্স ৱণ্ণং ভাসতীতি সুপ্পটিপন্নানং সম্মাপটিপন্নানং বুদ্ধানং বুদ্ধসাৱকানং ‘‘ইতিপি সুপ্পটিপন্না ইতিপি সম্মাপটিপন্না’’তি ৱণ্ণং ভাসতি.

১৩৬. ছট্ঠে অপ্পসাদনীযে ঠানেতি অপ্পসাদকাৰণে. পসাদং উপদংসেতীতি দুপ্পটিপদায মিচ্ছাপটিপদায ‘‘অযং সুপ্পটিপদা সম্মাপটিপদা’’তি পসাদং জনেতি. পসাদনীযে ঠানে অপ্পসাদন্তি সুপ্পটিপদায সম্মাপটিপদায ‘‘অযং দুপ্পটিপদা মিচ্ছাপটিপদা’’তি অপ্পসাদং জনেতীতি. সেসমেত্থ উত্তানমেৱ.

১৩৭. সত্তমে দ্ৱীসূতি দ্ৱীসু ওকাসেসু দ্ৱীসু কাৰণেসু. মিচ্ছাপটিপজ্জমানোতি মিচ্ছাপটিপত্তিং পটিপজ্জমানো. মাতৰি চ পিতৰি চাতি মিত্তৱিন্দকো ৱিয মাতৰি, অজাতসত্তু ৱিয পিতৰি. সুক্কপক্খো ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বো.

১৩৮. অট্ঠমে তথাগতে চ তথাগতসাৱকে চাতি দেৱদত্তো ৱিয তথাগতে, কোকালিকো ৱিয চ তথাগতসাৱকে. সুক্কপক্খে আনন্দত্থেৰো ৱিয তথাগতে, নন্দগোপালকসেট্ঠিপুত্তো ৱিয চ তথাগতসাৱকে.

১৩৯. নৱমে সচিত্তৱোদানন্তি সকচিত্তস্স ৱোদানং, অট্ঠন্নং সমাপত্তীনং এতং নামং. ন চ কিঞ্চি লোকে উপাদিযতীতি লোকে চ ৰূপাদীসু ধম্মেসু কিঞ্চি একং ধম্মম্পি ন গণ্হাতি ন পৰামসতি. এৱমেত্থ অনুপাদানং নাম দুতিযো ধম্মো হোতি. দসমেকাদসমানি উত্তানত্থানেৱাতি.

আযাচনৱগ্গো দুতিযো.

(১৩) ৩. দানৱগ্গৱণ্ণনা

১৪২. ততিযস্স পঠমে দানানীতি দিয্যনকৱসেন দানানি, দেয্যধম্মস্সেতং নামং. সৱত্থুকা ৱা চেতনা দানং, সম্পত্তিপৰিচ্চাগস্সেতং নামং. আমিসদানন্তি চত্তাৰো পচ্চযা দিয্যনকৱসেন আমিসদানং নাম. ধম্মদানন্তি ইধেকচ্চো অমতপত্তিপটিপদং কথেত্ৱা দেতি, ইদং ধম্মদানং নাম.

১৪৩. দুতিযে চত্তাৰো পচ্চযা যজনকৱসেন যাগো নাম ধম্মোপি যজনকৱসেন যাগোতি ৱেদিতব্বো.

১৪৪. ততিযে আমিসস্স চজনং আমিসচাগো, ধম্মস্স চজনং ধম্মচাগো. চতুত্থে উপসগ্গমত্তং ৱিসেসো.

১৪৬. পঞ্চমে চতুন্নং পচ্চযানং ভুঞ্জনং আমিসভোগো, ধম্মস্স ভুঞ্জনং ধম্মভোগো. ছট্ঠে উপসগ্গমত্তং ৱিসেসো.

১৪৮. সত্তমে চতুন্নং পচ্চযানং সংৱিভজনং আমিসসংৱিভাগো, ধম্মস্স সংৱিভজনং ধম্মসংৱিভাগো.

১৪৯. অট্ঠমে চতূহি পচ্চযেহি সঙ্গহো আমিসসঙ্গহো, ধম্মেন সঙ্গহো ধম্মসঙ্গহো.

১৫০. নৱমে চতূহি পচ্চযেহি অনুগ্গণ্হনং আমিসানুগ্গহো, ধম্মেন অনুগ্গণ্হনং ধম্মানুগ্গহো.

১৫১. দসমে চতূহি পচ্চযেহি অনুকম্পনং আমিসানুকম্পা, ধম্মেন অনুকম্পনং ধম্মানুকম্পাতি.

দানৱগ্গো ততিযো.

(১৪) ৪. সন্থাৰৱগ্গৱণ্ণনা

১৫২. চতুত্থস্স পঠমে চতূহি পচ্চযেহি অত্তনো চ পৰস্স চ অন্তৰপটিচ্ছাদনৱসেন সন্থৰণং আমিসসন্থাৰো, ধম্মেন সন্থৰণং ধম্মসন্থাৰো. দুতিযে উপসগ্গমত্তং ৱিসেসো.

১৫৪. ততিযে ৱুত্তপ্পকাৰস্স আমিসস্স এসনা আমিসেসনা, ধম্মস্স এসনা ধম্মেসনা. চতুত্থে উপসগ্গমত্তমেৱ ৱিসেসো.

১৫৬. পঞ্চমে মত্থকপ্পত্তা আমিসপৰিযেসনা আমিসপৰিযেট্ঠি, মত্থকপ্পত্তাৱ ধম্মপৰিযেসনা ধম্মপৰিযেট্ঠীতি ৱুত্তা.

১৫৭. ছট্ঠে আমিসেন পূজনং আমিসপূজা, ধম্মেন পূজনং ধম্মপূজা.

১৫৮. সত্তমে আতিথেয্যানীতি আগন্তুকদানানি. অতিথেয্যানীতিপি পাঠো.

১৫৯. অট্ঠমে আমিসং ইজ্ঝনকসমিজ্ঝনকৱসেন আমিসিদ্ধি, ধম্মোপি ইজ্ঝনকসমিজ্ঝনকৱসেন ধম্মিদ্ধি.

১৬০. নৱমে আমিসেন ৱড্ঢনং আমিসৱুদ্ধি, ধম্মেন ৱড্ঢনং ধম্মৱুদ্ধি.

১৬১. দসমে ৰতিকৰণট্ঠেন আমিসং আমিসৰতনং, ধম্মো ধম্মৰতনং.

১৬২. একাদসমে আমিসস্স চিননং ৱড্ঢনং আমিসসন্নিচযো, ধম্মস্স চিননং ৱড্ঢনং ধম্মসন্নিচযো.

১৬৩. দ্ৱাদসমে আমিসস্স ৱিপুলভাৱো আমিসৱেপুল্লং, ধম্মস্স ৱিপুলভাৱো ধম্মৱেপুল্লন্তি.

সন্থাৰৱগ্গো চতুত্থো.

(১৫) ৫. সমাপত্তিৱগ্গৱণ্ণনা

১৬৪. পঞ্চমস্স পঠমে সমাপত্তিকুসলতাতি আহাৰসপ্পাযং উতুসপ্পাযং পৰিগ্গণ্হিত্ৱা সমাপত্তিসমাপজ্জনে ছেকতা. সমাপত্তিৱুট্ঠানকুসলতাতি যথাপৰিচ্ছেদেন গতে কালে ৱিযত্তো হুত্ৱা উট্ঠহন্তো ৱুট্ঠানকুসলো নাম হোতি, এৱং কুসলতা.

১৬৫. দুতিযে অজ্জৱন্তি উজুভাৱো. মদ্দৱন্তি মুদুভাৱো.

১৬৬. ততিযে খন্তীতি অধিৱাসনখন্তি. সোৰচ্চন্তি সুসীল্যভাৱেন সুৰতভাৱো.

১৬৭. চতুত্থে সাখল্যন্তি সণ্হৱাচাৱসেন সম্মোদমানভাৱো. পটিসন্থাৰোতি আমিসেন ৱা ধম্মেন ৱা পটিসন্থৰণং.

১৬৮. পঞ্চমে অৱিহিংসাতি কৰুণাপুব্বভাগো. সোচেয্যন্তি সীলৱসেন সুচিভাৱো. ছট্ঠসত্তমানি উত্তানত্থানেৱ.

১৭১. অট্ঠমে পটিসঙ্খানবলন্তি পচ্চৱেক্খণবলং.

১৭২. নৱমে মুট্ঠস্সচ্চে অকম্পনেন সতিযেৱ সতিবলং. উদ্ধচ্চে অকম্পনেন সমাধিযেৱ সমাধিবলং.

১৭৩. দসমে সমথোতি চিত্তেকগ্গতা. ৱিপস্সনাতি সঙ্খাৰপৰিগ্গাহকঞ্ঞাণং.

১৭৪. একাদসমে সীলৱিপত্তীতি দুস্সীল্যং. দিট্ঠিৱিপত্তীতি মিচ্ছাদিট্ঠি.

১৭৫. দ্ৱাদসমে সীলসম্পদাতি পৰিপুণ্ণসীলতা. দিট্ঠিসম্পদাতি সম্মাদিট্ঠিকভাৱো. তেন কম্মস্সকতসম্মাদিট্ঠি, ঝানসম্মাদিট্ঠি, ৱিপস্সনাসম্মাদিট্ঠি, মগ্গসম্মাদিট্ঠি, ফলসম্মাদিট্ঠীতি সব্বাপি পঞ্চৱিধা সম্মাদিট্ঠি সঙ্গহিতা হোতি.

১৭৬. তেৰসমে সীলৱিসুদ্ধীতি ৱিসুদ্ধিসম্পাপকং সীলং. দিট্ঠিৱিসুদ্ধীতি ৱিসুদ্ধিসম্পাপিকা চতুমগ্গসম্মাদিট্ঠি, পঞ্চৱিধাপি ৱা সম্মাদিট্ঠি.

১৭৭. চুদ্দসমে দিট্ঠিৱিসুদ্ধীতি ৱিসুদ্ধিসম্পাপিকা সম্মাদিট্ঠিযেৱ. যথাদিট্ঠিস্স চ পধানন্তি হেট্ঠিমমগ্গসম্পযুত্তং ৱীৰিযং. তঞ্হি তস্সা দিট্ঠিযা অনুৰূপত্তা ‘‘যথাদিট্ঠিস্স চ পধান’’ন্তি ৱুত্তং.

১৭৮. পন্নৰসমে অসন্তুট্ঠিতা চ কুসলেসু ধম্মেসূতি অঞ্ঞত্ৰ অৰহত্তমগ্গা কুসলেসু ধম্মেসু অসন্তুট্ঠিভাৱো.

১৭৯. সোড়সমে মুট্ঠস্সচ্চন্তি মুট্ঠস্সতিভাৱো. অসম্পজঞ্ঞন্তি অঞ্ঞাণভাৱো.

১৮০. সত্তৰসমে অপিলাপনলক্খণা সতি. সম্মা পজাননলক্খণং সম্পজঞ্ঞন্তি.

সমাপত্তিৱগ্গো পঞ্চমো. ততিযপণ্ণাসকং নিট্ঠিতং.