৫. পৰিসৱগ্গৱণ্ণনা

৪৩. পঞ্চমস্স পঠমে উত্তানাতি পাকটা অপ্পটিচ্ছন্না. গম্ভীৰাতি গুড়্হা পটিচ্ছন্না. উদ্ধতাতি উদ্ধচ্চেন সমন্নাগতা. উন্নড়াতি উগ্গতনড়া, উট্ঠিততুচ্ছমানাতি ৱুত্তং হোতি. চপলাতি পত্তচীৱৰমণ্ডনাদিনা চাপল্লেন যুত্তা. মুখৰাতি মুখখৰা খৰৱচনা. ৱিকিণ্ণৱাচাতি অসংযতৱচনা দিৱসম্পি নিৰত্থকৱচনপলাপিনো. মুট্ঠস্সতীতি ৱিস্সট্ঠসতিনো. অসম্পজানাতি নিপ্পঞ্ঞা. অসমাহিতাতি চিত্তেকগ্গতামত্তস্সাপি অলাভিনো. পাকতিন্দ্ৰিযাতি পকতিযা ঠিতেহি ৱিৱটেহি অৰক্খিতেহি ইন্দ্ৰিযেহি সমন্নাগতা. সুক্কপক্খো ৱুত্তৱিপল্লাসেন ৱেদিতব্বো.

৪৪. দুতিযে ভণ্ডনজাতাতি ভণ্ডনং ৱুচ্চতি কলহস্স পুব্বভাগো, তং তেসং জাতন্তি ভণ্ডনজাতা. তথা ‘‘মযং তুম্হে দণ্ডাপেস্সাম বন্ধাপেস্সামা’’তিআদিৱচনপ্পৱত্তিযা সঞ্জাতকলহা. অযং তাৱ গিহীসু নযো. পব্বজিতা পন আপত্তিৱীতিক্কমৱাচং ৱদন্তা কলহজাতা নাম. ৱিৱাদাপন্নাতি ৱিৰুদ্ধৱাদং আপন্না. মুখসত্তীহি ৱিতুদন্তাতি গুণানং ছিন্দনট্ঠেন দুব্ভাসিতা ৱাচা মুখসত্তিযোতি ৱুচ্চন্তি, তাহি ৱিতুদন্তা ৱিজ্ঝন্তা. সমগ্গাতি এককম্মং একুদ্দেসো সমসিক্খতাতি এতেসং কৰণেন সমগ্গতায সহিতা. পিযচক্খূহীতি মেত্তাচক্খূহি.

৪৫. ততিযে অগ্গৱতীতি উত্তমপুগ্গলৱতী, অগ্গায ৱা উত্তমায পটিপত্তিযা সমন্নাগতা. ততো ৱিপৰীতা অনগ্গৱতী. বাহুলিকাতি চীৱৰাদিবাহুল্লায পটিপন্না. সাসনং সিথিলং গণ্হন্তীতি সাথলিকা. ওক্কমনে পুব্বঙ্গমাতি এত্থ ওক্কমনং ৱুচ্চতি অৱগমনট্ঠেন পঞ্চ নীৱৰণানি, তেন পঞ্চনীৱৰণপূৰণে পুব্বঙ্গমাতি ৱুত্তং হোতি. পৱিৱেকেতি উপধিৱিৱেকে নিব্বানে. নিক্খিত্তধুৰাতি তিৱিধেপি ৱিৱেকে ওৰোপিতধুৰা. ন ৱীৰিযং আৰভন্তীতি দুৱিধম্পি ৱীৰিযং ন কৰোন্তি. অপ্পত্তস্স পত্তিযাতি পুব্বে অপ্পত্তস্স ঝানৱিপস্সনামগ্গফলৱিসেসস্স পত্তিঅত্থায. ইতৰং পদদ্ৱযং তস্সেৱ ৱেৱচনং. পচ্ছিমা জনতাতি সদ্ধিৱিহাৰিকঅন্তেৱাসিকজনো. দিট্ঠানুগতিং আপজ্জতীতি আচৰিযুপজ্ঝাযেহি কতং অনুকৰোন্তো দিট্ঠস্স তেসং আচাৰস্স অনুগতিং আপজ্জতি নাম. সেসং ৱুত্তপটিপক্খনযেন ৱেদিতব্বং.

৪৬. চতুত্থে অৰিযাতি অৰিযসাৱকপৰিসা. অনৰিযাতি পুথুজ্জনপৰিসা. ‘‘ইদং দুক্খ’’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানন্তীতি ঠপেত্ৱা তণ্হং তেভূমকা পঞ্চক্খন্ধা দুক্খসচ্চং নাম, এত্তকমেৱ দুক্খং, ইতো উদ্ধং দুক্খং নত্থীতি যথাসভাৱতো নপ্পজানন্তি. এস নযো সব্বত্থ. সেসপদেসু পন তস্স দুক্খস্স সমুট্ঠাপিকা পুৰিমতণ্হা সমুদযো নাম, তস্সাযেৱ তণ্হায, দ্ৱিন্নম্পি ৱা তেসং সচ্চানং অচ্চন্তক্খযো অসমুপ্পত্তি দুক্খনিৰোধো নাম, অট্ঠঙ্গিকো অৰিযমগ্গো দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা নামাতি এৱং ইমস্মিং সুত্তে চতূহি সচ্চেহি চত্তাৰো মগ্গা চ চত্তাৰি চ ফলানি কথিতানি.

৪৭. পঞ্চমে পৰিসাকসটোতি কসটপৰিসা কচৱৰপৰিসা পলাপপৰিসাতি অত্থো. পৰিসামণ্ডোতি পসন্নপৰিসা সাৰপৰিসাতি অত্থো. ছন্দাগতিং গচ্ছন্তীতি ছন্দেন অগতিং গচ্ছন্তি, অকত্তব্বং কৰোন্তীতি অত্থো. সেসপদেসুপি এসেৱ নযো. ইমানি পন চত্তাৰি অগতিগমনানি ভণ্ডভাজনীযে চ ৱিনিচ্ছযট্ঠানে চ লব্ভন্তি. তত্থ ভণ্ডভাজনীযে তাৱ অত্তনো ভাৰভূতানং ভিক্খূনং অমনাপে ভণ্ডকে পত্তে তং পৰিৱত্তেত্ৱা মনাপং দেন্তো ছন্দাগতিং গচ্ছতি নাম. অত্তনো পন অভাৰভূতানং মনাপে ভণ্ডকে পত্তে তং পৰিৱত্তেত্ৱা অমনাপং দেন্তো দোসাগতিং গচ্ছতি নাম. ভণ্ডকভাজনীযৱত্থুঞ্চ ঠিতিকঞ্চ অজানন্তো মোহাগতিং গচ্ছতি নাম. মুখৰানং ৱা ৰাজাদিনিস্সিতানং ৱা ‘‘ইমে মে অমনাপে ভণ্ডকে দিন্নে অনত্থম্পি কৰেয্যু’’ন্তি ভযেন পৰিৱত্তেত্ৱা মনাপং দেন্তো ভযাগতিং গচ্ছতি নাম. যো পন এৱং ন গচ্ছতি, সব্বেসং তুলাভূতো পমাণভূতো মজ্ঝত্তো হুত্ৱা যং যস্স পাপুণাতি, তঞ্ঞেৱ তস্স দেতি, অযং চতুব্বিধম্পি অগতিগমনং ন গচ্ছতি নাম. ৱিনিচ্ছযট্ঠানে পন অত্তনো ভাৰভূতস্স গৰুকাপত্তিং লহুকাপত্তীতি কত্ৱা কথেন্তো ছন্দাগতিং গচ্ছতি নাম. ইতৰস্স লহুকাপত্তিং গৰুকাপত্তীতি কত্ৱা কথেন্তো দোসাগতিং গচ্ছতি নাম. আপত্তিৱুট্ঠানং পন সমুচ্চযক্খন্ধকঞ্চ অজানন্তো মোহাগতিং গচ্ছতি নাম. মুখৰস্স ৱা ৰাজপূজিতস্স ৱা ‘‘অযং মে গৰুকং কত্ৱা আপত্তিং কথেন্তস্স অনত্থম্পি কৰেয্যা’’তি গৰুকমেৱ লহুকাতি কত্ৱা কথেন্তো ভযাগতিং গচ্ছতি নাম. যো পন সব্বেসং যথাভূতমেৱ কথেতি, অযং চতুব্বিধম্পি অগতিগমনং ন গচ্ছতি নাম.

৪৮. ছট্ঠে ওক্কাচিতৱিনীতাতি দুব্বিনীতা. নো পটিপুচ্ছাৱিনীতাতি ন পুচ্ছিত্ৱা ৱিনীতা. গম্ভীৰাতি পাড়িৱসেন গম্ভীৰা সল্লসুত্তসদিসা. গম্ভীৰত্থাতি অত্থৱসেন গম্ভীৰা মহাৱেদল্লসুত্তসদিসা. লোকুত্তৰাতি লোকুত্তৰঅত্থদীপকা. সুঞ্ঞতাপটিসংযুত্তাতি সত্তসুঞ্ঞং ধম্মমত্তমেৱ পকাসকা অসঙ্খতসংযুত্তসদিসা. ন অঞ্ঞা চিত্তং উপট্ঠপেন্তীতি ৱিজাননত্থায চিত্তং ন উপট্ঠপেন্তি, নিদ্দাযন্তি ৱা অঞ্ঞৱিহিতা ৱা হোন্তি. উগ্গহেতব্বং পৰিযাপুণিতব্বন্তি উগ্গহেতব্বে চ পৰিযাপুণিতব্বে চ. কৱিতাতি কৱীহি কতা. ইতৰং তস্সেৱ ৱেৱচনং. চিত্তক্খৰাতি ৱিচিত্ৰঅক্খৰা. ইতৰং তস্সেৱ ৱেৱচনং. বাহিৰকাতি সাসনতো বহিভূতা. সাৱকভাসিতাতি তেসং তেসং সাৱকেহি ভাসিতা. সুস্সূসন্তীতি অক্খৰচিত্ততায চেৱ সৰসম্পত্তিযা চ অত্তমনা হুত্ৱা সুণন্তি. ন চেৱ অঞ্ঞমঞ্ঞং পটিপুচ্ছন্তীতি অঞ্ঞমঞ্ঞং অত্থং ৱা অনুসন্ধিং ৱা পুব্বাপৰং ৱা ন পুচ্ছন্তি. ন চ পটিৱিচৰন্তীতি পুচ্ছনত্থায চাৰিকং ন ৱিচৰন্তি. ইদং কথন্তি ইদং ব্যঞ্জনং কথং ৰোপেতব্বং কিন্তি ৰোপেতব্বং? ইমস্স কো অত্থোতি ইমস্স ভাসিতস্স কো অত্থো, কা অনুসন্ধি, কিং পুব্বাপৰং? অৱিৱটন্তি পটিচ্ছন্নং. ন ৱিৱৰন্তীতি ন উগ্ঘাটেন্তি. অনুত্তানীকতন্তি অপাকটং কতং. ন উত্তানিং কৰোন্তীতি পাকটং ন কৰোন্তি. কঙ্খাঠানিযেসূতি কঙ্খায কাৰণভূতেসু. সুক্কপক্খো ৱুত্তৱিপল্লাসেন ৱেদিতব্বো.

৪৯. সত্তমে আমিসগৰূতি চতুপচ্চযগৰুকা লোকুত্তৰধম্মং লামকতো গহেত্ৱা ঠিতপৰিসা. সদ্ধম্মগৰূতি নৱ লোকুত্তৰধম্মে গৰুকে কত্ৱা চত্তাৰো পচ্চযে লামকতো গহেত্ৱা ঠিতপৰিসা. উভতোভাগৱিমুত্তোতি দ্ৱীহি ভাগেহি ৱিমুত্তো. পঞ্ঞাৱিমুত্তোতি পঞ্ঞায ৱিমুত্তো সুক্খৱিপস্সকখীণাসৱো. কাযসক্খীতি কাযেন ঝানফস্সং ফুসিত্ৱা পচ্ছা নিৰোধং নিব্বানং সচ্ছিকত্ৱা ঠিতো. দিট্ঠিপ্পত্তোতি দিট্ঠন্তং পত্তো. ইমে দ্ৱেপি ছসু ঠানেসু লব্ভন্তি. সদ্ধাৱিমুত্তোতি সদ্দহন্তো ৱিমুত্তো. অযম্পি ছসু ঠানেসু লব্ভতি. ধম্মং অনুস্সৰতীতি ধম্মানুসাৰী. সদ্ধং অনুস্সৰতীতি সদ্ধানুসাৰী. ইমে দ্ৱেপি পঠমমগ্গসমঙ্গিনো. কল্যাণধম্মোতি সুন্দৰধম্মো. দুস্সীলো পাপধম্মোতি নিস্সীলো লামকধম্মো. ইমং কস্মা গণ্হন্তি? সব্বেসু হি একসদিসেসু জাতেসু সীলৱন্তেসু বলৱগাৰৱং ন হোতি, একচ্চেসু পন দুস্সীলেসু সতি সীলৱন্তানং উপৰি বলৱগাৰৱং হোতীতি মঞ্ঞন্তা গণ্হন্তি. তে তেন লাভং লভন্তীতি তে ভিক্খূ একচ্চানং ৱণ্ণং একচ্চানং অৱণ্ণং কথেত্ৱা চত্তাৰো পচ্চযে লভন্তি. গথিতাতি তণ্হায গন্থিতা. মুচ্ছিতাতি তণ্হাৱসেনেৱ মুচ্ছিতা. অজ্ঝোপন্নাতি অজ্ঝোসায গিলিত্ৱা পৰিনিট্ঠপেত্ৱা ঠিতা. অনাদীনৱদস্সাৱিনোতি অপচ্চৱেক্খিতপৰিভোগে আদীনৱং অপস্সন্তা. অনিস্সৰণপঞ্ঞাতি চতূসু পচ্চযেসু ছন্দৰাগঅপকড্ঢনায নিস্সৰণপঞ্ঞায ৱিৰহিতা ইদমত্থং এতন্তি অজানন্তা. পৰিভুঞ্জন্তীতি সচ্ছন্দৰাগা হুত্ৱা পৰিভুঞ্জন্তি.

সুক্কপক্খে উভতোভাগৱিমুত্তোতিআদীসু অযং সত্তন্নম্পি অৰিযপুগ্গলানং সঙ্খেপপকাসনা – একো ভিক্খু পঞ্ঞাধুৰেন অভিনিৱিট্ঠো অট্ঠ সমাপত্তিযো নিব্বত্তেত্ৱা সোতাপত্তিমগ্গং পাপুণাতি. সো তস্মিং খণে ধম্মানুসাৰী নাম হোতি, সোতাপত্তিফলাদীসু ছসু ঠানেসু কাযসক্খি নাম, অৰহত্তফলক্খণে উভতোভাগৱিমুত্তো নাম. সমাপত্তীহি ৱিক্খম্ভনৱিমুত্তিযা মগ্গেন সমুচ্ছেদৱিমুত্তিযাতি দ্ৱিক্খত্তুং ৱা দ্ৱীহি ৱা ভাগেহি ৱিমুত্তোতি অত্থো. অপৰো পঞ্ঞাধুৰেন অভিনিৱিট্ঠো সমাপত্তিযো নিব্বত্তেতুং অসক্কোন্তো সুক্খৱিপস্সকোৱ হুত্ৱা সোতাপত্তিমগ্গং পাপুণাতি. সো তস্মিং খণে ধম্মানুসাৰী নাম হোতি, সোতাপত্তিফলাদীসু ছসু ঠানেসু দিট্ঠিপ্পত্তো নাম, অৰহত্তফলক্খণে পঞ্ঞাৱিমুত্তো নাম. অপৰো সদ্ধাধুৰেন অভিনিৱিট্ঠো অট্ঠ সমাপত্তিযো নিব্বত্তেত্ৱা সোতাপত্তিমগ্গং পাপুণাতি. সো তস্মিং খণে সদ্ধানুসাৰী নাম হোতি, সোতাপত্তিফলাদীসু ছসু ঠানেসু কাযসক্খি নাম, অৰহত্তফলক্খণে উভতোভাগৱিমুত্তো নাম. অপৰো সদ্ধাধুৰেন অভিনিৱিট্ঠো সমাপত্তিযো নিব্বত্তেতুং অসক্কোন্তো সুক্খৱিপস্সকোৱ হুত্ৱা সোতাপত্তিমগ্গং পাপুণাতি. সো তস্মিং খণে সদ্ধানুসাৰী নাম হোতি, সোতাপত্তিফলাদীসু ছসু ঠানেসু সদ্ধাৱিমুত্তো নাম, অৰহত্তফলক্খণে পঞ্ঞাৱিমুত্তো নাম.

৫০. অট্ঠমে ৱিসমাতি সপক্খলনট্ঠেন ৱিসমা. সমাতি নিপক্খলনট্ঠেন সমা. অধম্মকম্মানীতি উদ্ধম্মানি কম্মানি. অৱিনযকম্মানীতি উব্বিনযানি কম্মানি.

৫১. নৱমে অধম্মিকাতি নিদ্ধম্মা. ধম্মিকাতি ধম্মযুত্তা.

৫২. দসমে অধিকৰণন্তি ৱিৱাদাধিকৰণাদিচতুব্বিধং অধিকৰণং. আদিযন্তীতি গণ্হন্তি. সঞ্ঞাপেন্তীতি জানাপেন্তি. ন চ সঞ্ঞত্তিং উপগচ্ছন্তীতি সঞ্ঞাপনত্থং ন সন্নিপতন্তি. ন চ নিজ্ঝাপেন্তীতি ন পেক্খাপেন্তি. ন চ নিজ্ঝত্তিং উপগচ্ছন্তীতি অঞ্ঞমঞ্ঞং নিজ্ঝাপনত্থায ন সন্নিপতন্তি. অসঞ্ঞত্তিবলাতি অসঞ্ঞত্তিযেৱ বলং এতেসন্তি অসঞ্ঞত্তিবলা. অপ্পটিনিস্সগ্গমন্তিনোতি যেসং হি এৱং হোতি – ‘‘সচে অম্হেহি গহিতং অধিকৰণং ধম্মিকং ভৱিস্সতি, গণ্হিস্সাম. সচে অধম্মিকং, ৱিস্সজ্জেস্সামা’’তি, তে পটিনিস্সগ্গমন্তিনো নাম হোন্তি. ইমে পন ন তথা মন্তেন্তীতি অপ্পটিনিস্সগ্গমন্তিনো. থামসা পৰামাসা অভিনিৱিস্সাতি দিট্ঠিথামেন চ দিট্ঠিপৰামাসেন চ অভিনিৱিসিত্ৱা. ইদমেৱ সচ্চন্তি ইদং অম্হাকং ৱচনমেৱ সচ্চং. মোঘমঞ্ঞন্তি অৱসেসানং ৱচনং মোঘং তুচ্ছং. সুক্কপক্খো উত্তানত্থোযেৱাতি.

পৰিসৱগ্গো পঞ্চমো.