৬. অট্ঠকনাগৰসুত্তৱণ্ণনা
১৬. ছট্ঠে দসমোতি জাতিগোত্তৱসেন চেৱ সাৰপত্তকুলগণনায চ দসমে ঠানে গণীযতি, তেনস্স দসমোত্ৱেৱ নামং জাতং. অট্ঠকনাগৰোতি অট্ঠকনগৰৱাসী. কুক্কুটাৰামেতি কুক্কুটসেট্ঠিনা কাৰিতে আৰামে.
তেন ভগৱতা…পে… সম্মদক্খাতোতি এত্থ অযং সঙ্খেপত্থো – যো সো ভগৱা সমতিংস পাৰমিযো পূৰেত্ৱা সব্বকিলেসে ভঞ্জিত্ৱা অনুত্তৰং সম্মাসম্বোধিং অভিসম্বুদ্ধো, তেন ভগৱতা তেসং তেসং সত্তানং আসযানুসযং জানতা, হত্থতলে ঠপিতং আমলকং ৱিয সব্বঞেয্যধম্মে পস্সতা, অপিচ পুব্বেনিৱাসাদীহি জানতা, দিব্বেন চক্খুনা পস্সতা, তীহি ৱা ৱিজ্জাহি ছহি ৱা পন অভিঞ্ঞাহি জানতা, সব্বত্থ অপ্পটিহতেন সমন্তচক্খুনা পস্সতা, সব্বধম্মজাননসমত্থায পঞ্ঞায জানতা, সব্বসত্তানং চক্খুৱিসযাতীতানি তিৰোকুট্টাদিগতানি চাপি ৰূপানি অতিৱিসুদ্ধেন মংসচক্খুনা ৱা পস্সতা, অত্তহিতসাধিকায সমাধিপদট্ঠানায পটিৱেধপঞ্ঞায জানতা, পৰহিতসাধিকায কৰুণাপদট্ঠানায দেসনাপঞ্ঞায পস্সতা, অন্তৰাযিকধম্মে ৱা জানতা, নিয্যানিকধম্মে পস্সতা, অৰীনং হতত্তা অৰহতা, সম্মা সামং সব্বধম্মানং বুদ্ধত্তা সম্মাসম্বুদ্ধেনাতি এৱং চতুৱেসাৰজ্জৱসেন চতূহি কাৰণেহি থোমিতেন অত্থি নু খো একো ধম্মো অক্খাতোতি.
অভিসঙ্খতন্তি কতং উপ্পাদিতং. অভিসঞ্চেতযিতন্তি চেতযিতং কপ্পযিতং. সো তত্থ ঠিতোতি সো তস্মিং সমথৱিপস্সনাধম্মে ঠিতো. ধম্মৰাগেন ধম্মনন্দিযাতি পদদ্ৱযেনপি সমথৱিপস্সনাসু ছন্দৰাগো ৱুত্তো. সমথৱিপস্সনাসু হি সব্বেন সব্বং ছন্দৰাগং পৰিযাদিযিতুং সক্কোন্তো অৰহা হোতি, অসক্কোন্তো অনাগামী হোতি. সো সমথৱিপস্সনাসু ছন্দৰাগস্স অপ্পহীনত্তা চতুত্থজ্ঝানচেতনায সুদ্ধাৱাসে নিব্বত্ততি. অযং আচৰিযানং সমানত্থকথা.
ৱিতণ্ডৱাদী পনাহ – ‘‘তেনেৱ ধম্মৰাগেনাতি ৱচনতো অকুসলেন সুদ্ধাৱাসে নিব্বত্ততী’’তি. সো ‘‘সুত্তং আহৰাহী’’তি ৱত্তব্বো. অদ্ধা অঞ্ঞং অপস্সন্তো ইদমেৱ আহৰিস্সতি. ততো ৱত্তব্বো ‘‘কিম্পনিদং সুত্তং নীতত্থং, উদাহু নেয্যত্থ’’ন্তি. অদ্ধা ‘‘নীতত্থ’’ন্তি ৱক্খতি. ততো ৱত্তব্বো – এৱং সন্তে অনাগামিফলত্থিকেন সমথৱিপস্সনাসু ছন্দৰাগো কত্তব্বো ভৱিস্সতি, ছন্দৰাগে উপ্পাদিতে অনাগামিফলং পটিলদ্ধং ভৱিস্সতি, মা ‘‘সুত্তং মে লদ্ধ’’ন্তি যং ৱা তং ৱা দীপেহি. পঞ্হং কথেন্তেন হি আচৰিযস্স সন্তিকে উগ্গহেত্ৱা অত্থৰসং পটিৱিজ্ঝিত্ৱা কথেতুং ৱট্টতি. অকুসলেন হি সগ্গে, কুসলেন চ অপাযে পটিসন্ধি নাম নত্থি. ৱুত্তঞ্চেতং ভগৱতা –
‘‘ন, ভিক্খৱে, লোভজেন কম্মেন, দোসজেন কম্মেন, মোহজেন কম্মেন দেৱা পঞ্ঞাযন্তি, মনুস্সা পঞ্ঞাযন্তি, যা ৱা পনঞ্ঞাপি কাচি সুগতিযো. অথ খো, ভিক্খৱে, লোভজেন কম্মেন, দোসজেন কম্মেন, মোহজেন কম্মেন নিৰযো পঞ্ঞাযতি, তিৰচ্ছানযোনি পঞ্ঞাযতি, পেত্তিৱিসযো পঞ্ঞাযতি, যা ৱা পনঞ্ঞাপি কাচি দুগ্গতিযো’’তি (অ. নি. ৬.৩৯) –
এৱং সঞ্ঞাপেতব্বো. সচে সঞ্জানাতি, সঞ্জানাতু. নো চে সঞ্জানাতি, ‘‘গচ্ছ পাতোৱ ৱিহাৰং পৱিসিত্ৱা যাগুং পিৱা’’তি উয্যোজেতব্বো.
অযং খো, গহপতি, একধম্মো অক্খাতোতি একং ধম্মং পুচ্ছিতেন ‘‘অযম্পি একধম্মো অক্খাতো, অযম্পি একধম্মো অক্খাতো’’তি এৱং পুচ্ছাৱসেন কথিতত্তা একাদসপি ধম্মা একধম্মো নাম কতো. অমতুপ্পত্তিঅত্থেন ৱা সব্বেপি একধম্মোতি ৱত্তুং ৱট্টতি.
নিধিমুখং গৱেসন্তোতি নিধিং পৰিযেসন্তো. সকিদেৱাতি একপ্পযোগেনেৱ. কথং পন একপ্পযোগেনেৱ একাদসন্নং নিধীনং অধিগমো হোতীতি? ইধেকচ্চো অৰঞ্ঞে জীৱিতৱুত্তিং গৱেসমানো চৰতি. তমেনং অঞ্ঞতৰো অত্থচৰকো দিস্ৱা ‘‘কিং, ভো, চৰসী’’তি পুচ্ছতি. সো ‘‘জীৱিতৱুত্তিং পৰিযেসামী’’তি আহ. ইতৰো ‘‘তেন হি সম্ম আগচ্ছ, এতং পাসাণং পৱট্টেহী’’তি আহ. সো তং পৱট্টেত্ৱা উপৰূপৰিট্ঠিতা ৱা কুচ্ছিযা কুচ্ছিং আহচ্চ ঠিতা ৱা একাদস কুম্ভিযো পস্সতি. এৱং একপ্পযোগেন একাদসন্নং অধিগমো হোতি.
আচৰিযধনং পৰিযেসিস্সন্তীতি অঞ্ঞতিত্থিযা হি যস্স সন্তিকে সিপ্পং উগ্গণ্হন্তি, তস্স সিপ্পুগ্গহণতো পুৰে ৱা পচ্ছা ৱা অন্তৰন্তৰা ৱা গেহতো নীহৰিত্ৱা ধনং দেন্তি. যেসং গেহে নত্থি, তে ঞাতিসভাগতো পৰিযেসন্তি. যেসং তম্পি নত্থি, তে সভাগতো পৰিযেসন্তি. তথা অলভমানা ভিক্খম্পি চৰিত্ৱা দেন্তিযেৱ. তং সন্ধাযেতং ৱুত্তং.
কিং পনাহন্তি বাহিৰকা তাৱ অনিয্যানিকেপি সাসনে সিপ্পমত্তদাযকস্স ধনং পৰিযেসন্তি, অহং পন এৱংৱিধে নিয্যানিকসাসনে একাদসৱিধং অমতুপ্পত্তিপটিপদং দেসেন্তস্স আচৰিযস্স পূজং কিং ন কৰিস্সামি, কৰিস্সামিযেৱাতি ৱদতি. পচ্চেকং দুস্সযুগেন অচ্ছাদেসীতি একমেকস্স ভিক্খুনো একেকং দুস্সযুগং অদাসীতি অত্থো. সমুদাচাৰৱচনং পনেত্থ এৱৰূপং হোতি, তস্মা অচ্ছাদেসীতি ৱুত্তং. পঞ্চসতং ৱিহাৰন্তি পঞ্চসতগ্ঘনিকং পণ্ণসালং কাৰেসীতি অত্থো.