৬. উপ্পাদককম্মআযুপ্পমাণৱাৰো

১. উপ্পাদককম্মং

১০২১. দেৱাতি. তযো দেৱা – সম্মুতিদেৱা [সম্মতিদেৱা (স্যা.)], উপপত্তিদেৱা, ৱিসুদ্ধিদেৱা.

সম্মুতিদেৱা নাম – ৰাজানো, দেৱিযো, কুমাৰা.

উপপত্তিদেৱা নাম – চাতুমহাৰাজিকে [চাতুম্মহাৰাজিকে (সী. স্যা.)] দেৱে উপাদায তদুপৰি দেৱা.

ৱিসুদ্ধিদেৱা নাম – অৰহন্তো ৱুচ্চন্তি.

দানং দত্ৱা, সীলং সমাদিযিত্ৱা, উপোসথকম্মং কত্ৱা কত্থ উপপজ্জন্তি? দানং দত্ৱা, সীলং সমাদিযিত্ৱা, উপোসথকম্মং কত্ৱা অপ্পেকচ্চে খত্তিযমহাসালানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি, অপ্পেকচ্চে ব্ৰাহ্মণমহাসালানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি, অপ্পেকচ্চে গহপতিমহাসালানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি, অপ্পেকচ্চে চাতুমহাৰাজিকানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি, অপ্পেকচ্চে তাৱতিংসানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি, অপ্পেকচ্চে যামানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি, অপ্পেকচ্চে তুসিতানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি, অপ্পেকচ্চে নিম্মানৰতীনং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি, অপ্পেকচ্চে পৰনিম্মিতৱসৱত্তীনং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি.

২. আযুপ্পমাণং

১০২২. মনুস্সানং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? ৱস্সসতং, অপ্পং ৱা ভিয্যো [অপ্পং ৱা ভিয্যো ৱা (স্যা. ক.) দী. নি. ২.৭].

১০২৩. চাতুমহাৰাজিকানং দেৱানং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? যানি মানুসকানি পঞ্ঞাস ৱস্সানি, চাতুম্মহাৰাজিকানং দেৱানং এসো একো ৰত্তিন্দিৱো [ৰত্তিদিৱো (ক.) অ. নি. ৩.৭১]. তায ৰত্তিযা তিংস ৰত্তিযো মাসো. তেন মাসেন দ্ৱাদসমাসিযো সংৱচ্ছৰো. তেন সংৱচ্ছৰেন দিব্বানি পঞ্চ ৱস্সসতানি চাতুম্মহাৰাজিকানং দেৱানং আযুপ্পমাণং. মনুস্সানং গণনায কিত্তকং হোতি? নৱুতি ৱস্সসতসহস্সানি.

তাৱতিংসানং দেৱানং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? যং মানুসকং ৱস্সসতং, তাৱতিংসানং দেৱানং এসো একো ৰত্তিন্দিৱো. তায ৰত্তিযা তিংস ৰত্তিযো মাসো. তেন মাসেন দ্ৱাদসমাসিযো সংৱচ্ছৰো. তেন সংৱচ্ছৰেন দিব্বং ৱস্সসহস্সং তাৱতিংসানং দেৱানং আযুপ্পমাণং. মনুস্সানং গণনায কিত্তকং হোতি? তিস্সো চ ৱস্সকোটিযো সট্ঠি চ ৱস্সসতসহস্সানি.

যামানং দেৱানং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? যানি মানুসকানি দ্ৱে ৱস্সসতানি, যামানং দেৱানং এসো একো ৰত্তিন্দিৱো. তায ৰত্তিযা তিংসৰত্তিযো মাসো. তেন মাসেন দ্ৱাদসমাসিযো সংৱচ্ছৰো. তেন সংৱচ্ছৰেন দিব্বানি দ্ৱে ৱস্সসহস্সানি যামানং দেৱানং আযুপ্পমাণং. মনুস্সানং গণনায কিত্তকং হোতি? চুদ্দসঞ্চ ৱস্সকোটিযো চত্তাৰীসঞ্চ ৱস্সসতসহস্সানি.

তুসিতানং দেৱানং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? যানি মানুসকানি চত্তাৰি ৱস্সসতানি, তুসিতানং দেৱানং এসো একো ৰত্তিন্দিৱো. তায ৰত্তিযা তিংসৰত্তিযো মাসো. তেন মাসেন দ্ৱাদসমাসিযো সংৱচ্ছৰো. তেন সংৱচ্ছৰেন দিব্বানি চত্তাৰি ৱস্সসহস্সানি তুসিতানং দেৱানং আযুপ্পমাণং. মনুস্সানং গণনায কিত্তকং হোতি? সত্তপঞ্ঞাস ৱস্সকোটিযো সট্ঠি চ ৱস্সসতসহস্সানি.

নিম্মানৰতীনং দেৱানং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? যানি মানুসকানি অট্ঠ ৱস্সসতানি, নিম্মানৰতীনং দেৱানং এসো একো ৰত্তিন্দিৱো. তায ৰত্তিযা তিংসৰত্তিযো মাসো. তেন মাসেন দ্ৱাদসমাসিযো সংৱচ্ছৰো. তেন সংৱচ্ছৰেন দিব্বানি অট্ঠ ৱস্সসহস্সানি নিম্মানৰতীনং দেৱানং আযুপ্পমাণং. মনুস্সানং গণনায কিত্তকং হোতি? দ্ৱে ৱস্সকোটিসতানি তিংসঞ্চ ৱস্সকোটিযো চত্তাৰীসঞ্চ ৱস্সসতসহস্সানি.

পৰনিম্মিতৱসৱত্তীনং দেৱানং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? যানি মানুসকানি সোড়স ৱস্সসতানি, পৰনিম্মিতৱসৱত্তীনং দেৱানং এসো একো ৰত্তিন্দিৱো. তায ৰত্তিযা তিংসৰত্তিযো মাসো. তেন মাসেন দ্ৱাদসমাসিযো সংৱচ্ছৰো. তেন সংৱচ্ছৰেন দিব্বানি সোড়স ৱস্সসহস্সানি পৰনিম্মিতৱসৱত্তীনং দেৱানং আযুপ্পমাণং. মনুস্সানং গণনায কিত্তকং হোতি? নৱ চ ৱস্সকোটিসতানি একৱীসঞ্চ ৱস্সকোটিযো সট্ঠি চ ৱস্সসতসহস্সানীতি.

ছ এতে [ছপি তে (স্যা.)] কামাৱচৰা, সব্বকামসমিদ্ধিনো;

সব্বেসং একসঙ্খাতো, আযু ভৱতি কিত্তকো.

দ্ৱাদস কোটিসতং তেসং, অট্ঠৱীসঞ্চ কোটিযো;

পঞ্ঞাস সতসহস্সানি, ৱস্সগ্গেন পকাসিতাতি.

১০২৪. পঠমং ঝানং পৰিত্তং ভাৱেত্ৱা কত্থ উপপজ্জন্তি? পঠমং ঝানং পৰিত্তং ভাৱেত্ৱা ব্ৰহ্মপাৰিসজ্জানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি. তেসং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? কপ্পস্স ততিযো ভাগো.

পঠমং ঝানং মজ্ঝিমং ভাৱেত্ৱা কত্থ উপপজ্জন্তি? পঠমং ঝানং মজ্ঝিমং ভাৱেত্ৱা ব্ৰহ্মপুৰোহিতানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি. তেসং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? উপড্ঢকপ্পো.

পঠমং ঝানং পণীতং ভাৱেত্ৱা কত্থ উপপজ্জন্তি? পঠমং ঝানং পণীতং ভাৱেত্ৱা মহাব্ৰহ্মানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি. তেসং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? কপ্পো [একো কপ্পো (স্যা.)].

১০২৫. দুতিযং ঝানং পৰিত্তং ভাৱেত্ৱা কত্থ উপপজ্জন্তি? দুতিযং ঝানং পৰিত্তং ভাৱেত্ৱা পৰিত্তাভানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি. তেসং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? দ্ৱে কপ্পা.

দুতিযং ঝানং মজ্ঝিমং ভাৱেত্ৱা কত্থ উপপজ্জন্তি? দুতিযং ঝানং মজ্ঝিমং ভাৱেত্ৱা অপ্পমাণাভানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি. তেসং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? চত্তাৰো কপ্পা.

দুতিযং ঝানং পণীতং ভাৱেত্ৱা কত্থ উপপজ্জন্তি? দুতিযং ঝানং পণীতং ভাৱেত্ৱা আভস্সৰানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি. তেসং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? অট্ঠ কপ্পা.

১০২৬. ততিযং ঝানং পৰিত্তং ভাৱেত্ৱা কত্থ উপপজ্জন্তি? ততিযং ঝানং পৰিত্তং ভাৱেত্ৱা পৰিত্তসুভানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি. তেসং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? সোড়স কপ্পা.

ততিযং ঝানং মজ্ঝিমং ভাৱেত্ৱা কত্থ উপপজ্জন্তি? ততিযং ঝানং মজ্ঝিমং ভাৱেত্ৱা অপ্পমাণসুভানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি. তেসং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? বাত্তিংস কপ্পা.

ততিযং ঝানং পণীতং ভাৱেত্ৱা কত্থ উপপজ্জন্তি? ততিযং ঝানং পণীতং ভাৱেত্ৱা সুভকিণ্হানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি. তেসং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? চতুসট্ঠি কপ্পা.

১০২৭. চতুত্থং ঝানং ভাৱেত্ৱা আৰম্মণনানত্ততা মনসিকাৰনানত্ততা ছন্দনানত্ততা পণিধিনানত্ততা অধিমোক্খনানত্ততা অভিনীহাৰনানত্ততা পঞ্ঞানানত্ততা অপ্পেকচ্চে অসঞ্ঞসত্তানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি, অপ্পেকচ্চে ৱেহপ্ফলানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি, অপ্পেকচ্চে অৱিহানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি, অপ্পেকচ্চে অতপ্পানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি, অপ্পেকচ্চে সুদস্সানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি, অপ্পেকচ্চে সুদস্সীনং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি, অপ্পেকচ্চে অকনিট্ঠানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি, অপ্পেকচ্চে আকাসানঞ্চাযতনূপগানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি, অপ্পেকচ্চে ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনূপগানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি, অপ্পেকচ্চে আকিঞ্চঞ্ঞাযতনূপগানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি, অপ্পেকচ্চে নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনূপগানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জন্তি.

অসঞ্ঞসত্তানঞ্চ ৱেহপ্ফলানঞ্চ দেৱানং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? পঞ্চকপ্পসতানি.

অৱিহানং দেৱানং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? কপ্পসহস্সং.

অতপ্পানং দেৱানং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? দ্ৱে কপ্পসহস্সানি.

সুদস্সানং দেৱানং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? চত্তাৰি কপ্পসহস্সানি.

সুদস্সীনং দেৱানং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? অট্ঠ কপ্পসহস্সানি.

অকনিট্ঠানং দেৱানং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? সোড়স কপ্পসহস্সানি.

১০২৮. আকাসানঞ্চাযতনূপগানং দেৱানং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? ৱীসতি কপ্পসহস্সানি.

ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনূপগানং দেৱানং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? চত্তাৰীস কপ্পসহস্সানি.

আকিঞ্চঞ্ঞাযতনূপগানং দেৱানং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? সট্ঠি কপ্পসহস্সানি.

নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনূপগানং দেৱানং কিত্তকং আযুপ্পমাণং? চতুৰাসীতি কপ্পসহস্সানীতি.

১০২৯. উক্খিত্তা পুঞ্ঞতেজেন, কামৰূপগতিং গতা.

ভৱগ্গতম্পি [ভৱগ্গং ৱাপি (স্যা.)] সম্পত্তা, পুনাগচ্ছন্তি [পুন গচ্ছন্তি (স্যা.)] দুগ্গতিং.

তাৱ দীঘাযুকা সত্তা, চৱন্তি আযুসঙ্খযা;

নত্থি কোচি ভৱো নিচ্চো, ইতি ৱুত্তং মহেসিনা.

তস্মা হি ধীৰা নিপকা, নিপুণা অত্থচিন্তকা;

জৰামৰণমোক্খায, ভাৱেন্তি মগ্গমুত্তমং.

ভাৱযিত্ৱা সুচিং মগ্গং, নিব্বানোগধগামিনং;

সব্বাসৱে পৰিঞ্ঞায, পৰিনিব্বন্তি অনাসৱাতি.