৩. পঞ্হাপুচ্ছকং

৬৩৮. চত্তাৰি ঝানানি – ইধ ভিক্খু ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি ৱিৱিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৱিতক্কং সৱিচাৰং ৱিৱেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি…পে… ৱিতক্কৱিচাৰানং ৱূপসমা অজ্ঝত্তং সম্পসাদনং চেতসো একোদিভাৱং অৱিতক্কং অৱিচাৰং সমাধিজং পীতিসুখং দুতিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি…পে… পীতিযা চ ৱিৰাগা উপেক্খকো চ ৱিহৰতি সতো চ সম্পজানো সুখঞ্চ কাযেন পটিসংৱেদেতি, যং তং অৰিযা আচিক্খন্তি – ‘‘উপেক্খকো সতিমা সুখৱিহাৰী’’তি ততিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি…পে… সুখস্স চ পহানা দুক্খস্স চ পহানা পুব্বেৱ সোমনস্সদোমনস্সানং অত্থঙ্গমা অদুক্খমসুখং উপেক্খাসতিপাৰিসুদ্ধিং চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি.

৬৩৯. চতুন্নং ঝানানং কতি কুসলা, কতি অকুসলা, কতি অব্যাকতা…পে… কতি সৰণা, কতি অৰণা?

১. তিকং

৬৪০. সিযা কুসলা, সিযা অব্যাকতা. তীণি ঝানানি – এত্থুপ্পন্নং সুখং ৱেদনং ঠপেত্ৱা সুখায ৱেদনায সম্পযুত্তা, চতুত্থং ঝানং – এত্থুপ্পন্নং অদুক্খমসুখং ৱেদনং ঠপেত্ৱা অদুক্খমসুখায ৱেদনায সম্পযুত্তং. সিযা ৱিপাকা, সিযা ৱিপাকধম্মধম্মা, সিযা নেৱৱিপাকনৱিপাকধম্মধম্মা. সিযা উপাদিন্নুপাদানিযা, সিযা অনুপাদিন্নুপাদানিযা, সিযা অনুপাদিন্নঅনুপাদানিযা. সিযা অসংকিলিট্ঠসংকিলেসিকা, সিযা অসংকিলিট্ঠঅসংকিলেসিকা. পঠমং ঝানং – এত্থুপ্পন্নে ৱিতক্কৱিচাৰে ঠপেত্ৱা সৱিতক্কং সৱিচাৰং, তীণি ঝানানি অৱিতক্কঅৱিচাৰা. দ্ৱে ঝানানি – এত্থুপ্পন্নং পীতিং ঠপেত্ৱা পীতিসহগতা, তীণি ঝানানি – এত্থুপ্পন্নং সুখং ঠপেত্ৱা সুখসহগতা, চতুত্থং ঝানং – এত্থুপ্পন্নং উপেক্খং ঠপেত্ৱা উপেক্খাসহগতং. নেৱ দস্সনেন ন ভাৱনায পহাতব্বা. নেৱ দস্সনেন ন ভাৱনায পহাতব্বহেতুকা. সিযা আচযগামিনো, সিযা অপচযগামিনো, সিযা নেৱাচযগামিনাপচযগামিনো. সিযা সেক্খা, সিযা অসেক্খা, সিযা নেৱসেক্খনাসেক্খা. সিযা মহগ্গতা, সিযা অপ্পমাণা. তীণি ঝানানি ন ৱত্তব্বা পৰিত্তাৰম্মণাতিপি, মহগ্গতাৰম্মণাতিপি, সিযা অপ্পমাণাৰম্মণা, সিযা ন ৱত্তব্বা অপ্পমাণাৰম্মণাতি; চতুত্থং ঝানং সিযা পৰিত্তাৰম্মণং, সিযা মহগ্গতাৰম্মণং, সিযা অপ্পমাণাৰম্মণং; সিযা ন ৱত্তব্বং পৰিত্তাৰম্মণন্তিপি, মহগ্গতাৰম্মণন্তিপি, অপ্পমাণাৰম্মণন্তিপি. সিযা মজ্ঝিমা, সিযা পণীতা. সিযা সম্মত্তনিযতা, সিযা অনিযতা. তীণি ঝানানি ন মগ্গাৰম্মণা, সিযা মগ্গহেতুকা, সিযা মগ্গাধিপতিনো, সিযা ন ৱত্তব্বা মগ্গহেতুকাতিপি, মগ্গাধিপতিনোতিপি; চতুত্থং ঝানং সিযা মগ্গাৰম্মণং, সিযা মগ্গহেতুকং, সিযা মগ্গাধিপতি, সিযা ন ৱত্তব্বং মগ্গাৰম্মণন্তিপি, মগ্গহেতুকন্তিপি মগ্গাধিপতীতিপি. সিযা উপ্পন্না, সিযা অনুপ্পন্না, সিযা উপ্পাদিনো. সিযা অতীতা, সিযা অনাগতা, সিযা পচ্চুপ্পন্না. তীণি ঝানানি ন ৱত্তব্বা অতীতাৰম্মণাতিপি, অনাগতাৰম্মণাতিপি, পচ্চুপ্পন্নাৰম্মণাতিপি; চতুত্থং ঝানং সিযা অতীতাৰম্মণং, সিযা অনাগতাৰম্মণং, সিযা পচ্চুপ্পন্নাৰম্মণং, সিযা ন ৱত্তব্বং অতীতাৰম্মণন্তিপি, অনাগতাৰম্মণন্তিপি, পচ্চুপ্পন্নাৰমণন্তিপি. সিযা অজ্ঝত্তা, সিযা বহিদ্ধা, সিযা অজ্ঝত্তবহিদ্ধা. তীণি ঝানানি বহিদ্ধাৰম্মণা, চতুত্থং ঝানং সিযা অজ্ঝত্তাৰম্মণং, সিযা বহিদ্ধাৰম্মণং, সিযা অজ্ঝত্তবহিদ্ধাৰম্মণং, সিযা ন ৱত্তব্বং অজ্ঝত্তাৰম্মণন্তিপি, বহিদ্ধাৰম্মণন্তিপি, অজ্ঝত্তবহিদ্ধাৰম্মণন্তিপি. অনিদস্সনঅপ্পটিঘা.

২. দুকং

৬৪১. ন হেতূ, সহেতুকা, হেতুসম্পযুত্তা, ন ৱত্তব্বা ‘‘হেতূ চেৱ সহেতুকা চা’’তি, সহেতুকা চেৱ ন চ হেতূ, ন ৱত্তব্বা ‘‘হেতূ চেৱ হেতুসম্পযুত্তা চা’’তি, হেতুসম্পযুত্তা চেৱ ন চ হেতূ, ন হেতূ সহেতুকা.

সপ্পচ্চযা, সঙ্খতা, অনিদস্সনা, অপ্পটিঘা, অৰূপা, সিযা লোকিযা, সিযা লোকুত্তৰা, কেনচি ৱিঞ্ঞেয্যা, কেনচি ন ৱিঞ্ঞেয্যা.

নো আসৱা, সিযা সাসৱা, সিযা অনাসৱা, আসৱৱিপ্পযুত্তা, ন ৱত্তব্বা ‘‘আসৱা চেৱ সাসৱা চা’’তি, সিযা সাসৱা চেৱ নো চ আসৱা, সিযা ন ৱত্তব্বা ‘‘সাসৱা চেৱ নো চ আসৱা’’তি. ন ৱত্তব্বা ‘‘আসৱা চেৱ আসৱসম্পযুত্তা চাতি’’পি, আসৱসম্পযুত্তা চেৱ নো চ আসৱাতিপি. সিযা আসৱৱিপ্পযুত্তা সাসৱা, সিযা আসৱৱিপ্পযুত্তা অনাসৱা.

নো সংযোজনা…পে… নো গন্থা…পে… নো ওঘা…পে… নো যোগা…পে… নো নীৱৰণা…পে… নো পৰামাসা…পে… সাৰম্মণা, নো চিত্তা, চেতসিকা, চিত্তসম্পযুত্তা, চিত্তসংসট্ঠা, চিত্তসমুট্ঠানা, চিত্তসহভুনো, চিত্তানুপৰিৱত্তিনো, চিত্তসংসট্ঠসমুট্ঠানা, চিত্তসংসট্ঠসমুট্ঠানসহভুনো, চিত্তসংসট্ঠসমুট্ঠানানুপৰিৱত্তিনো, বাহিৰা, নো উপাদা, সিযা উপাদিন্না, সিযা অনুপাদিন্না.

নো উপাদানা…পে… নো কিলেসা…পে… ন দস্সনেন পহাতব্বা, ন ভাৱনায পহাতব্বা, ন দস্সনেন পহাতব্বহেতুকা, ন ভাৱনায পহাতব্বহেতুকা. পঠমং ঝানং – এত্থুপ্পন্নং ৱিতক্কং ঠপেত্ৱা সৱিতক্কং, তীণি ঝানানি অৱিতক্কা. পঠমং ঝানং – এত্থুপ্পন্নং ৱিচাৰং ঠপেত্ৱা সৱিচাৰং, তীণি ঝানানি অৱিচাৰা. দ্ৱে ঝানানি – এত্থুপ্পন্নং পীতিং ঠপেত্ৱা সপ্পীতিকা, দ্ৱে ঝানানি অপ্পীতিকা. দ্ৱে ঝানানি – এত্থুপ্পন্নং পীতিং ঠপেত্ৱা পীতিসহগতা, দ্ৱে ঝানানি ন পীতিসহগতা. তীণি ঝানানি – এত্থুপ্পন্নং সুখং ঠপেত্ৱা সুখসহগতা, চতুত্থং ঝানং ন সুখসহগতং. চতুত্থং ঝানং – এত্থুপ্পন্নং উপেক্খং ঠপেত্ৱা উপেক্খাসহগতং, তীণি ঝানানি উপেক্খাসহগতা, ন কামাৱচৰা, সিযা ৰূপাৱচৰা, সিযা ন ৰূপাৱচৰা, তীণি ঝানানি ন অৰূপাৱচৰা, চতুত্থং ঝানং সিযা অৰূপাৱচৰং, সিযা ন অৰূপাৱচৰং, সিযা পৰিযাপন্না, সিযা অপৰিযাপন্না, সিযা নিয্যানিকা, সিযা অনিয্যানিকা, সিযা নিযতা, সিযা অনিযতা, সিযা সউত্তৰা, সিযা অনুত্তৰা, অৰণাতি.

পঞ্হাপুচ্ছকং.

ঝানৱিভঙ্গো নিট্ঠিতো.