২২. বাৱীসতিমৱগ্গো

(২১৭) ১০. খণিককথা

৯০৬. একচিত্তক্খণিকা সব্বে ধম্মাতি? আমন্তা. চিত্তে মহাপথৱী সণ্ঠাতি, মহাসমুদ্দো সণ্ঠাতি, সিনেৰুপব্বতৰাজা সণ্ঠাতি, আপো সণ্ঠাতি, তেজো সণ্ঠাতি, ৱাযো সণ্ঠাতি, তিণকট্ঠৱনপ্পতযো সণ্ঠহন্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

একচিত্তক্খণিকা সব্বে ধম্মাতি? আমন্তা. চক্খাযতনং চক্খুৱিঞ্ঞাণেন সহজাতন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… চক্খাযতনং চক্খুৱিঞ্ঞাণেন সহজাতন্তি? আমন্তা. ননু আযস্মা সাৰিপুত্তো এতদৱোচ – ‘‘অজ্ঝত্তিকঞ্চেৱ, আৱুসো, চক্খুং অপৰিভিন্নং হোতি, বাহিৰা চ ৰূপা ন আপাথং আগচ্ছন্তি, নো চ তজ্জো সমন্নাহাৰো হোতি, নেৱ তাৱ তজ্জস্স ৱিঞ্ঞাণভাগস্স [ৱিঞ্ঞাণভাৱস্স (বহূসু)] পাতুভাৱো হোতি. অজ্ঝত্তিকঞ্চেৱ, আৱুসো, চক্খুং অপৰিভিন্নং হোতি, বাহিৰা চ ৰূপা আপাথং আগচ্ছন্তি, নো চ তজ্জো সমন্নাহাৰো হোতি, নেৱ তাৱ তজ্জস্স ৱিঞ্ঞাণভাগস্স পাতুভাৱো হোতি. যতো চ খো, আৱুসো, অজ্ঝত্তিকঞ্চেৱ চক্খুং অপৰিভিন্নং হোতি, বাহিৰা চ ৰূপা আপাথং আগচ্ছন্তি, তজ্জো চ সমন্নাহাৰো হোতি, এৱং তজ্জস্স ৱিঞ্ঞাণভাগস্স পাতুভাৱো হোতী’’তি [ম. নি. ১.৩০৬]! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘চক্খাযতনং চক্খুৱিঞ্ঞাণেন সহজাত’’ন্তি.

সোতাযতনং…পে… ঘানাযতনং…পে… জিৱ্হাযতনং…পে… কাযাযতনং কাযৱিঞ্ঞাণেন সহজাতন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… কাযাযতনং কাযৱিঞ্ঞাণেন সহজাতন্তি? আমন্তা. ননু আযস্মা সাৰিপুত্তো এতদৱোচ – ‘‘অজ্ঝত্তিকো চেৱ, আৱুসো, কাযো অপৰিভিন্নো হোতি, বাহিৰা চ ফোট্ঠব্বা ন আপাথং আগচ্ছন্তি, নো চ…পে… অজ্ঝত্তিকো চেৱ, আৱুসো, কাযো অপৰিভিন্নো হোতি, বাহিৰা চ ফোট্ঠব্বা আপাথং আগচ্ছন্তি, নো চ…পে… যতো চ খো, আৱুসো, অজ্ঝত্তিকো চেৱ কাযো অপৰিভিন্নো হোতি, বাহিৰা চ ফোট্ঠব্বা আপাথং আগচ্ছন্তি, তজ্জো চ সমন্নাহাৰো হোতি, এৱং তজ্জস্স ৱিঞ্ঞাণভাগস্স পাতুভাৱো হোতী’’তি [ম. নি. ১.৩০৬]! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘কাযাযতনং কাযৱিঞ্ঞাণেন সহজাত’’ন্তি.

৯০৭. ন ৱত্তব্বং – ‘‘একচিত্তক্খণিকা সব্বে ধম্মা’’তি? আমন্তা. সব্বে ধম্মা নিচ্চা ধুৱা সস্সতা অৱিপৰিণামধম্মাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে. তেন হি একচিত্তক্খণিকা সব্বে ধম্মাতি.

খণিককথা নিট্ঠিতা.

বাৱীসতিমৱগ্গো.

তস্সুদ্দানং –

অত্থি কিঞ্চি সংযোজনং অপ্পহায পৰিনিব্বানং, অৰহা কুসলচিত্তো পৰিনিব্বাযতি, অৰহা আনেঞ্জে ঠিতো পৰিনিব্বাযতি, অত্থি গব্ভসেয্যায ধম্মাভিসমযো, অত্থি গব্ভসেয্যায অৰহত্তপ্পত্তি, অত্থি সুপিনগতস্স ধম্মাভিসমযো, অত্থি সুপিনগতস্স অৰহত্তপ্পত্তি, সব্বং সুপিনগতস্স চিত্তং অব্যাকতং, নত্থি কাচি আসেৱনপচ্চযতা, একচিত্তক্খণিকা সব্বে ধম্মাতি.