১৯. একূনৱীসতিমৱগ্গো
(১৮৬) ১. কিলেসজহনকথা
৮২৮. অতীতে কিলেসে জহতীতি? আমন্তা. নিৰুদ্ধং নিৰোধেতি, ৱিগতং ৱিগমেতি, খীণং খেপেতি, অত্থঙ্গতং অত্থঙ্গমেতি, অব্ভত্থঙ্গতং অব্ভত্থঙ্গমেতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… অতীতে কিলেসে জহতীতি? আমন্তা. ননু অতীতং নিৰুদ্ধন্তি? আমন্তা. হঞ্চি অতীতং নিৰুদ্ধং, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘অতীতে কিলেসে জহতী’’তি. অতীতে কিলেসে জহতীতি? আমন্তা. ননু অতীতং নত্থীতি? আমন্তা. হঞ্চি অতীতং নত্থি, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘অতীতে কিলেসে জহতী’’তি.
৮২৯. অনাগতে কিলেসে জহতীতি? আমন্তা. অজাতং অজনেতি, অসঞ্জাতং অসঞ্জনেতি, অনিব্বত্তং অনিব্বত্তেতি, অপাতুভূতং অপাতুভাৱেতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… অনাগতে কিলেসে জহতীতি? আমন্তা. ননু অনাগতং অজাতন্তি? আমন্তা. হঞ্চি অনাগতং অজাতং, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘অনাগতে কিলেসে জহতী’’তি. অনাগতে কিলেসে জহতীতি? আমন্তা. ননু অনাগতং নত্থীতি? আমন্তা. হঞ্চি অনাগতং নত্থি, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘অনাগতে কিলেসে জহতী’’তি.
৮৩০. পচ্চুপ্পন্নে কিলেসে জহতীতি? আমন্তা. ৰত্তো ৰাগং জহতি, দুট্ঠো দোসং জহতি, মূড়্হো মোহং জহতি, কিলিট্ঠো কিলেসে জহতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ৰাগেন ৰাগং জহতি, দোসেন দোসং জহতি, মোহেন মোহং জহতি, কিলেসেহি কিলেসে জহতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
ৰাগো চিত্তসম্পযুত্তো, মগ্গো চিত্তসম্পযুত্তোতি? আমন্তা. দ্ৱিন্নং চিত্তানং সমোধানং হোতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
ৰাগো অকুসলো, মগ্গো কুসলোতি? আমন্তা. কুসলাকুসলা সাৱজ্জানৱজ্জা হীনপণীতা কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগা ধম্মা সম্মুখীভাৱং আগচ্ছন্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
কুসলাকুসলা সাৱজ্জানৱজ্জা হীনপণীতা কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগা ধম্মা সম্মুখীভাৱং আগচ্ছন্তীতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘চত্তাৰিমানি, ভিক্খৱে, সুৱিদূৰৱিদূৰানি! কতমানি চত্তাৰি? নভঞ্চ, ভিক্খৱে, পথৱী চ – ইদং পঠমং সুৱিদূৰৱিদূৰং…পে… তস্মা সতং ধম্মো অসব্ভি আৰকা’’তি. অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘কুসলাকুসলা…পে… সম্মুখীভাৱং আগচ্ছন্তী’’তি.
৮৩১. ন ৱত্তব্বং – ‘‘অতীতে কিলেসে জহতি, অনাগতে কিলেসে জহতি, পচ্চুপ্পন্নে কিলেসে জহতী’’তি? আমন্তা. নত্থি কিলেসে জহতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… তেন হি অতীতে কিলেসে জহতি, অনাগতে কিলেসে জহতি, পচ্চুপ্পন্নে কিলেসে জহতীতি.
কিলেসজহনকথা নিট্ঠিতা.
১৯. একূনৱীসতিমৱগ্গো
(১৮৭) ২. সুঞ্ঞতাকথা
৮৩২. সুঞ্ঞতা সঙ্খাৰক্খন্ধপৰিযাপন্নাতি? আমন্তা. অনিমিত্তং সঙ্খাৰক্খন্ধপৰিযাপন্নন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… সুঞ্ঞতা সঙ্খাৰক্খন্ধপৰিযাপন্নাতি? আমন্তা. অপ্পণিহিতো সঙ্খাৰক্খন্ধপৰিযাপন্নোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… অনিমিত্তং ন ৱত্তব্বং – ‘‘সঙ্খাৰক্খন্ধপৰিযাপন্ন’’ন্তি? আমন্তা. সুঞ্ঞতা ন ৱত্তব্বা – ‘‘সঙ্খাৰক্খন্ধপৰিযাপন্না’’তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… অপ্পণিহিতো ন ৱত্তব্বো – ‘‘সঙ্খাৰক্খন্ধপৰিযাপন্নো’’তি? আমন্তা. সুঞ্ঞতা ন ৱত্তব্বা – ‘‘সঙ্খাৰক্খন্ধপৰিযাপন্না’’তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সুঞ্ঞতা সঙ্খাৰক্খন্ধপৰিযাপন্নাতি? আমন্তা. সঙ্খাৰক্খন্ধো ন অনিচ্চো ন সঙ্খতো ন পটিচ্চসমুপ্পন্নো ন খযধম্মো ন ৱযধম্মো ন ৱিৰাগধম্মো ন নিৰোধধম্মো ন ৱিপৰিণামধম্মোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ননু সঙ্খাৰক্খন্ধো অনিচ্চো সঙ্খতো পটিচ্চসমুপ্পন্নো খযধম্মো ৱযধম্মো ৱিৰাগধম্মো নিৰোধধম্মো ৱিপৰিণামধম্মোতি? আমন্তা. হঞ্চি সঙ্খাৰক্খন্ধো অনিচ্চো…পে… ৱিপৰিণামধম্মো, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘সুঞ্ঞতা সঙ্খাৰক্খন্ধপৰিযাপন্না’’তি.
৮৩৩. ৰূপক্খন্ধস্স সুঞ্ঞতা সঙ্খাৰক্খন্ধপৰিযাপন্নাতি? আমন্তা. সঙ্খাৰক্খন্ধস্স সুঞ্ঞতা ৰূপক্খন্ধপৰিযাপন্নাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ৱেদনাক্খন্ধস্স…পে… সঞ্ঞাক্খন্ধস্স… ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধস্স সুঞ্ঞতা সঙ্খাৰক্খন্ধপৰিযাপন্নাতি? আমন্তা. সঙ্খাৰক্খন্ধস্স সুঞ্ঞতা ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধপৰিযাপন্নাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সঙ্খাৰক্খন্ধস্স সুঞ্ঞতা ন ৱত্তব্বা – ‘‘ৰূপক্খন্ধপৰিযাপন্না’’তি? আমন্তা. ৰূপক্খন্ধস্স সুঞ্ঞতা ন ৱত্তব্বা – ‘‘সঙ্খাৰক্খন্ধপৰিযাপন্না’’তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… সঙ্খাৰক্খন্ধস্স সুঞ্ঞতা ন ৱত্তব্বা – ‘‘ৱেদনাক্খন্ধপৰিযাপন্না…পে… সঞ্ঞাক্খন্ধপৰিযাপন্না… ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধপৰিযাপন্না’’তি? আমন্তা. ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধস্স সুঞ্ঞতা ন ৱত্তব্বা – ‘‘সঙ্খাৰক্খন্ধপৰিযাপন্না’’তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৮৩৪. ন ৱত্তব্বং – সুঞ্ঞতা সঙ্খাৰক্খন্ধপৰিযাপন্না’’তি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘সুঞ্ঞমিদং, ভিক্খৱে, সঙ্খাৰা অত্তেন ৱা অত্তনিযেন ৱা’’তি [ম. নি. ৩.৬৯ আনেঞ্জসপ্পাযে]! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি সুঞ্ঞতা সঙ্খাৰক্খন্ধপৰিযাপন্নাতি.
সুঞ্ঞতাকথা নিট্ঠিতা.
১৯. একূনৱীসতিমৱগ্গো
(১৮৮) ৩ সামঞ্ঞফলকথা
৮৩৫. সামঞ্ঞফলং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. নিব্বানং তাণং লেণং সৰণং পৰাযণং অচ্চুতং অমতন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… সামঞ্ঞফলং অসঙ্খতং, নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. দ্ৱে অসঙ্খতানীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… দ্ৱে অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. দ্ৱে তাণানি…পে… অন্তৰিকা ৱাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৮৩৬. সামঞ্ঞফলং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. সামঞ্ঞং অসঙ্খতন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে …পে… সামঞ্ঞং সঙ্খতন্তি? আমন্তা. সামঞ্ঞফলং সঙ্খতন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সোতাপত্তিফলং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. সোতাপত্তিমগ্গো অসঙ্খতোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… সোতাপত্তিমগ্গো সঙ্খতোতি? আমন্তা. সোতাপত্তিফলং সঙ্খতন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সকদাগামিফলং…পে… অনাগামিফলং…পে… অৰহত্তফলং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. অৰহত্তমগ্গো অসঙ্খতোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… অৰহত্তমগ্গো সঙ্খতোতি? আমন্তা. অৰহত্তফলং সঙ্খতন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সোতাপত্তিফলং অসঙ্খতং, সকদাগামিফলং…পে… অনাগামিফলং …পে… অৰহত্তফলং অসঙ্খতং, নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. পঞ্চ অসঙ্খতানীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… পঞ্চ অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. পঞ্চ তাণানি…পে… অন্তৰিকা ৱাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সামঞ্ঞফলকথা নিট্ঠিতা.
১৯. একূনৱীসতিমৱগ্গো
(১৮৯) ৪. পত্তিকথা
৮৩৭. পত্তি অসঙ্খতাতি? আমন্তা. নিব্বানং তাণং লেণং সৰণং পৰাযণং অচ্চুতং অমতন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… পত্তি অসঙ্খতা, নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. দ্ৱে অসঙ্খতানীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… দ্ৱে অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. দ্ৱে তাণানি…পে… অন্তৰিকা ৱাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৮৩৮. চীৱৰস্স পত্তি অসঙ্খতাতি? আমন্তা. নিব্বানং…পে… অমতন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… চীৱৰস্স পত্তি অসঙ্খতা, নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. দ্ৱে অসঙ্খতানীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… দ্ৱে অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. দ্ৱে তাণানি…পে… অন্তৰিকা ৱাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… পিণ্ডপাতস্স…পে… সেনাসনস্স…পে… গিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰস্স পত্তি অসঙ্খতাতি? আমন্তা. নিব্বানং…পে… অচ্চুতং অমতন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… গিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰস্স পত্তি অসঙ্খতা, নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. দ্ৱে অসঙ্খতানীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… দ্ৱে অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. দ্ৱে তাণানি…পে… অন্তৰিকা ৱাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
চীৱৰস্স পত্তি অসঙ্খতা…পে… পিণ্ডপাতস্স…পে… সেনাসনস্স…পে… গিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰস্স পত্তি অসঙ্খতা, নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. পঞ্চ অসঙ্খতানীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… পঞ্চ অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. পঞ্চ তাণানি…পে… অন্তৰিকা ৱাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৮৩৯. পঠমস্স ঝানস্স পত্তি অসঙ্খতা (এৱং সব্বং ৱিত্থাৰেতব্বং) দুতিযস্স ঝানস্স… ততিযস্স ঝানস্স… চতুত্থস্স ঝানস্স… আকাসানঞ্চাযতনস্স… ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনস্স… আকিঞ্চঞ্ঞাযতনস্স… নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনস্স… সোতাপত্তিমগ্গস্স… সোতাপত্তিফলস্স… সকদাগামিমগ্গস্স… সকদাগামিফলস্স… অনাগামিমগ্গস্স… অনাগামিফলস্স… অৰহত্তমগ্গস্স… অৰহত্তফলস্স পত্তি অসঙ্খতাতি? আমন্তা. নিব্বানং…পে… অচ্চুতং অমতন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… অৰহত্তফলস্স পত্তি অসঙ্খতা, নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. দ্ৱে অসঙ্খতানীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… দ্ৱে অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. দ্ৱে তাণানি…পে… অন্তৰিকা ৱাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সোতাপত্তিমগ্গস্স পত্তি অসঙ্খতা… সোতাপত্তিফলস্স পত্তি অসঙ্খতা… অৰহত্তমগ্গস্স পত্তি অসঙ্খতা… অৰহত্তফলস্স পত্তি অসঙ্খতা… নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. নৱ অসঙ্খতানীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… নৱ অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. নৱ তাণানি…পে… অন্তৰিকা ৱাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৮৪০. ন ৱত্তব্বং – পত্তি অসঙ্খতাতি? আমন্তা. পত্তি ৰূপং … ৱেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে. তেন হি পত্তি অসঙ্খতাতি.
পত্তিকথা নিট্ঠিতা.
১৯. একূনৱীসতিমৱগ্গো
(১৯০) ৫. তথতাকথা
৮৪১. সব্বধম্মানং তথতা অসঙ্খতাতি? আমন্তা. নিব্বানং…পে… অমতন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… সব্বধম্মানং তথতা অসঙ্খতা, নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. দ্ৱে অসঙ্খতানীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… দ্ৱে অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. দ্ৱে তাণানি…পে… অন্তৰিকা ৱাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৮৪২. ৰূপস্স ৰূপতা, ননু ৰূপতা অসঙ্খতাতি? আমন্তা. নিব্বানং…পে… অমতন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ৰূপস্স ৰূপতা, ননু ৰূপতা অসঙ্খতা, নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. দ্ৱে অসঙ্খতানীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… দ্ৱে অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. দ্ৱে তাণানি…পে… অন্তৰিকা ৱাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
ৱেদনায ৱেদনতা, ননু ৱেদনতা…পে… সঞ্ঞায সঞ্ঞতা, ননু সঞ্ঞতা…পে… সঙ্খাৰানং সঙ্খাৰতা, ননু সঙ্খাৰতা…পে… ৱিঞ্ঞাণস্স ৱিঞ্ঞাণতা, ননু ৱিঞ্ঞাণতা অসঙ্খতাতি? আমন্তা. নিব্বানং…পে… অমতন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে …পে….
ৰূপস্স ৰূপতা, ননু ৰূপতা…পে… ৱিঞ্ঞাণস্স ৱিঞ্ঞাণতা, ননু ৱিঞ্ঞাণতা অসঙ্খতা, নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. ছ অসঙ্খতানীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ছ অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. ছ তাণানি…পে… অন্তৰিকা ৱাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৮৪৩. ন ৱত্তব্বং – ‘‘সব্বধম্মানং তথতা অসঙ্খতা’’তি? আমন্তা. সব্বধম্মানং তথতা ৰূপং… ৱেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে. তেন হি সব্বধম্মানং তথতা অসঙ্খতাতি.
তথতাকথা নিট্ঠিতা.
১৯. একূনৱীসতিমৱগ্গো
(১৯১) ৬. কুসলকথা
৮৪৪. নিব্বানধাতু কুসলাতি? আমন্তা. সাৰম্মণা, অত্থি তায আৱট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ননু অনাৰম্মণা, নত্থি তায আৱট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. হঞ্চি অনাৰম্মণা, নত্থি তায আৱট্টনা…পে… পণিধি, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘নিব্বানধাতু কুসলা’’তি.
৮৪৫. অলোভো কুসলো সাৰম্মণো, অত্থি তস্স আৱট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. নিব্বানধাতু কুসলা সাৰম্মণা, অত্থি তায আৱট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে …পে… অদোসো কুসলো…পে… অমোহো কুসলো…পে… সদ্ধা… ৱীৰিযং… সতি… সমাধি…পে… পঞ্ঞা কুসলা সাৰম্মণা, অত্থি তায আৱট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. নিব্বানধাতু কুসলা সাৰম্মণা, অত্থি তায আৱট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
নিব্বানধাতু কুসলা অনাৰম্মণা, নত্থি তায আৱট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. অলোভো কুসলো অনাৰম্মণো, নত্থি তস্স আৱট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… নিব্বানধাতু কুসলা অনাৰম্মণা, নত্থি তায আৱট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. অদোসো কুসলো…পে… অমোহো কুসলো…পে… সদ্ধা… ৱীৰিযং… সতি… সমাধি…পে… পঞ্ঞা কুসলা অনাৰম্মণা, নত্থি তায আৱট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৮৪৬. ন ৱত্তব্বং – ‘‘নিব্বানধাতু কুসলা’’তি? আমন্তা. ননু নিব্বানধাতু অনৱজ্জাতি? আমন্তা. হঞ্চি নিব্বানধাতু অনৱজ্জা, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘নিব্বানধাতু কুসলা’’তি.
কুসলকথা নিট্ঠিতা.
১৯. একূনৱীসতিমৱগ্গো
(১৯২) ৭. অচ্চন্তনিযামকথা
৮৪৭. অত্থি পুথুজ্জনস্স অচ্চন্তনিযামতাতি? আমন্তা. মাতুঘাতকো অচ্চন্তনিযতো, পিতুঘাতকো…পে… অৰহন্তঘাতকো…পে… ৰুহিৰুপ্পাদকো …পে… সঙ্ঘভেদকো অচ্চন্তনিযতোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৮৪৮. অত্থি পুথুজ্জনস্স অচ্চন্তনিযামতাতি? আমন্তা. অচ্চন্তনিযতস্স পুগ্গলস্স ৱিচিকিচ্ছা উপ্পজ্জেয্যাতি? আমন্তা. হঞ্চি অচ্চন্তনিযতস্স পুগ্গলস্স ৱিচিকিচ্ছা উপ্পজ্জেয্য, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘অত্থি পুথুজ্জনস্স অচ্চন্তনিযামতা’’তি.
অচ্চন্তনিযতস্স পুগ্গলস্স ৱিচিকিচ্ছা নুপ্পজ্জেয্যাতি? আমন্তা. পহীনাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… পহীনাতি? আমন্তা. সোতাপত্তিমগ্গেনাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… সকদাগামিমগ্গেন …পে… অনাগামিমগ্গেন…পে… অৰহত্তমগ্গেনাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
কতমেন মগ্গেনাতি? অকুসলেন মগ্গেনাতি. অকুসলো মগ্গো নিয্যানিকো খযগামী বোধগামী অনাসৱো…পে… অসংকিলেসিকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ননু অকুসলো মগ্গো অনিয্যানিকো…পে… সংকিলেসিকোতি? আমন্তা. হঞ্চি অকুসলো মগ্গো অনিয্যানিকো…পে… সংকিলেসিকো, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘অচ্চন্তনিযতস্স পুগ্গলস্স ৱিচিকিচ্ছা অকুসলেন মগ্গেন পহীনা’’তি.
৮৪৯. সস্সতদিট্ঠিযা নিযতস্স পুগ্গলস্স উচ্ছেদদিট্ঠি উপ্পজ্জেয্যাতি? আমন্তা. হঞ্চি সস্সতদিট্ঠিযা নিযতস্স পুগ্গলস্স উচ্ছেদদিট্ঠি উপ্পজ্জেয্য, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘অত্থি পুথুজ্জনস্স অচ্চন্তনিযামতা’’তি.
সস্সতদিট্ঠিযা নিযতস্স পুগ্গলস্স উচ্ছেদদিট্ঠি নুপ্পজ্জেয্যাতি? আমন্তা. পহীনাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… পহীনাতি? আমন্তা. সোতাপত্তিমগ্গেনাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… সকদাগামিমগ্গেন…পে… অনাগামিমগ্গেন…পে… অৰহত্তমগ্গেনাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
কতমেন মগ্গেনাতি? অকুসলেন মগ্গেন. অকুসলো মগ্গো…পে… নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘সস্সতদিট্ঠিযা নিযতস্স পুগ্গলস্স উচ্ছেদদিট্ঠি অকুসলেন মগ্গেন পহীনা’’তি.
৮৫০. উচ্ছেদদিট্ঠিযা নিযতস্স পুগ্গলস্স সস্সতদিট্ঠি উপ্পজ্জেয্যাতি? আমন্তা. হঞ্চি উচ্ছেদদিট্ঠিযা নিযতস্স পুগ্গলস্স সস্সতদিট্ঠি উপ্পজ্জেয্য, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘অত্থি পুথুজ্জনস্স অচ্চন্তনিযামতা’’তি.
উচ্ছেদদিট্ঠিযা নিযতস্স পুগ্গলস্স সস্সতদিট্ঠি নুপ্পজ্জেয্যাতি? আমন্তা. পহীনাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… পহীনাতি? আমন্তা. সোতাপত্তিমগ্গেনাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে …পে… সকদাগামিমগ্গেন…পে… অনাগামিমগ্গেন…পে… অৰহত্তমগ্গেনাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
কতমেন মগ্গেনাতি? অকুসলেন মগ্গেনাতি. অকুসলো মগ্গো…পে… নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘উচ্ছেদদিট্ঠিযা নিযতস্স পুগ্গলস্স সস্সতদিট্ঠি অকুসলেন মগ্গেন পহীনা’’তি.
৮৫১. ন ৱত্তব্বং – ‘‘অত্থি পুথুজ্জনস্স অচ্চন্তনিযামতা’’তি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুগ্গলো সমন্নাগতো হোতি একন্তকাড়কেহি অকুসলেহি ধম্মেহি, সো [এৱং খো ভিক্খৱে পুগ্গলো (অ. নি. ৭.১৫)] সকিং নিমুগ্গো নিমুগ্গোৱ হোতী’’তি [অ. নি. ৭.১৫]! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি অত্থি পুথুজ্জনস্স অচ্চন্তনিযামতাতি.
৮৫২. ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুগ্গলো সমন্নাগতো হোতি একন্তকাড়কেহি অকুসলেহি ধম্মেহি, সো সকিং নিমুগ্গো নিমুগ্গোৱ হোতী’’তি কত্ৱা তেন চ কাৰণেন অত্থি পুথুজ্জনস্স অচ্চন্তনিযামতাতি? আমন্তা. ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুগ্গলো উম্মুজ্জিত্ৱা নিমুজ্জতী’’তি [অ. নি. ৭.১৫]! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. সব্বকালং উম্মুজ্জিত্ৱা নিমুজ্জতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুগ্গলো সমন্নাগতো হোতি একন্তকাড়কেহি অকুসলেহি ধম্মেহি, সো সকিং নিমুগ্গো নিমুগ্গোৱ হোতী’’তি – কত্ৱা তেন চ কাৰণেন অত্থি পুথুজ্জনস্স অচ্চন্তনিযামতাতি? আমন্তা. ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুগ্গলো উম্মুজ্জিত্ৱা ঠিতো হোতি, উম্মুজ্জিত্ৱা ৱিপস্সতি ৱিলোকেতি, উম্মুজ্জিত্ৱা পতৰতি, উম্মুজ্জিত্ৱা পতিগাধপ্পত্তো হোতী’’তি [অ. নি. ৭.১৫]! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. সব্বকালং উম্মুজ্জিত্ৱা পতিগাধপ্পত্তো হোতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
অচ্চন্তনিযামকথা নিট্ঠিতা.
১৯. একূনৱীসতিমৱগ্গো
(১৯৩) ৮. ইন্দ্ৰিযকথা
৮৫৩. নত্থি লোকিযং সদ্ধিন্দ্ৰিযন্তি? আমন্তা. নত্থি লোকিযা সদ্ধাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… নত্থি লোকিযং ৱীৰিযিন্দ্ৰিযং…পে… সতিন্দ্ৰিযং…পে… সমাধিন্দ্ৰিযং…পে… পঞ্ঞিন্দ্ৰিযন্তি? আমন্তা. নত্থি লোকিযা পঞ্ঞাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
অত্থি লোকিযা সদ্ধাতি? আমন্তা. অত্থি লোকিযং সদ্ধিন্দ্ৰিযন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… অত্থি লোকিযং ৱীৰিযং…পে… সতি…পে… সমাধি…পে… পঞ্ঞাতি? আমন্তা. অত্থি লোকিযং পঞ্ঞিন্দ্ৰিযন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
অত্থি লোকিযো মনো, অত্থি লোকিযং মনিন্দ্ৰিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকিযা সদ্ধা, অত্থি লোকিযং সদ্ধিন্দ্ৰিযন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… অত্থি লোকিযো মনো, অত্থি লোকিযং মনিন্দ্ৰিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকিযা পঞ্ঞা, অত্থি লোকিযং পঞ্ঞিন্দ্ৰিযন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
অত্থি লোকিযং সোমনস্সং, অত্থি লোকিযং সোমনস্সিন্দ্ৰিযং…পে… অত্থি লোকিযং জীৱিতং, অত্থি লোকিযং জীৱিতিন্দ্ৰিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকিযা সদ্ধা, অত্থি লোকিযং সদ্ধিন্দ্ৰিযন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… অত্থি লোকিযং জীৱিতং, অত্থি লোকিযং জীৱিতিন্দ্ৰিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকিযা পঞ্ঞা, অত্থি লোকিযং পঞ্ঞিন্দ্ৰিযন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৮৫৪. অত্থি লোকিযা সদ্ধা, নত্থি লোকিযং সদ্ধিন্দ্ৰিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকিযো মনো, নত্থি লোকিযং মনিন্দ্ৰিযন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… অত্থি লোকিযা পঞ্ঞা, নত্থি লোকিযং পঞ্ঞিন্দ্ৰিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকিযো মনো, নত্থি লোকিযং মনিন্দ্ৰিযন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
অত্থি লোকিযা সদ্ধা, নত্থি লোকিযং সদ্ধিন্দ্ৰিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকিযং সোমনস্সং, নত্থি লোকিযং সোমনস্সিন্দ্ৰিযন্তি… অত্থি লোকিযং জীৱিতং, নত্থি লোকিযং জীৱিতিন্দ্ৰিযন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… অত্থি লোকিযা পঞ্ঞা, নত্থি লোকিযং পঞ্ঞিন্দ্ৰিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকিযো মনো, নত্থি লোকিযং মনিন্দ্ৰিযন্তি…পে… অত্থি লোকিযং জীৱিতং, নত্থি লোকিযং জীৱিতিন্দ্ৰিযন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৮৫৫. অত্থি লোকুত্তৰা সদ্ধা, অত্থি লোকুত্তৰং সদ্ধিন্দ্ৰিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকিযা সদ্ধা, অত্থি লোকিযং সদ্ধিন্দ্ৰিযন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… অত্থি লোকুত্তৰং ৱীৰিযং…পে… অত্থি লোকুত্তৰা পঞ্ঞা, অত্থি লোকুত্তৰং পঞ্ঞিন্দ্ৰিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকিযা পঞ্ঞা, অত্থি লোকিযং পঞ্ঞিন্দ্ৰিযন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
অত্থি লোকিযা সদ্ধা, নত্থি লোকিযং সদ্ধিন্দ্ৰিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকুত্তৰা সদ্ধা, নত্থি লোকুত্তৰং সদ্ধিন্দ্ৰিযন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… অত্থি লোকিযং ৱীৰিযং…পে… অত্থি লোকিযা পঞ্ঞা, নত্থি লোকিযং পঞ্ঞিন্দ্ৰিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকুত্তৰা পঞ্ঞা, নত্থি লোকুত্তৰং পঞ্ঞিন্দ্ৰিযন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৮৫৬. নত্থি লোকিযানি পঞ্চিন্দ্ৰিযানীতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘অদ্দসং খো অহং, ভিক্খৱে, বুদ্ধচক্খুনা লোকং ৱোলোকেন্তো সত্তে অপ্পৰজক্খে মহাৰজক্খে, তিক্খিন্দ্ৰিযে মুদিন্দ্ৰিযে, স্ৱাকাৰে, সুৱিঞ্ঞাপযে, অপ্পেকচ্চে পৰলোকৱজ্জভযদস্সাৱিনো ৱিহৰন্তে’’তি [ম. নি. ১.২৮৩ তত্থ ‘‘দ্ৱাকাৰে দুৱিঞ্ঞাপযে’’ ইচ্চাদীনিপি পদানি দিস্সন্তি]! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি অত্থি লোকিযানি পঞ্চিন্দ্ৰিযানীতি.
ইন্দ্ৰিযকথা নিট্ঠিতা.
একূনৱীসতিমৱগ্গো.
তস্সুদ্দানং –
অতীতে কিলেসে জহতি অনাগতে কিলেসে জহতি পচ্চুপ্পন্নে কিলেসে জহতি, সুঞ্ঞতা সঙ্খাৰক্খন্ধপৰিযাপন্না, সামঞ্ঞফলং অসঙ্খতং, পত্তি অসঙ্খতা, সব্বধম্মানং তথতা অসঙ্খতা, নিব্বানধাতু কুসলা, অত্থি পুথুজ্জনস্স অচ্চন্তনিযামতা, নত্থি লোকিযানি পঞ্চিন্দ্ৰিযানীতি.