১৩. তেৰসমৱগ্গো

(১২৬) ১. কপ্পট্ঠকথা

৬৫৪. কপ্পট্ঠো কপ্পং তিট্ঠেয্যাতি? আমন্তা. কপ্পো চ সণ্ঠাতি বুদ্ধো চ লোকে উপ্পজ্জতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে…. কপ্পট্ঠো কপ্পং তিট্ঠেয্যাতি? আমন্তা. কপ্পো চ সণ্ঠাতি সঙ্ঘো চ ভিজ্জতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… কপ্পট্ঠো কপ্পং তিট্ঠেয্যাতি? আমন্তা. কপ্পো চ সণ্ঠাতি কপ্পট্ঠো চ কপ্পট্ঠিযং কম্মং কৰোতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… কপ্পট্ঠো কপ্পং তিট্ঠেয্যাতি? আমন্তা. কপ্পো চ সণ্ঠাতি কপ্পট্ঠো চ পুগ্গলো কালং কৰোতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

৬৫৫. কপ্পট্ঠো কপ্পং তিট্ঠেয্যাতি? আমন্তা. অতীতং কপ্পং তিট্ঠেয্য, অনাগতং কপ্পং তিট্ঠেয্যাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… কপ্পট্ঠো কপ্পং তিট্ঠেয্যাতি? আমন্তা. দ্ৱে কপ্পে তিট্ঠেয্য… তযো কপ্পে তিট্ঠেয্য… চত্তাৰো কপ্পে তিট্ঠেয্যাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

৬৫৬. কপ্পট্ঠো কপ্পং তিট্ঠেয্যাতি? আমন্তা. কপ্পট্ঠো কপ্পে ডয্হন্তে কত্থ গচ্ছতীতি? অঞ্ঞং লোকধাতুং গচ্ছতীতি. মতো গচ্ছতি, ৱেহাসং গচ্ছতীতি? মতো গচ্ছতীতি. কপ্পট্ঠিযং কম্মং অপৰাপৰিযৱেপক্কন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… [ৱেহাসং গচ্ছতীতি (?) অযং হি পৰৱাদিস্স পটিঞ্ঞাযেৱ, কথা. ৬২১-৬২৩ নৱমপন্তিযং ৱিয] ৱেহাসং গচ্ছতীতি? আমন্তা [ৱেহাসং গচ্ছতীতি (?) অযং হি পৰৱাদিস্স পটিঞ্ঞাযেৱ, কথা. ৬২১-৬২৩ নৱমপন্তিযং ৱিয]. কপ্পট্ঠো ইদ্ধিমাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… কপ্পট্ঠো ইদ্ধিমাতি? আমন্তা. কপ্পট্ঠেন ছন্দিদ্ধিপাদো ভাৱিতো ৱীৰিযিদ্ধিপাদো ভাৱিতো চিত্তিদ্ধিপাদো ভাৱিতো ৱীমংসিদ্ধিপাদো ভাৱিতোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

৬৫৭. ন ৱত্তব্বং – ‘‘কপ্পট্ঠো কপ্পং তিট্ঠেয্যা’’তি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা –

‘‘আপাযিকো নেৰযিকো, কপ্পট্ঠো সঙ্ঘভেদকো;

ৱগ্গৰতো অধম্মট্ঠো, যোগক্খেমা পধংসতি;

সঙ্ঘং সমগ্গং ভেত্ৱান [ভিন্দিত্ৱা (সী. ক.)], কপ্পং নিৰযম্হি পচ্চতী’’তি [চূড়ৱ. ৩৫৪; অ. নি. ১০.৩৯; ইতিৱু. ১৮].

অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি কপ্পট্ঠো কপ্পং তিট্ঠেয্যাতি.

কপ্পট্ঠকথা নিট্ঠিতা.

১৩. তেৰসমৱগ্গো

(১২৭) ২. কুসলপটিলাভকথা

৬৫৮. কপ্পট্ঠো কুসলং চিত্তং ন পটিলভেয্যাতি? আমন্তা. কপ্পট্ঠো দানং দদেয্যাতি? আমন্তা. হঞ্চি কপ্পট্ঠো দানং দদেয্য, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘কপ্পট্ঠো কুসলং চিত্তং ন পটিলভেয্যা’’তি.

কপ্পট্ঠো কুসলং চিত্তং ন পটিলভেয্যাতি? আমন্তা. কপ্পট্ঠো চীৱৰং দদেয্য…পে… পিণ্ডপাতং দদেয্য…পে… সেনাসনং দদেয্য…পে… গিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰং দদেয্য … খাদনীযং দদেয্য… ভোজনীযং দদেয্য… পানীযং দদেয্য… চেতিযং ৱন্দেয্য… চেতিযে মালং আৰোপেয্য… গন্ধং আৰোপেয্য… ৱিলেপনং আৰোপেয্য…পে… চেতিযং অভিদক্খিণং [পদক্খিণং (পী.)] কৰেয্যাতি? আমন্তা. হঞ্চি কপ্পট্ঠো চেতিযং অভিদক্খিণং কৰেয্য, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘কপ্পট্ঠো কুসলং চিত্তং ন পটিলভেয্যা’’তি…পে….

৬৫৯. কপ্পট্ঠো কুসলং চিত্তং পটিলভেয্যাতি? আমন্তা. ততো ৱুট্ঠানং কুসলং চিত্তং পটিলভেয্যাতি? আমন্তা. ৰূপাৱচৰং…পে… অৰূপাৱচৰং…পে… লোকুত্তৰং কুসলং চিত্তং পটিলভেয্যাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

কুসলপটিলাভকথা নিট্ঠিতা.

১৩. তেৰসমৱগ্গো

(১২৮) ৩. অনন্তৰাপযুত্তকথা

৬৬০. অনন্তৰাপযুত্তো পুগ্গলো সম্মত্তনিযামং ওক্কমেয্যাতি? আমন্তা. মিচ্ছত্তনিযামঞ্চ সম্মত্তনিযামঞ্চ উভো ওক্কমেয্যাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… অনন্তৰাপযুত্তো পুগ্গলো সম্মত্তনিযামং ওক্কমেয্যাতি? আমন্তা. ননু তং কম্মং পযুত্তং কুক্কুচ্চং উপ্পাদিতং ৱিপ্পটিসাৰিযং জনিতন্তি? আমন্তা. হঞ্চি তং কম্মং পযুত্তং কুক্কুচ্চং উপ্পাদিতং ৱিপ্পটিসাৰিযং জনিতং, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘অনন্তৰাপযুত্তো পুগ্গলো সম্মত্তনিযামং ওক্কমেয্যা’’তি.

৬৬১. অনন্তৰাপযুত্তো পুগ্গলো অভব্বো সম্মত্তনিযামং ওক্কমিতুন্তি? আমন্তা. মাতা জীৱিতা ৱোৰোপিতা… পিতা জীৱিতা ৱোৰোপিতো… অৰহা জীৱিতা ৱোৰোপিতো… দুট্ঠেন চিত্তেন তথাগতস্স লোহিতং উপ্পাদিতং… সঙ্ঘো ভিন্নোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

অনন্তৰাপযুত্তো পুগ্গলো তং কম্মং পটিসংহৰিত্ৱা কুক্কুচ্চং পটিৱিনোদেত্ৱা ৱিপ্পটিসাৰিযং পটিৱিনেত্ৱা [পটিৱিনোদেত্ৱা (সী. পী. ক.)] অভব্বো সম্মত্তনিযামং ওক্কমিতুন্তি? আমন্তা. মাতা জীৱিতা ৱোৰোপিতা… পিতা জীৱিতা ৱোৰোপিতো…পে… সঙ্ঘো ভিন্নোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

অনন্তৰাপযুত্তো পুগ্গলো তং কম্মং পটিসংহৰিত্ৱা কুক্কুচ্চং পটিৱিনোদেত্ৱা ৱিপ্পটিসাৰিযং পটিৱিনেত্ৱা অভব্বো সম্মত্তনিযামং ওক্কমিতুন্তি? আমন্তা. ননু তং কম্মং পটিসংহটং কুক্কুচ্চং পটিৱিনোদিতং ৱিপ্পটিসাৰিযং পটিৱিনীতন্তি? আমন্তা. হঞ্চি তং কম্মং পটিসংহটং কুক্কুচ্চং পটিৱিনোদিতং ৱিপ্পটিসাৰিযং পটিৱিনীতং, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘অনন্তৰাপযুত্তো পুগ্গলো তং কম্মং পটিসংহৰিত্ৱা কুক্কুচ্চং পটিৱিনোদেত্ৱা ৱিপ্পটিসাৰিযং পটিৱিনেত্ৱা অভব্বো সম্মত্তনিযামং ওক্কমিতু’’ন্তি.

৬৬২. অনন্তৰাপযুত্তো পুগ্গলো সম্মত্তনিযামং ওক্কমেয্যাতি? আমন্তা. ননু তং কম্মং পযুত্তো আসীতি? আমন্তা. হঞ্চি তং কম্মং পযুত্তো আসি, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘অনন্তৰাপযুত্তো পুগ্গলো সম্মত্তনিযামং ওক্কমেয্যা’’তি.

অনন্তৰাপযুত্তকথা নিট্ঠিতা.

১৩. তেৰসমৱগ্গো

(১২৯) ৪. নিযতস্স নিযামকথা

৬৬৩. নিযতো নিযামং ওক্কমতীতি? আমন্তা. মিচ্ছত্তনিযতো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি, সম্মত্তনিযতো মিচ্ছত্তনিযামং ওক্কমতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

নিযতো নিযামং ওক্কমতীতি? আমন্তা. পুব্বে মগ্গং ভাৱেত্ৱা পচ্ছা নিযামং ওক্কমতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… পুব্বে সোতাপত্তিমগ্গং ভাৱেত্ৱা পচ্ছা সোতাপত্তিনিযামং ওক্কমতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… পুব্বে সকদাগামি…পে… অনাগামি…পে… অৰহত্তমগ্গং ভাৱেত্ৱা পচ্ছা অৰহত্তনিযামং ওক্কমতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

পুব্বে সতিপট্ঠানং…পে… সম্মপ্পধানং… ইদ্ধিপাদং… ইন্দ্ৰিযং… বলং… বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেত্ৱা পচ্ছা নিযামং ওক্কমতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

৬৬৪. ন ৱত্তব্বং – ‘‘নিযতো নিযামং ওক্কমতী’’তি? আমন্তা. ভব্বো বোধিসত্তো তায জাতিযা ধম্মং নাভিসমেতুন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে. তেন হি নিযতো নিযামং ওক্কমতীতি.

নিযতস্স নিযামকথা নিট্ঠিতা.

১৩. তেৰসমৱগ্গো

(১৩০) ৫. নিৱুতকথা

৬৬৫. নিৱুতো নীৱৰণং জহতীতি? আমন্তা. ৰত্তো ৰাগং জহতি, দুট্ঠো দোসং জহতি, মূড়্হো মোহং জহতি, কিলিট্ঠো কিলেসে জহতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ৰাগেন ৰাগং জহতি, দোসেন দোসং জহতি, মোহেন মোহং জহতি, কিলেসেহি কিলেসে জহতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

ৰাগো চিত্তসম্পযুত্তো, মগ্গো চিত্তসম্পযুত্তোতি? আমন্তা. দ্ৱিন্নং ফস্সানং…পে… দ্ৱিন্নং চিত্তানং সমোধানং হোতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ৰাগো অকুসলো, মগ্গো কুসলোতি? আমন্তা. কুসলাকুসলা সাৱজ্জানৱজ্জা হীনপণীতা কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগা ধম্মা সম্মুখীভাৱং আগচ্ছন্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

৬৬৬. কুসলাকুসলা সাৱজ্জানৱজ্জা হীনপণীতা কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগা ধম্মা সম্মুখীভাৱং আগচ্ছন্তীতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘চত্তাৰিমানি, ভিক্খৱে, সুৱিদূৰৱিদূৰানি! কতমানি চত্তাৰি? নভঞ্চ, ভিক্খৱে, পথৱী চ – ইদং পঠমং সুৱিদূৰৱিদূৰং…পে… তস্মা সতং ধম্মো অসব্ভি আৰকা’’তি. অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘কুসলাকুসলা…পে… সম্মুখীভাৱং আগচ্ছন্তী’’তি.

নিৱুতো নীৱৰণং জহতীতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘সো এৱং সমাহিতে চিত্তে পৰিসুদ্ধে পৰিযোদাতে অনঙ্গণে ৱিগতূপক্কিলেসে মুদুভূতে কম্মনিযে ঠিতে আনেঞ্জপ্পত্তে আসৱানং খযঞাণায চিত্তং অভিনিন্নামেতী’’তি! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘নিৱুতো নীৱৰণং জহতী’’তি…পে….

৬৬৭. ন ৱত্তব্বং – ‘‘নিৱুতো নীৱৰণং জহতী’’তি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘তস্স এৱং জানতো এৱং পস্সতো কামাসৱাপি চিত্তং ৱিমুচ্চতি…পে… অৱিজ্জাসৱাপি চিত্তং ৱিমুচ্চতী’’তি! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি নিৱুতো নীৱৰণং জহতীতি.

নিৱুতকথা নিট্ঠিতা.

১৩. তেৰসমৱগ্গো

(১৩১) ৬. সম্মুখীভূতকথা

৬৬৮. সম্মুখীভূতো সংযোজনং জহতীতি? আমন্তা. ৰত্তো ৰাগং জহতি, দুট্ঠো দোসং জহতি, মূড়্হো মোহং জহতি, কিলিট্ঠো কিলেসে জহতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ৰাগেন ৰাগং জহতি, দোসেন দোসং জহতি, মোহেন মোহং জহতি, কিলেসেহি কিলেসে জহতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

ৰাগো চিত্তসম্পযুত্তো, মগ্গো চিত্তসম্পযুত্তোতি? আমন্তা. দ্ৱিন্নং ফস্সানং…পে… দ্ৱিন্নং চিত্তানং সমোধানং হোতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ৰাগো অকুসলো, মগ্গো কুসলোতি? আমন্তা. কুসলাকুসলা সাৱজ্জানৱজ্জা হীনপণীতা কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগা ধম্মা সম্মুখীভাৱং আগচ্ছন্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

৬৬৯. কুসলাকুসলা…পে… সম্মুখীভাৱং আগচ্ছন্তীতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘চত্তাৰিমানি, ভিক্খৱে, সুৱিদূৰৱিদূৰানি! কতমানি চত্তাৰি? নভঞ্চ, ভিক্খৱে, পথৱী চ – ইদং পঠমং সুৱিদূৰৱিদূৰং…পে… তস্মা সতং ধম্মো অসব্ভি আৰকা’’তি. অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘কুসলাকুসলা…পে… সম্মুখীভাৱং আগচ্ছন্তী’’তি.

সম্মুখীভূতো সংযোজনং জহতীতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘সো এৱং সমাহিতে চিত্তে…পে… আসৱানং খযঞাণায চিত্তং অভিনিন্নামেতী’’তি! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘সম্মুখীভূতো সংযোজনং জহতী’’তি.

৬৭০. ন ৱত্তব্বং – ‘‘সম্মুখীভূতো সংযোজনং জহতী’’তি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘তস্স এৱং জানতো এৱং পস্সতো কামাসৱাপি চিত্তং ৱিমুচ্চতি…পে… অৱিজ্জাসৱাপি চিত্তং ৱিমুচ্চতী’’তি! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি সম্মুখীভূতো সংযোজনং জহতীতি.

সম্মুখীভূতকথা নিট্ঠিতা.

১৩. তেৰসমৱগ্গো

(১৩২) ৭. সমাপন্নো অস্সাদেতিকথা

৬৭১. সমাপন্নো অস্সাদেতি, ঝাননিকন্তি ঝানাৰম্মণাতি? আমন্তা. তং ঝানং তস্স ঝানস্স আৰম্মণন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… তং ঝানং তস্স ঝানস্স আৰম্মণন্তি? আমন্তা. তেন ফস্সেন তং ফস্সং ফুসতি, তায ৱেদনায তং ৱেদনং ৱেদেতি, তায সঞ্ঞায তং সঞ্ঞং সঞ্জানাতি, তায চেতনায তং চেতনং চেতেতি, তেন চিত্তেন তং চিত্তং চিন্তেতি, তেন ৱিতক্কেন তং ৱিতক্কং ৱিতক্কেতি, তেন ৱিচাৰেন তং ৱিচাৰং ৱিচাৰেতি, তায পীতিযা তং পীতি পিযাযতি, তায সতিযা তং সতিং সৰতি, তায পঞ্ঞায তং পঞ্ঞং পজানাতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

ঝাননিকন্তি চিত্তসম্পযুত্তা, ঝানং চিত্তসম্পযুত্তন্তি? আমন্তা. দ্ৱিন্নং ফস্সানং…পে… দ্ৱিন্নং চিত্তানং সমোধানং হোতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

ঝাননিকন্তি অকুসলং, ঝানং কুসলন্তি? আমন্তা. কুসলাকুসলা সাৱজ্জানৱজ্জা হীনপণীতা কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগা ধম্মা সম্মুখীভাৱং আগচ্ছন্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

৬৭২. কুসলাকুসলা সাৱজ্জানৱজ্জা হীনপণীতা কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগা ধম্মা সম্মুখীভাৱং আগচ্ছন্তীতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘চত্তাৰিমানি, ভিক্খৱে, সুৱিদূৰৱিদূৰানি! কতমানি চত্তাৰি? নভঞ্চ, ভিক্খৱে, পথৱী চ – ইদং পঠমং সুৱিদূৰৱিদূৰং…পে… তস্মা সতং ধম্মো অসব্ভি আৰকা’’তি. অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘কুসলাকুসলা সাৱজ্জানৱজ্জা হীনপণীতা কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগা ধম্মা সম্মুখীভাৱং আগচ্ছন্তী’’তি.

৬৭৩. ন ৱত্তব্বং – ‘‘সমাপন্নো অস্সাদেতি, ঝাননিকন্তি ঝানাৰম্মণা’’তি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি ৱিৱিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি, সো তং অস্সাদেতি তং নিকামেতি তেন চ ৱিত্তিং আপজ্জতি; ৱিতক্কৱিচাৰানং ৱূপসমা…পে… দুতিযং ঝানং…পে… ততিযং ঝানং…পে… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি, সো তং অস্সাদেতি তং নিকামেতি তেন চ ৱিত্তিং আপজ্জতী’’তি [অ. নি. ৪.১২৩]! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি সমাপন্নো অস্সাদেতি, ঝাননিকন্তি ঝানাৰম্মণাতি.

সমাপন্নো অস্সাদেতিকথা নিট্ঠিতা.

১৩. তেৰসমৱগ্গো

(১৩৩) ৮. অসাতৰাগকথা

৬৭৪. অত্থি অসাতৰাগোতি? আমন্তা. দুক্খাভিনন্দিনো সত্তা, অত্থি কেচি দুক্খং পত্থেন্তি পিহেন্তি এসন্তি গৱেসন্তি পৰিযেসন্তি, দুক্খং অজ্ঝোসায তিট্ঠন্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ননু সুখাভিনন্দিনো সত্তা, অত্থি কেচি সুখং পত্থেন্তি পিহেন্তি এসন্তি গৱেসন্তি পৰিযেসন্তি, সুখং অজ্ঝোসায তিট্ঠন্তীতি? আমন্তা. হঞ্চি সুখাভিনন্দিনো সত্তা, অত্থি কেচি সুখং পত্থেন্তি পিহেন্তি এসন্তি গৱেসন্তি পৰিযেসন্তি, সুখং অজ্ঝোসায তিট্ঠন্তি, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘অত্থি অসাতৰাগো’’তি.

অত্থি অসাতৰাগোতি? আমন্তা. দুক্খায ৱেদনায ৰাগানুসযো অনুসেতি, সুখায ৱেদনায পটিঘানুসযো অনুসেতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ননু সুখায ৱেদনায ৰাগানুসযো অনুসেতি, দুক্খায ৱেদনায পটিঘানুসযো অনুসেতীতি? আমন্তা. হঞ্চি সুখায ৱেদনায ৰাগানুসযো অনুসেতি, দুক্খায ৱেদনায পটিঘানুসযো অনুসেতি, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘অত্থি অসাতৰাগো’’তি.

৬৭৫. ন ৱত্তব্বং – ‘‘অত্থি অসাতৰাগো’’তি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘সো এৱং অনুৰোধৱিৰোধং সমাপন্নো যং কিঞ্চি ৱেদনং ৱেদযতি সুখং ৱা দুক্খং ৱা অদুক্খমসুখং ৱা, সো তং ৱেদনং অভিনন্দতি অভিৱদতি অজ্ঝোসায তিট্ঠতী’’তি [ম. নি. ৩.৪০৯ মহাতণ্হাসঙ্খযে]! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি অত্থি অসাতৰাগোতি.

অসাতৰাগকথা নিট্ঠিতা.

১৩. তেৰসমৱগ্গো

(১৩৪) ৯. ধম্মতণ্হা অব্যাকতাতিকথা

৬৭৬. ধম্মতণ্হা অব্যাকতাতি? আমন্তা. ৱিপাকাব্যাকতা কিৰিযাব্যাকতা ৰূপং নিব্বানং চক্খাযতনং…পে… ফোট্ঠব্বাযতনন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

ধম্মতণ্হা অব্যাকতাতি? আমন্তা. ৰূপতণ্হা অব্যাকতাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে …পে… ধম্মতণ্হা অব্যাকতাতি? আমন্তা. সদ্দতণ্হা…পে… গন্ধতণ্হা…পে… ৰসতণ্হা…পে… ফোট্ঠব্বতণ্হা অব্যাকতাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

ৰূপতণ্হা অকুসলাতি? আমন্তা. ধম্মতণ্হা অকুসলাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… সদ্দতণ্হা…পে… ফোট্ঠব্বতণ্হা অকুসলাতি? আমন্তা. ধম্মতণ্হা অকুসলাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

৬৭৭. ধম্মতণ্হা অব্যাকতাতি? আমন্তা. ননু তণ্হা অকুসলা ৱুত্তা ভগৱতাতি? আমন্তা. হঞ্চি তণ্হা অকুসলা ৱুত্তা ভগৱতা, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘ধম্মতণ্হা অব্যাকতা’’তি.

ধম্মতণ্হা অব্যাকতাতি? আমন্তা. ননু লোভো অকুসলো ৱুত্তো ভগৱতা, ধম্মতণ্হা লোভোতি? আমন্তা. হঞ্চি লোভো অকুসলো ৱুত্তো ভগৱতা, ধম্মতণ্হা লোভো, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘ধম্মতণ্হা অব্যাকতা’’তি.

৬৭৮. ধম্মতণ্হা লোভো অব্যাকতোতি? আমন্তা. ৰূপতণ্হা লোভো অব্যাকতোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ধম্মতণ্হা লোভো অব্যাকতোতি? আমন্তা. সদ্দতণ্হা…পে… ফোট্ঠব্বতণ্হা লোভো অব্যাকতোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

ৰূপতণ্হা লোভো অকুসলোতি? আমন্তা. ধম্মতণ্হা লোভো অকুসলোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… সদ্দতণ্হা…পে… ফোট্ঠব্বতণ্হা লোভো অকুসলোতি? আমন্তা. ধম্মতণ্হা লোভো অকুসলোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

৬৭৯. ধম্মতণ্হা অব্যাকতাতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘যাযং তণ্হা পোনোব্ভৱিকা নন্দীৰাগসহগতা তত্ৰতত্ৰাভিনন্দিনী, সেয্যথিদং – কামতণ্হা, ভৱতণ্হা, ৱিভৱতণ্হা’’তি [মহাৱ. ১৪; দী. নি. ২.৪০০]! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘ধম্মতণ্হা অব্যাকতা’’তি.

৬৮০. ন ৱত্তব্বং – ‘‘ধম্মতণ্হা অব্যাকতা’’তি? আমন্তা. ননু সা ধম্মতণ্হাতি? আমন্তা. হঞ্চি সা ধম্মতণ্হা, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘ধম্মতণ্হা অব্যাকতা’’তি.

ধম্মতণ্হা অব্যাকতাতিকথা নিট্ঠিতা.

১৩. তেৰসমৱগ্গো

(১৩৫) ১০. ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযোতিকথা

৬৮১. ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. ৰূপতণ্হা ন দুক্খসমুদযোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. সদ্দতণ্হা…পে… গন্ধতণ্হা…পে… ৰসতণ্হা…পে… ফোট্ঠব্বতণ্হা ন দুক্খসমুদযোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

ৰূপতণ্হা দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. ধম্মতণ্হা দুক্খসমুদযোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… সদ্দতণ্হা…পে… গন্ধতণ্হা…পে… ৰসতণ্হা…পে… ফোট্ঠব্বতণ্হা দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. ধম্মতণ্হা দুক্খসমুদযোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

৬৮২. ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. ননু তণ্হা দুক্খসমুদযো ৱুত্তো ভগৱতাতি? আমন্তা. হঞ্চি তণ্হা দুক্খসমুদযো ৱুত্তো ভগৱতা, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযো’’তি. ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. ননু লোভো দুক্খসমুদযো ৱুত্তো ভগৱতা, ধম্মতণ্হা লোভোতি? আমন্তা. হঞ্চি লোভো দুক্খসমুদযো ৱুত্তো ভগৱতা, ধম্মতণ্হা লোভো, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযো’’তি.

৬৮৩. ধম্মতণ্হা লোভো, ন দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. ৰূপতণ্হা লোভো, ন দুক্খসমুদযোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ধম্মতণ্হা লোভো, ন দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. সদ্দতণ্হা…পে… গন্ধতণ্হা…পে… ৰসতণ্হা…পে… ফোট্ঠব্বতণ্হা লোভো, ন দুক্খসমুদযোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

ৰূপতণ্হা লোভো দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. ধম্মতণ্হা লোভো দুক্খসমুদযোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… সদ্দতণ্হা…পে… ফোট্ঠব্বতণ্হা লোভো দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. ধম্মতণ্হা লোভো দুক্খসমুদযোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

৬৮৪. ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘যাযং তণ্হা পোনোব্ভৱিকা নন্দীৰাগসহগতা তত্ৰতত্ৰাভিনন্দিনী, সেয্যথিদং – কামতণ্হা, ভৱতণ্হা, ৱিভৱতণ্হা’’তি! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযো’’তি.

৬৮৫. ন ৱত্তব্বং – ‘‘ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযো’’তি? আমন্তা. ননু সা ধম্মতণ্হাতি? আমন্তা. হঞ্চি সা ধম্মতণ্হা, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযো’’তি.

ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযোতিকথা নিট্ঠিতা.

তেৰসমৱগ্গো.

তস্সুদ্দানং –

কপ্পট্ঠো কপ্পং তিট্ঠেয্য, কপ্পট্ঠো কুসলং চিত্তং ন পটিলভেয্য, অনন্তৰাপযুত্তো পুগ্গলো সম্মত্তনিযামং ওক্কমেয্য, নিযতো নিযামং ওক্কমতি, নিৱুতো নীৱৰণং জহতি, সম্মুখীভূতো সংযোজনং জহতি, ঝাননিকন্তি, অসাতৰাগো, ধম্মতণ্হা অব্যাকতা, ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযোতি.