৩. সুত্তসাধনপৰিহানি

২৬৫. পৰিহাযতি অৰহা অৰহত্তাতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা –

‘‘উচ্চাৱচা হি পটিপদা [পটিপাদা (অট্ঠ.)], সমণেন পকাসিতা;

ন পাৰং দিগুণং যন্তি, নযিদং একগুণং মুত’’ন্তি [সু. নি. ৭১৯ সুত্তনিপাতে].

অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘পৰিহাযতি অৰহা অৰহত্তা’’তি.

পৰিহাযতি অৰহা অৰহত্তাতি? আমন্তা. অত্থি ছিন্নস্স ছেদিযন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.

অত্থি ছিন্নস্স ছেদিযন্তি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা –

‘‘ৱীততণ্হো অনাদানো, কিচ্চং যস্স ন ৱিজ্জতি;

ছিন্নস্স ছেদিযং নত্থি, ওঘপাসো সমূহতো’’তি.

অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘অত্থি ছিন্নস্স ছেদিয’’ন্তি.

২৬৬. পৰিহাযতি অৰহা অৰহত্তাতি? আমন্তা. অত্থি কতস্স পতিচযোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.

অত্থি কতস্স পতিচযোতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা –

‘‘তস্স সম্মা ৱিমুত্তস্স, সন্তচিত্তস্স ভিক্খুনো;

কতস্স পতিচযো নত্থি, কৰণীযং ন ৱিজ্জতি.

‘‘সেলো যথা একগ্ঘনো, ৱাতেন ন সমীৰতি;

এৱং ৰূপা ৰসা সদ্দা, গন্ধা ফস্সা চ কেৱলা.

‘‘ইট্ঠা ধম্মা অনিট্ঠা চ, নপ্পৱেধেন্তি তাদিনো;

ঠিতং চিত্তং ৱিপ্পমুত্তং, ৱযং চস্সানুপস্সতী’’তি [মহাৱ. ২৪৪; অ. নি. ৬.৫৫].

অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘অত্থি কতস্স পতিচযো’’তি.

২৬৭. ন ৱত্তব্বং – ‘‘পৰিহাযতি অৰহা অৰহত্তা’’তি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, ধম্মা সমযৱিমুত্তস্স ভিক্খুনো পৰিহানায সংৱত্তন্তি. কতমে পঞ্চ? কম্মাৰামতা, ভস্সাৰামতা, নিদ্দাৰামতা, সঙ্গণিকাৰামতা, যথাৱিমুত্তং চিত্তং ন পচ্চৱেক্খতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ ধম্মা সমযৱিমুত্তস্স ভিক্খুনো পৰিহানায সংৱত্তন্তী’’তি [অ. নি. ৫.১৪৯]. অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি পৰিহাযতি অৰহা অৰহত্তাতি.

অত্থি অৰহতো কম্মাৰামতাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.

অত্থি অৰহতো কম্মাৰামতাতি? আমন্তা. অত্থি অৰহতো ৰাগো কামৰাগো কামৰাগপৰিযুট্ঠানং কামৰাগসংযোজনং কামোঘো কামযোগো কামচ্ছন্দনীৱৰণন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.

অত্থি অৰহতো ভস্সাৰামতা, অত্থি অৰহতো নিদ্দাৰামতা, অত্থি অৰহতো সঙ্গণিকাৰামতাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.

অত্থি অৰহতো সঙ্গণিকাৰামতাতি? আমন্তা. অত্থি অৰহতো ৰাগো কামৰাগো কামৰাগপৰিযুট্ঠানং কামৰাগসংযোজনং কামোঘো কামযোগো কামচ্ছন্দনীৱৰণন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.

২৬৮. পৰিহাযতি অৰহা অৰহত্তাতি? আমন্তা. অৰহা অৰহত্তা পৰিহাযমানো কিং পৰিযুট্ঠিতো পৰিহাযতীতি? ৰাগপৰিযুট্ঠিতো পৰিহাযতীতি. পৰিযুট্ঠানং কিং পটিচ্চ উপ্পজ্জতীতি? অনুসযং পটিচ্চ উপ্পজ্জতীতি. অত্থি অৰহতো অনুসযাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.

অত্থি অৰহতো অনুসযাতি? আমন্তা. অত্থি অৰহতো কামৰাগানুসযো পটিঘানুসযো মানানুসযো দিট্ঠানুসযো ৱিচিকিচ্ছানুসযো ভৱৰাগানুসযো অৱিজ্জানুসযোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.

দোসপৰিযুট্ঠিতো পৰিহাযতীতি…পে… মোহপৰিযুট্ঠিতো পৰিহাযতীতি…. পৰিযুট্ঠানং কিং পটিচ্চ উপ্পজ্জতীতি? অনুসযং পটিচ্চ উপ্পজ্জতীতি. অত্থি অৰহতো অনুসযাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

অত্থি অৰহতো অনুসযাতি? আমন্তা. অত্থি অৰহতো কামৰাগানুসযো…পে… অৱিজ্জানুসযোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.

পৰিহাযতি অৰহা অৰহত্তাতি? আমন্তা. অৰহতো অৰহত্তা পৰিহাযমানস্স কিং উপচযং গচ্ছতীতি? ৰাগো উপচযং গচ্ছতীতি. সক্কাযদিট্ঠি উপচযং গচ্ছতীতি, ৱিচিকিচ্ছা উপচযং গচ্ছতীতি, সীলব্বতপৰামাসো উপচযং গচ্ছতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে. দোসো উপচযং গচ্ছতীতি…পে… মোহো উপচযং গচ্ছতীতি, সক্কাযদিট্ঠি উপচযং গচ্ছতীতি, ৱিচিকিচ্ছা উপচযং গচ্ছতীতি, সীলব্বতপৰামাসো উপচযং গচ্ছতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.

পৰিহাযতি অৰহা অৰহত্তাতি? আমন্তা. অৰহা আচিনতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে. অৰহা অপচিনতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে. অৰহা পজহতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে. অৰহা উপাদিযতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে. অৰহা ৱিসিনেতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে. অৰহা উস্সিনেতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে. অৰহা ৱিধূপেতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে. অৰহা সন্ধূপেতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.

ননু অৰহা নেৱাচিনতি ন অপচিনতি অপচিনিত্ৱা ঠিতোতি? আমন্তা. হঞ্চি অৰহা নেৱাচিনতি ন অপচিনতি অপচিনিত্ৱা ঠিতো, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘পৰিহাযতি অৰহা অৰহত্তা’’তি.

ননু অৰহা নেৱ পজহতি ন উপাদিযতি পজহিত্ৱা ঠিতোতি? আমন্তা. হঞ্চি অৰহা নেৱ পজহতি ন উপাদিযতি পজহিত্ৱা ঠিতো, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘পৰিহাযতি অৰহা অৰহত্তা’’তি.

ননু অৰহা নেৱ ৱিসিনেতি ন উস্সিনেতি ৱিসিনিত্ৱা ঠিতোতি? আমন্তা. হঞ্চি অৰহা নেৱ ৱিসিনেতি ন উস্সিনেতি ৱিসিনিত্ৱা ঠিতো, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘পৰিহাযতি অৰহা অৰহত্তা’’তি.

ননু অৰহা নেৱ ৱিধূপেতি ন সন্ধূপেতি ৱিধূপেত্ৱা ঠিতোতি? আমন্তা. হঞ্চি অৰহা নেৱ ৱিধূপেতি ন সন্ধূপেতি ৱিধূপেত্ৱা ঠিতো, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘পৰিহাযতি অৰহা অৰহত্তা’’তি.

পৰিহানিকথা নিট্ঠিতা.