৭. সত্তমৱগ্গো

(৬৬) ৪. দানকথা

৪৭৮. চেতসিকো ধম্মো দানন্তি? আমন্তা. লব্ভা চেতসিকো ধম্মো পৰেসং দাতুন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে …পে… লব্ভা চেতসিকো ধম্মো পৰেসং দাতুন্তি? আমন্তা. লব্ভা ফস্সো পৰেসং দাতুন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে …পে… লব্ভা ৱেদনা…পে… সঞ্ঞা… চেতনা… সদ্ধা… ৱীৰিযং… সতি… সমাধি… পঞ্ঞা পৰেসং দাতুন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

৪৭৯. ন ৱত্তব্বং – চেতসিকো ধম্মো দানন্তি? আমন্তা. দানং অনিট্ঠফলং অকন্তফলং অমনুঞ্ঞফলং সেচনকফলং দুক্খুদ্ৰযং দুক্খৱিপাকন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ননু দানং ইট্ঠফলং কন্তফলং মনুঞ্ঞফলং অসেচনকফলং সুখুদ্ৰযং সুখৱিপাকন্তি? আমন্তা. হঞ্চি দানং ইট্ঠফলং কন্তফলং মনুঞ্ঞফলং অসেচনকফলং সুখুদ্ৰযং সুখৱিপাকং, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘চেতসিকো ধম্মো দান’’ন্তি.

দানং ইট্ঠফলং ৱুত্তং ভগৱতা, চীৱৰং দানন্তি [উপৰি ৱুচ্চমানায পৰৱাদীপুচ্ছায সদিসা, অট্ঠকথা ওলোকেতব্বা]? আমন্তা. চীৱৰং ইট্ঠফলং কন্তফলং মনুঞ্ঞফলং অসেচনকফলং সুখুদ্ৰযং সুখৱিপাকন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… দানং ইট্ঠফলং ৱুত্তং ভগৱতা, পিণ্ডপাতো সেনাসনং গিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰো দানন্তি? আমন্তা. গিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰো ইট্ঠফলো কন্তফলো মনুঞ্ঞফলো অসেচনকফলো সুখুদ্ৰযো সুখৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

৪৮০. ন ৱত্তব্বং – ‘‘চেতসিকো ধম্মো দান’’ন্তি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা –

‘‘সদ্ধা হিৰিযং কুসলঞ্চ দানং,

ধম্মা এতে সপ্পুৰিসানুযাতা;

এতঞ্হি মগ্গং দিৱিযং ৱদন্তি,

এতেন হি গচ্ছতি দেৱলোক’’ন্তি [অ. নি. ৮.৩২].

অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি চেতসিকো ধম্মো দানন্তি.

ন ৱত্তব্বং – ‘‘চেতসিকো ধম্মো দান’’ন্তি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৱে, দানানি মহাদানানি অগ্গঞ্ঞানি ৰত্তঞ্ঞানি ৱংসঞ্ঞানি পোৰাণানি অসঙ্কিণ্ণানি অসঙ্কিণ্ণপুব্বানি, ন সঙ্কিযন্তি ন সঙ্কিযিস্সন্তি, অপ্পটিকুট্ঠানি সমণেহি ব্ৰাহ্মণেহি ৱিঞ্ঞূহি! কতমানি পঞ্চ? ইধ, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো পাণাতিপাতং পহায পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি. পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো অপৰিমাণানং সত্তানং অভযং দেতি অৱেৰং দেতি অব্যাবজ্ঝং [অব্যাপজ্ঝং (স্যা. ক.)] দেতি. অপৰিমাণানং সত্তানং অভযং দত্ৱা অৱেৰং দত্ৱা অব্যাবজ্ঝং দত্ৱা অপৰিমাণস্স অভযস্স অৱেৰস্স অব্যাবজ্ঝস্স ভাগী হোতি. ইদং, ভিক্খৱে, পঠমং দানং মহাদানং অগ্গঞ্ঞং ৰত্তঞ্ঞং ৱংসঞ্ঞং পোৰাণং অসঙ্কিণ্ণং অসঙ্কিণ্ণপুব্বং, ন সঙ্কিযতি ন সঙ্কিযিস্সতি, অপ্পটিকুট্ঠং সমণেহি ব্ৰাহ্মণেহি ৱিঞ্ঞূহি. পুন চপৰং, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো অদিন্নাদানং পহায…পে… কামেসুমিচ্ছাচাৰং পহায…পে… মুসাৱাদং পহায…পে… সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানং পহায সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতো হোতি. সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতো, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো অপৰিমাণানং সত্তানং অভযং দেতি অৱেৰং দেতি অব্যাবজ্ঝং দেতি. অপৰিমাণানং সত্তানং অভযং দত্ৱা অৱেৰং দত্ৱা অব্যাবজ্ঝং দত্ৱা অপৰিমাণস্স অভযস্স অৱেৰস্স অব্যাবজ্ঝস্স ভাগী হোতি. ইদং, ভিক্খৱে, পঞ্চমং দানং মহাদানং অগ্গঞ্ঞং ৰত্তঞ্ঞং ৱংসঞ্ঞং পোৰাণং অসঙ্কিণ্ণং অসঙ্কিণ্ণপুব্বং, ন সঙ্কিযতি ন সঙ্কিযিস্সতি, অপ্পটিকুট্ঠং সমণেহি ব্ৰাহ্মণেহি ৱিঞ্ঞূহি. ইমানি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ দানানি মহাদানানি অগ্গঞ্ঞানি ৰত্তঞ্ঞানি ৱংসঞ্ঞানি পোৰাণানি অসঙ্কিণ্ণানি অসঙ্কিণ্ণপুব্বানি, ন সঙ্কিযন্তি ন সঙ্কিযিস্সন্তি, অপ্পটিকুট্ঠানি সমণেহি ব্ৰাহ্মণেহি ৱিঞ্ঞূহী’’তি [অ. নি. ৮.৩৯]. অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি চেতসিকো ধম্মো দানন্তি.

৪৮১. ন ৱত্তব্বং – ‘‘দেয্যধম্মো দান’’ন্তি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘ইধেকচ্চো অন্নং দেতি, পানং দেতি, ৱত্থং দেতি, যানং দেতি, মালং দেতি, গন্ধং দেতি, ৱিলেপনং দেতি, সেয্যং দেতি, আৱসথং দেতি, পদীপেয্যং দেতী’’তি [সং. নি. ৩.৩৬২-৩৯১ থোকং ৱিসদিসং]! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি দেয্যধম্মো দানন্তি.

৪৮২. দেয্যধম্মো দানন্তি? আমন্তা. দেয্যধম্মো ইট্ঠফলো কন্তফলো মনুঞ্ঞফলো অসেচনকফলো সুখুদ্ৰযো সুখৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… দানং ইট্ঠফলং ৱুত্তং ভগৱতা, চীৱৰং দানন্তি? আমন্তা. চীৱৰং ইট্ঠফলং কন্তফলং মনুঞ্ঞফলং অসেচনকফলং সুখুদ্ৰযং সুখৱিপাকন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… দানং ইট্ঠফলং ৱুত্তং ভগৱতা, পিণ্ডপাতো দানং… সেনাসনং দানং… গিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰো দানন্তি? আমন্তা. গিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰো ইট্ঠফলো কন্তফলো মনুঞ্ঞফলো অসেচনকফলো সুখুদ্ৰযো সুখৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘দেয্যধম্মো দান’’ন্তি.

দানকথা নিট্ঠিতা.