৭. সত্তমৱগ্গো
(৬৩) ১. সঙ্গহিতকথা
৪৭১. নত্থি কেচি ধম্মা কেহিচি ধম্মেহি সঙ্গহিতাতি [সঙ্গহীতাতি (পী.)]? আমন্তা. ননু অত্থি কেচি ধম্মা কেহিচি ধম্মেহি গণনং গচ্ছন্তি উদ্দেসং গচ্ছন্তি পৰিযাপন্নাতি? আমন্তা. হঞ্চি অত্থি কেচি ধম্মা কেহিচি ধম্মেহি গণনং গচ্ছন্তি উদ্দেসং গচ্ছন্তি পৰিযাপন্না, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘নত্থি কেচি ধম্মা কেহিচি ধম্মেহি সঙ্গহিতা’’তি.
চক্খাযতনং কতমক্খন্ধগণনং [কতমং খন্ধগণনং (সী. পী. ক.)] গচ্ছতীতি? ৰূপক্খন্ধগণনং গচ্ছতীতি. হঞ্চি চক্খাযতনং ৰূপক্খন্ধগণনং গচ্ছতি, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘চক্খাযতনং ৰূপক্খন্ধেন সঙ্গহিত’’ন্তি. সোতাযতনং…পে… ঘানাযতনং…পে… জিৱ্হাযতনং…পে… কাযাযতনং কতমক্খন্ধগণনং গচ্ছতীতি? ৰূপক্খন্ধগণনং গচ্ছতীতি. হঞ্চি কাযাযতনং ৰূপক্খন্ধগণনং গচ্ছতি, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘কাযাযতনং ৰূপক্খন্ধেন সঙ্গহিত’’ন্তি.
ৰূপাযতনং…পে… সদ্দাযতনং…পে… গন্ধাযতনং…পে… ৰসাযতনং…পে… ফোট্ঠব্বাযতনং কতমক্খন্ধগণনং গচ্ছতীতি? ৰূপক্খন্ধগণনং গচ্ছতীতি. হঞ্চি ফোট্ঠব্বাযতনং ৰূপক্খন্ধগণনং গচ্ছতি, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘ফোট্ঠব্বাযতনং ৰূপক্খন্ধেন সঙ্গহিত’’ন্তি.
সুখা ৱেদনা কতমক্খন্ধগণনং গচ্ছতীতি? ৱেদনাক্খন্ধগণনং গচ্ছতীতি. হঞ্চি সুখা ৱেদনা ৱেদনাক্খন্ধগণনং গচ্ছতি, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘সুখা ৱেদনা ৱেদনাক্খন্ধেন সঙ্গহিতা’’তি. দুক্খা ৱেদনা…পে… অদুক্খমসুখা ৱেদনা কতমক্খন্ধগণনং গচ্ছতীতি? ৱেদনাক্খন্ধগণনং গচ্ছতীতি. হঞ্চি অদুক্খমসুখা ৱেদনা ৱেদনাক্খন্ধগণনং গচ্ছতি, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘অদুক্খমসুখা ৱেদনা ৱেদনাক্খন্ধেন সঙ্গহিতা’’তি.
চক্খুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা কতমক্খন্ধগণনং গচ্ছতীতি? সঞ্ঞাক্খন্ধগণনং গচ্ছতীতি. হঞ্চি চক্খুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা সঞ্ঞাক্খন্ধগণনং গচ্ছতি, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘চক্খুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা সঞ্ঞাক্খন্ধেন সঙ্গহিতা’’তি. সোতসম্ফস্সজা সঞ্ঞা…পে… মনোসম্ফস্সজা সঞ্ঞা কতমক্খন্ধগণনং গচ্ছতীতি? সঞ্ঞাক্খন্ধগণনং গচ্ছতীতি. হঞ্চি মনোসম্ফস্সজা সঞ্ঞা সঞ্ঞাক্খন্ধগণনং গচ্ছতি, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘মনোসম্ফস্সজা সঞ্ঞা সঞ্ঞাক্খন্ধেন সঙ্গহিতা’’তি.
চক্খুসম্ফস্সজা চেতনা…পে… মনোসম্ফস্সজা চেতনা কতমক্খন্ধগণনং গচ্ছতীতি? সঙ্খাৰক্খন্ধগণনং গচ্ছতীতি. হঞ্চি মনোসম্ফস্সজা চেতনা সঙ্খাৰক্খন্ধগণনং গচ্ছতি, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘মনোসম্ফস্সজা চেতনা সঙ্খাৰক্খন্ধেন সঙ্গহিতা’’তি.
চক্খুৱিঞ্ঞাণং …পে… মনোৱিঞ্ঞাণং কতমক্খন্ধগণনং গচ্ছতীতি? ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধগণনং গচ্ছতীতি. হঞ্চি মনোৱিঞ্ঞাণং ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধগণনং গচ্ছতি, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘মনোৱিঞ্ঞাণং ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধেন সঙ্গহিত’’ন্তি.
৪৭২. যথা দামেন ৱা যোত্তেন ৱা দ্ৱে বলিবদ্দা সঙ্গহিতা, সিক্কায পিণ্ডপাতো সঙ্গহিতো, সা গদ্দুলেন সঙ্গহিতো; এৱমেৱ তে ধম্মা তেহি ধম্মেহি সঙ্গহিতাতি [সকৱাদিৱচনং (অট্ঠকথা পস্সিতব্বা)]? হঞ্চি দামেন ৱা যোত্তেন ৱা দ্ৱে বলীবদ্দা সঙ্গহিতা, সিক্কায পিণ্ডপাতো সঙ্গহিতো, সা গদ্দুলেন সঙ্গহিতো, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘অত্থি কেচি ধম্মা কেহিচি ধম্মেহি সঙ্গহিতা’’তি [সকৱাদিৱচনং (অট্ঠকথা পস্সিতব্বা)].
সঙ্গহিতকথা নিট্ঠিতা.
৭. সত্তমৱগ্গো
(৬৪) ২. সম্পযুত্তকথা
৪৭৩. নত্থি কেচি ধম্মা কেহিচি ধম্মেহি সম্পযুত্তাতি? আমন্তা. ননু অত্থি কেচি ধম্মা কেহিচি ধম্মেহি সহগতা সহজাতা সংসট্ঠা একুপ্পাদা একনিৰোধা একৱত্থুকা একাৰম্মণাতি? আমন্তা. হঞ্চি অত্থি কেচি ধম্মা কেহিচি ধম্মেহি সহগতা সহজাতা সংসট্ঠা একুপ্পাদা একনিৰোধা একৱত্থুকা একাৰম্মণা, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘নত্থি কেচি ধম্মা কেহিচি ধম্মেহি সম্পযুত্তা’’তি.
ৱেদনাক্খন্ধো সঞ্ঞাক্খন্ধেন সহজাতোতি? আমন্তা. হঞ্চি ৱেদনাক্খন্ধো সঞ্ঞাক্খন্ধেন সহজাতো, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘ৱেদনাক্খন্ধো সঞ্ঞাক্খন্ধেন সম্পযুত্তো’’তি.
ৱেদনাক্খন্ধো সঙ্খাৰক্খন্ধেন… ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধেন সহজাতোতি? আমন্তা. হঞ্চি ৱেদনাক্খন্ধো ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধেন সহজাতো, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘ৱেদনাক্খন্ধো ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধেন সম্পযুত্তো’’তি.
সঞ্ঞাক্খন্ধো … সঙ্খাৰক্খন্ধো… ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধো ৱেদনাখন্ধেন… সঞ্ঞাক্খন্ধেন… সঙ্খাৰক্খন্ধেন সহজাতোতি? আমন্তা. হঞ্চি ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধো সঙ্খাৰক্খন্ধেন সহজাতো, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধো সঙ্খাৰক্খন্ধেন সম্পযুত্তো’’তি.
৪৭৪. যথা তিলম্হি তেলং অনুগতং অনুপৱিট্ঠং, উচ্ছুম্হি ৰসো অনুগতো অনুপৱিট্ঠো; এৱমেৱ তে ধম্মা তেহি ধম্মেহি অনুগতা অনুপৱিট্ঠাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সম্পযুত্তকথা নিট্ঠিতা.
৭. সত্তমৱগ্গো
(৬৫) ৩. চেতসিককথা
৪৭৫. নত্থি চেতসিকো ধম্মোতি? আমন্তা. ননু অত্থি কেচি ধম্মা চিত্তেন সহগতা সহজাতা সংসট্ঠা সম্পযুত্তা একুপ্পাদা একনিৰোধা একৱত্থুকা একাৰম্মণাতি? আমন্তা. হঞ্চি অত্থি কেচি ধম্মা চিত্তেন সহগতা সহজাতা সংসট্ঠা সম্পযুত্তা একুপ্পাদা একনিৰোধা একৱত্থুকা একাৰম্মণা, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘নত্থি চেতসিকো ধম্মো’’তি.
ফস্সো চিত্তেন সহজাতোতি? আমন্তা. হঞ্চি ফস্সো চিত্তেন সহজাতো, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘ফস্সো চেতসিকো’’তি. ৱেদনা…পে… সঞ্ঞা… চেতনা… সদ্ধা… ৱীৰিযং… সতি… সমাধি… পঞ্ঞা… ৰাগো… দোসো… মোহো…পে… অনোত্তপ্পং চিত্তেন সহজাতন্তি? আমন্তা. হঞ্চি অনোত্তপ্পং চিত্তেন সহজাতং, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘অনোত্তপ্পং চেতসিক’’ন্তি.
৪৭৬. চিত্তেন সহজাতাতি কত্ৱা চেতসিকাতি? আমন্তা. ফস্সেন সহজাতাতি কত্ৱা ফস্সসিকাতি [ফস্সিকাতি (পী. অট্ঠ.)]? আমন্তা. চিত্তেন সহজাতাতি কত্ৱা চেতসিকাতি? আমন্তা. ৱেদনায… সঞ্ঞায… চেতনায… সদ্ধায… ৱীৰিযেন… সতিযা… সমাধিনা… পঞ্ঞায… ৰাগেন… দোসেন… মোহেন…পে… অনোত্তপ্পেন সহজাতাতি কত্ৱা অনোত্তপ্পাসিকাতি [অনোত্তপ্পিকাতি (?)]? আমন্তা.
৪৭৭. নত্থি চেতসিকো ধম্মোতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা –
‘‘চিত্তঞ্হিদং চেতসিকা চ ধম্মা,
অনত্ততো সংৱিদিতস্স হোন্তি;
হীনপ্পণীতং তদুভযে ৱিদিত্ৱা,
সম্মদ্দসো ৱেদি পলোকধম্ম’’ন্তি.
অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি অত্থি চেতসিকো ধম্মোতি.
নত্থি চেতসিকো ধম্মোতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘ইধ, কেৱট্ট, ভিক্খু পৰসত্তানং পৰপুগ্গলানং চিত্তম্পি আদিসতি চেতসিকম্পি আদিসতি ৱিতক্কিতম্পি আদিসতি ৱিচাৰিতম্পি আদিসতি – ‘এৱম্পি তে মনো, ইত্থম্পি তে মনো, ইতিপি তে চিত্ত’’’ন্তি [দী. নি. ১.৪৮৫]. অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি অত্থি চেতসিকো ধম্মোতি.
চেতসিককথা নিট্ঠিতা.
৭. সত্তমৱগ্গো
(৬৬) ৪. দানকথা
৪৭৮. চেতসিকো ধম্মো দানন্তি? আমন্তা. লব্ভা চেতসিকো ধম্মো পৰেসং দাতুন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে …পে… লব্ভা চেতসিকো ধম্মো পৰেসং দাতুন্তি? আমন্তা. লব্ভা ফস্সো পৰেসং দাতুন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে …পে… লব্ভা ৱেদনা…পে… সঞ্ঞা… চেতনা… সদ্ধা… ৱীৰিযং… সতি… সমাধি… পঞ্ঞা পৰেসং দাতুন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৪৭৯. ন ৱত্তব্বং – চেতসিকো ধম্মো দানন্তি? আমন্তা. দানং অনিট্ঠফলং অকন্তফলং অমনুঞ্ঞফলং সেচনকফলং দুক্খুদ্ৰযং দুক্খৱিপাকন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ননু দানং ইট্ঠফলং কন্তফলং মনুঞ্ঞফলং অসেচনকফলং সুখুদ্ৰযং সুখৱিপাকন্তি? আমন্তা. হঞ্চি দানং ইট্ঠফলং কন্তফলং মনুঞ্ঞফলং অসেচনকফলং সুখুদ্ৰযং সুখৱিপাকং, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘চেতসিকো ধম্মো দান’’ন্তি.
দানং ইট্ঠফলং ৱুত্তং ভগৱতা, চীৱৰং দানন্তি [উপৰি ৱুচ্চমানায পৰৱাদীপুচ্ছায সদিসা, অট্ঠকথা ওলোকেতব্বা]? আমন্তা. চীৱৰং ইট্ঠফলং কন্তফলং মনুঞ্ঞফলং অসেচনকফলং সুখুদ্ৰযং সুখৱিপাকন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… দানং ইট্ঠফলং ৱুত্তং ভগৱতা, পিণ্ডপাতো সেনাসনং গিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰো দানন্তি? আমন্তা. গিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰো ইট্ঠফলো কন্তফলো মনুঞ্ঞফলো অসেচনকফলো সুখুদ্ৰযো সুখৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৪৮০. ন ৱত্তব্বং – ‘‘চেতসিকো ধম্মো দান’’ন্তি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা –
‘‘সদ্ধা হিৰিযং কুসলঞ্চ দানং,
ধম্মা এতে সপ্পুৰিসানুযাতা;
এতঞ্হি মগ্গং দিৱিযং ৱদন্তি,
এতেন হি গচ্ছতি দেৱলোক’’ন্তি [অ. নি. ৮.৩২].
অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি চেতসিকো ধম্মো দানন্তি.
ন ৱত্তব্বং – ‘‘চেতসিকো ধম্মো দান’’ন্তি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৱে, দানানি মহাদানানি অগ্গঞ্ঞানি ৰত্তঞ্ঞানি ৱংসঞ্ঞানি পোৰাণানি অসঙ্কিণ্ণানি অসঙ্কিণ্ণপুব্বানি, ন সঙ্কিযন্তি ন সঙ্কিযিস্সন্তি, অপ্পটিকুট্ঠানি সমণেহি ব্ৰাহ্মণেহি ৱিঞ্ঞূহি! কতমানি পঞ্চ? ইধ, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো পাণাতিপাতং পহায পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি. পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো অপৰিমাণানং সত্তানং অভযং দেতি অৱেৰং দেতি অব্যাবজ্ঝং [অব্যাপজ্ঝং (স্যা. ক.)] দেতি. অপৰিমাণানং সত্তানং অভযং দত্ৱা অৱেৰং দত্ৱা অব্যাবজ্ঝং দত্ৱা অপৰিমাণস্স অভযস্স অৱেৰস্স অব্যাবজ্ঝস্স ভাগী হোতি. ইদং, ভিক্খৱে, পঠমং দানং মহাদানং অগ্গঞ্ঞং ৰত্তঞ্ঞং ৱংসঞ্ঞং পোৰাণং অসঙ্কিণ্ণং অসঙ্কিণ্ণপুব্বং, ন সঙ্কিযতি ন সঙ্কিযিস্সতি, অপ্পটিকুট্ঠং সমণেহি ব্ৰাহ্মণেহি ৱিঞ্ঞূহি. পুন চপৰং, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো অদিন্নাদানং পহায…পে… কামেসুমিচ্ছাচাৰং পহায…পে… মুসাৱাদং পহায…পে… সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানং পহায সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতো হোতি. সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতো, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো অপৰিমাণানং সত্তানং অভযং দেতি অৱেৰং দেতি অব্যাবজ্ঝং দেতি. অপৰিমাণানং সত্তানং অভযং দত্ৱা অৱেৰং দত্ৱা অব্যাবজ্ঝং দত্ৱা অপৰিমাণস্স অভযস্স অৱেৰস্স অব্যাবজ্ঝস্স ভাগী হোতি. ইদং, ভিক্খৱে, পঞ্চমং দানং মহাদানং অগ্গঞ্ঞং ৰত্তঞ্ঞং ৱংসঞ্ঞং পোৰাণং অসঙ্কিণ্ণং অসঙ্কিণ্ণপুব্বং, ন সঙ্কিযতি ন সঙ্কিযিস্সতি, অপ্পটিকুট্ঠং সমণেহি ব্ৰাহ্মণেহি ৱিঞ্ঞূহি. ইমানি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ দানানি মহাদানানি অগ্গঞ্ঞানি ৰত্তঞ্ঞানি ৱংসঞ্ঞানি পোৰাণানি অসঙ্কিণ্ণানি অসঙ্কিণ্ণপুব্বানি, ন সঙ্কিযন্তি ন সঙ্কিযিস্সন্তি, অপ্পটিকুট্ঠানি সমণেহি ব্ৰাহ্মণেহি ৱিঞ্ঞূহী’’তি [অ. নি. ৮.৩৯]. অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি চেতসিকো ধম্মো দানন্তি.
৪৮১. ন ৱত্তব্বং – ‘‘দেয্যধম্মো দান’’ন্তি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘ইধেকচ্চো অন্নং দেতি, পানং দেতি, ৱত্থং দেতি, যানং দেতি, মালং দেতি, গন্ধং দেতি, ৱিলেপনং দেতি, সেয্যং দেতি, আৱসথং দেতি, পদীপেয্যং দেতী’’তি [সং. নি. ৩.৩৬২-৩৯১ থোকং ৱিসদিসং]! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি দেয্যধম্মো দানন্তি.
৪৮২. দেয্যধম্মো দানন্তি? আমন্তা. দেয্যধম্মো ইট্ঠফলো কন্তফলো মনুঞ্ঞফলো অসেচনকফলো সুখুদ্ৰযো সুখৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… দানং ইট্ঠফলং ৱুত্তং ভগৱতা, চীৱৰং দানন্তি? আমন্তা. চীৱৰং ইট্ঠফলং কন্তফলং মনুঞ্ঞফলং অসেচনকফলং সুখুদ্ৰযং সুখৱিপাকন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… দানং ইট্ঠফলং ৱুত্তং ভগৱতা, পিণ্ডপাতো দানং… সেনাসনং দানং… গিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰো দানন্তি? আমন্তা. গিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰো ইট্ঠফলো কন্তফলো মনুঞ্ঞফলো অসেচনকফলো সুখুদ্ৰযো সুখৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘দেয্যধম্মো দান’’ন্তি.
দানকথা নিট্ঠিতা.
৭. সত্তমৱগ্গো
(৬৭) ৫. পৰিভোগমযপুঞ্ঞকথা
৪৮৩. পৰিভোগমযং পুঞ্ঞং ৱড্ঢতীতি? আমন্তা. পৰিভোগমযো ফস্সো ৱড্ঢতি, ৱেদনা ৱড্ঢতি, সঞ্ঞা ৱড্ঢতি, চেতনা ৱড্ঢতি, চিত্তং ৱড্ঢতি, সদ্ধা ৱড্ঢতি, ৱীৰিযং ৱড্ঢতি, সতি ৱড্ঢতি, সমাধি ৱড্ঢতি, পঞ্ঞা ৱড্ঢতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
পৰিভোগমযং পুঞ্ঞং ৱড্ঢতীতি? আমন্তা. লতা ৱিয ৱড্ঢতি, মালুৱা ৱিয ৱড্ঢতি, ৰুক্খো ৱিয ৱড্ঢতি, তিণং ৱিয ৱড্ঢতি, মুঞ্জপুঞ্জো ৱিয ৱড্ঢতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৪৮৪. পৰিভোগমযং পুঞ্ঞং ৱড্ঢতীতি? আমন্তা. দাযকো দানং দত্ৱা ন সমন্নাহৰতি, হোতি পুঞ্ঞন্তি? আমন্তা. অনাৱট্টেন্তস্স [অনাৱট্টন্তস্স (সী. পী. ক.), অনাৱজ্ঝন্তস্স (স্যা.)] হোতি… অনাভোগস্স হোতি… অসমন্নাহৰন্তস্স হোতি… অমনসিকৰোন্তস্স হোতি… অচেতযন্তস্স হোতি… অপত্থযন্তস্স হোতি… অপ্পণিদহন্তস্স হোতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ননু আৱট্টেন্তস্স হোতি… আভোগস্স হোতি… সমন্নাহৰন্তস্স হোতি… মনসিকৰোন্তস্স হোতি… চেতযন্তস্স হোতি… পত্থযন্তস্স হোতি… পণিদহন্তস্স হোতীতি? আমন্তা. হঞ্চি আৱট্টেন্তস্স হোতি… আভোগস্স হোতি… সমন্নাহৰন্তস্স হোতি… মনসিকৰোন্তস্স হোতি… চেতযন্তস্স হোতি… পত্থযন্তস্স হোতি… পণিদহন্তস্স হোতি, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘পৰিভোগমযং পুঞ্ঞং ৱড্ঢতী’’তি.
৪৮৫. পৰিভোগমযং পুঞ্ঞং ৱড্ঢতীতি? আমন্তা. দাযকো দানং দত্ৱা কামৱিতক্কং ৱিতক্কেতি, ব্যাপাদৱিতক্কং ৱিতক্কেতি, ৱিহিংসাৱিতক্কং ৱিতক্কেতি, হোতি পুঞ্ঞন্তি? আমন্তা. দ্ৱিন্নং ফস্সানং…পে… দ্ৱিন্নং চিত্তানং সমোধানং হোতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… দ্ৱিন্নং ফস্সানং…পে… দ্ৱিন্নং চিত্তানং সমোধানং হোতীতি? আমন্তা. কুসলাকুসলা সাৱজ্জানৱজ্জা হীনপণীতা কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগা ধম্মা সম্মুখীভাৱং আগচ্ছন্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… কুসলাকুসলা সাৱজ্জানৱজ্জা হীনপণীতা কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগা ধম্মা সম্মুখীভাৱং আগচ্ছন্তীতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘চত্তাৰিমানি, ভিক্খৱে, সুৱিদূৰৱিদূৰানি! কতমানি চত্তাৰি? নভঞ্চ, ভিক্খৱে, পথৱী চ – ইদং পঠমং সুৱিদূৰৱিদূৰং. ওৰিমঞ্চ, ভিক্খৱে, তীৰং সমুদ্দস্স পাৰিমঞ্চ তীৰং – ইদং দুতিযং সুৱিদূৰৱিদূৰং. যতো চ, ভিক্খৱে, ৱেৰোচনো অব্ভুদেতি যত্থ চ অত্থমেতি – ইদং ততিযং সুৱিদূৰৱিদূৰং. সতঞ্চ, ভিক্খৱে, ধম্মো অসতঞ্চ ধম্মো – ইদং চতুত্থং সুৱিদূৰৱিদূৰং. ইমানি খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰি সুৱিদূৰৱিদূৰানীতি.
‘‘নভঞ্চ দূৰে পথৱী চ দূৰে,
পাৰং সমুদ্দস্স তদাহু দূৰে;
যতো চ ৱেৰোচনো অব্ভুদেতি,
পভঙ্কৰো যত্থ চ অত্থমেতি.
‘‘ততো হৱে দূৰতৰং ৱদন্তি,
সতঞ্চ ধম্মং অসতঞ্চ ধম্মং;
অব্যাযিকো হোতি সতং সমাগমো,
যাৱম্পি তিট্ঠেয্য তথেৱ হোতি.
‘‘খিপ্পঞ্হি ৱেতি [খিপ্পংহৱেতি (বহূসু)] অসতং সমাগমো;
তস্মা সতং ধম্মো অসব্ভি আৰকা’’তি [অ. নি. ৪.৪৭].
অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘কুসলাকুসলা সাৱজ্জানৱজ্জা হীনপণীতা কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগা ধম্মা সম্মুখীভাৱং আগচ্ছন্তী’’তি.
৪৮৬. ন ৱত্তব্বং – ‘‘পৰিভোগমযং পুঞ্ঞং ৱড্ঢতী’’তি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা –
‘‘আৰামৰোপা ৱনৰোপা, যে জনা সেতুকাৰকা;
পপঞ্চ উদপানঞ্চ, যে দদন্তি উপস্সযং.
‘‘তেসং দিৱা চ ৰত্তো চ, সদা পুঞ্ঞং পৱড্ঢতি;
ধম্মট্ঠা সীলসম্পন্না, তে জনা সগ্গগামিনো’’তি [সং. নি. ১.৪৭].
অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি পৰিভোগমযং পুঞ্ঞং ৱড্ঢতীতি.
ন ৱত্তব্বং – ‘‘পৰিভোগমযং পুঞ্ঞং ৱড্ঢতী’’তি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘চত্তাৰোমে, ভিক্খৱে, পুঞ্ঞাভিসন্দা কুসলাভিসন্দা সুখস্সাহাৰা সোৱগ্গিকা সুখৱিপাকা সগ্গসংৱত্তনিকা ইট্ঠায কন্তায মনাপায হিতায সুখায সংৱত্তন্তি! কতমে চত্তাৰো? যস্স, ভিক্খৱে, ভিক্খু চীৱৰং পৰিভুঞ্জমানো অপ্পমাণং চেতোসমাধিং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি, অপ্পমাণো তস্স পুঞ্ঞাভিসন্দো কুসলাভিসন্দো সুখস্সাহাৰো সোৱগ্গিকো সুখৱিপাকো সগ্গসংৱত্তনিকো ইট্ঠায কন্তায মনাপায হিতায সুখায সংৱত্ততি. যস্স, ভিক্খৱে, ভিক্খু পিণ্ডপাতং পৰিভুঞ্জমানো…পে… সেনাসনং পৰিভুঞ্জমানো…পে… গিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰং পৰিভুঞ্জমানো অপ্পমাণং চেতোসমাধিং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি, অপ্পমাণো তস্স পুঞ্ঞাভিসন্দো কুসলাভিসন্দো সুখস্সাহাৰো সোৱগ্গিকো সুখৱিপাকো সগ্গসংৱত্তনিকো ইট্ঠায কন্তায মনাপায হিতায সুখায সংৱত্ততি. ইমে খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰো পুঞ্ঞাভিসন্দা কুসলাভিসন্দা সুখস্সাহাৰা সোৱগ্গিকা সুখৱিপাকা সগ্গসংৱত্তনিকা ইট্ঠায কন্তায মনাপায হিতায সুখায সংৱত্তন্তী’’তি [অ. নি. ৪.৫১]. অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি পৰিভোগমযং পুঞ্ঞং ৱড্ঢতীতি.
৪৮৭. পৰিভোগমযং পুঞ্ঞং ৱড্ঢতীতি? আমন্তা. দাযকো দানং দেতি, পটিগ্গাহকো পটিগ্গহেত্ৱা ন পৰিভুঞ্জতি ছড্ডেতি ৱিস্সজ্জেতি, হোতি পুঞ্ঞন্তি? আমন্তা. হঞ্চি দাযকো দানং দেতি, পটিগ্গাহকো পটিগ্গহেত্ৱা ন পৰিভুঞ্জতি ছড্ডেতি ৱিস্সজ্জেতি, হোতি পুঞ্ঞং; নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘পৰিভোগমযং পুঞ্ঞং ৱড্ঢতী’’তি.
পৰিভোগমযং পুঞ্ঞং ৱড্ঢতীতি? আমন্তা. দাযকো দানং দেতি, পটিগ্গাহকে পটিগ্গহিতে ৰাজানো ৱা হৰন্তি, চোৰা ৱা হৰন্তি, অগ্গি ৱা দহতি, উদকং ৱা ৱহতি, অপ্পিযা ৱা দাযাদা হৰন্তি, হোতি পুঞ্ঞন্তি? আমন্তা. হঞ্চি দাযকো দানং দেতি, পটিগ্গাহকে পটিগ্গহিতে ৰাজানো ৱা হৰন্তি, চোৰা ৱা হৰন্তি, অগ্গি ৱা দহতি, উদকং ৱা ৱহতি, অপ্পিযা ৱা দাযাদা হৰন্তি, হোতি পুঞ্ঞং; নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘পৰিভোগমযং পুঞ্ঞং ৱড্ঢতী’’তি.
পৰিভোগমযপুঞ্ঞকথা নিট্ঠিতা.
৭. সত্তমৱগ্গো
(৬৮) ৬. ইতোদিন্নকথা
৪৮৮. ইতো দিন্নেন তত্থ যাপেন্তীতি? আমন্তা. ইতো চীৱৰং দেন্তি তং চীৱৰং তত্থ পৰিভুঞ্জন্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ইতো পিণ্ডপাতং দেন্তি, ইতো সেনাসনং দেন্তি, ইতো গিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰং দেন্তি, ইতো খাদনীযং দেন্তি, ইতো ভোজনীযং দেন্তি, ইতো পানীযং দেন্তি; তং পানীযং তত্থ পৰিভুঞ্জন্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
ইতো দিন্নেন তত্থ যাপেন্তীতি? আমন্তা. অঞ্ঞো অঞ্ঞস্স কাৰকো পৰকতং সুখদুক্খং অঞ্ঞো কৰোতি, অঞ্ঞো পটিসংৱেদেতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৪৮৯. ন ৱত্তব্বং – ‘‘ইতো দিন্নেন তত্থ যাপেন্তী’’তি? আমন্তা. ননু পেতা অত্তনো অত্থায দানং দেন্তং অনুমোদেন্তি, চিত্তং পসাদেন্তি, পীতিং উপ্পাদেন্তি, সোমনস্সং পটিলভন্তীতি? আমন্তা. হঞ্চি পেতা অত্তনো অত্থায দানং দেন্তং অনুমোদেন্তি, চিত্তং পসাদেন্তি, পীতিং উপ্পাদেন্তি, সোমনস্সং পটিলভন্তি; তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘ইতো দিন্নেন তত্থ যাপেন্তী’’তি.
৪৯০. ন ৱত্তব্বং – ‘‘ইতো দিন্নেন তত্থ যাপেন্তী’’তি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা –
‘‘উন্নমে উদকং ৱুট্ঠং, যথানিন্নং পৱত্ততি;
এৱমেৱ ইতো দিন্নং, পেতানং উপকপ্পতি.
‘‘যথা ৱাৰিৱহা পূৰা, পৰিপূৰেন্তি সাগৰং;
এৱমেৱ ইতো দিন্নং, পেতানং উপকপ্পতি.
‘‘ন হি তত্থ কসী অত্থি, গোৰক্খেত্থ ন ৱিজ্জতি;
ৱণিজ্জা তাদিসী নত্থি, হিৰঞ্ঞেন কযাকযং [কযক্কযং (সী. পী.)];
ইতো দিন্নেন যাপেন্তি, পেতা কালঙ্কতা তহি’’ন্তি [খু. পা. ৭.৬; পে. ৱ. ১৯].
অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ইতো দিন্নেন তত্থ যাপেন্তীতি.
৪৯১. ন ৱত্তব্বং – ‘‘ইতো দিন্নেন তত্থ যাপেন্তী’’তি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৱে, ঠানানি সম্পস্সন্তা মাতাপিতৰো পুত্তং ইচ্ছন্তি কুলে জাযমানং! কতমানি পঞ্চ? ভটো ৱা নো ভৰিস্সতি, কিচ্চং ৱা নো কৰিস্সতি, কুলৱংসো চিৰং ঠস্সতি, দাযজ্জং পটিপজ্জিস্সতি, অথ ৱা পন পেতানং কালঙ্কতানং দক্খিণং অনুপ্পদস্সতি – ইমানি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ ঠানানি সম্পস্সন্তা মাতাপিতৰো পুত্তং ইচ্ছন্তি কুলে জাযমান’’ন্তি.
‘‘পঞ্চ ঠানানি সম্পস্সং, পুত্তং ইচ্ছন্তি পণ্ডিতা;
ভটো ৱা নো ভৰিস্সতি, কিচ্চং ৱা নো কৰিস্সতি.
‘‘কুলৱংসো চিৰং তিট্ঠে, দাযজ্জং পটিপজ্জতি;
অথ ৱা পন পেতানং, দক্খিণং অনুপ্পদস্সতি.
‘‘ঠানানেতানি সম্পস্সং, পুত্তং ইচ্ছন্তি পণ্ডিতা;
তস্মা সন্তো সপ্পুৰিসা, কতঞ্ঞূ কতৱেদিনো.
‘‘ভৰন্তি মাতাপিতৰো, পুব্বে কতমনুস্সৰং;
কৰোন্তি তেসং কিচ্চানি, যথা তং পুব্বকাৰিনং.
‘‘ওৱাদকাৰী ভটপোসী, কুলৱংসং অহাপযং;
সদ্ধো সীলেন সম্পন্নো, পুত্তো হোতি পসংসিযো’’তি [অ. নি. ৫.৩১].
অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ইতো দিন্নেন তত্থ যাপেন্তীতি.
ইতো দিন্নকথা নিট্ঠিতা.
৭. সত্তমৱগ্গো
(৬৯) ৭. পথৱী কম্মৱিপাকোতিকথা
৪৯২. পথৱী কম্মৱিপাকোতি? আমন্তা. সুখৱেদনিযা দুক্খৱেদনিযা অদুক্খমসুখৱেদনিযা, সুখায ৱেদনায সম্পযুত্তা, দুক্খায ৱেদনায সম্পযুত্তা, অদুক্খমসুখায ৱেদনায সম্পযুত্তা, ফস্সেন সম্পযুত্তা, ৱেদনায সম্পযুত্তা, সঞ্ঞায সম্পযুত্তা, চেতনায সম্পযুত্তা, চিত্তেন সম্পযুত্তা, সাৰম্মণা; অত্থি তায আৱট্টনা [আৱজ্জনা (স্যা. কং.)] আভোগো সমন্নাহাৰো মনসিকাৰো চেতনা পত্থনা পণিধীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ননু ন সুখৱেদনিযা ন দুক্খৱেদনিযা ন অদুক্খমসুখৱেদনিযা, ন সুখায ৱেদনায সম্পযুত্তা, ন দুক্খায ৱেদনায সম্পযুত্তা, ন অদুক্খমসুখায ৱেদনায সম্পযুত্তা, ন ফস্সেন সম্পযুত্তা, ন ৱেদনায সম্পযুত্তা, ন সঞ্ঞায সম্পযুত্তা, ন চেতনায সম্পযুত্তা, ন চিত্তেন সম্পযুত্তা, অনাৰম্মণা; নত্থি তায আৱট্টনা আভোগো সমন্নাহাৰো মনসিকাৰো চেতনা পত্থনা পণিধীতি? আমন্তা. হঞ্চি ন সুখৱেদনিযা ন দুক্খৱেদনিযা…পে… অনাৰম্মণা; নত্থি তায আৱট্টনা…পে… পণিধি, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘পথৱী কম্মৱিপাকো’’তি.
ফস্সো কম্মৱিপাকো, ফস্সো সুখৱেদনিযো দুক্খৱেদনিযো অদুক্খমসুখৱেদনিযো সুখায ৱেদনায সম্পযুত্তো দুক্খায…পে… অদুক্খমসুখায ৱেদনায সম্পযুত্তো ফস্সেন সম্পযুত্তো ৱেদনায সম্পযুত্তো সঞ্ঞায সম্পযুত্তো চেতনায সম্পযুত্তো চিত্তেন সম্পযুত্তো সাৰম্মণো; অত্থি তস্স আৱট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. পথৱী কম্মৱিপাকো, পথৱী সুখৱেদনিযা দুক্খৱেদনিযা অদুক্খমসুখৱেদনিযা সুখায ৱেদনায সম্পযুত্তা দুক্খায…পে… অদুক্খমসুখায ৱেদনায সম্পযুত্তা ফস্সেন সম্পযুত্তা ৱেদনায সম্পযুত্তা সঞ্ঞায সম্পযুত্তা চেতনায সম্পযুত্তা চিত্তেন সম্পযুত্তা সাৰম্মণা; অত্থি তায আৱট্টনা আভোগো সমন্নাহাৰো মনসিকাৰো চেতনা পত্থনা পণিধীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে …পে… পথৱী কম্মৱিপাকো, পথৱী ন সুখৱেদনিযা ন দুক্খৱেদনিযা…পে… অনাৰম্মণা; নত্থি তায আৱট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. ফস্সো কম্মৱিপাকো, ফস্সো ন সুখৱেদনিযো ন দুক্খৱেদনিযো …পে… অনাৰম্মণো; নত্থি তস্স আৱট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
পথৱী কম্মৱিপাকোতি? আমন্তা. পথৱী পগ্গহনিগ্গহুপগা ছেদনভেদনুপগাতি? আমন্তা. কম্মৱিপাকো পগ্গহনিগ্গহুপগো ছেদনভেদনুপগোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
লব্ভা পথৱী কেতুং ৱিক্কেতুং আঠপেতুং ওচিনিতুং ৱিচিনিতুন্তি? আমন্তা. লব্ভা কম্মৱিপাকো কেতুং ৱিক্কেতুং আঠপেতুং ওচিনিতুং ৱিচিনিতুন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৪৯৩. পথৱী পৰেসং সাধাৰণাতি? আমন্তা. কম্মৱিপাকো পৰেসং সাধাৰণোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
কম্মৱিপাকো পৰেসং সাধাৰণোতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা –
‘‘অসাধাৰণমঞ্ঞেসং, অচোৰহৰণো নিধি;
কযিৰাথ মচ্চো পুঞ্ঞানি, সচে সুচৰিতং চৰে’’তি [খু. পা. ৮.৯ খুদ্দকপাঠে, থোকং ৱিসদিসং].
অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘কম্মৱিপাকো পৰেসং সাধাৰণো’’তি.
পথৱী কম্মৱিপাকোতি? আমন্তা. পঠমং পথৱী সণ্ঠাতি, পচ্ছা সত্তা উপ্পজ্জন্তীতি? আমন্তা. পঠমং ৱিপাকো উপ্পজ্জতি, পচ্ছা ৱিপাকপটিলাভায কম্মং কৰোন্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
পথৱী সব্বসত্তানং কম্মৱিপাকোতি? আমন্তা. সব্বে সত্তা পথৱিং পৰিভুঞ্জন্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… সব্বে সত্তা পথৱিং পৰিভুঞ্জন্তীতি? আমন্তা. অত্থি কেচি পথৱিং অপৰিভুঞ্জিত্ৱা পৰিনিব্বাযন্তীতি? আমন্তা. অত্থি কেচি কম্মৱিপাকং অখেপেত্ৱা পৰিনিব্বাযন্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
পথৱী চক্কৱত্তিসত্তস্স কম্মৱিপাকোতি? আমন্তা. অঞ্ঞে সত্তা পথৱিং পৰিভুঞ্জন্তীতি? আমন্তা. চক্কৱত্তিসত্তস্স কম্মৱিপাকং অঞ্ঞে সত্তা পৰিভুঞ্জন্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… চক্কৱত্তিসত্তস্স কম্মৱিপাকং অঞ্ঞে সত্তা পৰিভুঞ্জন্তীতি? আমন্তা. চক্কৱত্তিসত্তস্স ফস্সং ৱেদনং সঞ্ঞং চেতনং চিত্তং সদ্ধং ৱীৰিযং সতিং সমাধিং পঞ্ঞং অঞ্ঞে সত্তা পৰিভুঞ্জন্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৪৯৪. ন ৱত্তব্বং – ‘‘পথৱী কম্মৱিপাকো’’তি? আমন্তা. ননু অত্থি ইস্সৰিযসংৱত্তনিযং কম্মং অধিপচ্চসংৱত্তনিযং কম্মন্তি? আমন্তা. হঞ্চি অত্থি ইস্সৰিযসংৱত্তনিযং কম্মং অধিপচ্চসংৱত্তনিযং কম্মং, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘পথৱী কম্মৱিপাকো’’তি.
পথৱী কম্মৱিপাকোতিকথা নিট্ঠিতা.
৭. সত্তমৱগ্গো
(৭০) ৮. জৰামৰণং ৱিপাকোতিকথা
৪৯৫. জৰামৰণং ৱিপাকোতি? আমন্তা. সুখৱেদনিযং দুক্খৱেদনিযং অদুক্খমসুখৱেদনিযং, সুখায ৱেদনায সম্পযুত্তং, দুক্খায ৱেদনায সম্পযুত্তং, অদুক্খমসুখায ৱেদনায সম্পযুত্তং, ফস্সেন সম্পযুত্তং, ৱেদনায সম্পযুত্তং, সঞ্ঞায সম্পযুত্তং, চেতনায সম্পযুত্তং, চিত্তেন সম্পযুত্তং, সাৰম্মণং; অত্থি তস্স আৱট্টনা আভোগো সমন্নাহাৰো মনসিকাৰো চেতনা পত্থনা পণিধীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ননু ন সুখৱেদনিযং ন দুক্খৱেদনিযং…পে… অনাৰম্মণং; নত্থি তস্স আৱট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. হঞ্চি ন সুখৱেদনিযং ন দুক্খৱেদনিযং…পে… অনাৰম্মণং; নত্থি তস্স আৱট্টনা …পে… পণিধি, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘জৰামৰণং ৱিপাকো’’তি.
ফস্সো ৱিপাকো, ফস্সো সুখৱেদনিযো দুক্খৱেদনিযো…পে… সাৰম্মণো; অত্থি তস্স আৱট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. জৰামৰণং ৱিপাকো, জৰামৰণং সুখৱেদনিযং দুক্খৱেদনিযং…পে… সাৰম্মণং; অত্থি তস্স আৱট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
জৰামৰণং ৱিপাকো, জৰামৰণং ন সুখৱেদনিযং ন দুক্খৱেদনিযং…পে… অনাৰম্মণং; নত্থি তস্স আৱট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. ফস্সো ৱিপাকো, ফস্সো ন সুখৱেদনিযো ন দুক্খৱেদনিযো…পে… অনাৰম্মণো; নত্থি তস্স আৱট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৪৯৬. অকুসলানং ধম্মানং জৰামৰণং, অকুসলানং ধম্মানং ৱিপাকোতি? আমন্তা. কুসলানং ধম্মানং জৰামৰণং, কুসলানং ধম্মানং ৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
কুসলানং ধম্মানং জৰামৰণং, ন ৱত্তব্বং – ‘‘কুসলানং ধম্মানং ৱিপাকো’’তি? আমন্তা. অকুসলানং ধম্মানং জৰামৰণং, ন ৱত্তব্বং – ‘‘অকুসলানং ধম্মানং ৱিপাকো’’তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
কুসলানং ধম্মানং জৰামৰণং, অকুসলানং ধম্মানং ৱিপাকোতি? আমন্তা. অকুসলানং ধম্মানং জৰামৰণং, কুসলানং ধম্মানং ৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
অকুসলানং ধম্মানং জৰামৰণং, ন ৱত্তব্বং – ‘‘কুসলানং ধম্মানং ৱিপাকো’’তি? আমন্তা. কুসলানং ধম্মানং জৰামৰণং, ন ৱত্তব্বং – ‘‘অকুসলানং ধম্মানং ৱিপাকো’’তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
কুসলানঞ্চ অকুসলানঞ্চ ধম্মানং জৰামৰণং, অকুসলানং ধম্মানং ৱিপাকোতি? আমন্তা. কুসলানঞ্চ অকুসলানঞ্চ ধম্মানং জৰামৰণং, কুসলানং ধম্মানং ৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
কুসলানঞ্চ অকুসলানঞ্চ ধম্মানং জৰামৰণং, ন ৱত্তব্বং – ‘‘কুসলানং ধম্মানং ৱিপাকো’’তি? আমন্তা. কুসলানঞ্চ অকুসলানঞ্চ ধম্মানং জৰামৰণং, ন ৱত্তব্বং – ‘‘অকুসলানং ধম্মানং ৱিপাকো’’তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৪৯৭. ন ৱত্তব্বং – ‘‘জৰামৰণং ৱিপাকো’’তি? আমন্তা. ননু অত্থি দুব্বণ্ণসংৱত্তনিযং কম্মং অপ্পাযুকসংৱত্তনিযং কম্মন্তি? আমন্তা. হঞ্চি অত্থি দুব্বণ্ণসংৱত্তনিযং কম্মং অপ্পাযুকসংৱত্তনিযং কম্মং, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘জৰামৰণং ৱিপাকো’’তি.
জৰামৰণং ৱিপাকোতিকথা নিট্ঠিতা.
৭. সত্তমৱগ্গো
(৭১) ৯. অৰিযধম্মৱিপাককথা
৪৯৮. নত্থি অৰিযধম্মৱিপাকোতি? আমন্তা. ননু মহপ্ফলং সামঞ্ঞং মহপ্ফলং ব্ৰহ্মঞ্ঞন্তি? আমন্তা. হঞ্চি মহপ্ফলং সামঞ্ঞং মহপ্ফলং ব্ৰহ্মঞ্ঞং, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘নত্থি অৰিযধম্মৱিপাকো’’তি.
নত্থি অৰিযধম্মৱিপাকোতি? আমন্তা. ননু অত্থি সোতাপত্তিফলন্তি? আমন্তা. হঞ্চি অত্থি সোতাপত্তিফলং, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘নত্থি অৰিযধম্মৱিপাকো’’তি. ননু অত্থি সকদাগামিফলং…পে… অনাগামিফলং…পে… অৰহত্তফলন্তি? আমন্তা. হঞ্চি অত্থি অৰহত্তফলং, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘নত্থি অৰিযধম্মৱিপাকো’’তি.
সোতাপত্তিফলং ন ৱিপাকোতি? আমন্তা. দানফলং ন ৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… সোতাপত্তিফলং ন ৱিপাকোতি? আমন্তা. সীলফলং…পে… ভাৱনাফলং ন ৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সকদাগামিফলং…পে… অনাগামিফলং…পে… অৰহত্তফলং ন ৱিপাকোতি? আমন্তা. দানফলং ন ৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… অৰহত্তফলং ন ৱিপাকোতি? আমন্তা. সীলফলং…পে… ভাৱনাফলং ন ৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… দানফলং ৱিপাকোতি? আমন্তা. সোতাপত্তিফলং ৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
দানফলং ৱিপাকোতি? আমন্তা. সকদাগামিফলং…পে… অনাগামিফলং…পে… অৰহত্তফলং ৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… সীলফলং…পে… ভাৱনাফলং ৱিপাকোতি? আমন্তা. সোতাপত্তিফলং ৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ভাৱনাফলং ৱিপাকোতি? আমন্তা. সকদাগামিফলং…পে… অনাগামিফলং …পে… অৰহত্তফলং ৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৪৯৯. কামাৱচৰং কুসলং সৱিপাকন্তি? আমন্তা. লোকুত্তৰং কুসলং সৱিপাকন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ৰূপাৱচৰং কুসলং…পে… অৰূপাৱচৰং কুসলং সৱিপাকন্তি? আমন্তা. লোকুত্তৰং কুসলং সৱিপাকন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
লোকুত্তৰং কুসলং অৱিপাকন্তি? আমন্তা. কামাৱচৰং কুসলং অৱিপাকন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… লোকুত্তৰং কুসলং অৱিপাকন্তি? আমন্তা. ৰূপাৱচৰং…পে… অৰূপাৱচৰং কুসলং অৱিপাকন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৫০০. কামাৱচৰং কুসলং সৱিপাকং আচযগামীতি? আমন্তা. লোকুত্তৰং কুসলং সৱিপাকং আচযগামীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… ৰূপাৱচৰং…পে… অৰূপাৱচৰং কুসলং সৱিপাকং আচযগামীতি? আমন্তা. লোকুত্তৰং কুসলং সৱিপাকং আচযগামীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
লোকুত্তৰং কুসলং সৱিপাকং অপচযগামীতি? আমন্তা. কামাৱচৰং কুসলং সৱিপাকং অপচযগামীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে…. লোকুত্তৰং কুসলং সৱিপাকং অপচযগামীতি? আমন্তা. ৰূপাৱচৰং…পে… অৰূপাৱচৰং কুসলং সৱিপাকং অপচযগামীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
অৰিযধম্মৱিপাককথা নিট্ঠিতা.
৭. সত্তমৱগ্গো
(৭২) ১০. ৱিপাকো ৱিপাকধম্মধম্মোতিকথা
৫০১. ৱিপাকো ৱিপাকধম্মধম্মোতি? আমন্তা. তস্স ৱিপাকো ৱিপাকধম্মধম্মোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… তস্স ৱিপাকো ৱিপাকধম্মধম্মোতি? আমন্তা. তস্স তস্সেৱ নত্থি দুক্খস্স অন্তকিৰিযা নত্থি ৱট্টুপচ্ছেদো নত্থি অনুপাদাপৰিনিব্বানন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
ৱিপাকো ৱিপাকধম্মধম্মোতি? আমন্তা. ৱিপাকোতি ৱা ৱিপাকধম্মধম্মোতি ৱা ৱিপাকধম্মধম্মোতি ৱা ৱিপাকোতি ৱা এসেসে একট্ঠে সমে সমভাগে তজ্জাতেতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
ৱিপাকো ৱিপাকধম্মধম্মোতি? আমন্তা. ৱিপাকো চ ৱিপাকধম্মধম্মো চ ৱিপাকধম্মধম্মো চ ৱিপাকো চ সহগতা সহজাতা সংসট্ঠা সম্পযুত্তা একুপ্পাদা একনিৰোধা একৱত্থুকা একাৰম্মণাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
ৱিপাকো ৱিপাকধম্মধম্মোতি? আমন্তা. তঞ্ঞেৱ অকুসলং সো অকুসলস্স ৱিপাকো, তঞ্ঞেৱ কুসলং সো কুসলস্স ৱিপাকোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
ৱিপাকো ৱিপাকধম্মধম্মোতি? আমন্তা. যেনেৱ চিত্তেন পাণং হনতি তেনেৱ চিত্তেন নিৰযে পচ্চতি, যেনেৱ চিত্তেন দানং দেতি তেনেৱ চিত্তেন সগ্গে মোদতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৫০২. ন ৱত্তব্বং – ‘‘ৱিপাকো ৱিপাকধম্মধম্মো’’তি? আমন্তা. ননু ৱিপাকা চত্তাৰো খন্ধা অৰূপিনো অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযাতি? আমন্তা. হঞ্চি ৱিপাকা চত্তাৰো খন্ধা অৰূপিনো অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযা, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘ৱিপাকো ৱিপাকধম্মধম্মো’’তি.