(১৬) ৭. চিত্তট্ঠিতিকথা

৩৩৫. একং চিত্তং দিৱসং তিট্ঠতীতি? আমন্তা. উপড্ঢদিৱসো উপ্পাদক্খণো, উপড্ঢদিৱসো ৱযক্খণোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.

একং চিত্তং দ্ৱে দিৱসে তিট্ঠতীতি? আমন্তা. দিৱসো উপ্পাদক্খণো, দিৱসো ৱযক্খণোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.

একং চিত্তং চত্তাৰো দিৱসে তিট্ঠতি… অট্ঠ দিৱসে তিট্ঠতি… দস দিৱসে তিট্ঠতি… ৱীসতি দিৱসে তিট্ঠতি… মাসং তিট্ঠতি… দ্ৱে মাসে তিট্ঠতি… চত্তাৰো মাসে তিট্ঠতি… অট্ঠ মাসে তিট্ঠতি… দস মাসে তিট্ঠতি… সংৱচ্ছৰং তিট্ঠতি… দ্ৱে ৱস্সানি তিট্ঠতি… চত্তাৰি ৱস্সানি তিট্ঠতি… অট্ঠ ৱস্সানি তিট্ঠতি… দস ৱস্সানি তিট্ঠতি… ৱীসতি ৱস্সানি তিট্ঠতি… তিংস ৱস্সানি তিট্ঠতি… চত্তাৰীস ৱস্সানি তিট্ঠতি… পঞ্ঞাস ৱস্সানি তিট্ঠতি… ৱস্সসতং তিট্ঠতি… দ্ৱে ৱস্সসতানি তিট্ঠতি… চত্তাৰি ৱস্সসতানি তিট্ঠতি… পঞ্চ ৱস্সসতানি তিট্ঠতি… ৱস্সসহস্সং তিট্ঠতি… দ্ৱে ৱস্সসহস্সানি তিট্ঠতি… চত্তাৰি ৱস্সসহস্সানি তিট্ঠতি… অট্ঠ ৱস্সসহস্সানি তিট্ঠতি… সোড়স ৱস্সসহস্সানি তিট্ঠতি… কপ্পং তিট্ঠতি… দ্ৱে কপ্পে তিট্ঠতি… চত্তাৰো কপ্পে তিট্ঠতি… অট্ঠ কপ্পে তিট্ঠতি… সোড়স কপ্পে তিট্ঠতি… বাত্তিংস কপ্পে তিট্ঠতি… চতুসট্ঠি কপ্পে তিট্ঠতি… পঞ্চ কপ্পসতানি তিট্ঠতি… কপ্পসহস্সানি তিট্ঠতি… দ্ৱে কপ্পসহস্সানি তিট্ঠতি… চত্তাৰি কপ্পসহস্সানি তিট্ঠতি… অট্ঠ কপ্পসহস্সানি তিট্ঠতি… সোড়স কপ্পসহস্সানি তিট্ঠতি… ৱীসতি কপ্পসহস্সানি তিট্ঠতি… চত্তাৰীস কপ্পসহস্সানি তিট্ঠতি… সট্ঠি কপ্পসহস্সানি তিট্ঠতি… চতুৰাসীতি কপ্পসহস্সানি তিট্ঠতীতি? আমন্তা. দ্ৱেচত্তাৰীস কপ্পসহস্সানি উপ্পাদক্খণো, দ্ৱেচত্তাৰীস কপ্পসহস্সানি ৱযক্খণোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.

একং চিত্তং দিৱসং তিট্ঠতীতি? আমন্তা. অত্থঞ্ঞে ধম্মা একাহং বহুম্পি উপ্পজ্জিত্ৱা নিৰুজ্ঝন্তীতি? আমন্তা. তে ধম্মা চিত্তেন লহুপৰিৱত্তাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.

তে ধম্মা চিত্তেন লহুপৰিৱত্তাতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘নাহং, ভিক্খৱে, অঞ্ঞং একধম্মম্পি সমনুপস্সামি এৱং লহুপৰিৱত্তং যথযিদং চিত্তং. যাৱঞ্চিদং, ভিক্খৱে, উপমাপি ন সুকৰা যাৱ লহুপৰিৱত্তং চিত্ত’’ন্তি [অ. নি. ১.৪৮]. অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘তে ধম্মা চিত্তেন লহুপৰিৱত্তা’’তি.

তে ধম্মা চিত্তেন লহুপৰিৱত্তাতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, মক্কটো অৰঞ্ঞে পৱনে চৰমানো সাখং গণ্হতি, তং মুঞ্চিত্ৱা অঞ্ঞং গণ্হতি, তং মুঞ্চিত্ৱা অঞ্ঞং গণ্হতি; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, যমিদং [যদিদং (বহূসু)] ৱুচ্চতি চিত্তং ইতিপি মনো ইতিপি ৱিঞ্ঞাণং ইতিপি তং ৰত্তিযা চ দিৱসস্স চ অঞ্ঞদেৱ উপ্পজ্জতি অঞ্ঞং নিৰুজ্ঝতী’’তি [সং. নি. ২.৬১]. অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘তে ধম্মা চিত্তেন লহুপৰিৱত্তা’’তি.

৩৩৬. একং চিত্তং দিৱসং তিট্ঠতীতি? আমন্তা. চক্খুৱিঞ্ঞাণং দিৱসং তিট্ঠতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে. সোতৱিঞ্ঞাণং…পে… ঘানৱিঞ্ঞাণং… জিৱ্হাৱিঞ্ঞাণং… কাযৱিঞ্ঞাণং… অকুসলং চিত্তং… ৰাগসহগতং… দোসসহগতং… মোহসহগতং… মানসহগতং… দিট্ঠিসহগতং… ৱিচিকিচ্ছাসহগতং… থিনসহগতং… উদ্ধচ্চসহগতং… অহিৰিকসহগতং… অনোত্তপ্পসহগতং চিত্তং দিৱসং তিট্ঠতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

একং চিত্তং দিৱসং তিট্ঠতীতি? আমন্তা. যেনেৱ চিত্তেন চক্খুনা ৰূপং পস্সতি, তেনেৱ চিত্তেন সোতেন সদ্দং সুণাতি…পে… ঘানেন গন্ধং ঘাযতি… জিৱ্হায ৰসং সাযতি… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসতি… মনসা ধম্মং ৱিজানাতি…পে… যেনেৱ চিত্তেন মনসা ধম্মং ৱিজানাতি, তেনেৱ চিত্তেন চক্খুনা ৰূপং পস্সতি…পে… সোতেন সদ্দং সুণাতি… ঘানেন গন্ধং ঘাযতি… জিৱ্হায ৰসং সাযতি…পে… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

একং চিত্তং দিৱসং তিট্ঠতীতি? আমন্তা. যেনেৱ চিত্তেন অভিক্কমতি, তেনেৱ চিত্তেন পটিক্কমতি; যেনেৱ চিত্তেন পটিক্কমতি, তেনেৱ চিত্তেন অভিক্কমতি; যেনেৱ চিত্তেন আলোকেতি, তেনেৱ চিত্তেন ৱিলোকেতি; যেনেৱ চিত্তেন ৱিলোকেতি, তেনেৱ চিত্তেন আলোকেতি; যেনেৱ চিত্তেন সমিঞ্জেতি, তেনেৱ চিত্তেন পসাৰেতি; যেনেৱ চিত্তেন পসাৰেতি, তেনেৱ চিত্তেন সমিঞ্জেতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

৩৩৭. আকাসানঞ্চাযতনূপগানং দেৱানং একং চিত্তং যাৱতাযুকং তিট্ঠতীতি? আমন্তা. মনুস্সানং একং চিত্তং যাৱতাযুকং তিট্ঠতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.

আকাসানঞ্চাযতনূপগানং দেৱানং একং চিত্তং যাৱতাযুকং তিট্ঠতীতি? আমন্তা. চাতুমহাৰাজিকানং দেৱানং…পে… তাৱতিংসানং দেৱানং… যামানং দেৱানং… তুসিতানং দেৱানং… নিম্মানৰতীনং দেৱানং… পৰনিম্মিতৱসৱত্তীনং দেৱানং… ব্ৰহ্মপাৰিসজ্জানং দেৱানং… ব্ৰহ্মপুৰোহিতানং দেৱানং… মহাব্ৰহ্মানং দেৱানং… পৰিত্তাভানং দেৱানং… অপ্পমাণাভানং দেৱানং… আভস্সৰানং দেৱানং… পৰিত্তসুভানং দেৱানং… অপ্পমাণসুভানং দেৱানং… সুভকিণ্হানং দেৱানং … ৱেহপ্ফলানং দেৱানং… অৱিহানং দেৱানং… অতপ্পানং দেৱানং… সুদস্সানং দেৱানং… সুদস্সীনং দেৱানং… অকনিট্ঠানং দেৱানং একং চিত্তং যাৱতাযুকং তিট্ঠতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.

আকাসানঞ্চাযতনূপগানং দেৱানং ৱীসতি কপ্পসহস্সানি আযুপ্পমাণং, আকাসানঞ্চাযতনূপগানং দেৱানং একং চিত্তং ৱীসতি কপ্পসহস্সানি তিট্ঠতীতি? আমন্তা. মনুস্সানং ৱস্সসতং আযুপ্পমাণং, মনুস্সানং একং চিত্তং ৱস্সসতং তিট্ঠতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.

আকাসানঞ্চাযতনূপগানং দেৱানং ৱীসতি কপ্পসহস্সানি আযুপ্পমাণং, আকাসানঞ্চাযতনূপগানং দেৱানং একং চিত্তং ৱীসতি কপ্পসহস্সানি তিট্ঠতীতি? আমন্তা. চাতুমহাৰাজিকানং দেৱানং পঞ্চ ৱস্সসতানি আযুপ্পমাণং, চাতুমহাৰাজিকানং দেৱানং একং চিত্তং পঞ্চ ৱস্সসতানি তিট্ঠতি… ৱস্সসহস্সং তিট্ঠতি… দ্ৱে ৱস্সসহস্সানি তিট্ঠতি… চত্তাৰি ৱস্সসহস্সানি তিট্ঠতি… অট্ঠ ৱস্সসহস্সানি তিট্ঠতি… সোড়স ৱস্সসহস্সানি তিট্ঠতি… কপ্পস্স ততিযভাগং তিট্ঠতি… উপড্ঢকপ্পং তিট্ঠতি… একং কপ্পং তিট্ঠতি… দ্ৱে কপ্পে তিট্ঠতি… চত্তাৰো কপ্পে তিট্ঠতি… অট্ঠ কপ্পে তিট্ঠতি… সোড়স কপ্পে তিট্ঠতি… বাত্তিংস কপ্পে তিট্ঠতি… চতুসট্ঠি কপ্পে তিট্ঠতি… পঞ্চ কপ্পসতানি তিট্ঠতি… কপ্পসহস্সং তিট্ঠতি… দ্ৱে কপ্পসহস্সানি তিট্ঠতি… চত্তাৰি কপ্পসহস্সানি তিট্ঠতি… অট্ঠ কপ্পসহস্সানি তিট্ঠতি… অকনিট্ঠানং দেৱানং সোড়স কপ্পসহস্সানি আযুপ্পমাণং, অকনিট্ঠানং দেৱানং একং চিত্তং সোড়স কপ্পসহস্সানি তিট্ঠতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.

আকাসানঞ্চাযতনূপগানং দেৱানং চিত্তং মুহুত্তং মুহুত্তং উপ্পজ্জতি মুহুত্তং মুহুত্তং নিৰুজ্ঝতীতি? আমন্তা. আকাসানঞ্চাযতনূপগা দেৱা মুহুত্তং মুহুত্তং চৱন্তি মুহুত্তং মুহুত্তং উপ্পজ্জন্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.

আকাসানঞ্চাযতনূপগানং দেৱানং একং চিত্তং যাৱতাযুকং তিট্ঠতীতি? আমন্তা. আকাসানঞ্চাযতনূপগা দেৱা যেনেৱ চিত্তেন উপ্পজ্জন্তি, তেনেৱ চিত্তেন চৱন্তীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….

চিত্তট্ঠিতিকথা নিট্ঠিতা.