২. দুতিযৱগ্গো
(১৪) ৫. ৱচীভেদকথা
৩২৬. সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. সব্বত্থ সমাপন্নানং অত্থি ৱচীভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. সব্বদা সমাপন্নানং অত্থি ৱচীভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. সব্বেসং সমাপন্নানং অত্থি ৱচীভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. সব্বসমাপত্তীসু অত্থি ৱচীভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. সমাপন্নস্স অত্থি কাযভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সমাপন্নস্স নত্থি কাযভেদোতি? আমন্তা. সমাপন্নস্স নত্থি ৱচীভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সমাপন্নস্স অত্থি ৱাচা, অত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. সমাপন্নস্স অত্থি কাযো, অত্থি কাযভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সমাপন্নস্স অত্থি কাযো, নত্থি কাযভেদোতি? আমন্তা. সমাপন্নস্স অত্থি ৱাচা, নত্থি ৱচীভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৩২৭. দুক্খন্তি জানন্তো দুক্খন্তি ৱাচং ভাসতীতি? আমন্তা. সমুদযোতি জানন্তো সমুদযোতি ৱাচং ভাসতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
দুক্খন্তি জানন্তো দুক্খন্তি ৱাচং ভাসতীতি? আমন্তা. নিৰোধোতি জানন্তো নিৰোধোতি ৱাচং ভাসতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
দুক্খন্তি জানন্তো দুক্খন্তি ৱাচং ভাসতীতি? আমন্তা. মগ্গোতি জানন্তো মগ্গোতি ৱাচং ভাসতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সমুদযোতি জানন্তো ন চ সমুদযোতি ৱাচং ভাসতীতি? আমন্তা. দুক্খন্তি জানন্তো ন চ দুক্খন্তি ৱাচং ভাসতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
নিৰোধোতি জানন্তো ন চ নিৰোধোতি ৱাচং ভাসতীতি? আমন্তা. দুক্খন্তি জানন্তো ন চ দুক্খন্তি ৱাচং ভাসতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
মগ্গোতি জানন্তো ন চ মগ্গোতি ৱাচং ভাসতীতি? আমন্তা. দুক্খন্তি জানন্তো ন চ দুক্খন্তি ৱাচং ভাসতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৩২৮. সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. ঞাণং কিংগোচৰন্তি? ঞাণং সচ্চগোচৰন্তি. সোতং সচ্চগোচৰন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. সোতং কিং গোচৰন্তি? সোতং সদ্দগোচৰন্তি. ঞাণং সদ্দগোচৰন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.
সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদো ঞাণং সচ্চগোচৰং, সোতং সদ্দগোচৰন্তি? আমন্তা. হঞ্চি ঞাণং সচ্চগোচৰং, সোতং সদ্দগোচৰং, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদো’’তি.
সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদো ঞাণং সচ্চগোচৰং, সোতং সদ্দগোচৰন্তি? আমন্তা. দ্ৱিন্নং ফস্সানং, দ্ৱিন্নং ৱেদনানং, দ্ৱিন্নং সঞ্ঞানং, দ্ৱিন্নং চেতনানং, দ্ৱিন্নং চিত্তানং সমোধানং হোতীতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.
৩২৯. সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. পথৱীকসিণং সমাপত্তিং সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.
সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. আপোকসিণং…পে… তেজোকসিণং… ৱাযোকসিণং… নীলকসিণং… পীতকসিণং… লোহিতকসিণং… ওদাতকসিণং… আকাসানঞ্চাযতনং … ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং… আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং…পে… নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
পথৱীকসিণং সমাপত্তিং সমাপন্নস্স নত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. হঞ্চি পথৱীকসিণং সমাপত্তিং সমাপন্নস্স নত্থি ৱচীভেদো, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদো’’তি.
আপোকসিণং … তেজোকসিণং… ৱাযোকসিণং… নীলকসিণং… পীতকসিণং… লোহিতকসিণং… ওদাতকসিণং… আকাসানঞ্চাযতনং … ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং… আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং… নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং সমাপন্নস্স নত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. হঞ্চি নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং সমাপন্নস্স নত্থি ৱচীভেদো, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদো’’তি.
সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. লোকিযসমাপত্তিং সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. লোকিযং পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে…. সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. লোকিযং দুতিযং ঝানং… ততিযং ঝানং… চতুত্থং ঝানং সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
লোকিযং সমাপত্তিং সমাপন্নস্স নত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. হঞ্চি লোকিযং সমাপত্তিং সমাপন্নস্স নত্থি ৱচীভেদো, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদো’’তি.
লোকিযং পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স নত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. হঞ্চি লোকিযং পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স নত্থি ৱচীভেদো, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদো’’তি.
লোকিযং দুতিযং ঝানং… ততিযং ঝানং… চতুত্থং ঝানং সমাপন্নস্স নত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. হঞ্চি লোকিযং চতুত্থং ঝানং সমাপন্নস্স নত্থি ৱচীভেদো, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদো’’তি.
৩৩০. লোকুত্তৰং পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. লোকিযং পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
লোকুত্তৰং পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. লোকিযং দুতিযং ঝানং… ততিযং ঝানং… চতুত্থং ঝানং সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
লোকিযং পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স নত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. লোকুত্তৰং পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স নত্থি ৱচীভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
লোকিযং দুতিযং ঝানং… ততিযং ঝানং… চতুত্থং ঝানং সমাপন্নস্স নত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. লোকুত্তৰং পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স নত্থি ৱচীভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৩৩১. লোকুত্তৰং পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. লোকুত্তৰং দুতিযং ঝানং সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
লোকুত্তৰং পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. লোকুত্তৰং ততিযং ঝানং… চতুত্থং ঝানং সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
লোকুত্তৰং দুতিযং ঝানং সমাপন্নস্স নত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. লোকুত্তৰং পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স নত্থি ৱচীভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
লোকুত্তৰং দুতিযং ঝানং… ততিযং ঝানং… চতুত্থং ঝানং সমাপন্নস্স নত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. লোকুত্তৰং পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স নত্থি ৱচীভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৩৩২. ন ৱত্তব্বং – ‘‘সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদো’’তি? আমন্তা. ননু ৱিতক্কৱিচাৰা ৱচীসঙ্খাৰা ৱুত্তা ভগৱতা – ‘‘পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স অত্থি ৱিতক্কৱিচাৰা’’তি? আমন্তা. হঞ্চি ৱিতক্কৱিচাৰা ৱচীসঙ্খাৰা ৱুত্তা ভগৱতা – ‘‘পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স অত্থি ৱিতক্কৱিচাৰা,’’ তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদো’’তি.
ৱিতক্কৱিচাৰা ৱচীসঙ্খাৰা ৱুত্তা ভগৱতা – ‘‘পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স অত্থি ৱিতক্কৱিচাৰা’’তি [অত্থি ৱিতক্কৱিচাৰা (স্যা.) এৱমুপৰিপি], অত্থি তস্স ৱচীভেদোতি? আমন্তা. পথৱীকসিণং পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স অত্থি ৱিতক্কৱিচাৰা, অত্থি তস্স ৱচীভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
ৱিতক্কৱিচাৰা ৱচীসঙ্খাৰা ৱুত্তা ভগৱতা – ‘‘পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স অত্থি ৱিতক্কৱিচাৰা’’তি, অত্থি তস্স ৱচীভেদোতি? আমন্তা. আপোকসিণং… তেজোকসিণং… ৱাযোকসিণং… নীলকসিণং… পীতকসিণং… লোহিতকসিণং… ওদাতকসিণং পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স অত্থি ৱিতক্কৱিচাৰা, অত্থি তস্স ৱচীভেদোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
ন ৱত্তব্বং – ‘‘সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদো’’তি? আমন্তা. ননু ৱিতক্কসমুট্ঠানা ৱাচা ৱুত্তা ভগৱতা – ‘‘পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স অত্থি ৱিতক্কৱিচাৰা’’তি? আমন্তা. হঞ্চি ৱিতক্কসমুট্ঠানা ৱাচা ৱুত্তা ভগৱতা – ‘‘পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স অত্থি ৱিতক্কৱিচাৰা,’’ তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদো’’তি.
ৱিতক্কসমুট্ঠানা ৱাচা ৱুত্তা ভগৱতা – ‘‘পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স অত্থি ৱিতক্কৱিচাৰা’’তি, অত্থি তস্স ৱচীভেদোতি? আমন্তা. সঞ্ঞাসমুট্ঠানা ৱাচা ৱুত্তা ভগৱতা – ‘‘দুতিযং ঝানং সমাপন্নস্স অত্থি সঞ্ঞা, অত্থি তস্স ৱিতক্কৱিচাৰা’’তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
ৱিতক্কসমুট্ঠানা ৱাচা ৱুত্তা ভগৱতা – ‘‘পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স অত্থি ৱিতক্কৱিচাৰা’’তি, অত্থি তস্স ৱচীভেদোতি? আমন্তা. সঞ্ঞাসমুট্ঠানা ৱাচা ৱুত্তা ভগৱতা – ততিযং ঝানং…পে… চতুত্থং ঝানং… আকাসানঞ্চাযতনং… ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং… আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং সমাপন্নস্স অত্থি সঞ্ঞা, অত্থি তস্স ৱিতক্কৱিচাৰাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৩৩৩. সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. ননু ‘‘পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স ৱাচা নিৰুদ্ধা হোতী’’তি [সং. নি. ৪.২৫৯, ২৬৩]! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. হঞ্চি ‘‘পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স ৱাচা নিৰুদ্ধা হোতী’’তি, অত্থেৱ সুত্তন্তোতি, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদো’’তি.
‘‘পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স ৱাচা নিৰুদ্ধা হোতী’’তি [সং. নি. ৪.২৫৯, ২৬৩], অত্থেৱ সুত্তন্তোতি, অত্থি তস্স ৱচীভেদোতি? আমন্তা. ‘‘দুতিযং ঝানং সমাপন্নস্স ৱিতক্কৱিচাৰা নিৰুদ্ধা হোন্তী’’তি [সং. নি. ৪.২৫৯, ২৬৩], অত্থেৱ সুত্তন্তোতি, অত্থি তস্স ৱিতক্কৱিচাৰাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
‘‘পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স ৱাচা নিৰুদ্ধা হোতী’’তি [সং. নি. ৪.২৫৯, ২৬৩], অত্থেৱ সুত্তন্তোতি, অত্থি তস্স ৱচীভেদোতি? আমন্তা. ‘‘ততিযং ঝানং সমাপন্নস্স পীতি নিৰুদ্ধা হোতি, চতুত্থং ঝানং সমাপন্নস্স অস্সাসপস্সাসা নিৰুদ্ধা হোন্তি, আকাসানঞ্চাযতনং সমাপন্নস্স ৰূপসঞ্ঞা নিৰুদ্ধা হোতি, ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং সমাপন্নস্স আকাসানঞ্চাযতনসঞ্ঞা নিৰুদ্ধা হোতি, আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং সমাপন্নস্স ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনসঞ্ঞা নিৰুদ্ধা হোতি, নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং সমাপন্নস্স আকিঞ্চঞ্ঞাযতনসঞ্ঞা নিৰুদ্ধা হোতি, সঞ্ঞাৱেদযিতনিৰোধং সমাপন্নস্স সঞ্ঞা চ ৱেদনা চ নিৰুদ্ধা হোন্তী’’তি [সং. নি. ৪.২৫৯, ২৬৩; অ. নি. ৯.৩১; দী. নি. ৩.৩৪৪], অত্থেৱ সুত্তন্তোতি, অত্থি তস্স সঞ্ঞা চ ৱেদনা চাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
ন ৱত্তব্বং – ‘‘সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদো’’তি? আমন্তা. ননু পঠমস্স ঝানস্স সদ্দো কণ্ডকো [কণ্টকো (স্যা.) অ. নি. ১০.৭২] ৱুত্তো ভগৱতাতি [অ. নি. ১০.৭২ কণ্টকসুত্তং নিস্সায পুচ্ছতি]? আমন্তা. হঞ্চি পঠমস্স ঝানস্স সদ্দো কণ্টকো ৱুত্তো ভগৱতা, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদো’’তি.
পঠমস্স ঝানস্স সদ্দো কণ্টকো ৱুত্তো ভগৱতাতি, সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি? আমন্তা. দুতিযস্স ঝানস্স ৱিতক্কৱিচাৰা কণ্টকো ৱুত্তো ভগৱতা… ততিযস্স ঝানস্স পীতি কণ্টকো ৱুত্তো ভগৱতা… চতুত্থস্স ঝানস্স অস্সাসপস্সাসা কণ্টকো ৱুত্তো ভগৱতা [অ. নি. ১০.৭২] … আকাসানঞ্চাযতনং সমাপন্নস্স ৰূপসঞ্ঞা কণ্টকো ৱুত্তো ভগৱতা… ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং সমাপন্নস্স আকাসানঞ্চাযতনসঞ্ঞা কণ্টকো ৱুত্তো ভগৱতা… আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং সমাপন্নস্স ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনসঞ্ঞা কণ্টকো ৱুত্তো ভগৱতা… নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং সমাপন্নস্স আকিঞ্চঞ্ঞাযতনসঞ্ঞা কণ্টকো ৱুত্তো ভগৱতা… সঞ্ঞাৱেদযিতনিৰোধং সমাপন্নস্স সঞ্ঞা চ ৱেদনা চ কণ্টকো ৱুত্তো ভগৱতা [অ. নি. ১০.৭২], অত্থি তস্স সঞ্ঞা চ ৱেদনা চাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
ন ৱত্তব্বং – ‘‘সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদো’’তি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘সিখিস্স, আনন্দ, ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স অভিভূ নাম সাৱকো ব্ৰহ্মলোকে ঠিতো দসসহস্সিলোকধাতুং সৰেন ৱিঞ্ঞাপেসি –
‘আৰব্ভথ নিক্কমথ, যুঞ্জথ বুদ্ধসাসনে;
ধুনাথ মচ্চুনো সেনং, নড়াগাৰংৱ কুঞ্জৰো.
‘যো ইমস্মিং ধম্মৱিনযে, অপ্পমত্তো ৱিহস্সতি [ৱিহেস্সতি (সী. স্যা. কং.) ৱিহৰিস্সতি (ক.)];
পহায জাতিসংসাৰং, দুক্খস্সন্তং কৰিস্সতী’’’তি [অ. নি. ১ তিকনিপাতে; সং. নি. ১.২৮৫].
অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি সমাপন্নস্স অত্থি ৱচীভেদোতি.
ৱচীভেদকথা নিট্ঠিতা.