৬. দেৱতানুস্সতিকথাৱণ্ণনা

১৬২. অৰিযমগ্গৱসেনাতি অৰিযমগ্গস্স অধিগমৱসেন. সমুদাগতেহীতি সম্মদেৱ তদুপ্পত্তিতো উদ্ধং আগতেহি. যাদিসা হি অৰিযানং সন্তানে লোকিযাপি সদ্ধাদযো, ন তাদিসা কদাচিপি পোথুজ্জনিকা সদ্ধাদযো. দিব্বন্তীতি দেৱা. চত্তাৰো মহাৰাজানো এতেসন্তি চতুমহাৰাজা, তে এৱ চাতুমহাৰাজিকা. তেত্তিংস সহপুঞ্ঞকাৰিনো তত্থূপপন্নাতি তংসহচৰিতং ঠানং তাৱতিংসং, তন্নিৱাসিনোপি দেৱা তংসহচৰণতো এৱ তাৱতিংসা. দুক্খতো যাতা অপযাতাতি যামা. তুসায পীতিযা ইতা উপগতাতি তুসিতা. ভোগানং নিম্মানে ৰতি এতেসন্তি নিম্মানৰতিনো. পৰনিম্মিতেসু ভোগেসু ৱসং ৱত্তেন্তীতি পৰনিম্মিতৱসৱত্তিনো. ব্ৰহ্মানং কাযো সমূহো ব্ৰহ্মকাযো, তপ্পৰিযাপন্নতায তত্থ ভৱাতি ব্ৰহ্মকাযিকা. ততুত্তৰীতি ততো ব্ৰহ্মকাযিকেহি উত্তৰি, উপৰি পৰিত্তাভাদিকে সন্ধায ৱদতি. দেৱতা সক্খিট্ঠানে ঠপেত্ৱাতি ‘‘যথাৰূপায মগ্গেনাগতায সদ্ধায সমন্নাগতা, সীলেন সুতেন চাগেন পঞ্ঞায সমন্নাগতা ইতো চুতা তত্থ উপপন্না তা দেৱতা, ময্হম্পি তথাৰূপা সদ্ধা সীলং সুতং চাগো পঞ্ঞা চ সংৱিজ্জতী’’তি দেৱতা সক্খিট্ঠানে ঠপেত্ৱা সক্খিং ওতাৰেন্তেন ৱিয অত্তনো সদ্ধাদিগুণা অনুস্সৰিতব্বা.

যদি এৱং সুত্তে (অ. নি. ৬.১০) উভযগুণানুস্সৰণং ৱুত্তং, তং কথন্তি অনুযোগং মনসি কত্ৱা আহ ‘‘সুত্তে পনা’’তিআদি. তত্থ কিঞ্চাপি ৱুত্তন্তি ‘‘অত্তনো চ, তাসঞ্চ দেৱতান’’ন্তি উভযং সমধুৰং ৱিয সুত্তে (অ. নি. ৬.১০) কিঞ্চাপি ৱুত্তং. অথ খো তং ‘‘দেৱতানং সদ্ধঞ্চ সীলঞ্চা’’তিআদিৱচনং. সক্খিট্ঠানে ঠপেতব্বন্তি ‘‘ৱুত্ত’’ন্তি পৰতো পদং আনেত্ৱা সম্বন্ধিতব্বং. কিমত্থং পন সক্খিট্ঠানে ঠপনন্তি আহ ‘‘দেৱতানং অত্তনো সদ্ধাদীহি সমানগুণদীপনত্থন্তি ৱেদিতব্ব’’ন্তি. কস্মা পন সুত্তে যথাৰুতৱসেন অত্থং অগ্গহেত্ৱা এৱং অত্থো গয্হতীতি আহ ‘‘অট্ঠকথাযঞ্হী’’তিআদি.

১৬৩. তস্মাতি যস্মা অট্ঠকথাযং দেৱতা সক্খিট্ঠানে ঠপেত্ৱা অত্তনো গুণানুস্সৰণং দড়্হং কত্ৱা ৱুত্তং, সীলচাগানুস্সতীসু ৱিয ইধাপি অত্তনো গুণানুস্সৰণং ঝানুপ্পত্তিনিমিত্তং যুত্তং, তস্মা. পুব্বভাগে ভাৱনাৰম্ভে. অপৰভাগেতি যথা ভাৱেন্তস্স উপচাৰজ্ঝানং ইজ্ঝতি, তথা ভাৱনাকালে. যদি অত্তনো এৱ ইধ গুণা অনুস্সৰিতব্বা, কথমযং দেৱতানুস্সতীতি আহ ‘‘দেৱতানং গুণসদিসসদ্ধাদিগুণানুস্সৰণৱসেনা’’তি. তেন সদিসকপ্পনায অযং ভাৱনা ‘‘দেৱতানুস্সতী’’তি ৱুত্তা, ন দেৱতানং, তাসং গুণানং ৱা অনুস্সৰণেনাতি দস্সেতি. পুব্বভাগে ৱা পৱত্তং দেৱতাগুণানুস্সৰণং উপাদায ‘‘দেৱতানুস্সতী’’তি ইমিস্সা সমঞ্ঞা ৱেদিতব্বা. তথা হি ৱক্খতি ‘‘পুব্বভাগে দেৱতা আৰব্ভ পৱত্তচিত্তৱসেনা’’তি. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.

পকিণ্ণককথাৱণ্ণনা

১৬৪. এতাসন্তি এতাসং বুদ্ধানুস্সতিআদীনং ছন্নং অনুস্সতীনং. ৱিত্থাৰদেসনাযন্তি ৱিত্থাৰৱসেন পৱত্তদেসনাযং, মহানামসুত্তং (অ. নি. ৬.১০; ১১.১১) সন্ধায ৱদতি. ভগৱাতিআদীনং অত্থন্তি ভগৱাতিআদীনং পদানং অত্থং. অত্থৱেদন্তি ৱা হেতুফলং পটিচ্চ উপ্পন্নং তুট্ঠিমাহ. ধম্মৱেদন্তি হেতুং পটিচ্চ উপ্পন্নং তুট্ঠিং. ‘‘আৰকত্তা অৰহ’’ন্তি অনুস্সৰন্তস্স হি যং তং ভগৱতো কিলেসেহি আৰকত্তং, সো হেতু. ঞাপকো চেত্থ হেতু অধিপ্পেতো, ন কাৰকো, সম্পাপকো ৱা. যোনেন ঞাযমানো অৰহত্তত্থো, তং ফলং. ইমিনা নযেন সেসপদেসুপি হেতুফলৱিভাগো ৱেদিতব্বো. ধম্মানুস্সতিআদীসুপি ‘‘আদিমজ্ঝপৰিযোসানকল্যাণত্তা’’তিআদিনা, ‘‘যস্মা পন সা সম্মাপটিপদা’’তিআদিনা চ তত্থ তত্থ হেতুঅপদেসো কতোযেৱাতি. ধম্মূপসংহিতন্তি যথাৱুত্তহেতুহেতুফলসঙ্খাতগুণূপসংহিতং. গুণেতি অত্তনো গুণে.

১৬৫. অৰিযসাৱকানঞ্ঞেৱ ইজ্ঝন্তীতি অৰিযসাৱকানং ইজ্ঝন্তিযেৱাতি উত্তৰপদাৱধাৰণং দট্ঠব্বং, অৱধাৰণঞ্চ তেসং সুখসিদ্ধিদস্সনত্থং. তেনাহ ‘‘তেসং হী’’তিআদি. ন পুথুজ্জনানং সব্বেন সব্বং ইজ্ঝন্তীতি. তথা হি ৱক্খতি ‘‘এৱং সন্তেপী’’তিআদি. যদি এৱং, কস্মা মহানামসুত্তাদীসু (অ. নি. ৬.১০; ১১.১১) বহূসু সুত্তেসু অৰিযসাৱকগ্গহণং কতন্তি? তেসং বহুলৱিহাৰতাযাতি আচৰিযা.

নিক্খন্তন্তি নিগ্গতং নিস্সটং. মুত্তন্তি ৱিস্সট্ঠং. ৱুট্ঠিতন্তি অপেতং. সব্বমেতং ৱিক্খম্ভনমেৱ সন্ধায ৱদতি. গেধম্হাতি পলিবোধতো. ইদম্পীতি বুদ্ধানুস্সতিৱসেন লদ্ধং উপচাৰজ্ঝানমাহ. আৰম্মণং কৰিত্ৱাতি পচ্চযং কত্ৱা, পাদকং কত্ৱাতি অত্থো. ৱিসুজ্ঝন্তীতি পৰমত্থৱিসুদ্ধিং পাপুণন্তি.

সম্বাধেতি তণ্হাসংকিলেসাদিনা সম্পীড়ে সংকটে ঘৰাৱাসে. ওকাসাধিগমো লোকুত্তৰধম্মস্স অধিগমায অধিগন্তব্বওকাসো. অনুস্সতিযো এৱ অনুস্সতিট্ঠানানি. ৱিসুদ্ধিধম্মাতি ৱিসুজ্ঝনসভাৱা, ৱিসুজ্ঝিতুং ৱা ভব্বা. পৰমত্থৱিসুদ্ধিধম্মতাযাতি পৰমত্থৱিসুদ্ধিযা নিব্বানস্স ভব্বভাৱেন. উপক্কমেনাতি পযোগেন. পৰিযোদপনাতি ৱিসোধনা.

১৬৬. এৱং সন্তেপীতি এৱং মহানামসুত্তাদীসু অনেকেসু সুত্তেসু অৰিযসাৱকস্সেৱ ৱসেন ছসু অনুস্সতীসু দেসিতাসুপি. যস্সানুভাৱেনাতি যস্স চিত্তপ্পসাদস্স বলেন. পীতিং পটিলভিত্ৱাতি অনুস্সৱৱসেন বুদ্ধাৰম্মণং পীতিং উপ্পাদেত্ৱা.

ছঅনুস্সতিনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ইতি সত্তমপৰিচ্ছেদৱণ্ণনা.