৫. চাগানুস্সতিকথাৱণ্ণনা
১৬০. পকতিযাতি সভাৱেন. চাগাধিমুত্তেনাতি দেয্যধম্মপৰিচ্চাগে যুত্তপ্পযুত্তেন তন্নিন্নেন তপ্পোণেন. নিচ্চং সদা পৱত্তা দানসংৱিভাগা যস্স সো নিচ্চপৱত্তদানসংৱিভাগো, তেন. ইধাপি ‘‘পকতিযা’’তি আনেত্ৱা সম্বন্ধিতব্বং. যং পৰস্স পটিযত্তং দিয্যতি, তং দানং. যং অত্তনা পৰিভুঞ্জিতব্বতো সংৱিভজতি, সো সংৱিভাগো. ইতো দানি পভুতীতি ইতো পট্ঠায দানি অজ্জতগ্গে অজ্জদিৱসং আদিং কত্ৱা. অদত্ৱা ন ভুঞ্জিস্সামীতি দানসমাদানং কত্ৱা. তংদিৱসন্তি তস্মিং ভাৱনাৰম্ভদিৱসে. তত্থ নিমিত্তং গণ্হিত্ৱাতি তস্মিং দানে পৰিচ্চাগচেতনায পৱত্তিআকাৰস্স সল্লক্খণৱসেন নিমিত্তং গহেত্ৱা. ৱিগতমলমচ্ছেৰতাদিগুণৱসেনাতি ৱিগতানি মলমচ্ছেৰানি এতস্মাতি ৱিগতমলমচ্ছেৰো, চাগো, তস্স ভাৱো ৱিগতমলমচ্ছেৰতা. তদাদীনং গুণানং, সম্পত্তীনং, আনিসংসানং ৱা ৱসেন.
সতং ধম্মং অনুক্কমন্তি সাধূনং বোধিসত্তানং ধম্মং পৱেণিং অনু অনু কমন্তো ওক্কমন্তো, অৱোক্কমন্তো ৱা. যে ইমে দাযকস্স লাভা আযুৱণ্ণসুখবলপটিভানাদযো, পিযভাৱাদযো চ ভগৱতা সংৱণ্ণিতা পকিত্তিতা. মনুস্সত্তং ৱাতি ৱা-সদ্দো অৱুত্তৱিকপ্পত্থো, তেন ইন্দ্ৰিযপাটৱভাৱকম্মস্সকতাঞাণাদীনং সঙ্গহো দট্ঠব্বো.
মচ্ছেৰমলেনাতি মচ্ছেৰসঙ্খাতেন মলেন. অথ ৱা মচ্ছেৰঞ্চ মলঞ্চ মচ্ছেৰমলং, তেন মচ্ছেৰেন চেৱ লোভাদিমলেন চাতি অত্থো. পজাযনৱসেনাতি যথাসকং কম্মনিব্বত্তনৱসেন. কণ্হধম্মানন্তি লোভাদিএকন্তকাড়কানং পাপধম্মানং. ৱিগতত্তাতি পহীনত্তা. ৱিগতমলমচ্ছেৰেন চেতসাতি ইত্থম্ভূতলক্খণে কৰণৱচনং. সোতাপন্নস্স সতোতি গেহং আৱসন্তস্স সোতাপন্নস্স সমানস্স. নিস্সযৱিহাৰন্তি নিস্সায ৱিহৰিতব্বৱিহাৰং, দেৱসিকং ৱড়ঞ্জনককম্মট্ঠানন্তি অত্থো. অভিভৱিত্ৱাতি অগাৰং আৱসন্তানং অঞ্ঞেসং উপ্পজ্জনকৰাগাদিউপক্কিলেসে অভিভুয্য.
যো কিঞ্চি দেন্তোপি সাপেক্খোৱ দেতি, সো মুত্তচাগো ন হোতি, অযং পন ন এৱন্তি ‘‘মুত্তচাগো’’তি ৱুত্তং. ৱিস্সট্ঠচাগোতি নিৰপেক্খপৰিচ্চাগোতি অত্থো. যথা পাণাতিপাতবহুলো পুগ্গলো ‘‘লোহিতপাণী’’তি ৱুচ্চতি, এৱং দানবহুলো পুগ্গলো ‘‘পযতপাণী’’তি ৱুত্তোতি দস্সেন্তো ‘‘দাতুং সদা ধোতহত্থোযেৱা’’তি আহ. তত্থ সদাতি নিচ্চং, অভিণ্হন্তি অত্থো. পৰিচ্চাগোতি দেয্যধম্মপৰিচ্চাগোতি অধিকাৰতো ৱিঞ্ঞাযতি. যং যং দেয্যধম্মং পৰে যাচনকা. যাচনে যোগো যাচনযোগো, পৰেহি যাচিতুং যুত্তোতি অত্থো. যাজেন যুত্তোতি দানেন যুত্তো সদা পৰিচ্চজনতো. উভযেতি যথাৱুত্তে দানে, সংৱিভাগে চ ৰতো অভিৰতো.
১৬১. যথা পৰিসুদ্ধসীলস্স পুগ্গলস্স অখণ্ডতাদিগুণৱসেন অত্তনো সীলস্স অনুস্সৰন্তস্স সীলানুস্সতিভাৱনা ইজ্ঝতি, এৱং পৰিসুদ্ধউড়াৰপৰিচ্চাগস্স পুগ্গলস্স অনুপক্কিলিট্ঠমেৱ অত্তনো পৰিচ্চাগং অনুস্সৰন্তস্স ভাৱনা ইজ্ঝতীতি দস্সেতুং ‘‘ৱিগতমলমচ্ছেৰতাদিগুণৱসেনা’’তিআদি ৱুত্তং, তং ৱুত্তত্থমেৱ.
ভিয্যোসোতি উপৰিপি. মত্তায পমাণস্স মহতিযা মত্তায, ৱিপুলেন পমাণেনাতি অত্থো. চাগাধিমুত্তোতি পৰিচ্চাগে অধিমুত্তো নিন্নপোণপব্ভাৰো. ততো এৱ অলোভজ্ঝাসযো কত্থচিপি অনভিসঙ্গচিত্তো. পটিগ্গাহকেসু মেত্তাযনৱসেন পৰিচ্চাগো হোতীতি মেত্তায মেত্তাভাৱনায অনুলোমকাৰী অনুৰূপপটিপত্তি. ৱিসাৰদোতি ৱিসদো অত্তনোৱ গুণেন কত্থচিপি অমঙ্কুভূতো অভিভুয্য ৱিহাৰী. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.