৮. অনুস্সতিকম্মট্ঠাননিদ্দেসো

মৰণস্সতিকথা

১৬৭. ইদানি ইতো অনন্তৰায মৰণস্সতিযা ভাৱনানিদ্দেসো অনুপ্পত্তো. তত্থ মৰণন্তি একভৱপৰিযাপন্নস্স জীৱিতিন্দ্ৰিযস্স উপচ্ছেদো. যং পনেতং অৰহন্তানং ৱট্টদুক্খসমুচ্ছেদসঙ্খাতং সমুচ্ছেদমৰণং, সঙ্খাৰানং খণভঙ্গসঙ্খাতং খণিকমৰণং, ৰুক্খো মতো লোহং মতন্তিআদীসু সম্মুতিমৰণঞ্চ, ন তং ইধ অধিপ্পেতং.

যম্পি চেতং অধিপ্পেতং, তং কালমৰণং অকালমৰণন্তি দুৱিধং হোতি. তত্থ কালমৰণং পুঞ্ঞক্খযেন ৱা আযুক্খযেন ৱা উভযক্খযেন ৱা হোতি. অকালমৰণং কম্মুপচ্ছেদককম্মৱসেন.

তত্থ যং ৱিজ্জমানাযপি আযুসন্তানজনকপচ্চযসম্পত্তিযা কেৱলং পটিসন্ধিজনকস্স কম্মস্স ৱিপক্কৱিপাকত্তা মৰণং হোতি, ইদং পুঞ্ঞক্খযেন মৰণং নাম. যং গতিকালাহাৰাদিসম্পত্তিযা অভাৱেন অজ্জতনকালপুৰিসানং ৱিয ৱস্সসতমত্তপৰিমাণস্স আযুনো খযৱসেন মৰণং হোতি, ইদং আযুক্খযেন মৰণং নাম. যং পন দূসীমাৰকলাবুৰাজাদীনং ৱিয তঙ্খণঞ্ঞেৱ ঠানাচাৱনসমত্থেন কম্মুনা উপচ্ছিন্নসন্তানানং, পুৰিমকম্মৱসেন ৱা সত্থহৰণাদীহি উপক্কমেহি উপচ্ছিজ্জমানসন্তানানং মৰণং হোতি, ইদং অকালমৰণং নাম. তং সব্বম্পি ৱুত্তপ্পকাৰেন জীৱিতিন্দ্ৰিযুপচ্ছেদেন সঙ্গহিতং. ইতি জীৱিতিন্দ্ৰিযুপচ্ছেদসঙ্খাতস্স মৰণস্স সৰণং মৰণস্সতি.

১৬৮. তং ভাৱেতুকামেন ৰহোগতেন পটিসল্লীনেন ‘‘মৰণং ভৱিস্সতি, জীৱিতিন্দ্ৰিযং উপচ্ছিজ্জিস্সতী’’তি ৱা, ‘‘মৰণং মৰণ’’ন্তি ৱা যোনিসো মনসিকাৰো পৱত্তেতব্বো. অযোনিসো পৱত্তযতো হি ইট্ঠজনমৰণানুস্সৰণে সোকো উপ্পজ্জতি ৱিজাতমাতুযা পিযপুত্তমৰণানুস্সৰণে ৱিয. অনিট্ঠজনমৰণানুস্সৰণে পামোজ্জং উপ্পজ্জতি ৱেৰীনং ৱেৰিমৰণানুস্সৰণে ৱিয. মজ্ঝত্তজনমৰণানুস্সৰণে সংৱেগো ন উপ্পজ্জতি মতকড়েৱৰদস্সনে ছৱডাহকস্স ৱিয. অত্তনো মৰণানুস্সৰণে সন্তাসো উপ্পজ্জতি উক্খিত্তাসিকং ৱধকং দিস্ৱা ভীৰুকজাতিকস্স ৱিয. তদেতং সব্বম্পি সতিসংৱেগঞাণৱিৰহতো হোতি. তস্মা তত্থ তত্থ হতমতসত্তে ওলোকেত্ৱা দিট্ঠপুব্বসম্পত্তীনং সত্তানং মতানং মৰণং আৱজ্জেত্ৱা সতিঞ্চ সংৱেগঞ্চ ঞাণঞ্চ যোজেত্ৱা ‘‘মৰণং ভৱিস্সতী’’তিআদিনা নযেন মনসিকাৰো পৱত্তেতব্বো. এৱং পৱত্তেন্তো হি যোনিসো পৱত্তেতি, উপাযেন পৱত্তেতীতি অত্থো. এৱং পৱত্তযতোযেৱ হি একচ্চস্স নীৱৰণানি ৱিক্খম্ভন্তি, মৰণাৰম্মণা সতি সণ্ঠাতি, উপচাৰপ্পত্তমেৱ কম্মট্ঠানং হোতি.

১৬৯. যস্স পন এত্তাৱতা ন হোতি, তেন ৱধকপচ্চুপট্ঠানতো, সম্পত্তিৱিপত্তিতো, উপসংহৰণতো, কাযবহুসাধাৰণতো, আযুদুব্বলতো, অনিমিত্ততো, অদ্ধানপৰিচ্ছেদতো, খণপৰিত্ততোতি ইমেহি অট্ঠহাকাৰেহি মৰণং অনুস্সৰিতব্বং.

তত্থ ৱধকপচ্চুপট্ঠানতোতি ৱধকস্স ৱিয পচ্চুপট্ঠানতো. যথা হি ইমস্স সীসং ছিন্দিস্সামীতি অসিং গহেত্ৱা গীৱায চাৰযমানো ৱধকো পচ্চুপট্ঠিতোৱ হোতি, এৱং মৰণম্পি পচ্চুপট্ঠিতমেৱাতি অনুস্সৰিতব্বং. কস্মা? সহ জাতিযা আগততো, জীৱিতহৰণতো চ. যথা হি অহিচ্ছত্তকমকুড়ং মত্থকেন পংসুং গহেত্ৱাৱ উগ্গচ্ছতি, এৱং সত্তা জৰামৰণং গহেত্ৱাৱ নিব্বত্তন্তি. তথা হি নেসং পটিসন্ধিচিত্তং উপ্পাদানন্তৰমেৱ জৰং পত্ৱা পব্বতসিখৰতো পতিতসিলা ৱিয ভিজ্জতি সদ্ধিং সম্পযুত্তখন্ধেহি. এৱং খণিকমৰণং তাৱ সহ জাতিযা আগতং. জাতস্স পন অৱস্সং মৰণতো ইধাধিপ্পেতমৰণম্পি সহ জাতিযা আগতং. তস্মা এস সত্তো জাতকালতো পট্ঠায যথা নাম উট্ঠিতো সূৰিযো অত্থাভিমুখো গচ্ছতেৱ, গতগতট্ঠানতো ঈসকম্পি ন নিৱত্ততি. যথা ৱা নদী পব্বতেয্যা সীঘসোতা হাৰহাৰিনী সন্দতেৱ ৱত্ততেৱ ঈসকম্পি ন নিৱত্ততি, এৱং ঈসকম্পি অনিৱত্তমানো মৰণাভিমুখোৱ যাতি. তেন ৱুত্তং –

‘‘যমেকৰত্তিং পঠমং, গব্ভে ৱসতি মাণৱো;

অব্ভুট্ঠিতোৱ সো যাতি, স গচ্ছং ন নিৱত্ততী’’তি. (জা. ১.১৫.৩৬৩);

এৱং গচ্ছতো চস্স গিম্হাভিতত্তানং কুন্নদীনং খযো ৱিয, পাতো আপোৰসানুগতবন্ধনানং দুমপ্ফলানং পতনং ৱিয, মুগ্গৰাভিতাড়িতানং মত্তিকভাজনানং ভেদো ৱিয, সূৰিযৰস্মিসম্ফুট্ঠানং উস্সাৱবিন্দূনং ৱিদ্ধংসনং ৱিয চ মৰণমেৱ আসন্নং হোতি. তেনাহ –

‘‘অচ্চযন্তি অহোৰত্তা, জীৱিতমুপৰুজ্ঝতি;

আযু খীযতি মচ্চানং, কুন্নদীনংৱ ওদকং. (সং. নি. ১.১৪৬);

‘‘ফলানমিৱ পক্কানং, পাতো পপততো ভযং;

এৱং জাতান মচ্চানং, নিচ্চং মৰণতো ভযং.

‘‘যথাপি কুম্ভকাৰস্স, কতং মত্তিকভাজনং;

খুদ্দকঞ্চ মহন্তঞ্চ, যং পক্কং যঞ্চ আমকং;

সব্বং ভেদনপৰিযন্তং, এৱং মচ্চান জীৱিতং’. (সু. নি. ৫৮১-৫৮২);

‘‘উস্সাৱোৱ তিণগ্গম্হি, সূৰিযুগ্গমনং পতি;

এৱমাযু মনুস্সানং, মা মং অম্ম নিৱাৰযা’’তি. (জা. ১.১১.৭৯);

এৱং উক্খিত্তাসিকো ৱধকো ৱিয সহ জাতিযা আগতং পনেতং মৰণং গীৱায অসিং চাৰযমানো সো ৱধকো ৱিয জীৱিতং হৰতিযেৱ, ন অহৰিত্ৱা নিৱত্ততি. তস্মা সহ জাতিযা আগততো, জীৱিতহৰণতো চ উক্খিত্তাসিকো ৱধকো ৱিয মৰণম্পি পচ্চুপট্ঠিতমেৱাতি এৱং ৱধকপচ্চুপট্ঠানতো মৰণং অনুস্সৰিতব্বং.

১৭০. সম্পত্তিৱিপত্তিতোতি ইধ সম্পত্তি নাম তাৱদেৱ সোভতি, যাৱ নং ৱিপত্তি নাভিভৱতি, ন চ সা সম্পত্তি নাম অত্থি, যা ৱিপত্তিং অতিক্কম্ম তিট্ঠেয্য. তথা হি –

‘‘সকলং মেদিনিং ভুত্ৱা, দত্ৱা কোটিসতং সুখী;

অড্ঢামলকমত্তস্স, অন্তে ইস্সৰতং গতো.

‘‘তেনেৱ দেহবন্ধেন, পুঞ্ঞম্হি খযমাগতে;

মৰণাভিমুখো সোপি, অসোকো সোকমাগতো’’তি.

অপিচ সব্বং আৰোগ্যং ব্যাধিপৰিযোসানং, সব্বং যোব্বনং জৰাপৰিযোসানং, সব্বং জীৱিতং মৰণপৰিযোসানং, সব্বোযেৱ লোকসন্নিৱাসো জাতিযা অনুগতো, জৰায অনুসটো, ব্যাধিনা অভিভূতো, মৰণেন অব্ভাহতো. তেনাহ –

‘‘যথাপি সেলা ৱিপুলা, নভং আহচ্চ পব্বতা;

সমন্তা অনুপৰিযেয্যুং, নিপ্পোথেন্তা চতুদ্দিসা.

‘‘এৱং জৰা চ মচ্চু চ, অধিৱত্তন্তি পাণিনে;

খত্তিযে ব্ৰাহ্মণে ৱেস্সে, সুদ্দে চণ্ডালপুক্কুসে;

ন কিঞ্চি পৰিৱজ্জেতি, সব্বমেৱাভিমদ্দতি.

‘‘ন তত্থ হত্থীনং ভূমি, ন ৰথানং ন পত্তিযা;

ন চাপি মন্তযুদ্ধেন, সক্কা জেতুং ধনেন ৱা’’তি. (সং. নি. ১.১৩৬);

এৱং জীৱিতসম্পত্তিযা মৰণৱিপত্তিপৰিযোসানতং ৱৱত্থপেন্তেন সম্পত্তিৱিপত্তিতো মৰণং অনুস্সৰিতব্বং.

১৭১. উপসংহৰণতোতি পৰেহি সদ্ধিং অত্তনো উপসংহৰণতো. তত্থ সত্তহাকাৰেহি উপসংহৰণতো মৰণং অনুস্সৰিতব্বং, যসমহত্ততো, পুঞ্ঞমহত্ততো, থামমহত্ততো, ইদ্ধিমহত্ততো, পঞ্ঞামহত্ততো, পচ্চেকবুদ্ধতো, সম্মাসম্বুদ্ধতোতি. কথং? ইদং মৰণং নাম মহাযসানং মহাপৰিৱাৰানং সম্পন্নধনৱাহনানং মহাসম্মতমন্ধাতুমহাসুদস্সন দড়্হনেমি নিমিপ্পভুতীনম্পি উপৰি নিৰাসঙ্কমেৱ পতিতং, কিমঙ্গং পন ময্হং উপৰি ন পতিস্সতি?

মহাযসা ৰাজৱৰা, মহাসম্মতআদযো;

তেপি মচ্চুৱসং পত্তা, মাদিসেসু কথাৱ কাতি.

এৱং তাৱ যসমহত্ততো অনুস্সৰিতব্বং.

কথং পুঞ্ঞমহত্ততো?

জোতিকো জটিলো উগ্গো, মেণ্ডকো অথ পুণ্ণকো;

এতে চঞ্ঞে চ যে লোকে, মহাপুঞ্ঞাতি ৱিস্সুতা;

সব্বে মৰণমাপন্না, মাদিসেসু কথাৱ কাতি.

এৱং পুঞ্ঞমহত্ততো অনুস্সৰিতব্বং.

কথং থামমহত্ততো?

ৱাসুদেৱো বলদেৱো, ভীমসেনো যুধিট্ঠিলো;

চানুৰো যো মহামল্লো, অন্তকস্স ৱসং গতা.

এৱং থামবলূপেতা, ইতি লোকম্হি ৱিস্সুতা;

এতেপি মৰণং যাতা, মাদিসেসু কথাৱ কাতি.

এৱং থামমহত্ততো অনুস্সৰিতব্বং.

কথং ইদ্ধিমহত্ততো?

পাদঙ্গুট্ঠকমত্তেন, ৱেজযন্তমকম্পযি;

যো নামিদ্ধিমতং সেট্ঠো, দুতিযো অগ্গসাৱকো.

সোপি মচ্চুমুখং ঘোৰং, মিগো সীহমুখং ৱিয;

পৱিট্ঠো সহ ইদ্ধীহি, মাদিসেসু কথাৱ কাতি.

এৱং ইদ্ধিমহত্ততো অনুস্সৰিতব্বং.

কথং পঞ্ঞামহত্ততো?

লোকনাথং ঠপেত্ৱান, যে চঞ্ঞে অত্থি পাণিনো;

পঞ্ঞায সাৰিপুত্তস্স, কলং নাগ্ঘন্তি সোড়সিং.

এৱং নাম মহাপঞ্ঞো, পঠমো অগ্গসাৱকো;

মৰণস্স ৱসং পত্তো, মাদিসেসু কথাৱ কাতি.

এৱং পঞ্ঞামহত্ততো অনুস্সৰিতব্বং.

কথং পচ্চেকবুদ্ধতো? যেপি তে অত্তনো ঞাণৱীৰিযবলেন সব্বকিলেসসত্তুনিম্মথনং কত্ৱা পচ্চেকবোধিং পত্তা খগ্গৱিসাণকপ্পা সযম্ভুনো, তেপি মৰণতো ন মুত্তা, কুতো পনাহং মুচ্চিস্সামীতি.

তং তং নিমিত্তমাগম্ম, ৱীমংসন্তা মহেসযো;

সযম্ভুঞ্ঞাণতেজেন, যে পত্তা আসৱক্খযং.

একচৰিযনিৱাসেন, খগ্গসিঙ্গসমূপমা;

তেপি নাতিগতা মচ্চুং, মাদিসেসু কথাৱ কাতি.

এৱং পচ্চেকবুদ্ধতো অনুস্সৰিতব্বং.

কথং সম্মাসম্বুদ্ধতো? যোপি সো ভগৱা অসীতিঅনুব্যঞ্জনপটিমণ্ডিতদ্ৱত্তিংসমহাপুৰিসলক্খণৱিচিত্ৰৰূপকাযো সব্বাকাৰপৰিসুদ্ধসীলক্খন্ধাদিগুণৰতনসমিদ্ধধম্মকাযো যসমহত্তপুঞ্ঞমহত্তথামমহত্তইদ্ধিমহত্তপঞ্ঞামহত্তানং পাৰং গতো অসমো অসমসমো অপ্পটিপুগ্গলো অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো, সোপি সলিলৱুট্ঠিনিপাতেন মহাঅগ্গিক্খন্ধো ৱিয মৰণৱুট্ঠিনিপাতেন ঠানসো ৱূপসন্তো.

এৱং মহানুভাৱস্স, যং নামেতং মহেসিনো;

ন ভযেন ন লজ্জায, মৰণং ৱসমাগতং.

নিল্লজ্জং ৱীতসাৰজ্জং, সব্বসত্তাভিমদ্দনং;

তযিদং মাদিসং সত্তং, কথং নাভিভৱিস্সতীতি.

এৱং সম্মাসম্বুদ্ধতো অনুস্সৰিতব্বং.

তস্সেৱং যসমহত্ততাদিসম্পন্নেহি পৰেহি সদ্ধিং মৰণসামঞ্ঞতায অত্তানং উপসংহৰিত্ৱা তেসং ৱিয সত্তৱিসেসানং ময্হম্পি মৰণং ভৱিস্সতীতি অনুস্সৰতো উপচাৰপ্পত্তং কম্মট্ঠানং হোতীতি. এৱং উপসংহৰণতো মৰণং অনুস্সৰিতব্বং.

১৭২. কাযবহুসাধাৰণতোতি অযং কাযো বহুসাধাৰণো. অসীতিযা তাৱ কিমিকুলানং সাধাৰণো, তত্থ ছৱিনিস্সিতা পাণা ছৱিং খাদন্তি, চম্মনিস্সিতা চম্মং খাদন্তি, মংসনিস্সিতা মংসং খাদন্তি, ন্হাৰুনিস্সিতা ন্হাৰুং খাদন্তি, অট্ঠিনিস্সিতা অট্ঠিং খাদন্তি, মিঞ্জনিস্সিতা মিঞ্জং খাদন্তি. তত্থেৱ জাযন্তি জীযন্তি মীযন্তি, উচ্চাৰপস্সাৱং কৰোন্তি. কাযোৱ নেসং সূতিঘৰঞ্চেৱ গিলানসালা চ সুসানঞ্চ ৱচ্চকুটি চ পস্সাৱদোণিকা চ. স্ৱাযং তেসম্পি কিমিকুলানং পকোপেন মৰণং নিগচ্ছতিযেৱ. যথা চ অসীতিযা কিমিকুলানং, এৱং অজ্ঝত্তিকানংযেৱ অনেকসতানং ৰোগানং বাহিৰানঞ্চ অহিৱিচ্ছিকাদীনং মৰণস্স পচ্চযানং সাধাৰণো.

যথা হি চতুমহাপথে ঠপিতে লক্খম্হি সব্বদিসাহি আগতা সৰসত্তিতোমৰপাসাণাদযো নিপতন্তি, এৱং কাযেপি সব্বুপদ্দৱা নিপতন্তি. স্ৱাযং তেসম্পি উপদ্দৱানং নিপাতেন মৰণং নিগচ্ছতিযেৱ. তেনাহ ভগৱা – ‘‘ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু দিৱসে নিক্খন্তে ৰত্তিযা পটিহিতায ইতি পটিসঞ্চিক্খতি, বহুকা খো মে পচ্চযা মৰণস্স, অহি ৱা মং ডংসেয্য, ৱিচ্ছিকো ৱা মং ডংসেয্য, সতপদী ৱা মং ডংসেয্য, তেন মে অস্স কালঙ্কিৰিযা, সো মমস্স অন্তৰাযো, উপক্খলিত্ৱা ৱা পপতেয্যং, ভত্তং ৱা মে ভুত্তং ব্যাপজ্জেয্য, পিত্তং ৱা মে কুপ্পেয্য, সেম্হং ৱা মে কুপ্পেয্য, সত্থকা ৱা মে ৱাতা কুপ্পেয্যুং, তেন মে অস্স কালঙ্কিৰিযা, সো মমস্স অন্তৰাযো’’তি. এৱং (অ. নি. ৬.২০) কাযবহুসাধাৰণতো মৰণং অনুস্সৰিতব্বং.

১৭৩. আযুদুব্বলতোতি আযু নামেতং অবলং দুব্বলং. তথা হি সত্তানং জীৱিতং অস্সাসপস্সাসূপনিবদ্ধঞ্চেৱ ইৰিযাপথূপনিবদ্ধঞ্চ সীতুণ্হূপনিবদ্ধঞ্চ মহাভূতূপনিবদ্ধঞ্চ আহাৰূপনিবদ্ধঞ্চ. তদেতং অস্সাসপস্সাসানং সমৱুত্তিতং লভমানমেৱ পৱত্ততি. বহি নিক্খন্তনাসিকৱাতে পন অন্তো অপৱিসন্তে, পৱিট্ঠে ৱা অনিক্খমন্তে মতো নাম হোতি. চতুন্নং ইৰিযাপথানম্পি সমৱুত্তিতং লভমানমেৱ পৱত্ততি. অঞ্ঞতৰঞ্ঞতৰস্স পন অধিমত্ততায আযুসঙ্খাৰা উপচ্ছিজ্জন্তি. সীতুণ্হানম্পি সমৱুত্তিতং লভমানমেৱ পৱত্ততি. অতিসীতেন পন অতিউণ্হেন ৱা অভিভূতস্স ৱিপজ্জতি. মহাভূতানম্পি সমৱুত্তিতং লভমানমেৱ পৱত্ততি. পথৱীধাতুযা পন আপোধাতুআদীনং ৱা অঞ্ঞতৰঞ্ঞতৰস্স পকোপেন বলসম্পন্নোপি পুগ্গলো পত্থদ্ধকাযো ৱা অতিসাৰাদিৱসেন কিলিন্নপূতিকাযো ৱা মহাডাহপৰেতো ৱা সম্ভিজ্জমানসন্ধিবন্ধনো ৱা হুত্ৱা জীৱিতক্খযং পাপুণাতি. কবড়ীকাৰাহাৰম্পি যুত্তকালে লভন্তস্সেৱ জীৱিতং পৱত্ততি, আহাৰং অলভমানস্স পন পৰিক্খযং গচ্ছতীতি. এৱং আযুদুব্বলতো মৰণং অনুস্সৰিতব্বং.

১৭৪. অনিমিত্ততোতি অৱৱত্থানতো, পৰিচ্ছেদাভাৱতোতি অত্থো. সত্তানং হি –

জীৱিতং ব্যাধি কালো চ, দেহনিক্খেপনং গতি;

পঞ্চেতে জীৱলোকস্মিং, অনিমিত্তা ন নাযৰে.

তত্থ জীৱিতং তাৱ ‘‘এত্তকমেৱ জীৱিতব্বং, ন ইতো পৰ’’ন্তি ৱৱত্থানাভাৱতো অনিমিত্তং. কললকালেপি হি সত্তা মৰন্তি, অব্বুদপেসিঘনমাসিকদ্ৱেমাসতেমাসচতুমাসপঞ্চমাসদসমাসকালেপি. কুচ্ছিতো নিক্খন্তসমযেপি. ততো পৰং ৱস্সসতস্স অন্তোপি বহিপি মৰন্তিযেৱ. ব্যাধিপি ‘‘ইমিনাৱ ব্যাধিনা সত্তা মৰন্তি, নাঞ্ঞেনা’’তি ৱৱত্থানাভাৱতো অনিমিত্তো. চক্খুৰোগেনাপি হি সত্তা মৰন্তি, সোতৰোগাদীনং অঞ্ঞতৰেনাপি. কালোপি ‘‘ইমস্মিংযেৱ কালে মৰিতব্বং, নাঞ্ঞস্মি’’ন্তি এৱং ৱৱত্থানাভাৱতো অনিমিত্তো. পুব্বণ্হেপি হি সত্তা মৰন্তি, মজ্ঝন্হিকাদীনং অঞ্ঞতৰস্মিম্পি. দেহনিক্খেপনম্পি ‘‘ইধেৱ মীযমানানং দেহেন পতিতব্বং, নাঞ্ঞত্ৰা’’তি এৱং ৱৱত্থানাভাৱতো অনিমিত্তং. অন্তোগামে জাতানং হি বহিগামেপি অত্তভাৱো পততি. বহিগামে জাতানম্পি অন্তোগামে. তথা থলজানং ৱা জলে, জলজানং ৱা থলেতি অনেকপ্পকাৰতো ৱিত্থাৰেতব্বং. গতিপি ‘‘ইতো চুতেন ইধ নিব্বত্তিতব্ব’’ন্তি এৱং ৱৱত্থানাভাৱতো অনিমিত্তা. দেৱলোকতো হি চুতা মনুস্সেসুপি নিব্বত্তন্তি, মনুস্সলোকতো চুতা দেৱলোকাদীনম্পি যত্থ কত্থচি নিব্বত্তন্তীতি এৱং যন্তযুত্তগোণো ৱিয গতিপঞ্চকে লোকো সম্পৰিৱত্ততীতি এৱং অনিমিত্ততো মৰণং অনুস্সৰিতব্বং.

১৭৫. অদ্ধানপৰিচ্ছেদতোতি মনুস্সানং জীৱিতস্স নাম এতৰহি পৰিত্তো অদ্ধা. যো চিৰং জীৱতি, সো ৱস্সসতং, অপ্পং ৱা ভিয্যো. তেনাহ ভগৱা – ‘‘অপ্পমিদং, ভিক্খৱে, মনুস্সানং আযু, গমনীযো সম্পৰাযো, কত্তব্বং কুসলং, চৰিতব্বং ব্ৰহ্মচৰিযং, নত্থি জাতস্স অমৰণং. যো, ভিক্খৱে, চিৰং জীৱতি, সো ৱস্সসতং, অপ্পং ৱা ভিয্যোতি.

অপ্পমাযুমনুস্সানং, হীড়েয্য নং সুপোৰিসো;

চৰেয্যাদিত্তসীসোৱ, নত্থি মচ্চুস্স নাগমোতি. (সং. নি. ১.১৪৫);

অপৰম্পি আহ – ‘‘ভূতপুব্বং, ভিক্খৱে, অৰকো নাম সত্থা অহোসী’’তি সব্বম্পি সত্তহি উপমাহি অলঙ্কতং সুত্তং ৱিত্থাৰেতব্বং.

অপৰম্পি আহ – ‘‘যোচাযং, ভিক্খৱে, ভিক্খু এৱং মৰণস্সতিং ভাৱেতি, অহো ৱতাহং ৰত্তিন্দিৱং জীৱেয্যং, ভগৱতো সাসনং মনসিকৰেয্যং, বহুং ৱত মে কতং অস্সাতি. যোচাযং, ভিক্খৱে, ভিক্খু এৱং মৰণস্সতিং ভাৱেতি, অহো ৱতাহং দিৱসং জীৱেয্যং, ভগৱতো সাসনং মনসিকৰেয্যং, বহুং ৱত মে কতং অস্সাতি. যো চাযং, ভিক্খৱে, ভিক্খু এৱং মৰণস্সতিং ভাৱেতি, অহো ৱতাহং তদন্তৰং জীৱেয্যং, যদন্তৰং একং পিণ্ডপাতং ভুঞ্জামি, ভগৱতো সাসনং মনসিকৰেয্যং, বহুং ৱত মে কতং অস্সাতি. যো চাযং, ভিক্খৱে, ভিক্খু এৱং মৰণস্সতিং ভাৱেতি, অহো ৱতাহং তদন্তৰং জীৱেয্যং, যদন্তৰং চত্তাৰো পঞ্চ আলোপে সঙ্খাদিত্ৱা অজ্ঝোহৰামি, ভগৱতো সাসনং মনসিকৰেয্যং, বহুং ৱত মে কতং অস্সাতি. ইমে ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, ভিক্খূ পমত্তা ৱিহৰন্তি, দন্ধং মৰণস্সতিং ভাৱেন্তি আসৱানং খযায. যো চ খ্ৱাযং, ভিক্খৱে, ভিক্খু এৱং মৰণস্সতিং ভাৱেতি, অহো ৱতাহং তদন্তৰং জীৱেয্যং, যদন্তৰং একং আলোপং সঙ্খাদিত্ৱা অজ্ঝোহৰামি, ভগৱতো সাসনং মনসিকৰেয্যং, বহুং ৱত মে কতং অস্সাতি. যো চাযং, ভিক্খৱে, ভিক্খু এৱং মৰণস্সতিং ভাৱেতি, অহো ৱতাহং তদন্তৰং জীৱেয্যং, যদন্তৰং অস্সসিত্ৱা ৱা পস্সসামি, পস্সসিত্ৱা ৱা অস্সসামি, ভগৱতো সাসনং মনসিকৰেয্যং, বহুং ৱত মে কতং অস্সাতি. ইমে ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, ভিক্খূ অপ্পমত্তা ৱিহৰন্তি, তিক্খং মৰণস্সতিং ভাৱেন্তি আসৱানং খযাযা’’তি (অ. নি. ৬.১৯). এৱং চতুপঞ্চালোপসঙ্খাদনমত্তং অৱিস্সাসিযো পৰিত্তো জীৱিতস্স অদ্ধাতি এৱং অদ্ধানপৰিচ্ছেদতো মৰণং অনুস্সৰিতব্বং.

১৭৬. খণপৰিত্ততোতি পৰমত্থতো হি অতিপৰিত্তো সত্তানং জীৱিতক্খণো একচিত্তপ্পৱত্তিমত্তোযেৱ. যথা নাম ৰথচক্কং পৱত্তমানম্পি একেনেৱ নেমিপ্পদেসেন পৱত্ততি, তিট্ঠমানম্পি একেনেৱ তিট্ঠতি, এৱমেৱ একচিত্তক্খণিকং সত্তানং জীৱিতং. তস্মিং চিত্তে নিৰুদ্ধমত্তে সত্তো নিৰুদ্ধোতি ৱুচ্চতি. যথাহ – ‘‘অতীতে চিত্তক্খণে জীৱিত্থ, ন জীৱতি, ন জীৱিস্সতি. অনাগতে চিত্তক্খণে ন জীৱিত্থ, ন জীৱতি, জীৱিস্সতি. পচ্চুপ্পন্নে চিত্তক্খণে ন জীৱিত্থ, জীৱতি, ন জীৱিস্সতি.

‘‘জীৱিতং অত্তভাৱো চ, সুখদুক্খা চ কেৱলা;

একচিত্তসমাযুত্তা, লহু সো ৱত্ততে খণো.

‘‘যে নিৰুদ্ধা মৰন্তস্স, তিট্ঠমানস্স ৱা ইধ;

সব্বেপি সদিসা খন্ধা, গতা অপ্পটিসন্ধিকা.

‘‘অনিব্বত্তেন ন জাতো, পচ্চুপ্পন্নেন জীৱতি;

চিত্তভঙ্গা মতো লোকো, পঞ্ঞত্তি পৰমত্থিযা’’তি. (মহানি. ৩৯);

এৱং খণপৰিত্ততো মৰণং অনুস্সৰিতব্বং.

১৭৭. ইতি ইমেসং অট্ঠন্নং আকাৰানং অঞ্ঞতৰঞ্ঞতৰেন অনুস্সৰতোপি পুনপ্পুনং মনসিকাৰৱসেন চিত্তং আসেৱনং লভতি, মৰণাৰম্মণা সতি সন্তিট্ঠতি, নীৱৰণানি ৱিক্খম্ভন্তি, ঝানঙ্গানি পাতুভৱন্তি. সভাৱধম্মত্তা পন সংৱেজনীযত্তা চ আৰম্মণস্স অপ্পনং অপ্পত্ৱা উপচাৰপ্পত্তমেৱ ঝানং হোতি. লোকুত্তৰজ্ঝানং পন দুতিযচতুত্থানি চ আৰুপ্পজ্ঝানানি সভাৱধম্মেপি ভাৱনাৱিসেসেন অপ্পনং পাপুণন্তি. ৱিসুদ্ধিভাৱনানুক্কমৱসেন হি লোকুত্তৰং অপ্পনং পাপুণাতি. আৰম্মণাতিক্কমভাৱনাৱসেন আৰুপ্পং. অপ্পনাপত্তস্সেৱ হি ঝানস্স আৰম্মণসমতিক্কমনমত্তং তত্থ হোতি. ইধ পন তদুভযম্পি নত্থি. তস্মা উপচাৰপ্পত্তমেৱ ঝানং হোতি. তদেতং মৰণস্সতিবলেন উপ্পন্নত্তা মৰণস্সতিচ্চেৱ সঙ্খং গচ্ছতি.

ইমঞ্চ পন মৰণস্সতিং অনুযুত্তো ভিক্খু সততং অপ্পমত্তো হোতি, সব্বভৱেসু অনভিৰতিসঞ্ঞং পটিলভতি, জীৱিতনিকন্তিং জহাতি, পাপগৰহী হোতি, অসন্নিধিবহুলো পৰিক্খাৰেসু ৱিগতমলমচ্ছেৰো, অনিচ্চসঞ্ঞা চস্স পৰিচযং গচ্ছতি, তদনুসাৰেনেৱ দুক্খসঞ্ঞা অনত্তসঞ্ঞা চ উপট্ঠাতি. যথা অভাৱিতমৰণা সত্তা সহসা ৱাড়মিগযক্খসপ্পচোৰৱধকাভিভূতা ৱিয মৰণসমযে ভযং সন্তাসং সম্মোহং আপজ্জন্তি, এৱং অনাপজ্জিত্ৱা অভযো অসম্মূড়্হো কালং কৰোতি. সচে দিট্ঠেৱ ধম্মে অমতং নাৰাধেতি, কাযস্স ভেদা সুগতিপৰাযনো হোতি.

তস্মা হৱে অপ্পমাদং, কযিৰাথ সুমেধসো;

এৱং মহানুভাৱায, মৰণস্সতিযা সদাতি.

ইদং মৰণস্সতিযং ৱিত্থাৰকথামুখং.

কাযগতাসতিকথা

১৭৮. ইদানি যং তং অঞ্ঞত্ৰ বুদ্ধুপ্পাদা অপ্পৱত্তপুব্বং সব্বতিত্থিযানং অৱিসযভূতং তেসু তেসু সুত্তন্তেসু ‘‘একধম্মো, ভিক্খৱে, ভাৱিতো বহুলীকতো মহতো সংৱেগায সংৱত্ততি. মহতো অত্থায সংৱত্ততি. মহতো যোগক্খেমায সংৱত্ততি. মহতো সতিসম্পজঞ্ঞায সংৱত্ততি. ঞাণদস্সনপটিলাভায সংৱত্ততি. দিট্ঠধম্মসুখৱিহাৰায সংৱত্ততি. ৱিজ্জাৱিমুত্তিফলসচ্ছিকিৰিযায সংৱত্ততি. কতমো একধম্মো? কাযগতা সতি… (অ. নি. ১.৫৬৩ আদযো). অমতং তে, ভিক্খৱে, পৰিভুঞ্জন্তি, যে কাযগতাসতিং পৰিভুঞ্জন্তি. অমতং তে, ভিক্খৱে, ন পৰিভুঞ্জন্তি, যে কাযগতাসতিং ন পৰিভুঞ্জন্তি. অমতং তেসং, ভিক্খৱে, পৰিভুত্তং… অপৰিভুত্তং… পৰিহীনং… অপৰিহীনং… ৱিৰদ্ধং… অৱিৰদ্ধং, যেসং কাযগতাসতি আৰদ্ধাতি (অ. নি. ১.৬০৩) এৱং ভগৱতা অনেকেহি আকাৰেহি পসংসিত্ৱা ‘‘কথং ভাৱিতা, ভিক্খৱে, কাযগতাসতি কথং বহুলীকতা মহপ্ফলা হোতি মহানিসংসা? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অৰঞ্ঞগতো ৱা’’তিআদিনা (ম. নি. ৩.১৫৪) নযেন আনাপানপব্বং, ইৰিযাপথপব্বং, চতুসম্পজঞ্ঞপব্বং, পটিক্কূলমনসিকাৰপব্বং, ধাতুমনসিকাৰপব্বং, নৱসিৱথিকপব্বানীতি ইমেসং চুদ্দসন্নং পব্বানং ৱসেন কাযগতাসতিকম্মট্ঠানং নিদ্দিট্ঠং, তস্স ভাৱনানিদ্দেসো অনুপ্পত্তো.

তত্থ যস্মা ইৰিযাপথপব্বং চতুসম্পজঞ্ঞপব্বং ধাতুমনসিকাৰপব্বন্তি ইমানি তীণি ৱিপস্সনাৱসেন ৱুত্তানি. নৱ সিৱথিকপব্বানি ৱিপস্সনাঞাণেসুযেৱ আদীনৱানুপস্সনাৱসেন ৱুত্তানি. যাপি চেত্থ উদ্ধুমাতকাদীসু সমাধিভাৱনা ইজ্ঝেয্য, সা অসুভনিদ্দেসে পকাসিতাযেৱ. আনাপানপব্বং পন পটিক্কূলমনসিকাৰপব্বঞ্চ ইমানেৱেত্থ দ্ৱে সমাধিৱসেন ৱুত্তানি. তেসু আনাপানপব্বং আনাপানস্সতিৱসেন ৱিসুং কম্মট্ঠানংযেৱ. যং পনেতং ‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ভিক্খু ইমমেৱ কাযং উদ্ধং পাদতলা অধো কেসমত্থকা তচপৰিযন্তং পূৰং নানপ্পকাৰস্স অসুচিনো পচ্চৱেক্খতি. অত্থি ইমস্মিং কাযে কেসা লোমা…পে… মুত্ত’’ন্তি (ম. নি. ৩.১৫৪) এৱং মত্থলুঙ্গং অট্ঠিমিঞ্জেন সঙ্গহেত্ৱা পটিক্কূলমনসিকাৰৱসেন দেসিতং দ্ৱত্তিংসাকাৰকম্মট্ঠানং, ইদমিধ কাযগতাসতীতি অধিপ্পেতং.

১৭৯. তত্থাযং পাড়িৱণ্ণনাপুব্বঙ্গমো ভাৱনানিদ্দেসো. ইমমেৱ কাযন্তি ইমং চতুমহাভূতিকং পূতিকাযং. উদ্ধং পাদতলাতি পাদতলতো উপৰি. অধো কেসমত্থকাতি কেসগ্গতো হেট্ঠা. তচপৰিযন্তন্তি তিৰিযং তচপৰিচ্ছিন্নং. পূৰং নানপ্পকাৰস্স অসুচিনো পচ্চৱেক্খতীতি নানপ্পকাৰকেসাদিঅসুচিভৰিতো অযং কাযোতি পস্সতি. কথং? অত্থি ইমস্মিং কাযে কেসা…পে… মুত্তন্তি.

তত্থ অত্থীতি সংৱিজ্জন্তি. ইমস্মিন্তি য্ৱাযং উদ্ধং পাদতলা অধো কেসমত্থকা তচপৰিযন্তো পূৰো নানপ্পকাৰস্স অসুচিনোতি ৱুচ্চতি, তস্মিং. কাযেতি সৰীৰে. সৰীৰং হি অসুচিসঞ্চযতো কুচ্ছিতানং কেসাদীনঞ্চেৱ চক্খুৰোগাদীনঞ্চ ৰোগসতানং আযভূততো কাযোতি ৱুচ্চতি. কেসা লোমাতি এতে কেসাদযো দ্ৱত্তিংসাকাৰা. তত্থ অত্থি ইমস্মিং কাযে কেসা, অত্থি ইমস্মিং কাযে লোমাতি এৱং সম্বন্ধো ৱেদিতব্বো.

ইমস্মিং হি পাদতলা পট্ঠায উপৰি, কেসমত্থকা পট্ঠায হেট্ঠা, তচতো পট্ঠায পৰিতোতি এত্তকে ব্যামমত্তে কড়েৱৰে সব্বাকাৰেনপি ৱিচিনন্তো ন কোচি কিঞ্চি মুত্তং ৱা মণিং ৱা ৱেড়ুৰিযং ৱা অগৰুং ৱা কুঙ্কুমং ৱা কপ্পূৰং ৱা ৱাসচুণ্ণাদিং ৱা অণুমত্তম্পি সুচিভাৱং পস্সতি, অথ খো পৰমদুগ্গন্ধজেগুচ্ছং অসিৰিকদস্সনং নানপ্পকাৰং কেসলোমাদিভেদং অসুচিংযেৱ পস্সতি. তেন ৱুত্তং ‘‘অত্থি ইমস্মিং কাযে কেসা লোমা…পে… মুত্ত’’ন্তি. অযমেত্থ পদসম্বন্ধতো ৱণ্ণনা.

১৮০. ইমং পন কম্মট্ঠানং ভাৱেতুকামেন আদিকম্মিকেন কুলপুত্তেন ৱুত্তপ্পকাৰং কল্যাণমিত্তং উপসঙ্কমিত্ৱা ইদং কম্মট্ঠানং গহেতব্বং. তেনাপিস্স কম্মট্ঠানং কথেন্তেন সত্তধা উগ্গহকোসল্লং দসধা চ মনসিকাৰকোসল্লং আচিক্খিতব্বং. তত্থ ৱচসা মনসা ৱণ্ণতো সণ্ঠানতো দিসতো ওকাসতো পৰিচ্ছেদতোতি এৱং সত্তধা উগ্গহকোসল্লং আচিক্খিতব্বং.

ইমস্মিং হি পটিক্কূলমনসিকাৰকম্মট্ঠানে যোপি তিপিটকো হোতি, তেনাপি মনসিকাৰকালে পঠমং ৱাচায সজ্ঝাযো কাতব্বো. একচ্চস্স হি সজ্ঝাযং কৰোন্তস্সেৱ কম্মট্ঠানং পাকটং হোতি মলযৱাসী মহাদেৱত্থেৰস্স সন্তিকে উগ্গহিতকম্মট্ঠানানং দ্ৱিন্নং থেৰানং ৱিয. থেৰো কিৰ তেহি কম্মট্ঠানং যাচিতো চত্তাৰো মাসে ইমংযেৱ সজ্ঝাযং কৰোথাতি দ্ৱত্তিংসাকাৰপাড়িং অদাসি. তে কিঞ্চাপি নেসং দ্ৱে তযো নিকাযা পগুণা, পদক্খিণগ্গাহিতায পন চত্তাৰো মাসে দ্ৱত্তিংসাকাৰং সজ্ঝাযন্তাৱ সোতাপন্না অহেসুং. তস্মা কম্মট্ঠানং কথেন্তেন আচৰিযেন অন্তেৱাসিকো ৱত্তব্বো ‘‘পঠমং তাৱ ৱাচায সজ্ঝাযং কৰোহী’’তি.

কৰোন্তেন চ তচপঞ্চকাদীনি পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা অনুলোমপটিলোমৱসেন সজ্ঝাযো কাতব্বো. কেসা লোমা নখা দন্তা তচোতি হি ৱত্ৱা পুন পটিলোমতো তচো দন্তা নখা লোমা কেসাতি ৱত্তব্বং.

তদনন্তৰং ৱক্কপঞ্চকে মংসং ন্হাৰু অট্ঠি অট্ঠিমিঞ্জং ৱক্কন্তি ৱত্ৱা পুন পটিলোমতো ৱক্কং অট্ঠিমিঞ্জং অট্ঠি ন্হাৰু মংসং, তচো দন্তা নখা লোমা কেসাতি ৱত্তব্বং.

ততো পপ্ফাসপঞ্চকে হদযং যকনং কিলোমকং পিহকং পপ্ফাসন্তি ৱত্ৱা পুন পটিলোমতো পপ্ফাসং পিহকং কিলোমকং যকনং হদযং, ৱক্কং অট্ঠিমিঞ্জং অট্ঠি ন্হাৰু মংসং, তচো দন্তা নখা লোমা কেসাতি ৱত্তব্বং.

ততো মত্থলুঙ্গপঞ্চকে অন্তং অন্তগুণং উদৰিযং কৰীসং মত্থলুঙ্গন্তি ৱত্ৱা পুন পটিলোমতো মত্থলুঙ্গং কৰীসং উদৰিযং অন্তগুণং অন্তং, পপ্ফাসং পিহকং কিলোমকং যকনং হদযং, ৱক্কং অট্ঠিমিঞ্জং অট্ঠি ন্হাৰু মংসং, তচো দন্তা নখা লোমা কেসাতি ৱত্তব্বং.

ততো মেদছক্কে পিত্তং সেম্হং পুব্বো লোহিতং সেদো মেদোতি ৱত্ৱা পুন পটিলোমতো মেদো সেদো লোহিতং পুব্বো সেম্হং পিত্তং, মত্থলুঙ্গং কৰীসং উদৰিযং অন্তগুণং অন্তং, পপ্ফাসং পিহকং কিলোমকং যকনং হদযং, ৱক্কং অট্ঠিমিঞ্জং অট্ঠি ন্হাৰু মংসং, তচো দন্তা নখা লোমা কেসাতি ৱত্তব্বং.

ততো মুত্তছক্কে অস্সু ৱসা খেড়ো সিঙ্ঘাণিকা লসিকা মুত্তন্তি ৱত্ৱা পুন পটিলোমতো মুত্তং লসিকা সিঙ্ঘাণিকা খেড়ো ৱসা অস্সু, মেদো সেদো লোহিতং পুব্বো সেম্হং পিত্তং, মত্থলুঙ্গং কৰীসং উদৰিযং অন্তগুণং অন্তং, পপ্ফাসং পিহকং কিলোমকং যকনং হদযং, ৱক্কং অট্ঠিমিঞ্জং অট্ঠি ন্হাৰু মংসং, তচো দন্তা নখা লোমা কেসাতি ৱত্তব্বং.

এৱং কালসতং কালসহস্সং কালসতসহস্সম্পি ৱাচায সজ্ঝাযো কাতব্বো. ৱচসা সজ্ঝাযেন হি কম্মট্ঠানতন্তি পগুণা হোতি, ন ইতো চিতো চ চিত্তং ৱিধাৱতি. কোট্ঠাসা পাকটা হোন্তি, হত্থসঙ্খলিকা ৱিয ৱতিপাদপন্তি ৱিয চ খাযন্তি.

যথা পন ৱচসা, তথেৱ মনসাপি সজ্ঝাযো কাতব্বো. ৱচসা সজ্ঝাযো হি মনসা সজ্ঝাযস্স পচ্চযো হোতি. মনসা সজ্ঝাযো লক্খণপটিৱেধস্স পচ্চযো হোতি.

ৱণ্ণতোতি কেসাদীনং ৱণ্ণো ৱৱত্থপেতব্বো.

সণ্ঠানতোতি তেসঞ্ঞেৱ সণ্ঠানং ৱৱত্থপেতব্বং.

দিসতোতি ইমস্মিং হি সৰীৰে নাভিতো উদ্ধং উপৰিমদিসা, অধো হেট্ঠিমদিসা, তস্মা অযং কোট্ঠাসো ইমিস্সা নাম দিসাযাতি দিসা ৱৱত্থপেতব্বা.

ওকাসতোতি অযং কোট্ঠাসো ইমস্মিং নাম ওকাসে পতিট্ঠিতোতি এৱং তস্স তস্স ওকাসো ৱৱত্থপেতব্বো.

পৰিচ্ছেদতোতি সভাগপৰিচ্ছেদো ৱিসভাগপৰিচ্ছেদোতি দ্ৱে পৰিচ্ছেদা. তত্থ অযং কোট্ঠাসো হেট্ঠা চ উপৰি চ তিৰিযঞ্চ ইমিনা নাম পৰিচ্ছিন্নোতি এৱং সভাগপৰিচ্ছেদো ৱেদিতব্বো. কেসা ন লোমা, লোমাপি ন কেসাতি এৱং অমিস্সকতাৱসেন ৱিসভাগপৰিচ্ছেদো ৱেদিতব্বো.

এৱং সত্তধা উগ্গহকোসল্লং আচিক্খন্তেন পন ইদং কম্মট্ঠানং অসুকস্মিং সুত্তে পটিক্কূলৱসেন কথিতং, অসুকস্মিং ধাতুৱসেনাতি ঞত্ৱা আচিক্খিতব্বং. ইদঞ্হি মহাসতিপট্ঠানে (দী. নি. ২.৩৭৭) পটিক্কূলৱসেনেৱ কথিতং. মহাহত্থিপদোপম(ম. নি. ১.৩০০ আদযো) মহাৰাহুলোৱাদ(ম. নি. ২.১১৩ আদযো) ধাতুৱিভঙ্গেসু(ম. নি. ৩.৩৪২ আদযো) ধাতুৱসেন কথিতং. কাযগতাসতিসুত্তে (ম. নি. ৩.১৫৩) পন যস্স ৱণ্ণতো উপট্ঠাতি, তং সন্ধায চত্তাৰি ঝানানি ৱিভত্তানি. তত্থ ধাতুৱসেন কথিতং ৱিপস্সনাকম্মট্ঠানং হোতি. পটিক্কূলৱসেন কথিতং সমথকম্মট্ঠানং. তদেতং ইধ সমথকম্মট্ঠানমেৱাতি.

১৮১. এৱং সত্তধা উগ্গহকোসল্লং আচিক্খিত্ৱা অনুপুব্বতো, নাতিসীঘতো, নাতিসণিকতো, ৱিক্খেপপটিবাহনতো, পণ্ণত্তিসমতিক্কমনতো, অনুপুব্বমুঞ্চনতো, অপ্পনাতো, তযো চ সুত্তন্তাতি এৱং দসধা মনসিকাৰকোসল্লং আচিক্খিতব্বং. তত্থ অনুপুব্বতোতি ইদঞ্হি সজ্ঝাযকৰণতো পট্ঠায অনুপটিপাটিযা মনসিকাতব্বং, ন একন্তৰিকায. একন্তৰিকায হি মনসিকৰোন্তো যথা নাম অকুসলো পুৰিসো দ্ৱত্তিংসপদং নিস্সেণিং একন্তৰিকায আৰোহন্তো কিলন্তকাযো পততি, ন আৰোহনং সম্পাদেতি, এৱমেৱ ভাৱনাসম্পত্তিৱসেন অধিগন্তব্বস্স অস্সাদস্স অনধিগমা কিলন্তচিত্তো পততি, ন ভাৱনং সম্পাদেতি.

অনুপুব্বতো মনসিকৰোন্তেনাপি চ নাতিসীঘতো মনসিকাতব্বং. অতিসীঘতো মনসিকৰোতো হি যথা নাম তিযোজনমগ্গং পটিপজ্জিত্ৱা ওক্কমনৱিস্সজ্জনং অসল্লক্খেত্ৱা সীঘেন জৱেন সতক্খত্তুম্পি গমনাগমনং কৰোতো পুৰিসস্স কিঞ্চাপি অদ্ধানং পৰিক্খযং গচ্ছতি, অথ খো পুচ্ছিত্ৱাৱ গন্তব্বং হোতি, এৱমেৱ কেৱলং কম্মট্ঠানং পৰিযোসানং পাপুণাতি, অৱিভূতং পন হোতি, ন ৱিসেসং আৱহতি, তস্মা নাতিসীঘতো মনসিকাতব্বং.

যথা চ নাতিসীঘতো, এৱং নাতিসণিকতোপি. অতিসণিকতো মনসিকৰোতো হি যথা নাম তদহেৱ তিযোজনমগ্গং গন্তুকামস্স পুৰিসস্স অন্তৰামগ্গে ৰুক্খপব্বততড়াকাদীসু ৱিলম্বমানস্স মগ্গো পৰিক্খযং ন গচ্ছতি, দ্ৱীহতীহেন পৰিযোসাপেতব্বো হোতি, এৱমেৱ কম্মট্ঠানং পৰিযোসানং ন গচ্ছতি, ৱিসেসাধিগমস্স পচ্চযো ন হোতি.

ৱিক্খেপপটিবাহনতোতি কম্মট্ঠানং ৱিস্সজ্জেত্ৱা বহিদ্ধা পুথুত্তাৰম্মণে চেতসো ৱিক্খেপো পটিবাহিতব্বো. অপ্পটিবাহতো হি যথা নাম একপদিকং পপাতমগ্গং পটিপন্নস্স পুৰিসস্স অক্কমনপদং অসল্লক্খেত্ৱা ইতো চিতো চ ৱিলোকযতো পদৱাৰো ৱিৰজ্ঝতি, ততো সতপোৰিসে পপাতে পতিতব্বং হোতি, এৱমেৱ বহিদ্ধা ৱিক্খেপে সতি কম্মট্ঠানং পৰিহাযতি পৰিধংসতি. তস্মা ৱিক্খেপপটিবাহনতো মনসিকাতব্বং.

পণ্ণত্তিসমতিক্কমনতোতি যাযং কেসা লোমাতিআদিকা পণ্ণত্তি, তং অতিক্কমিত্ৱা পটিক্কূলন্তি চিত্তং ঠপেতব্বং. যথা হি উদকদুল্লভকালে মনুস্সা অৰঞ্ঞে উদপানং দিস্ৱা তত্থ তালপণ্ণাদিকং কিঞ্চিদেৱ সঞ্ঞাণং বন্ধিত্ৱা তেন সঞ্ঞাণেন আগন্ত্ৱা ন্হাযন্তি চেৱ পিৱন্তি চ. যদা পন নেসং অভিণ্হসঞ্চাৰেন আগতাগতপদং পাকটং হোতি, তদা সঞ্ঞাণেন কিচ্চং ন হোতি, ইচ্ছিতিচ্ছিতক্খণে গন্ত্ৱা ন্হাযন্তি চেৱ পিৱন্তি চ, এৱমেৱ পুব্বভাগে কেসা লোমাতিপণ্ণত্তিৱসেন মনসিকৰোতো পটিক্কূলভাৱো পাকটো হোতি. অথ কেসা লোমাতিপণ্ণত্তিং সমতিক্কমিত্ৱা পটিক্কূলভাৱেযেৱ চিত্তং ঠপেতব্বং.

অনুপুব্বমুঞ্চনতোতি যো যো কোট্ঠাসো ন উপট্ঠাতি, তং তং মুঞ্চন্তেন অনুপুব্বমুঞ্চনতো মনসিকাতব্বং. আদিকম্মিকস্স হি কেসাতি মনসিকৰোতো মনসিকাৰো গন্ত্ৱা মুত্তন্তি ইমং পৰিযোসানকোট্ঠাসমেৱ আহচ্চ তিট্ঠতি. মুত্তন্তি চ মনসিকৰোতো মনসিকাৰো গন্ত্ৱা কেসাতি ইমং আদিকোট্ঠাসমেৱ আহচ্চ তিট্ঠতি. অথস্স মনসিকৰোতো মনসিকৰোতো কেচি কোট্ঠাসা উপট্ঠহন্তি, কেচি ন উপট্ঠহন্তি. তেন যে যে উপট্ঠহন্তি, তেসু তেসু তাৱ কম্মং কাতব্বং. যাৱ দ্ৱীসু উপট্ঠিতেসু তেসম্পি একো সুট্ঠুতৰং উপট্ঠহতি, এৱং উপট্ঠিতং পন তমেৱ পুনপ্পুনং মনসিকৰোন্তেন অপ্পনা উপ্পাদেতব্বা.

তত্ৰাযং উপমা – যথা হি দ্ৱত্তিংসতালকে তালৱনে ৱসন্তং মক্কটং গহেতুকামো লুদ্দো আদিম্হি ঠিততালস্স পণ্ণং সৰেন ৱিজ্ঝিত্ৱা উক্কুট্ঠিং কৰেয্য, অথ খো সো মক্কটো পটিপাটিযা তস্মিং তস্মিং তালে পতিত্ৱা পৰিযন্ততালমেৱ গচ্ছেয্য, তত্থপি গন্ত্ৱা লুদ্দেন তথেৱ কতে পুন তেনেৱ নযেন আদিতালং আগচ্ছেয্য, সো এৱং পুনপ্পুনং পৰিপাতিযমানো উক্কুট্ঠুক্কুট্ঠিট্ঠানেযেৱ উট্ঠহিত্ৱা অনুক্কমেন একস্মিং তালে নিপতিত্ৱা তস্স ৱেমজ্ঝে মকুড়তালপণ্ণসূচিং দড়্হং গহেত্ৱা ৱিজ্ঝিযমানোপি ন উট্ঠহেয্য, এৱংসম্পদমিদং দট্ঠব্বং.

তত্ৰিদং ওপম্মসংসন্দনং – যথা হি তালৱনে দ্ৱত্তিংসতালা, এৱং ইমস্মিং কাযে দ্ৱত্তিংসকোট্ঠাসা. মক্কটো ৱিয চিত্তং. লুদ্দো ৱিয যোগাৱচৰো. মক্কটস্স দ্ৱত্তিংসতালকে তালৱনে নিৱাসো ৱিয যোগিনো চিত্তস্স দ্ৱত্তিংসকোট্ঠাসকে কাযে আৰম্মণৱসেন অনুসঞ্চৰণং. লুদ্দেন আদিম্হি ঠিততালস্স পণ্ণং সৰেন ৱিজ্ঝিত্ৱা উক্কুট্ঠিযা কতায মক্কটস্স তস্মিং তস্মিং তালে পতিত্ৱা পৰিযন্ততালগমনং ৱিয যোগিনো কেসাতি মনসিকাৰে আৰদ্ধে পটিপাটিযা গন্ত্ৱা পৰিযোসানকোট্ঠাসেযেৱ চিত্তস্স সণ্ঠানং. পুন পচ্চাগমনেপি এসেৱ নযো. পুনপ্পুনং পৰিপাতিযমানস্স মক্কটস্স উক্কুট্ঠুক্কুট্ঠিট্ঠানে উট্ঠানং ৱিয পুনপ্পুনং মনসিকৰোতো কেসুচি কেসুচি উপট্ঠিতেসু অনুপট্ঠহন্তে ৱিস্সজ্জেত্ৱা উপট্ঠিতেসু পৰিকম্মকৰণং. অনুক্কমেন একস্মিং তালে নিপতিত্ৱা তস্স মজ্ঝে মকুড়তালপণ্ণসূচিং দড়্হং গহেত্ৱা ৱিজ্ঝিযমানস্সপি অনুট্ঠানং ৱিয অৱসানে দ্ৱীসু উপট্ঠিতেসু যো সুট্ঠুতৰং উপট্ঠাতি, তমেৱ পুনপ্পুনং মনসিকৰিত্ৱা অপ্পনায উপ্পাদনং.

অপৰাপি উপমা – যথা নাম পিণ্ডপাতিকো ভিক্খু দ্ৱত্তিংসকুলং গামং উপনিস্সায ৱসন্তো পঠমগেহেযেৱ দ্ৱে ভিক্খা লভিত্ৱা পৰতো একং ৱিস্সজ্জেয্য. পুনদিৱসে তিস্সো লভিত্ৱা পৰতো দ্ৱে ৱিস্সজ্জেয্য. ততিযদিৱসে আদিম্হিযেৱ পত্তপূৰং লভিত্ৱা আসনসালং গন্ত্ৱা পৰিভুঞ্জেয্য. এৱংসম্পদমিদং দট্ঠব্বং. দ্ৱত্তিংসকুলগামো ৱিয হি দ্ৱত্তিংসাকাৰো. পিণ্ডপাতিকো ৱিয যোগাৱচৰো. তস্স তং গামং উপনিস্সায ৱাসো ৱিয যোগিনো দ্ৱত্তিংসাকাৰে পৰিকম্মকৰণং. পঠমগেহে দ্ৱে ভিক্খা লভিত্ৱা পৰতো একিস্সা ৱিস্সজ্জনং ৱিয দুতিযদিৱসে তিস্সো লভিত্ৱা পৰতো দ্ৱিন্নং ৱিস্সজ্জনং ৱিয চ মনসিকৰোতো মনসিকৰোতো অনুপট্ঠহন্তে ৱিস্সজ্জেত্ৱা উপট্ঠিতেসু যাৱ কোট্ঠাসদ্ৱযে পৰিকম্মকৰণং. ততিযদিৱসে আদিম্হিযেৱ পত্তপূৰং লভিত্ৱা আসনসালাযং নিসীদিত্ৱা পৰিভোগো ৱিয দ্ৱীসু যো সুট্ঠুতৰং উপট্ঠাতি, তমেৱ পুনপ্পুনং মনসিকৰিত্ৱা অপ্পনায উপ্পাদনং.

অপ্পনাতোতি অপ্পনাকোট্ঠাসতো কেসাদীসু একেকস্মিং কোট্ঠাসে অপ্পনা হোতীতি ৱেদিতব্বাতি অযমেৱেত্থ অধিপ্পাযো.

তযো চ সুত্তন্তাতি অধিচিত্তং, সীতিভাৱো, বোজ্ঝঙ্গকোসল্লন্তি ইমে তযো সুত্তন্তা ৱীৰিযসমাধিযোজনত্থং ৱেদিতব্বাতি অযমেত্থ অধিপ্পাযো. তত্থ –

‘‘অধিচিত্তমনুযুত্তেন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনা তীণি নিমিত্তানি কালেনকালং মনসিকাতব্বানি. কালেনকালং সমাধিনিমিত্তং মনসিকাতব্বং. কালেনকালং পগ্গহনিমিত্তং মনসিকাতব্বং. কালেনকালং উপেক্খানিমিত্তং মনসিকাতব্বং. সচে, ভিক্খৱে, অধিচিত্তমনুযুত্তো ভিক্খু একন্তং সমাধিনিমিত্তঞ্ঞেৱ মনসিকৰেয্য, ঠানং তং চিত্তং কোসজ্জায সংৱত্তেয্য. সচে, ভিক্খৱে, অধিচিত্তমনুযুত্তো ভিক্খু একন্তং পগ্গহনিমিত্তঞ্ঞেৱ মনসিকৰেয্য, ঠানং তং চিত্তং উদ্ধচ্চায সংৱত্তেয্য. সচে, ভিক্খৱে, অধিচিত্তমনুযুত্তো ভিক্খু একন্তং উপেক্খানিমিত্তঞ্ঞেৱ মনসিকৰেয্য, ঠানং তং চিত্তং ন সম্মা সমাধিযেয্য আসৱানং খযায. যতো চ খো, ভিক্খৱে, অধিচিত্তমনুযুত্তো ভিক্খু কালেনকালং সমাধিনিমিত্তং পগ্গহনিমিত্তং উপেক্খানিমিত্তং মনসিকৰোতি, তং হোতি চিত্তং মুদুঞ্চ কম্মঞ্ঞঞ্চ পভস্সৰঞ্চ, ন চ পভঙ্গু, সম্মা সমাধিযতি আসৱানং খযায.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, সুৱণ্ণকাৰো ৱা সুৱণ্ণকাৰন্তেৱাসী ৱা উক্কং বন্ধতি, উক্কং বন্ধিত্ৱা উক্কামুখং আলিম্পেতি, উক্কামুখং আলিম্পেত্ৱা সণ্ডাসেন জাতৰূপং গহেত্ৱা উক্কামুখে পক্খিপিত্ৱা কালেনকালং অভিধমতি, কালেনকালং উদকেন পৰিপ্ফোসেতি, কালেনকালং অজ্ঝুপেক্খতি. সচে, ভিক্খৱে, সুৱণ্ণকাৰো ৱা সুৱণ্ণকাৰন্তেৱাসী ৱা তং জাতৰূপং একন্তং অভিধমেয্য, ঠানং তং জাতৰূপং ডহেয্য. সচে, ভিক্খৱে, সুৱণ্ণকাৰো ৱা সুৱণ্ণকাৰন্তেৱাসী ৱা তং জাতৰূপং একন্তং উদকেন পৰিপ্ফোসেয্য, ঠানং তং জাতৰূপং নিব্বাযেয্য. সচে, ভিক্খৱে, সুৱণ্ণকাৰো ৱা সুৱণ্ণকাৰন্তেৱাসী ৱা তং জাতৰূপং একন্তং অজ্ঝুপেক্খেয্য, ঠানং তং জাতৰূপং ন সম্মা পৰিপাকং গচ্ছেয্য. যতো চ খো, ভিক্খৱে, সুৱণ্ণকাৰো ৱা সুৱণ্ণকাৰন্তেৱাসী ৱা তং জাতৰূপং কালেনকালং অভিধমতি, কালেনকালং উদকেন পৰিপ্ফোসেতি, কালেনকালং অজ্ঝুপেক্খতি, তং হোতি জাতৰূপং মুদুঞ্চ কম্মঞ্ঞঞ্চ পভস্সৰঞ্চ, ন চ পভঙ্গু, সম্মা উপেতি কম্মায. যস্সা যস্সা চ পিড়ন্ধনৱিকতিযা আকঙ্খতি যদি পটিকায যদি কুণ্ডলায যদি গীৱেয্যায যদি সুৱণ্ণমালায, তঞ্চস্স অত্থং অনুভোতি.

‘‘এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, অধিচিত্তমনুযুত্তেন…পে… সমাধিযতি আসৱানং খযায. যস্স যস্স চ অভিঞ্ঞা সচ্ছি কৰণীযস্স ধম্মস্স চিত্তং অভিনিন্নামেতি অভিঞ্ঞা সচ্ছি কিৰিযায, তত্ৰ তত্ৰেৱ সক্খিভব্বতং পাপুণাতি সতি সতি আযতনে’’তি (অ. নি. ৩.১০৩).

ইদং সুত্তং অধিচিত্তন্তি ৱেদিতব্বং.

‘‘ছহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু ভব্বো অনুত্তৰং সীতিভাৱং সচ্ছিকাতুং. কতমেহি ছহি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু যস্মিং সমযে চিত্তং নিগ্গহেতব্বং, তস্মিং সমযে চিত্তং নিগ্গণ্হাতি. যস্মিং সমযে চিত্তং পগ্গহেতব্বং, তস্মিং সমযে চিত্তং পগ্গণ্হাতি. যস্মিং সমযে চিত্তং সম্পহংসিতব্বং, তস্মিং সমযে চিত্তং সম্পহংসেতি. যস্মিং সমযে চিত্তং অজ্ঝুপেক্খিতব্বং, তস্মিং সমযে চিত্তং অজ্ঝুপেক্খতি. পণীতাধিমুত্তিকো চ হোতি নিব্বানাভিৰতো. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, ছহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু ভব্বো অনুত্তৰং সীতিভাৱং সচ্ছিকাতু’’ন্তি (অ. নি. ৬.৮৫).

ইদং সুত্তং অনুত্তৰং সীতিভাৱোতি ৱেদিতব্বং.

বোজ্ঝঙ্গকোসল্লং ‘‘পন এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, যস্মিং সমযে লীনং চিত্তং হোতি, অকালো তস্মিং সমযে পস্সদ্ধিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স ভাৱনাযা’’তি (সং. নি. ৫.২৩৪) অপ্পনাকোসল্লকথাযং দস্সিতমেৱ.

ইতি ইদং সত্তৱিধং উগ্গহকোসল্লং সুগ্গহিতং কত্ৱা ইদঞ্চ দসৱিধং মনসিকাৰকোসল্লং সুট্ঠু ৱৱত্থপেত্ৱা তেন যোগিনা উভযকোসল্লৱসেন কম্মট্ঠানং সাধুকং উগ্গহেতব্বং. সচে পনস্স আচৰিযেন সদ্ধিং একৱিহাৰেযেৱ ফাসু হোতি, এৱং ৱিত্থাৰেন অকথাপেত্ৱা কম্মট্ঠানং সুট্ঠু ৱৱত্থপেত্ৱা কম্মট্ঠানং অনুযুজ্জন্তেন ৱিসেসং লভিত্ৱা উপৰূপৰি কথাপেতব্বং. অঞ্ঞত্থ ৱসিতুকামেন যথাৱুত্তেন ৱিধিনা ৱিত্থাৰতো কথাপেত্ৱা পুনপ্পুনং পৰিৱত্তেত্ৱা সব্বং গণ্ঠিট্ঠানং ছিন্দিত্ৱা পথৱীকসিণনিদ্দেসে ৱুত্তনযেনেৱ অননুৰূপং সেনাসনং পহায অনুৰূপে ৱিহাৰে ৱসন্তেন খুদ্দকপলিবোধুপচ্ছেদং কত্ৱা পটিক্কূলমনসিকাৰে পৰিকম্মং কাতব্বং.

কৰোন্তেন পন কেসেসু তাৱ নিমিত্তং গহেতব্বং. কথং? একং ৱা দ্ৱে ৱা কেসে লুঞ্চিত্ৱা হত্থতলে ঠপেত্ৱা ৱণ্ণো তাৱ ৱৱত্থপেতব্বো. ছিন্নট্ঠানেপি কেসে ওলোকেতুং ৱট্টতি. উদকপত্তে ৱা যাগুপত্তে ৱা ওলোকেতুম্পি ৱট্টতিযেৱ. কাড়ককালে দিস্ৱা কাড়কাতি মনসিকাতব্বা. সেতকালে সেতাতি. মিস্সককালে পন উস্সদৱসেন মনসিকাতব্বা হোন্তি. যথা চ কেসেসু, এৱং সকলেপি তচপঞ্চকে দিস্ৱাৱ নিমিত্তং গহেতব্বং.

কোট্ঠাসৱৱত্থাপনকথা

১৮২. এৱং নিমিত্তং গহেত্ৱা সব্বকোট্ঠাসে ৱণ্ণসণ্ঠানদিসোকাসপৰিচ্ছেদৱসেন ৱৱত্থপেত্ৱা ৱণ্ণসণ্ঠানগন্ধআসযোকাসৱসেন পঞ্চধা পটিক্কূলতো ৱৱত্থপেতব্বা.

তত্ৰাযং সব্বকোট্ঠাসেসু অনুপুব্বকথা. কেসা তাৱ পকতিৱণ্ণেন কাড়কা অদ্দাৰিট্ঠকৱণ্ণা. সণ্ঠানতো দীঘৱট্টলিকা তুলাদণ্ডসণ্ঠানা. দিসতো উপৰিমদিসায জাতা. ওকাসতো উভোসু পস্সেসু কণ্ণচূড়িকাহি, পুৰতো নলাটন্তেন, পচ্ছতো গলৱাটকেন পৰিচ্ছিন্না. সীসকটাহৱেঠনং অল্লচম্মং কেসানং ওকাসো. পৰিচ্ছেদতো কেসা সীসৱেঠনচম্মে ৱীহগ্গমত্তং পৱিসিত্ৱা পতিট্ঠিতেন হেট্ঠা অত্তনো মূলতলেন, উপৰি আকাসেন, তিৰিযং অঞ্ঞমঞ্ঞেন পৰিচ্ছিন্না, দ্ৱে কেসা একতো নত্থীতি অযং সভাগপৰিচ্ছেদো. কেসা ন লোমা, লোমা ন কেসাতি এৱং অৱসেসএকতিংসকোট্ঠাসেহি অমিস্সীকতা কেসা নাম পাটিযেক্কো এককোট্ঠাসোতি অযং ৱিসভাগপৰিচ্ছেদো. ইদং কেসানং ৱণ্ণাদিতো ৱৱত্থাপনং.

১৮৩. ইদং পন নেসং ৱণ্ণাদিৱসেন পঞ্চধা পটিক্কূলতো ৱৱত্থাপনং. কেসা নামেতে ৱণ্ণতোপি পটিক্কূলা. সণ্ঠানতোপি গন্ধতোপি আসযতোপি ওকাসতোপি পটিক্কূলা.

মনুঞ্ঞেপি হি যাগুপত্তে ৱা ভত্তপত্তে ৱা কেসৱণ্ণং কিঞ্চি দিস্ৱা কেসমিস্সকমিদং হৰথ নন্তি জিগুচ্ছন্তি. এৱং কেসা ৱণ্ণতো পটিক্কূলা. ৰত্তিং ভুঞ্জন্তাপি কেসসণ্ঠানং অক্কৱাকং ৱা মকচিৱাকং ৱা ছুপিত্ৱাপি তথেৱ জিগুচ্ছন্তি. এৱং সণ্ঠানতো পটিক্কূলা.

তেলমক্খনপুপ্ফধূপাদি সঙ্খাৰৱিৰহিতানঞ্চ কেসানং গন্ধো পৰমজেগুচ্ছো হোতি. ততো জেগুচ্ছতৰো অগ্গিম্হি পক্খিত্তানং. কেসা হি ৱণ্ণসণ্ঠানতো অপ্পটিক্কূলাপি সিযুং, গন্ধেন পন পটিক্কূলাযেৱ. যথা হি দহৰস্স কুমাৰস্স ৱচ্চং ৱণ্ণতো হলিদ্দিৱণ্ণং, সণ্ঠানতোপি হলিদ্দিপিণ্ডসণ্ঠানং. সঙ্কাৰট্ঠানে ছড্ডিতঞ্চ উদ্ধুমাতককাড়সুনখসৰীৰং ৱণ্ণতো তালপক্কৱণ্ণং. সণ্ঠানতো ৱট্টেত্ৱা ৱিস্সট্ঠমুদিঙ্গসণ্ঠানং. দাঠাপিস্স সুমনমকুড়সদিসাতি উভযম্পি ৱণ্ণসণ্ঠানতো সিযা অপ্পটিক্কূলং গন্ধেন পন পটিক্কূলমেৱ. এৱং কেসাপি সিযুং ৱণ্ণসণ্ঠানতো অপ্পটিক্কূলা গন্ধেন পন পটিক্কূলাযেৱাতি.

যথা পন অসুচিট্ঠানে গামনিস্সন্দেন জাতানি সূপেয্যপণ্ণানি নাগৰিকমনুস্সানং জেগুচ্ছানি হোন্তি অপৰিভোগানি, এৱং কেসাপি পুব্বলোহিতমুত্তকৰীসপিত্তসেম্হাদিনিস্সন্দেন জাতত্তা জেগুচ্ছাতি ইদং নেসং আসযতো পাটিক্কুল্যং.

ইমে চ কেসা নাম গূথৰাসিম্হি উট্ঠিতকণ্ণিকং ৱিয একতিংসকোট্ঠাসৰাসিম্হি জাতা. তে সুসানসঙ্কাৰট্ঠানাদীসু জাতসাকং ৱিয পৰিক্খাদীসু জাতকমলকুৱলযাদিপুপ্ফং ৱিয চ অসুচিট্ঠানে জাতত্তা পৰমজেগুচ্ছাতি ইদং নেসং ওকাসতো পাটিক্কুল্যং.