৩. গুণাৱবোধ-ততিযপৰিচ্ছেদ

অনুসন্ধি

১১৬. সম্ভৱন্তি গুণা যস্মা, দোসানে’ৱ’মতিক্কমে;

দস্সেস্সং তে ততো দানি, সদ্দে সম্ভূসযন্তি যে.

সদ্দালঙ্কাৰ উদ্দেস

১১৭. পসাদো’জো, মধুৰতা, সমতা, সুখুমালতা;

সিলেসো’দৰতা, কন্তি, অত্থব্যত্তি, সমাধযো.

সদ্দালঙ্কাৰ পযোজন

১১৮. গুণেহে’তেহি সম্পন্নো, বন্ধো কৱিমনোহৰো;

সম্পাদিযতি কত্তূনং, কিত্তি মচ্চন্তনিম্মলং.

সদ্দালঙ্কাৰ নিদ্দেস

১১৯. অদূৰাহিতসম্বন্ধ, সুভগা যা পদা’ৱলি;

সুপসিদ্ধা’ভিধেয্যা’যং, পসাদং জনযে যথা.

১২০. অলঙ্কৰোন্তা ৱদনং, মুনিনো’ধৰৰংসিযো;

সোভন্তে’ৰুণৰংসী’ৱ, সম্পতন্তা’ম্বুজো’দৰে.

১২১. ওজো সমাসবাহুল্য, মেসো গজ্জস্স জীৱিতং;

পজ্জেপ্য’না’কুলো সো’যং,

কন্তো কামীযতে যথা.

১২২. মুনিন্দ মন্দ সঞ্জাত, হাস চন্দন লিম্পিতা;

পল্লৱা ধৱলা তস্সে, ৱেকো না’ধৰপল্লৱো.

১২৩. পদা’ভিধেয্যৱিসযং, সমাস ব্যাস সম্ভৱং;

যং পাৰিণত্যং হোতী’হ, সোপি ওজো’ৱ তং যথা.

১২৪. জোতযিত্ৱান সদ্ধম্মং, সন্তাৰেত্ৱা সদেৱকে;

জলিত্ৱা অগ্গিখন্ধো’ৱ, নিব্বুতো সো সসাৱকো.

১২৫. মত্থকট্ঠী মতস্সা’পি, ৰজোভাৱং ৱজন্তু মে;

যতো পুঞ্ঞেন তে সেন্তু, জিন পাদ’ম্বুজদ্ৱযে.

১২৬. ইচ্চত্ৰ নিচ্চপ্পণতি, গেধো সাধু পদিস্সতি;

জাযতে’যং গুণো তিক্খ, পঞ্ঞানমভিযোগতো.

১২৭. মধুৰত্তং পদাসত্তি, ৰ’নুপ্পাসৱসা দ্ৱিধা;

সিযা সমসুতি পুব্বা, ৱণ্ণা’ৱুত্তি পৰো যথা.

১২৮. যদা এসো’ভিসম্বোধিং, সম্পত্তো মুনিপুঙ্গৱো;

তদা পভুতি ধম্মস্স, লোকে জাতো মহু’স্সৱো.

১২৯. মুনিন্দমন্দহাসা তে, কুন্দ সন্দোহৱিব্ভমা;

দিসন্ত মনুধাৱন্তি, হসন্তা চন্দকন্তিযো.

১৩০. সব্বকোমলৱণ্ণেহি, না’নুপ্পাসো পসংসিযো;

যথা’যং মালতীমালা, লিন লোলা’লিমালিনী.

১৩১. মুদূহি ৱা কেৱলেহি, কেৱলেহি ফুটেহি ৱা,

মিস্সেহি ৱা তিধা হোতি, ৱণ্ণেহি সমতা যথা.

কেৱলমুদুসমতা

১৩২. কোকিলা’লাপসংৱাদী, মুনিন্দা’লাপৱিব্ভমো;

হদযঙ্গমতং যাতি, সতং দেতি চ নিব্বুতিং.

কেৱলফুটসমতা

১৩৩. সম্ভাৱনীযসম্ভাৱং, ভগৱন্তং ভৱন্তগুং;

ভৱন্তসাধনা’কঙ্খী, কো ন সম্ভাৱযে ৱিভুং.

মিস্সকসমতা

১৩৪. লদ্ধচন্দনসংসগ্গ, সুগন্ধি মলযা’নিলো;

মন্দ মাযাতি ভীতো’ৱ, মুনিন্দমুখমাৰুতা.

১৩৫. অনিট্ঠুৰ’ক্খৰ’প্পাযা, সব্বকোমল নিস্সটা;

কিচ্ছমুচ্চাৰণা’পেত, ব্যঞ্জনা সুখুমালতা.

১৩৬. পস্সন্তা ৰূপৱিভৱং, সুণন্তা মধুৰং গিৰং;

চৰন্তি সাধূ [সাধু (সী-ছন্ধানুৰক্খণত্থং)] সম্বুদ্ধ, কালে কেড়িপৰম্মুখা.

১৩৭. অলঙ্কাৰৱিহীনা’পি, সতং সম্মুখতে’দিসী;

আৰোহতি ৱিসেসেন, ৰমণীযা ত’দুজ্জলা.

১৩৮. ৰোমঞ্চ পিঞ্ছ ৰচনা, সাধু ৱাদাহিতদ্ধনী;

লড়ন্তি’মে মুনিমেঘু, ম্মদা সাধু সিখাৱলা.

১৩৯. সুখুমালত্ত মত্থে’ৱ, পদত্থৱিসযম্পি চ;

যথা মতাদিসদ্দেসু, কিত্তিসেসাদিকিত্তনং.

১৪০. সিলিট্ঠ পদ সংসগ্গ, ৰমণীয গুণা’লযো;

সবন্ধগাৰৱো সো’যং, সিলেসো নাম তং যথা.

১৪১. বালি’ন্দুৱিব্ভম’চ্ছেদি, নখৰা’ৱলি কন্তিভি;

সা মুনিন্দপদ’ম্ভোজ, কন্তি ৱো ৱলিতা’ৱতং.

১৪২. উক্কংসৱন্তো যোকোচি, গুণো যদি পতীযতে;

উদাৰো’যং ভৱে তেন, সনাথা বন্ধপদ্ধতি.

১৪৩. পাদম্ভোজ ৰজো লিত্ত, গত্তা যে তৱ গোতম;

অহো! তে জন্তৱো যন্তি, সব্বথা নিৰজত্তনং.

১৪৪. এৱং জিনা’নুভাৱস্স, সমুক্কংসো’ত্ৰ দিস্সতি;

পঞ্ঞৱা ৱিধিনা’নেন, চিন্তযে পৰ মীদিসং.

১৪৫. উদাৰো সোপি ৱিঞ্ঞেয্যো, যং পসত্থ ৱিসেসনং;

যথা কীড়াসৰো লীলা, হাসো হেমঙ্গদা’দযো.

১৪৬. লোকিয’ত্থা’ন’তিক্কন্তা, কন্তা সব্বজনানপি;

কন্তি নামা’তিৱুত্তস্স, ৱুত্তা সা পৰিহাৰতো.

যথা মুনিন্দ ইচ্চাদি.

১৪৭. অত্থব্যত্তা’ভিধেয্যস্সা,

নেয্যতা সদ্দতো’ত্থতো;

সা’যং তদুভযা নেয্য, পৰিহাৰে পদস্সিতা;

যথা মৰীচিচ্চাদি চ, মনোনুৰঞ্জনোচ্চাদি.

পুন অত্থেন যথা

১৪৮. সভাৱা’মলতা ধীৰ, মুধা পাদনখেসু তে;

যতো তে’ৱনতা’নন্ত, মোড়িচ্ছাযা জহন্তি নো.

১৪৯. ‘বন্ধসাৰো’তি মঞ্ঞন্তি, যং সমগ্গাপি ৱিঞ্ঞুনো;

দস্সনা’ৱসৰং পত্তো, সমাধি নাম’যং গুণো.

১৫০. অঞ্ঞধম্মো ততো’ঞ্ঞত্থ, লোকসীমা’নুৰোধতো;

সম্মা আধীযতে’চ্চে’সো, ‘সমাধী’তি নিৰুচ্চতি.

সমাধি উদ্দেস

১৫১. অপাণে পাণীনং ধম্মো, সম্মা আধীযতে ক্ৱচি,;

নিৰূপে ৰূপযুত্তস্স, নিৰসে সৰসস্স, চ.

১৫২. অদ্ৰৱে দ্ৰৱযুত্তস্স, অকত্তৰিপি কত্তুতা,;

কঠিনস্সা’সৰীৰে,পি, ৰূপং তেসং কমা সিযা.

সমাধিনিদ্দেস

অপাণে পাণীনং ধম্মো

১৫৩. উণ্ণা পুণ্ণি’ন্দুনা নাথ! দিৱাপি সহ সঙ্গমা;

ৱিনিদ্দা সম্পমোদন্তি, মঞ্ঞে কুমুদিনী তৱ.

নিৰুপে ৰূপযুত্তস্স

১৫৪. দযাৰসেসু মুজ্জন্তা, জনা’মতৰসেস্ৱি’ৱ;

সুখিতা হতদোসা তে, নাথ! পাদ’ম্বুজা’নতা.

নিৰসে সৰসস্স

১৫৫. মধুৰেপি গুণে ধীৰ, ন’প্পসীদন্তি যে তৱ;

কীদিসী মনসোৱুত্তি, তেসং খাৰগুণান ভো’.

অদ্ৰৱে দ্ৰৱযুত্তস্স

১৫৬. সব্বত্থসিদ্ধ! চূড়ক, পুটপেয্যা মহাগুণা;

দিসা সমন্তা ধাৱন্তি, কুন্দসোভা স লক্খণা.

অকত্তৰিপি কত্তুতা

১৫৭. মাৰা’ৰিবলৱিস্সট্ঠা, কুণ্ঠা নানাৱিধা’যুধা;

লজ্জমানা’ঞ্ঞৱেসেন, জিন! পাদা’নতা তৱ.

কঠিনস্সা সৰীৰে

১৫৮. মুনিন্দভাণুমা কালো,

দিতো বোধো’দযা’চলে;

সদ্ধম্মৰংসিনা ভাতি, ভিন্দ মন্দতমং পৰং.

১৫৯. ৱমনু’গ্গিৰনাদ্যে’তং, গুণৱুত্য’পৰিচ্চুতং;

অতিসুন্দৰ মঞ্ঞং তু, কামং ৱিন্দতি গাম্মতং.

১৬০. কন্তীনং ৱমনব্যাজা, মুনিপাদনখা’ৱলী;

চন্দকন্তী পিৱন্তী’ৱ, নিপ্পভং তং কৰোন্তিযো.

১৬১. অচিত্তকত্তুকং ৰুচ্য [ৰুচ্চ (সী.)], মিচ্চেৱং গুণকম্মতং;

সচিত্তকত্তুকং পে’তং, গুণকম্মং যদু’ত্তমং.

১৬২. উগ্গিৰন্তো’ৱ সস্নেহ, ৰসং জিনৱৰো জনে;

ভাসন্তো মধুৰং ধম্মং, কং ন সপ্পীণযে জনং.

১৬৩. যো সদ্দসত্থকুসলো কুসলো নিঘণ্ডু,

ছন্দোঅলঙ্কতিসু নিচ্চকতা’ভিযোগো;

সো’যং কৱিত্তৱিকলোপি কৱীসু সঙ্খ্য,

মোগ্গয্হ ৱিন্দতি হি কিত্তি’ মমন্দৰূপং.

ইতি সঙ্ঘৰক্খিতমহাসামিৱিৰচিতে সুবোধালঙ্কাৰে

গুণাৱবোধো নাম

ততিযো পৰিচ্ছেদো.