২. সীহড়দীপিকসাসনৱংসকথামগ্গো
২. ইদানি সীহড়দীপসাসনকথামগ্গং ৱত্তুং ওকাসো অনুপ্পত্তো, তস্মা তং ৱক্খামি.
সীহড়দীপঞ্হি সাসনস্স পতিট্ঠানভূতত্তা চেতিযগব্ভসদিসং হোতি. সম্মাসম্বুদ্ধো কিৰ সীহড়দীপং ধৰমানকালেপি তিক্খত্তুং অগমাসি. পঠমং যক্খানং দমনত্থং এককোৱ গন্ত্ৱা যক্খে দমেত্ৱা মযি পৰিনিব্বুতে সীহড়দীপে সাসনং পতিট্ঠহিস্সতীতি তম্বপণ্ণিদীপে আৰক্খং কৰোন্তো তিক্খত্তুং দীপং আৱিঞ্ছি. দুতিযং মাতুলভাগিনেয্যানং নাগৰা জূনং দমনত্থায এককোৱ গন্ত্ৱা তে দমেত্ৱা অগমাসি. ততিযং পঞ্চভিক্খুসতপৰিৱাৰো গন্ত্ৱা মহাচেতিযট্ঠানে চ থূপাৰামচেতিযট্ঠানে চ মহাবোধিপতিট্ঠিতট্ঠানে চ মহিযঙ্গণচেতিযট্ঠানে চ মুদিঙ্গণচেতিযট্ঠানে চ দীঘৱাপি চেতিযট্ঠানে চ কল্যাণিযচেতিযট্ঠানে চ নিৰোধসমাপত্তিং সমাপজ্জিত্ৱা নিসীদি.
তদা চ পন সাসনং ওগাহেত্ৱান তাৱ তিট্ঠতি. পচ্ছা পন যথাৱুত্তত্থেৰপৰম্পৰায সমভিনিৱিট্ঠেন মহামোগ্গলিপুত্ততিস্সত্থেৰেন পেসিতো মহিন্দত্থেৰো জিনচক্কে পঞ্চতিংসাধিকে দ্ৱিসতে সম্পত্তে দুতিযকত্তিকমাসে ইট্টিযেন উত্তিযেন সম্বুলেন ভদ্দসালেন চাতি এতেহি থেৰেহি সদ্ধিং সীহড়দীপং অগমাসি. সোণুত্তৰত্থেৰাদযো জিনচক্কে পঞ্চতিংসাধিকে দ্ৱিসতে সম্পত্তে দুতিযকত্তিকমাসেযেৱ সাসনস্স পতিট্ঠাপনত্থায অত্তনো অত্তনো সম্পত্তভাৰভূতং তং তং ঠানং অগমংসু.
মহামহিন্দত্থেৰো পন সত্তমাসানি আগমেত্ৱা জিনচক্কে ছত্তিংসাধিকে দ্ৱিসতে সম্পত্তে জেট্ঠমাসস্স পুণ্ণমিযং সীহড়দীপং সাসনস্স পতিট্ঠাপনত্থায অগমাসি. তেনেৱ তেসু নৱসু ঠানেসু সীহড়দীপং ছত্তিংসাধিকে দ্ৱিস তে অগমাসি. অঞ্ঞানি পন অট্ঠ ঠানানি পঞ্চতিংসাধিকদ্ৱিসতেযেৱ অগমাসীতি ৱিসুংৱ ৱত্থপেতব্বো.
কস্মা পন মহামহিন্দত্থেৰো সত্তমাসানি আগমেত্ৱা সব্বপচ্ছা সীহড়দীপং গচ্ছতীতি. সীহড়দীপে মুটভিৱো নাম ৰাজা জৰাদুব্বলো অহোতি, সাসনং পগ্গহেতুং অসমত্থো, তস্স পন পুত্তো দেৱানং পিয তিস্সো নাম ৰাজকুমাৰো দহৰো সাসনং পগ্গহেতুং সমত্থো ভৱিস্সতি, সো চ দেৱানং ৱিযতিস্সো ৰজ্জং তাৱ লভতু ৱেদিস্সকগিৰিনগৰে মাতুযা সদ্ধিং ঞাতকে তাৱ পস্সামীতি অপেক্খিত্ৱা সত্তমাসানি আগমেত্ৱা ছত্তিংসাধিকদ্ৱিসতেযেৱ জিনচক্কে মহামহিন্দত্থেৰো সীহড়দীপং গচ্ছতীতি ৱেদিতব্বং.
মহামহিন্দত্থেৰো চ ইট্টিযাদীহি থেৰেহি চতূহি ভাগিনেয্যেন সুমনসামণেৰেন ভণ্ডুকেন নাম উপাসকে ন চাতি এতেহি সদ্ধিং ছত্তিংসাধিকে দ্ৱিসতে জিনচক্কে জেট্ঠমাসপুণ্ণমিযং সুৱণ্ণহংসা ৱিয জেট্ঠমাসে নভং উগ্গন্ত্ৱা আকাসমগ্গেন অনুৰাধপুৰস্স পুৰত্থিমদিসাভাগে মিস্স কপব্বতকূটে পতিট্ঠাসি.
জেট্ঠমাসস্স চ পুণ্ণমিযং লঙ্কাদীপে জেট্ঠমূলনক্খত্তসভা হুত্ৱা মনুস্সা ছণং অকংসু. তেনেৱাহ সাৰত্থদীপনিযং নাম ৱিনযডীকাযং, জেট্ঠমাসস্স পুণ্ণমিযং জেট্ঠনক্খত্তং মূলনক্খত্তং ৱা হোতীতি. তত্থ চ পুণ্ণমিনক্খত্তং ৰাজমত্তন্তে পুণ্ণমিনক্খত্তৱিচাৰণনযেন ৱুত্তন্তি দট্ঠব্বং.
দেৱানং পিয তিস্সো চ ৰাজা নক্খত্তং নাম ঘোসাপেত্ৱা ছণং কাৰেথাতি অমচ্চে আণাপেত্ৱা চত্তালী সপুৰিসসহস্সপৰিৱাৰো নগৰম্হা নিক্খমিত্ৱা যেন মিস্স কপব্বতো, তেন পাযাসি মিগৱং কীড়িতুকামো. অথ তস্মিং পব্বতে অধিৱত্থা একা দেৱতা মিগৰূপেন ৰাজানং ফলোভেত্ৱা পক্কোসিত্ৱা থেৰস্স অভিমুখং অকাসি.
থেৰো ৰাজানং আগচ্ছন্তং দিস্ৱা মমংযেৱ ৰাজা পস্সতু মা ইতৰেতি অধিট্ঠহিত্ৱা তিস্স তিস্স ইতো এহীতি আহ. ৰাজা তং সুত্ৱা চিন্তেসি, ইমস্মিং দীপে জাতো সকলোপি মনুস্সো মং তিস্সোতি নামং গহেত্ৱা আলপিতুং সমত্থো নাম নত্থি, অযং পন ভিন্নভিন্নপটধৰো ভণ্ডুকাসাৱ ৱসনো মং নামেন আলপতি, কো নুখো অযং ভৱিস্সতি, মনুস্সো ৱা অমনুস্সো ৱাতি. থেৰো আহ,–
সমণা মযং মহাৰাজ, ধম্মৰাজস্স সাৱকা;
তৱেৱ অনুকম্পায, জম্বুদীপা ইধাগতাতি.
তদা চ দেৱানং পিযতিস্সো ৰাজা অসোকৰঞ্ঞা পেসিতেন অভিসেকেন একমাসাভিসিত্তো অহোসি. ৱিসাখপুণ্ণমাযং হিস্স অভিসেকমকংসু. সো চ অসোকৰঞ্ঞা পেসিতে ধম্মপণ্ণাকাৰে ৰতনত্তযগুণপ্পটিসংযুত্তং সাসনপ্পৱত্তিং অচিৰসুতং অনুস্সৰমানো তং থেৰস্স সমণা মযং মহাৰাজ, ধম্মৰাজস্স সাৱকাতি ৱচনং সুত্ৱা অয্যা নুখো আগতাতি তাৱদেৱ আৱুধং নিক্খিপিত্ৱা একমন্তং নিসীদি সম্মোদনীযং কথং কথযমানো. যথাহ,–
আৱুধং নিক্খিপিত্ৱান, একমন্তং উপাৱিসি;
নিসজ্জ ৰাজা সম্মোদি, বহুং অত্থূপসঞ্হিতন্তি.
সম্মোদনীযং কথঞ্চ কুৰুমানেযেৱ তস্মিং তানিপি চত্তালীসপুৰিসসহস্সানি আগন্ত্ৱা সম্পৰিৱাৰেসুং. তদাথেৰো ইতৰেপি ছ জনে দস্সেসি. ৰাজা দিস্ৱা ইমে কদা আগতাতি আহ. মযা সদ্ধিংযেৱ মহাৰাজাতি. ইদানি পন জম্বুদীপে অঞ্ঞেপি এৱৰূপা সমণা সন্তীতি. সন্তি মহাৰাজ এতৰহিজম্বুদীপো কালাৱপজ্জোতো ইসিৱাতপটিৱাতো, তস্মিং–
তেৱিজ্জা ইদ্ধিপত্তা চ, চেতোপৰিযকোৱিদা;
খীণাসৱা অৰহন্তো, বহূ বুদ্ধস্স সাৱকাতি.
ভন্তে কেন আগতত্থাতি. নেৱ মহাৰাজ উদকেন, ন থলেনাতি. ৰাজা আকাসেন আগতাতি অঞ্ঞাসি. থেৰো অত্থি নুখো ৰঞ্ঞো পস্সাৱেয্যত্তিকন্তি ৱীমংসনত্থায আসন্নং অম্বৰুক্খং আৰব্ভ পঞ্হং পুচ্ছি, –
কিন্নামো মহাৰাজ অযং ৰুক্খোতি. অম্বৰুক্খো নাম ভন্তেতি. ইমং পন মহাৰাজ অম্বং মুঞ্চিত্ৱা অঞ্ঞো অম্বো অত্থি ৱা নত্থি ৱাতি. অত্থি ভন্তে অঞ্ঞেপি বহূ অম্বৰুক্খাতি. ইমঞ্চ অম্বং তে চ অম্বে মুঞ্চিত্ৱা অত্থি নুখো মহাৰাজ অঞ্ঞে ৰুক্খাতি. অত্থি ভন্তে, তে পন ন অম্বৰুক্খাতি. অঞ্ঞে চ অম্বে অনম্বে চ মুঞ্চিত্ৱা অত্থি পন অঞ্ঞো ৰুক্খোতি. অযমেৱ ভন্তে অম্ব ৰুক্খোতি. সাধু মহাৰাজ পণ্ডিতোসীতি.
অত্থি পন মহাৰাজ তে ঞাতকাতি. অত্থি ভন্তে বহূজনাতি. তে মুঞ্চিত্ৱা কেচি অঞ্ঞাতকাপি অত্থি মহাৰাজাতি. অঞ্ঞাতকা ভন্তে ঞাতকেহি বহুতৰাতি. তৱঞাতকে চ অঞ্ঞাতকে চ মুঞ্চিত্ৱা অত্থঞ্ঞো কোচি মহাৰাজাতি. অহমেৱ ভন্তেতি. সাধু মহাৰাজ অত্তা নাম অত্তনো নেৱ ঞাতকো ন অঞ্ঞাতকোতি.
অথ থেৰো পণ্ডিতো ৰাজা সক্খিস্সতি ধম্মং অঞ্ঞাতুন্তি চূড়হত্থিপদোপমসুত্তং কথেসি. কথাপৰিযোসানে ৰাজা তীসু সৰণেসু পতিট্ঠহি সদ্ধিং চত্তালীসায পাণসহস্সেহীতি. ততো পৰং যং যং ৱত্তব্বং, তং তং সমন্তপাসাদিকাদীসু ৱুত্তনযেন ৱেদিতব্বং.
ইচ্চেৱং সীহড়দীপে সাসনানুগ্গহণ মহিন্দত্থেৰতো আগতা সিস্সপৰম্পৰা বহূ হোন্তি, গণনপথং ৱীতি ৱত্তা. কথং. মহামহিন্দত্থেৰস্স সিস্সো অৰিট্ঠো নাম থেৰো, তস্স সিস্সো তিস্সদত্তো, তস্স সিস্সো কাড়সুমনো, তস্স সিস্সো দীঘো, তস্স সিস্সো দীঘ সুমনো, তস্স সিস্সো কাড়সুমনো, তস্স সিস্সো নাগো, তস্স সিস্সো বুদ্ধৰক্খিতো, তস্স সিস্সো তিস্সো, তস্স সিস্সো ৰেৱো, তস্স সিস্সো সুমনো, তস্স সিস্সো চূড়নাগো, তস্স সিস্সো ধম্মপালি এতা, তস্স সিস্সো খেমো, তস্স সিস্সো উপলিস্সো, তস্স সিস্সো ফুস্সদেৱো, তস্স সিস্সো সুমনো, তস্স সিস্সো মহাপদুমো, তস্স সিস্সো মহাসীৱো, তস্স সিস্সো উপালি, তস্স সিস্সো মহানাগো, তস্স সিস্সো অভযো, তস্স সিস্সো তিস্সো, তস্স সিস্সো সুমনো, তস্স সিস্সো চূড়াভযো, তস্স সিস্সো তিস্সো, তস্স সিস্সো চূড়দেৱো, তস্স সিস্সো সীৱোতি. অযং যাৱ পোত্থকাৰুড়সঙ্খাতা চতুত্থসঙ্গীতিকা, তাৱ থেৰপৰম্পৰাতি দট্ঠব্বা.
ৱুত্তঞ্হেতং অট্ঠকথাযং,– যাৱজ্জভনা তেসংযেৱ অন্তেৱাসিকপৰম্পৰভূতায আচৰিযপৰম্পৰায আভতন্তিতি ৱেদিতব্বন্তি.
এৱং তেসং সিস্সপৰম্পৰভূতা আচৰিযপৰম্পৰা যাৱজ্জতনা সাসনে পাকটা হুত্ৱা আগচ্ছন্তীতি ৱেদিতব্ব.
সাসনে ৱিনযধৰেহি নাম তিলক্খণসম্পন্নেহি ভৱিতব্বং. তীণি হি ৱিনযধৰস্স লক্খণানি ইচ্ছি তব্বানি. কতমানি তীণি. সুত্তঞ্চস্স স্ৱাগতং হোতি সুপ্পৱত্তি সুৱিনিচ্ছিতং সুত্ততো অনুব্যঞ্জনতোতি ইদমেকং লক্খণং, ৱিনযে খো পন ঠিতো হোতি অসংহীৰোতি ইদং দুতিযং, আচৰিযপৰম্পৰা খো পনস্স সুগ্গহিতা হোতি সুমনসিকতা সুপধাৰিতাতি ইদং ততিযং.
তত্থ আচৰিযপৰম্পৰা খো পনস্স সুগ্গহিতা হোতীতি থেৰপৰম্পৰা ৱংসপৰম্পৰা চস্স সুট্ঠুগহিতা হোতি. সুমনসিকতাতি সুট্ঠু মনসিকতা, আৱজ্জিতমত্তে ঞজ্জলি তপ্পদীপো ৱিয হোতি.
সুপধাৰিতাতি সুট্ঠু উপধাৰিতা, পুব্বাপৰানুসন্ধিতো অত্থতো কাৰণতো চ উপ ধাৰিতা. অত্তনো মতিং পহায আচৰিযসুদ্ধিযা ৱত্তা হোতি, ময্হং আচৰিযো অসুকাচৰিযস্স সন্তিকে উগ্গণ্হি, সো অসুকস্সাতি এৱং সব্বং আচৰিযপৰম্পৰং থেৰ ৱাদঙ্গং আহৰিত্ৱা যাৱ উপালিত্থেৰো সম্মাসম্বুদ্ধস্স সন্তিকে উগ্গণ্হীতি পাপেত্ৱা ঠপেতি. ততোপি আহৰিত্ৱা উপালিত্থেৰো সম্মাসম্বুদ্ধস্স সন্তিকে উগ্গণ্হি, দাসকত্থেৰো অত্তনো উপজ্ঝাযস্স উপালিত্থেৰস্স, সোণকত্থেৰো অত্তনো উপজ্ঝাযস্স দোসকত্থেৰস্স, সিগ্গৱত্থেৰো অত্তনো উপজ্ঝাযস্স সোণকত্থেৰস্স, মোগ্গলিপুত্ততিস্সত্থেৰো অত্তনো উপজ্ঝাযস্স সিগ্গৱত্থেৰস্স চণ্ড ৱজ্জিত্থেৰস্স চাতি এৱং সব্বং আচৰিযপৰম্পৰং থেৰৱাদঙ্গং আহৰিত্ৱা অত্তনো আচৰিযং পাপেত্ৱা ঠপেতি. এৱং উগ্গহিতা হি আচৰিযপৰম্পৰা সুগ্গহিতা হোতি.
এৱং অসক্কোন্তেন পন দ্ৱে তযো পৰিৱট্টা উগ্গহেতব্বা. সব্বপচ্ছিমেন হি নযেন যথা আচৰিযো চ আচৰিযাচৰিযো চ পাড়িঞ্চ পৰিপুঞ্ছঞ্চ ৱদন্তি, তথা ঞাতুং ৱত্ততীতি.
যথা ৱুত্তত্থেৰপৰম্পৰা পন ভগৱতো ধৰমানকালতো পট্ঠায যাৱ পোত্থকাৰুড়া মুখপাঠেনেৱ পিটকত্তযং ধাৰেসুং, পৰিপুণ্ণং পন কত্ৱা পোত্থকে লিখিত্ৱা ন ঠপেন্তি. এৱং মহাথেৰা দুক্কৰকম্মং কত্ৱা সাসনং পগ্গণ্হিংসু. তত্ৰিদং ৱত্থু,–
সীহড়দীপে কিৰ চণ্ডালতিস্সভযেন সঙ্খুব্ভিত্ৱা দেৱো চ অৱস্সিত্ৱা দুব্ভিক্খভযং উপ্পজ্জি. তদা অক্কো দেৱানমিন্দো আগন্ত্ৱা তুম্হে ভন্তে পিটকং ধাৰেতুং ন সক্খিস্সথ, নাৱং পন আৰূহিত্ৱা জম্বুদীপং গচ্ছথ, সচে নাৱা অপ্পহোনকা ভৱেয্য, কট্ঠেন ৱা ৱেড়ুনা ৱা তৰথ, অভযত্থায পন মযং ৰক্খিস্সামাতি আহ.
তদা সট্ঠিমত্তা ভিক্খূ সমুদ্দতীৰং গন্ত্ৱা পুন এতদহোসি,– মযং জম্বুদীপং ন গচ্ছিস্সাম, ইধেৱ ৱসিত্ৱা তেপিটকং ধাৰিস্সামাতি. ততো পচ্ছা নাৱা তিত্থতো নিৱত্তিত্ৱা সীহড়দীপেকদেসং মলযজনপদং গন্ত্ৱা মূলফলাদীহিযেৱ যাপেত্ৱা সজ্ঝাযং অকংসু. ছাতকভযেন অতিপীড়িতা হুত্ৱা এৱম্পি কাতুং অসক্কোন্তো ৱাড়ুকতলে উৰং ঠপেত্ৱা সীসেন সীসং অভিমুখং কত্ৱা ৱাচং অনিচ্ছাৰেত্ৱা মনসাযেৱ অকংসু. এৱং দ্ৱাদসৱস্সানি সদ্ধিং অট্ঠকথায তেপিটকং ৰক্খিত্ৱা সাসনং অনুগ্গহেসুং.
দ্ৱাদসৱস্সেসু পন অতিক্কন্তেসু তং ভযং ৱূপসমিত্ৱা পুব্বে জম্বুদীপং গচ্ছন্তা সত্তভিক্খুসতা আগন্ত্ৱা সীহড়দীপেকদেসং ৰামজনপদে মণ্ডলাৰামৱিহাৰং আপজ্জিংসু. তেপি সট্ঠিমত্তা ভিক্খূ তমেৱ ৱিহাৰং গন্ত্ৱা অঞ্ঞমঞ্ঞং সম্মন্তেত্ৱা সজ্ঝাযিংসু. তদা অঞ্ঞমঞ্ঞং সমেন্তি, ন ৱিৰুজ্ঝন্তি, গঙ্গাদকেন ৱিয যমুনোদকং সংসন্দেন্তি. এৱং পিটকত্তযং মুখপাঠেনেৱ ধাৰেত্ৱা মহাথেৰা দুক্কৰকম্মং কৰোন্তীতি ৱেদিতব্বা.
যম্পি পৰিযত্তিং একপদমত্তম্পি অৱিৰজ্ঝিত্ৱা ধাৰেন্তি, তং দুক্কৰকম্মমেৱ.
সীহড়দীপে কিৰ পুনব্বসুকস্স নাম কুটুম্বিকস্স পুত্তো তিস্সত্থেৰো বুদ্ধৱচনং উগ্গণ্হিত্ৱা ইমং জম্বুদীপং আগন্ত্ৱা যোনকধম্মৰক্খিতত্থেৰস্স সন্তিকে বুদ্ধৱচনং উগ্গণ্হিত্ৱা গচ্ছন্তো নাৱং অভিৰূহনতিত্থে একস্মিং পদে উপ্পন্নকঙ্খো যোজনসতমগ্গং নিৱত্তিত্ৱা আচৰিযস্স সন্তিকং আগচ্ছন্তো অন্তৰামগ্গে একস্স কুটুম্বিকস্স পঞ্হং কথেসি. সো পসীদিত্ৱা সতসহস্সগ্ঘনকং কম্পলং অদাসি. সোপি তং আহৰিত্ৱা আচৰিযস্স অদাসি. থেৰো ৱা সিযা কোট্টেত্ৱা নিসীদনট্ঠানে পৰিভণ্ডং কাৰেসি. কিমত্থাযাতি. পচ্ছিমায জনতায অনুগ্গহত্থায. এৱং কিৰস্স অহোসি,– অম্হাকং গতমগ্গং আৱজ্জিত্ৱা অনাগতে সব্ৰহ্মচাৰিনো পটিপত্তিং পূৰেতব্বং মঞ্ঞিস্সন্তীতি. তিস্সত্থেৰোপি আচৰিযস্স সন্তিকে কঙ্খং ছিন্দিত্ৱা সীহড়দীপমেৱ সকট্ঠানং আগমাসীতি. ইচ্চেৱং পৰিযত্তিং একপদমত্তম্পি অৱিৰজ্ঝিত্ৱা ধাৰণম্পি দুক্কৰকম্মমেৱাতি দট্ঠব্বং.
যম্পি যেভুয্যেন পগুণং ন কৰোন্তি, তস্স অনন্তৰধানত্থায অসম্মোসত্থায উগ্গহধাৰণাদিৱসেন ৰক্খনম্পি কৰোন্তি, তং দুক্কৰকম্মমেৱ.
সীহড়দীপেযেৱ কিৰ মহাভযে একস্সেৱ ভিক্খুনো মহানিদ্দেসো পগুণো অহোসি. অথ চতুনিকাযিকতিস্সত্থেৰস্স উপজ্ঝাযো মহাতিপিটকত্থেৰো নাম মহাৰক্খিতত্থেৰংআহ,– আৱুসো মহাৰক্খিত অসুকস্স সন্তিকে মহানিদ্দেসং গণ্হাহীতি. পাপোকিৰাযং ভন্তে ন গণ্হামীতি. গণ্হাৱুসো অহং তে সন্তিকে নিসীদিস্সামীতি. সাধু ভন্তে তুম্হেসু নিসিন্নেসু গণ্হিস্সামীতি পট্ঠপত্ৱা ৰত্তিন্দিৱং নিৰন্তৰং পৰিযাপুণন্তো ওসানদিৱসে হেট্ঠামঞ্চে ইত্থিং দিস্ৱা ভন্তে সুতংযেৱ মে পুব্বে, সচাহং এৱং জানেয্যং, ন ঈদিসস্স সন্তিকে ধম্মং পৰিযাপুণেয্যন্তি আহ. তস্স পন সন্তিকে বহূ মহাথেৰা উগ্গণ্হিত্ৱা মহানিদ্দেসং পতিট্ঠাপেসুং. এৱং যং যেভুয্যেন পগুণং ন কৰোন্তি, তস্স অনন্তৰধানত্থায অসম্মোসত্তায উগ্গহধাৰণাদিৱসেন ৰক্খনম্পি দুক্কৰকম্মং যেৱাতি দট্ঠব্বং.
ইচ্চেৱং ভগৱতো ধৰমানকালতো পভুতি চিৰকালং যথাৱুত্তমহাথেৰপৰম্পৰা পৰিযত্তিং মুখপাঠেনেৱ ধাৰেসুং. অহোৱত পোৰাণিকানং মহাথেৰানং সতিপঞ্ঞাসমাধিৱেপুল্লতায হি তে মুখপাঠেনেৱ ধাৰেতু সক্কাতি. মুখপাঠেনেৱ পোৰাণকত্থেৰানং পৰিযত্তিধাৰণং পঞ্চনৱুতাধিকানি চতুসতানি অহোসি.
ভগৱতো পৰিনিব্বানতো মহাৱংসসাৰত্থসঙ্গহেসু আগতনযেন জিনচক্কে পণ্ণাস্সাধিকে চতুসতে সম্পত্তে তম্বপণ্ণিদীপে ৰাজূনং অট্ঠাৰসমকো’সদ্ধাতিস্সস্স নাম ৰঞ্ঞো পুত্তো ৱট্টগামণি নাম ৰাজা ৰজ্জং পত্ৱা ছৱস্সকালে অনাগতে সত্তা হীনসতিপঞ্ঞাসমাধিকা হুত্ৱা ন সক্খিস্সন্তি মুখপাঠেন ধাৰেতুন্তি উপপৰিক্খিত্ৱা পুব্বে ৱুত্তেহি মহাথেৰেহি অনুপুব্বেন আগতা পঞ্চমত্তা মহাথেৰসতা ৱট্টগামণিৰাজানং নিস্সায তম্বপণ্ণিদীপেকদেসে মলযজনপদে আলোকলেণে অট্ঠকথায সহপিটকত্তযং পোত্থকে আৰোপেসুং.
তঞ্চ যথাৱুত্তসঙ্গীতিযো উপনিধায চতুত্থসঙ্গীতিযেৱ নামাতি ৱেদিতব্বা. ৱুত্তঞ্হেতং সাৰত্থদীপনিযং নাম ৱিনযটীকাযং,– চতুত্থসঙ্গীতিসদিসা হি পোত্থকাৰোহসঙ্গীতীতি.
সীহড়দীপে পন ৱট্টগামণিৰাজা মৰম্মৰট্ঠে সিৰিখেত্তনগৰে একো নাম কুক্কুটসীসৰাজা চ এককালেন ৰজ্জং কাৰেসি. অমৰপুৰমাপকস্স ৰঞ্ঞো কালে সীহড়দীপভিক্খুহি ইধ পেসিতসন্দেসকথাযং পন তেত্তিংসাধিকচতুসতে সম্পত্তে পোত্থকাৰুড়ং অকংসূতি আগতং. ৱুত্তঞ্হেতং তত্থ,– তেত্তিংসাধিকচতুৱস্সসতপৰিমাণকালন্তি.
ইদং সীহড়দীপে যাৱ পোত্থকাৰুড়্হা
সাসনস্স পতিট্ঠানং.
অথাপৰং জম্বুদীপে সীহড়দীপে চ ভিক্খূ ৱিসুং ৱিসুং গণৱসেন ভিজ্জিংসু, যথা অনোতত্তদহতো নিক্খমননদিযা গঙ্গাযমুনাদিৱসেন ভিজ্জন্তীতি. তত্থ জম্বুদীপে গণানং ভিজ্জমানতং উপৰিযেৱ ৱক্খাম.
সীহড়দীপে পন গণানং ভিজ্জমানতা এৱং দট্ঠব্বা. কথং. সীহড়দীপে হি সাসনস্স পতিট্ঠমানকালতো অট্ঠাৰসাধি কদ্ৱিৱস্সসতে সম্পত্তে ৱট্টগামণিৰঞ্ঞা কাৰাৱিতে অভযগিৰিৱিহাৰে পৰিৱাৰখন্ধকং পাঠতো চ অত্থতো চ ৱিপল্লাসং কত্ৱা মহাৱিহাৰৱাসিগণতো পুথু হুত্ৱা একো গণো ভিজ্জি, সো অভযগিৰিৱাসিগণো নাম, ধম্মৰুচিগণোতি চ তস্সেৱ নামং.
অভযগিৰিৱাসিগণস্স ভিজ্জমানতো দ্ৱেচত্তালীসাধিকতিৱস্সসতে সম্পত্তে মহাসেনেন নাম ৰঞ্ঞা কাৰাপিতে জেতৱনৱিহাৰে ভিক্খূ উভতোৱিসঙ্গপাঠে ৱিপৰীতৱসেন অভিসঙ্খৰিত্ৱা অভযগিৰিৱাসিগণতো ৱিসুং একো গণো অহোসি, সো জেতৱনৱাসিগণো নাম, সাগলিযগণোতি চ তস্সেৱ নামং.
জেতৱন ৱাসিগণস্স ভিজ্জমানকালতো একপঞ্ঞাসৱস্সাধিকানং তিণ্ণং ৱস্সসতানং উপৰি কুৰুন্দৱাসিনো চ কোলম্বৱাসিনো চ ভিক্খূ ভাগিনেয্যং দাঠাপতিং নাম ৰাজানং নিস্সায উভতোৱিভঙ্গপৰিৱাৰখন্ধকপাঠে ৱিপৰীতৱসেন অভিসঙ্খৰিত্ৱা ৱুত্তেহি দ্ৱীহি গণেহি ৱিসুং হুত্ৱা মহাৱিহাৰ ৱাসিগণ্হত্তমং তুলযিত্ৱা উপধাৰেত্ৱা মহাৱিহাৰনামং গহেত্ৱা একো গণো ভিজ্জি. এৱং সীহড়দীপে মহামহিন্দত্থেৰাদীনং ৱংসভূতেন মহাৱিহাৰৱাসি গণেন সদ্ধিং চত্তাৰো গণা ভিজ্জিংসু.
তত্থ মহাৱিহাৰৱাসি গণোযেৱ একো ধম্মৱাদী অহোসি, সেসা পন অধম্মৱাদিনো. তে চ তযো অধম্মৱাদিনো গণা ভূতত্থং পহায অভূতত্থেন ধম্মং অগৰুং কত্ৱা চৰিংসূতি ৱচনতো সীহড়দীপে অধম্মৱাদিনো তযোপি অলজ্জিনো গণা পৰিমণ্ডলসুপ্পটিচ্ছন্নাদিসিক্খাপদানি অনাদিযিত্ৱা ৱিচৰিংসু. ততো পট্ঠায সাসনে একচ্চানং ভিক্খূনং নানপ্পকাৰৱসেন নিৱাসনপাৰুপনাদীনি দিস্সন্তিতি ৱেদিতব্বং.
অধম্মৱাদিগণানং ভিজ্জমানকালতো সত্তৱীসাধিকানং পঞ্চসতানং ৱস্সানঞ্চ উপৰি সিৰিসঙ্ঘবোধি নাম ৰাজা মহাৱিহাৰ গণস্স পক্খো হুত্ৱা অধম্মৱাদিনা তযো গণে নিগ্গহিত্ৱা জিনসাসনং পগ্গহেসি. সো চ সিৰিসঙ্ঘ বোধিৰাজা অম্হাকং মৰম্মৰট্ঠে অৰিমন্দননগৰে অনুৰুদ্ধেন নাম ৰঞ্ঞা সমকালৱসেন ৰজ্জসম্পত্তিং অনুভৱি.
ততো পচ্ছা সীহড়দীপে ৱোহাৰকতিস্সস্স নাম ৰঞ্ঞো কালে কপিলেন নাম অমচ্চেন সদ্ধিং মন্তেত্ৱা মহাৱিহাৰ ৱাসিনো ভিক্খূ নিস্সায অধম্মৱাদিগণে নিগ্গণ্হিত্ৱা জিনসাসনং পগ্গণ্হাতি.
ততো পচ্ছা চ গোট্ঠাভযস্স নাম ৰঞ্ঞো কালে অভযগিৰি ৱাসিনো ভিক্খূ পৰসমুদ্দং পব্বাজেত্ৱা মহাৱিহাৰ ৱাসিনো ভিক্খূ নিস্সায সাসনং ৱিসোধযি.
ততো পচ্ছাপি গোট্ঠাভযৰঞ্ঞো পুত্তভূতস্স মহাসেনস্স নাম ৰঞ্ঞো কালে অভযগিৰিৱাসীনং ভিক্খূনং অব্ভন্তৰে সঙ্ঘমিত্তো নাম একো ভিক্খু ৰঞ্ঞো পধানাচৰিযো হুত্ৱা মহামহিন্দত্থেৰাদীনং অৰহন্তানং নিৱাসট্ঠানভূতং মহাৱিহাৰাৰামং ৱিনস্সিতুং মহাসেনৰঞ্ঞা মন্তেত্ৱা আৰভি. তদা নৱৱস্সানি মহাৱিহাৰে ভিক্খু সঞ্ঞো অহোসি. অহোৱত মহাথেৰানং মহিদ্ধিকানং নিৱাসট্ঠানং অলজ্জিনো ভিক্খূ ৱিনস্সাপেসুং, সুৱণ্ণহংস্সানং নিৱাসট্ঠানং কাকা ৱিযাতি.
জেতৱনৱাসীনঞ্চ ভিক্খূনং অব্ভন্তৰে একো তিস্সো নাম ভিক্খু তেনেৱ ৰঞ্ঞা মন্তেত্ৱা মহাৱিহাৰে সীমং সমূহনি. অছেকত্তা পন তেসং সীমসমূহনকম্মং ন সম্পজ্জীতি. অহোৱত দুস্সীলানং পাপকানং কম্মং অচ্ছৰিযং, সেয্যথাপি নাম সাখমিগো অগ্গগ্ঘো কাসিৱত্থং মহগ্ঘং ভিন্নতি, এৱমেৱ ভিন্দিতব্বৱত্থুনা ভেদকপুগ্গলো অতিৱিয দূৰো অহোসীতি. ভৱন্তি চেত্থ, –
যথা সাখমিগো পাপো, অপ্পগ্ঘোযেৱ কাসিকং;
মহগ্ঘং কচ্চ ভিন্নংভিন্নং, মহুস্সাহেন ছিন্দতি.
এৱং অধম্মৱাদী পাপো, ধম্মৱাদিগণং সুভং;
মহুস্সাহেন ভিন্দযি, অহো অচ্ছৰিযো অযং.
আৰকা দূৰতো আসুং, ভিন্দিতব্বেহি ভেদকা;
ভূমিতোৱ ভৱগ্গন্তো, অহো কম্মং অজানতন্তি.
ইচ্চেৱং অধম্মৱাদিগণানং বলৱতায ধম্মৱাদিগণো পৰিহাযতি. যথা হি গিজ্ঝসকুণস্স পক্খৱাতেন সুৱণ্ণহংসা পকতিযা ঠাতুং ন সক্কোন্তি, এৱমেৱ অধম্মৱাদীনং বলৱতায ধম্মৱাদী পৰিহাযতি. ব্যগ্ঘৱনে ৱিয সুৱণ্ণমিগো নিল্লযিত্ৱা গোচৰং গণ্হাতি, যথাৰুচিৱসেন ধম্মং চৰিতুং ওকাসং ন লভি.
সীহড়দীপে সাসনস্স পতিট্ঠানতো দ্ৱিসত্ততাধিকানং চতুসতানং ৱস্সসহস্সানঞ্চ উপৰি সম্মাসম্বুদ্ধস্স পৰিনিব্বানতো অট্ঠসত্তসতাধিকানং ৱস্সসহস্সানং উপৰি মহাৰাজা নাম ভূপালো ৰজ্জং কাৰেসি. সো পন ৰাজা ঞদুম্বৰগিৰিৱাসিকস্সপত্থেৰগ্গমুখা মহাৱিহাৰৱাসিনো ভিক্খূ তমেৱ ৰাজানং নিস্সায সাসনে মলং ৱিসোধেসুং, যথা হেৰঞ্ঞিকো হিৰঞ্ঞে মলন্তি.
মহাৱিহাৰৱাসিগণতো অঞ্ঞে অধম্মৱাদিনা উপ্পব্বা জেত্ৱা ৱিসোধেসুং. সো চ মহাৰাজা অম্হাকং মৰম্মৰট্ঠে অৰিমদ্দননগৰে নৰপতিচঞ্ঞিসূনা নাম ৰঞ্ঞা সমকাল ৱসেন ৰজ্জং কাৰেসীতি ৱেদিতব্বো.
ততো পচ্ছা ৱি ৱিজযবাহুৰাজানং পৰক্কমবাহুৰাজানঞ্চ নিস্সায মহাৱিহাৰ ৱাসিনো ভিক্খূ সাসনং পৰিসুদ্ধং অকংসু, অধম্মৱাদিনো সব্বেপি উপ্পব্বাজেত্ৱা মহাৱিহাৰৱাসিগণোযেৱ একো পতিট্ঠহি, যথা অব্ভাদিউপক্কিলেসমলেহি ৱিমুত্তো নিসানাথোতি.
সিৰিসঙ্ঘবোধিৰাজা ৱোহাৰিকতিস্সৰাজা গোট্ঠাভযৰাজাতি এতে ৰাজানো সাসনং ৱিসোধেন্তোপি সব্বেন সব্বং অধম্মৱাদিগণানং অৱিনস্সনতো সাসনং পৰিসুদ্ধং ন তাৱ অহোসি. সিৰিসঙ্ঘবোধিৰঞ্ঞো মহাৰঞ্ঞো ৱিজযবাহুৰঞ্ঞো পৰক্কমবাহুৰঞ্ঞোতি এতেসংযেৱ ৰাজূনং কালে সব্বেন সব্বং অধম্মৱাদীনং ৱিনস্সনতো সাসনং পৰিসুদ্ধং অহোসি. তদা পন অধম্মৱাদিনা সীসম্পি উট্ঠহিতুং ন সক্কা, যথা অৰুণুগ্গে কোসিযাতি.
অপৰভাগে পন চিৰং কালং অতিক্কন্তে মিচ্ছাদিট্ঠিকানং ৱিজাতিযানং ভযেন লঙ্কাদীপে সাসনং ওসক্কিত্ৱা গণপূৰণমত্তস্সপি ভিক্খুসঙ্ঘস্স অৱিজ্জমানতায মহাৱিজযবাহুৰঞ্ঞো কালে ৰামঞ্ঞদেসতো সঙ্ঘং আনেত্ৱা সাসনং পতিট্ঠাপেসি.
ততো পচ্ছা চ ৱিমলধম্মসূৰিযস্স নাম ৰঞ্ঞো কালে ৰক্খাপুৰৰট্ঠতো সঙ্ঘং আনেত্ৱা সাসনং পতিট্ঠাপেসি. ততো পচ্ছা চ ৱিমলস্স নাম ৰঞ্ঞো কালে ততোযেৱ সঙ্ঘং আনেত্ৱা সাসনং পতিট্ঠাপেসি. ততো পচ্ছা চ কিত্তিস্সিৰিৰাজসীহস্স নাম ৰঞ্ঞো কালে স্যামৰট্ঠতো সঙ্ঘং আনেত্ৱা তথেৱ অকাসীতি.
অযং সীহড়দীপে সাসনস্স ওসক্কনকথা.
ততো পচ্ছা জিনসাসনে নৱুতাধিকে অট্ঠৱস্সসতে সম্পত্তে বুদ্ধদাসস্স নাম ৰঞ্ঞো কালে একো ধম্ম কথিকত্থেৰো ঠপেত্ৱা ৱিনযপিটকং অভিধম্মপিটকঞ্চ অৱসেসং সুত্তন্তপিটকং সীহড়ভাসায পৰিৱত্তিত্ৱা অভিসঙ্খৰিত্ৱা ঠপেসি. তঞ্চ কাৰণং চূড়ৱংসে ৱুত্তং.
তস্স কিৰ বুদ্ধদাসস্স ৰঞ্ঞো পুত্তা অসীতিমত্তা অসীতিমহাসাৱকানং নামেনেৱ ৱোহাৰিতা অহেসুং. তেসু পুত্তেসু সাৰিপুত্তত্থেৰস্স নামেন ৱোহাৰিতো একো উপতিস্সো নাম ৰাজকুমাৰো পিতৰি দেৱঙ্গতে দ্ৱেচত্তালীসৱস্সানি ৰজ্জং কৰেসি.
ততো পচ্ছা কনিট্ঠো মহানামো নাম ৰাজকুমাৰো দ্ৱাৱীসৱস্সানি ৰজ্জং কাৰেসি. তস্স ৰঞ্ঞো কালে জিন চক্কে তেত্তিংসাধিকনৱসতৱস্সে সীহড়দীপে ছসট্ঠিমত্তানং ৰাজূনং পূৰণকালে বুদ্ধঘোসো নাম থেৰো সীহড়দীপং গন্ত্ৱা সীহড়ভাসায লিখিতে অট্ঠকথাগন্থে মাগধভাসায পৰিৱত্তিত্ৱা লিখি.
সো পন মহানাম ৰাজা অম্হাকং মৰম্মৰট্ঠে সিৰিপচ্চযনগৰে সৱিলঞ্ঞিক্ৰোৱি নামকেন ৰঞ্ঞা সমকালো হুত্ৱা ৰজ্জং কাৰেসি. পৰিত্তনিদ্দানে পন ব্ৰূমৱি?থী? নামকেন ৰঞ্ঞা সমকালো হুত্ৱা ৰজ্জং কাৰেসীতি ৱুত্তং. তং ন যুজ্জতিযেৱ.
সীহড়দীপে পন কিত্তিস্সিৰিমেঘো নাম ৰাজা হুত্ৱা নৱমে ৱস্সে তস্মিংযেৱ দীপে ৰাজূনং দ্ৱাসট্ঠিমত্তানং পূৰণকালে জিনচক্কে তিংসাধিকে অট্ঠসতৱস্সে জম্বুদীপে কলিঙ্গপুৰতো কুহসিৱস্স নাম ৰঞ্ঞো জামাতা দন্তকুমাৰো হেমমালং নাম ৰাজধীতং গহেত্ৱা দাঠাধাতুং থেনেত্ৱা নৱায তৰিত্ৱা সীহড়দীপং অগমাসি. জিনচক্কে তিংসাধিকঅট্ঠৱস্সসতে জেট্ঠতিস্সৰাজা নৱৱস্সানি ৰজ্জং কাৰেসি.
বুদ্ধদাসৰাজা একূনতিংসতি ৱস্সানি উপলিস্সৰাজা চদ্ৱিচত্তালীসৱস্সানি মহানামৰাজা দ্ৱাৱীসৱস্সানীতি সব্বানি সম্পিণ্ডিত্ৱা জিনসাসনং দ্ৱত্তিংসাধিকনৱৱস্সসতপ্পমাণং হোতি.
তস্মিঞ্চ কালে যদা দ্ৱীহি ৱস্সেহি ঊনং অহোসি, তদা মহানামৰঞ্ঞো কালে তিংসাধিকনৱৱস্সসতমত্তে সাসনে বুদ্ধঘোসো নাম থেৰো লঙ্কাদীপং অগমাসি.
অমৰপুৰমাপকস্স ৰঞ্ঞো কালে সীহড়দীপিকেহি ভিক্খূহি পেসিতসন্নেসপণ্ণে পন ছপণ্ণাসাধিকনৱৱস্সসতাতিক্কন্তে সূতি ৱুত্তং.
এত্থ ঠত্ৱা বুদ্ধঘোসত্থেৰস্স অট্ঠুপ্পত্তিংসঙ্খেপমত্তং ৱক্খাম. কথং. সীহড়ভাসক্খৰেহি পৰিৱত্তিতং পৰিযত্তিসাসনং মাগধসাসক্খৰেন কো নাম পুগ্গলো পৰিৱত্তিতুং সক্খিস্সতীতি মহাথেৰা নিমন্তযিত্ৱা তাৱতিংসভৱনং গন্ত্ৱা ঘোসং দেৱপুত্তং দিস্ৱা সদ্ধিং সক্কেন দেৱানমিন্দেন তং যাচিত্ৱা বোধিৰুক্খসমীপে ঘোসগামে কেসস্স নাম ব্ৰাহ্মণস্স কেসিযা নাম ব্ৰাহ্মণিযা কুচ্ছিম্হি পটিসন্ধিং গণ্হাপেসুং. খাদথ ভোন্তো পিৱথ ভোন্তোতিআদিনা ব্ৰাহ্মণানং অঞ্ঞমঞ্ঞং ঘোসকালে ৱিজাযনত্তা ঘোসোতি নামং অকাসি. সত্তৱস্সিককালে সো তিণ্ণং ৱেদানং পাৰগূ অহোসি.
অথ খো একেন অৰহন্তেন সদ্ধিং ৱেদকথং সল্লপন্তো তং কথং নিট্ঠাপেত্ৱা কুসলা ধম্মা অকুসলা ধম্মা অব্যাকতা ধম্মাতিআদিনা পৰমত্থৱেদং নাম বুদ্ধমন্তং পুচ্ছি. তদা সো সুত্ৱা উগ্গণ্হিতুকামো হুত্ৱা তস্স অৰহন্তস্স সন্তিকে পব্বজিত্ৱা দেৱসিকং দেৱসিকং পিটকত্তযং সট্ঠিমত্তেহি পদসহস্সেহি সজ্ঝাযং অকাসি, ৱাচুগ্গতং অকাসি. একমাসেনেৱ তিণ্ণং পিটকানং পাৰগূ অহোসি.
ততো পচ্চা ৰহো এককোৱ নিসিন্নস্স এতদহোসি,– বুদ্ধভাসিতে পিটকত্তযে মম ৱা পঞ্ঞা অধিকা, উদাহু উপজ্ঝাযস্স ৱাতি. তং কাৰণং ঞত্ৱা উপজ্ঝাচৰিযো নিগ্গহং কত্ৱা ওৱদি. সো সংৱেগপ্পত্তো হুত্ৱা খমাপেতুং ৱন্দি. উপজ্ঝাচৰিযো ত্ৱং আৱুসো সীহড়দীপং গন্ত্ৱা পিটকত্তযং সীহড়স্সাসক্খৰেন লিখিতং মাগধভাসক্খৰেন লিখাহি, এৱং সতি অহং খমিস্সামীতি আহ.
বুদ্ধঘোসো চ পিতৰং মিচ্ছাদিট্ঠিভাৱতো মোচেত্ৱা আচৰিযস্স ৱচনং সিৰসা পটিগ্গহেত্ৱা পিটকত্তযং লিখিতুং সীহড়দীপং নাৱায অগমাসি. তদা সমুদ্দমজ্ঝে তীহি দিৱসেহি তৰন্তে বুদ্ধদত্তত্থেৰো চ সীহড়দীপতো নাৱায আগচ্ছন্তো অন্তৰামগ্গে দেৱান আনুভাৱেন অঞ্ঞমঞ্ঞং পস্সিত্ৱা কাৰণং পুচ্ছিত্ৱা জানি. জানিত্ৱা চ বুদ্ধদত্তত্থেৰো এৱমাহ,- মযা আৱুসো কতো জিনালঙ্কাৰো অপ্পস্সাৰোতি মঞ্ঞিত্ৱা পিটকত্তযং পৰিৱত্তিতুং লিখিতুং ওকাসং নাদাসুং, ত্ৱং পন পিটকত্তযং সংৱণ্ণেহীতি ৱত্ৱা অত্তনো সক্কেন দেৱানমিন্দেন দিন্নং হৰিতকিফলং অযোমযলেখন দণ্ডং নিসিতসিলঞ্চ বুদ্ধঘোসত্থেৰস্স অদাসি. এৱং তেসং দ্ৱিন্নং থেৰানং অঞ্ঞমঞ্ঞং সল্লপন্তানংযেৱ নাৱা সযমেৱ অপনেত্ৱা গচ্ছিংসু.
বুদ্ধঘোসত্থেৰো চ সীহড়দীপং পত্ৱা পঠমং সঙ্ঘপালত্থেৰং পস্সিত্ৱা পিটকত্তযং মাগধভাসক্খৰেন পৰিৱত্তেতুং আগতোম্হীতি কাৰণং আৰোচেত্ৱা সীহড়ভিক্খূ চ সীলে পতিট্ঠাযাতিআদিগাথং নিয্যাদেত্ৱা ইমিস্সা গাথায অত্থং পিটকত্তযং আলোলেত্ৱা সংৱণ্ণেহীতি উয্যোজেসুং, তস্মিংযেৱ দিৱসে সাযন্হকালতো পট্ঠায যথাৱুত্তগাথং পমুখং কত্ৱা ৱিসুদ্ধিমগ্গং অকাসি. কত্ৱা তং কম্মং নিপ্ফাদেত্ৱা তস্স ঞাণপ্পভৱং ৱীমংসেতুকামো দেৱানমিন্দো তঞ্চ গন্থং অন্তৰধাপেসি. পুনাপি থেৰো অকাসি. তথেৱ দেৱানমিন্দো অন্তৰধাপেসি. পুনাপি থেৰো অকাসি. এৱং তিক্খত্তুং কাৰাপেত্ৱা পুব্বগন্থেপি দস্সেসি. তিণ্ণম্পি গন্থানং অঞ্ঞমঞ্ঞং একপদমত্তেনপি ৱিসেসতা নত্থি সঙ্ঘপালত্থেৰো চ তং আৰাধযিত্ৱা পিটকত্তযং নিয্যাদেসি. এৱং ৱিসুদ্ধিমগ্গে সঙ্ঘপালত্থেৰস্স যাচনং আৰব্ভ ৱিসুদ্ধিমগ্গো কতোতি আগতং. বুদ্ধঘোসুপ্পত্তিকথাযং পন সঙ্ঘৰাজত্থেৰস্স আযাচনং আৰব্ভাতি আগতং.
অযং বুদ্ধঘোসুপ্পত্তিকথাযং আগতনযেন দস্সিতবুদ্ধঘোসুপ্পত্তিকথাসঙ্খেপো.
চূড়ৱংসে পনেৱং আগতো. বুদ্ধঘোসত্থেৰো নাম মহাবোধিৰুক্খসমীপে একস্মিং ব্ৰাহ্মণগামে ৱিজাতো তিণ্ণম্পি ৱেদানং পাৰগূ অহোসি তেসু তেসু ৱাদেসু চ অতিছেকো. সো অঞ্ঞেহি চ সদ্ধিং পুচ্ছাব্যাকৰণকম্মং কত্তুকামো জম্বুনীপতলে আহিণ্ডন্তো একং ৱিহাৰং পত্ৱা তস্মিং ৱা আগন্তুকভাৱেন নিসীদি. তস্মিঞ্চ ৱিহাৰে ৰেৱতো নাম থেৰো ৱসি. তেন থেৰেন সদ্ধিং ভল্লপন্তো সো ব্ৰাহ্মণমাণৱো তীসু ৱেদেসু অলোলেত্ৱা পঞ্হং পুচ্ছি. পুচ্ছিতং পুচ্ছিতং থেৰো ব্যাকাসি. থেৰস্স পন পুচ্ছিতং পঞ্হং মাণৱো ন সক্কা ব্যাকাতুং. অথ মাণৱো পুচ্ছি,–কো নামাযং ভন্তে মন্তোতি. বুদ্ধমন্তো নামাযন্তি ৱুত্তে উগ্গণ্হিতুকামো হুত্ৱা থেৰস্স সন্তিকে পব্বজিত্ৱা পিটকত্তযং উগ্গণ্হি. অচিৰনেৱ তিণ্ণম্পি পিটকানং পাৰগূ অহোসি. বুদ্ধস্সেৱ ঘোসো যস্স অত্থীতি বুদ্ধঘোসোতি নামেন পাকটো অহোসি.
বুদ্ধঘোসো চ আযস্মতো ৰেৱতস্স সন্তিকে নিসীদন্তো ঞাণোদযং নাম গন্থং অট্ঠস্সালিনিঞ্চ নাম গন্থং অকাসি. ততো পচ্ছা পৰিত্তট্ঠকথং কত্তুকামো হুত্ৱা আৰভি. তদা আচৰিযো এৱমাহ,– জম্বুদীপে পন আৱুসো পাড়িমত্তংযেৱ অত্থি, অট্ঠকথা পন নত্থি, আচৰিযৱাদো চ ভিন্নো হুত্ৱা অত্থি, তেনেৱ মহামহিন্ধত্থেৰেন আনিতা অট্ঠকথা তীসু চ সঙ্গীতীসু আৰুড়ো পাড়িযো সাৰিপুত্তত্থেৰাদীহি দেসিতো কথামগ্গো সীহড়দীপে অত্থি, ত্ৱং গন্ত্ৱা মাগধভাসক্খৰেন লিখেহীতি উয্যোজিযমানো বুদ্ধঘোসত্থেৰো সীহড়দীপং গন্ত্ৱা অনুৰাধপুৰে মহাৱিহাৰং পৱিসিত্ৱা সঙ্ঘপালত্থেৰস্স সন্তিকে সদ্ধিং সীহড়ট্ঠকথায থেৰৱাদে সুত্ৱা অট্ঠকথং কৰিস্সমীতি আৰোচেসি. সীহড়ভিক্খূ চ পুব্বে ৱুত্তনযেনেৱ সীলে পতিট্ঠাযাতিআদি গাথা নিয্যাদেসুং. বুদ্ধঘোসো চ সদ্ধিং অট্ঠকথায পিটকত্তযং সঙ্খিপিত্ৱা ৱিসুদ্ধিমগ্গং অকাসি.
পুব্বে ৱুত্তনযেনেৱ সক্কো অন্তৰধাপেত্ৱা তিক্খত্তুং কাৰাপেসি. সঙ্ঘপালত্থেৰোপি অৰাধযিত্ৱা পিটকত্তযং নিয্যাদেসীতি.
কিঞ্চাপি নানা গন্থেসু নানাকাৰেহি বুদ্ধঘোসুপ্পত্তি আগতা, তথাপি বুদ্ধঘোসত্থেৰস্স সীহড়দীপং গন্ত্ৱা পিটকত্তযস্স লিখনং অট্ঠকথানঞ্চ কৰণমেৱ পমাণন্তি মনোকিলিট্ঠং ন উপ্পাদেতব্বন্তি. বুদ্ধঘোসত্থেৰো ৱিকটত্তযং লিখিত্ৱা জম্বুদীপং পচ্চাগমাসি.
ইচ্চেৱং পাড়িভাসায পৰিযত্তিং পৰিৱত্তিত্ৱা পচ্ছা আচৰিযপৰম্পৰসিস্সানুসিস্সৱসেন সীহড়দীপে জিনচক্কং মজ্ঝন্তি কংসুমাসী ৱিয অতিদিব্বতি, অনেককোটিপ্পমাণেহি সোতাপন্নসকদাগামিঅনাগামিঅৰহন্তেহি লঙ্কাদীপং অতিসোভতি, সব্বপালিফুল্লেন তিযোজনিকপাৰিচ্ছত্তকৰুক্খেন তাৱতিংসভৱনং ৱিয সতপত্তপদুমাদীহি মহাপোক্খৰণী ৱিয তেসু তেসু ঠানেসু মগ্গমহামগ্গআপকঘৰদ্ৱাৰতিত্থৱনপব্বতগুহমন্দিৰৱিহাৰসালাদীসু অলদ্ধমগ্গফলট্ঠানং নাম কিঞ্চি নত্থি, থোকং আগমেত্ৱা পিণ্ডায পতিট্ঠমানপদেসেপি মগ্গফলানি লভিংসুযেৱ.
মগ্গফলানি সচ্ছিকৰোন্তানং পুগ্গলানং বাহুল্লতায অযং পুথুজ্জনো অযং পুথুজ্জনোতি অঙ্গুলিং পসাৰেত্ৱা দস্সেতব্বো হোতি. একস্মিং কালে সীহড়দীপে পুথুজ্জন ভিক্খু নাম নত্থি. তথা হি ৱুত্তং ৱিভঙ্গট্ঠকথাযং, একৱাৰং পুথুজ্জনভিক্খু নাম নত্থীতি.
অভিঞ্ঞালাভীনং কিৰ মহিদ্ধিকানং গমনাগমনৱসেন সূৰিযোস্সাসং অলভিত্ৱা ধঞ্ঞকোট্টকা মাতুগামা ধঞ্ঞকোট্টিতুং ওকাসং ন লভিংসু.
দেৱলোকতো সুমনসামণেৰো দক্খিণক্খকং সীহড়দীপং অনেত্ৱা তস্স পাটিহাৰিযং দস্সনৱসেন উদ্ধকবিন্ধূহি তিযোজনসতং সকলম্পি লঙ্কাদীপং ব্যাপত্ৱা ভগৱতা পৰিভুত্তচেতিযঙ্গণং ৱিয হুত্ৱা নৱায গচ্ছন্তা মহাসমুদ্দে উদকতো নাড়িকেৰমত্তম্পি দিস্ৱা সকলঙ্কাদীপং পূজেন্তি, মহামহিন্দত্থেৰস্স সন্তিকে অৰিট্ঠত্থেৰেন সদ্ধিং পঞ্চমত্তা ভিক্খুসতা পঠমং তাৱ ৱিনযপিটকং উগ্গণ্হিংসূতি ইমেহি কাৰণেহি লঙ্কাদীপং জিনচক্কস্স পতিট্ঠানং হুত্ৱা ৱৰদীপন্তি নামং পটিলভি.
সীহড়দীপেযেৱ পিটকত্তযং পোত্থকাৰুড়ৱসেন পতিট্ঠাপেত্ৱা ততো পচ্ছা চোৰনাগস্স নাম ৰঞ্ঞো কালে সকললঙ্কাদীপং দুব্ভিক্খভযেন পীড়েত্ৱা পিটকত্তযং ধাৰেন্তা ভিক্খূ জম্বুদীপং আগমংসু. অনাগন্ত্ৱা তত্থেৱ ঠিতাপি ভিক্খূ ছাতকভযেন পীড়েত্ৱা উদৰপটলং বন্ধিত্ৱা কুচ্ছিং ৱালুকৰাসিম্হি ঠপেত্ৱা পিটকত্তযং ধাৰেসুং.
কুট কণ্ণতিস্সস্স ৰঞ্ঞো কালেযেৱ দুব্ভিক্খভযং ৱূপসমিত্ৱা জম্বুদীপতো ভিক্খূ পুন গন্ত্ৱা সীহড়দীপে ঠিতেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং মহাৱিহাৰে পিটকত্তযং অৱিৰোধাপেত্ৱা সমসমং কত্ৱা ঠপেসুং. ঠপেত্ৱা চ পন সীহড়দীপেযেৱ সুট্ঠু ধাৰেসুং.
তত্থেৱ অট্ঠকথাযো বুদ্ধঘোসত্থেৰো মাগধভাসায পৰিৱত্তেত্ৱা ৱিৰচি. পচ্ছা চ যেভুয্যেন তত্থেৱ অট্ঠকথাটীকাঅনুমধুলক্খণগণ্ঠিগন্থন্তৰানি অকংসু. পুন সাসনং নভে ৰৱিন্দুৱ পাকটন্তি.
তত্থ বুদ্ধৱংসট্ঠকথং বুদ্ধদত্তত্থেৰে অকাসি. ইতিৱুত্তোদানচৰিযাপিটকথেৰাথেৰীৱিমানৱত্থুপেতৱত্থুনেত্তিঅট্ঠকথাযো আচৰিযধম্মপালত্থেৰো অকাসি. সো চ আচৰিযধম্মপালত্থেৰো সীহড়দীপস্স সমীপে দমিলৰট্ঠে বদৰতিত্থম্হি নিৱাসিতত্তা সীহড়দীপেযেৱ সঙ্গহেত্ৱা ৱত্তব্বো.
পটিসম্ভিদামগ্গট্ঠকথং মহানামো নাম থেৰো আকাসি. মহানিদ্দেসট্ঠকথং উপসেনো নাম থেৰো অকাসি. অভিধম্মটীকং পন আনন্দত্থেৰো অকাসি. সা চ সব্বাসং টীকানং আদিভূতত্তা মূলটীকাতি পাকটা.
ৱিসুদ্ধিমগ্গস্স মহাটীকং দীঘনিকাযট্ঠকথায টীকং মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায টীকং সংযুত্তনিকাযট্ঠকথায টীকঞ্হাতি ইমাযো আচৰিযধম্মপালত্থেৰো অকাসি.
সাৰত্থদীপনিং নাম ৱিনযটীকং অঙ্গুত্তৰনিকাযটীকঞ্চ পৰক্কমবাহুৰঞ্ঞা যাচিতো সাৰিপুত্তত্থেৰো অকাসি. ৱিমতিৱিনোদনিং নাম ৱিনযটীকং দমিলৰট্ঠৱাসিকস্সপত্থেৰো অকাসি.
অনুটীকং পন আচৰিযধম্মপালত্থেৰো. সা চ মূলটীকায অনুত্তানত্থানি উত্তানানি সংৱণ্ণিতত্তা অনুটীকা তিৱুচ্চতি.
ৱিসুদ্ধিমগ্গস্স চূড়টীকং মখুদীপনিঞ্চ অঞ্ঞেতৰা থেৰা অকংসু. সা চ মূলটীকায অত্থাৱসেসাতি চ অনুত্তানত্থাতি চ কত্ৱা মূলটীকায সদ্ধিং সংসন্দিত্ৱা কতত্তা মধুৰ সত্তা চ মধুদীপনিন্তি ৱুচ্চতি. মোহৱিচ্ছেদনিং পন লক্খণগন্থং কস্সপত্থেৰো অকাসি.
আভিধম্মাৱতাৰং পন ৰুপাৰূপৱিভাগং ৱিনযৱিনিচ্ছযঞ্চ বুদ্ধ দত্তত্থেৰো. ৱিনযসঙ্গহং সাৰিপুত্তত্থেৰো. খুদ্দসিক্খং ধম্মসিৰিত্থেৰো. পৰমত্থৱিনিচ্ছযং নামৰূপপৰিচ্ছেদং অভিধম্মত্থসঙ্গঞ্চ অনুৰুদ্ধত্থেৰো. সচ্চসঙ্খেপং ধম্মপালত্থেৰো. খেমং খেমত্থেৰো. তে চ সঙ্খেপতো সংৱণ্ণিতত্তা সুখেন চ লক্খণিযত্তা লক্খণগন্থাতি ৱুচ্চন্তি.
তেসং পন সংৱণ্ণনাসু অভিধম্মত্থসঙ্গহস্স পোৰাণটীকং নৱৱিমলবুদ্ধিত্থেৰো অকাসি. সচ্চংসঙ্খেপনামৰূপপৰিচ্ছেদখেমাঅভিধম্মাৱতাৰানং পোৰাণটীকং ৱাচিস্সৰমহাসামিত্থেৰো. পৰমত্থৱিনিচ্ছযস্স পোৰাণটীকং মহাবোধিত্থেৰো.
অভিধমত্থসঙ্গহাভিধম্মাৱতাৰাভিনৱ টীকাযো সুমঙ্গলসামিত্থেৰো. সচ্চসঙ্খেপাভিনৱটীকং অৰঞ্ঞৱাসিত্থেৰো. নামৰূপপৰিচ্ছেদাভিনৱটীকং মহাসামিত্থেৰো. পৰমত্থৱিনিচ্ছযাভিনৱটীকং অঞ্ঞতৰত্থেৰো. ৱিনযৱিনিচ্ছযটীকং ৰেৱতত্থেৰো. খুদ্দসিক্খায পুৰাণটীকং মহাযসত্থেৰো. তাযযেৱ অভিনৱটীকং সঙ্ঘৰক্খিতত্থেৰোতি.
ৱজিৰবুদ্ধিং নাম ৱিনযগণ্ঠিপদত্থং ৱজিৰবুদ্ধিত্থেৰো. চূড়গণ্ঠিং মজ্ঝিমগণ্ঠিং মহাগণ্ঠিঞ্চ সীহড়দীপৱাসিনো থেৰা. তে চ পদক্কমেন অসংৱণ্ণেত্ৱা অনুত্তানত্থাযেৱ সংৱণ্ণিতত্তা গণ্ঠিপদত্থাতি ৱুচ্চন্তি.
অভিধানপ্পদীপিকং পন মহামোগ্গলানত্থেৰো. অত্থব্যক্খানং চূড়বুদ্ধত্থেৰো. ৱুত্তোদযং সম্বন্ধচিন্তনং সুবোধালঙ্কাৰঞ্চ সঙ্ঘৰক্খিতত্থেৰো. ব্যাকৰণং মোগ্গলানত্থেৰো.
মহাৱংসং চূড়ৱংসং দীপৱংসং থূপৱংসং বোধিৱংসং ধাতুৱং সঞ্চ সীহড়দীপৱাসিনো থেৰা. দাঠাধাতুৱংসং পন ধম্মকিত্তিত্থেৰো অকাসি. এতে চ পাড়িমুত্তকৱসেন ৱুত্তত্তা গন্থন্তৰাতি ৱুচ্চন্তি.
ইচ্চেৱং বুদ্ধঘোসাদযো থেৰ ৱৰা যথাবলং যথাসত্তিং পৰিযত্তিং সাসনং উপত্থম্ভেত্ৱা বহূহি মূলেহি বহুহিসাখাহি বহূহি চ ৱিটপেহি উপত্থম্ভিযমানো ৱেপুল্লমা পজ্জমানো মহানিগ্ৰোধৰুক্খো ৱিয থিৰং হুত্ৱা চিৰকালং তিট্ঠতীতি ৱেদিতব্বং.
ইদং সীহড়দীপে পোত্থকাৰুড়্হতো পচ্ছা সাসনস্স পতিট্ঠানং.
এতেপি চ মহাথেৰো, যথাসত্তিং যথাবলং;
অট্ঠকথাদযো কত্ৱা, মচ্চুমুখং উপাগমুং.
সেয্যথাপি চ লোকস্মিং, ওভাসিত্ৱান চন্দিমা;
আৱহিত্ৱান সত্তানং, হিতং অত্থংৱ গচ্ছতি.
এৱমেৱ মহাথেৰা, ঞাণোভাসেহি ভাসিয;
আৱহিত্ৱান সত্তানং, হিতং অত্থংৱ গচ্ছতি.
ইতি সাসনৱংসে সীহড়দীপিকসাসনৱংসকথামগ্গো
নাম দুতিযো পৰিচ্ছেদো.