৪৯. ইত্থিয+ম+ণ+ক্তি+ক+যক+যা চ

ইত্থিলিঙ্গে ভাৱে কাৰকে চ ক্ৰিযত্থা অআদযো হোন্তি অনো চ বহুলং.

অ-জৰ=ৱযোহানিযং, জিৰতি জিৰণং ৱা জৰা. ‘‘ইত্থিয+ম+ত্ৱা’’তি আপচ্চযো. পটিসম্ভিজ্জতীতি পটিসম্ভিদা. পটিপজ্জতি এতাযাতি পটিপদা. এৱং সম্পদা, আপদা. উপাদীযতীতি উপাদা. ইক্খ+চক্খ=দস্সনে, উপইক্খতীতি উপেক্খা. ‘‘যুৱণ্ণান+মেও লুত্তা’’তি একাৰো. চিন্তনং চিন্তা. সিক্খ=ৱিজ্জোপাদানে, সিক্খনং সিক্খীযন্তীতি ৱা সিক্খা. এৱং ভিক্খা. ইচ্ছনং ইচ্ছা. ‘‘গমযমি’’চ্চাদিনা চ্ছঙাদেসো. পুচ্ছ=পুচ্ছনে, পুচ্ছনং পুচ্ছা. মিধ+মেধ=সঙ্গমে, অপঠিতধাতু, মেধনং মেধা. এৱং গুধ=পৰিৱেঠনে, গোধনং গোধা. তিতিক্খনং তিতিক্খা. এৱং ৱীমংসা, জিগুচ্ছা, পিপাসা, পুত্তিযা. ঈহনং ঈহা.

ণ-কৰণং কাৰা, ‘‘অস্সা ণানুবন্ধে’’তি আ হোতি, এৱ+মুপৰিপি. হৰণং হাৰা মুত্তাৱলি. তৰণং তাৰা, ধৰণং ধাৰা. অৰণং আৰা.

যথাকথঞ্চি সদ্দম্হি, ৰুড়্হিযা অত্থনিচ্ছযো.

ক্তি-সম্ভুৱনং সম্ভুতি. ‘‘ন তে’’চ্চাদিনা ন ৱুদ্ধি. সৱনং সুতি. নযনং নযতি এতাযাতি ৱা নীতি. মঞ্ঞতীতি মতি, ‘‘গমাদিৰানং লোপোন্তব্যঞ্জনস্সা’’তি গমাদিত্তা নলোপো. গমনং গন্তব্বাতি ৱা গতি. উপহননং উপহতি. ৰমন্তি এতায ৰমনং ৱা ৰতি. তননং ততি. নিযমনং নিযতি. ভুঞ্জনং ভুত্তি. যুঞ্জনং যুত্তি, পৰৰূপং. এৱং সমাপজ্জনং সমাপজ্জতেতি সমাপত্তি. সম্পত্তি. যজ=দেৱপূজাসঙ্গতিকৰণদানেসু, যজনং ইট্ঠি, ‘‘যজস্স যস্স টিযী’’তি টিআদেসো, ‘‘পুচ্ছাদিতো’’তি তস্স ঠো, পৰৰূপপঠমক্খৰা চ. সাসনং সিট্ঠি, ‘‘সাসস্স সিস ৱা’’তি সিস, সানন্তৰস্স তস্স ঠো’’তি ঠাদেসো. ভেদনং ভিজ্জতেতি ৱা ভিত্তি. ভজ=সেৱাযং, ভজনং ভত্তি. তন=ৱিত্থাৰে, তনোতীতি তন্তি, নস্স নিগ্গহীতাদি.

ক-গুহন্তী এত্থাতি গুহা, ওকাৰনিৱুত্তি. ৰুজতীতি ৰুজা. মোদন্তি এতাযাতি মুদা নাম মুদিতা.

যক-ৱিদ=ঞাণে, ৱিদনং ৱিদন্তি এতাযাতি ৱা ৱিজ্জা, দস্স জে পুব্বৰূপং. যজনং ইজ্জা, টিআদেসো.

য-সযন্তি এত্থাতি সেয্যা, দ্ৱিত্তং. অজ=ৱজ=গমনে, সমজনং সমজন্তি এত্থাতি ৱা সমজ্জা. পপুব্বো, পব্বজনং পব্বজ্জা. তৱগ্গৱৰণা’’দিম্হি ‘‘চৱগ্গবযঞা’’তি যোগৱিভাগেন ৱস্স বে দ্ৱিত্তং. ঊম্হি পৰিচৰণং পৰিচৰিযা. জাগৰণং জাগৰিযা.

অন-পযোজকে কাৰিযধাতুতো কত্তুং পযোজনং কাৰণং, একাৰনিসেধো নস্স ণো চ. এৱং হৰিতুং পযোজনং হাৰণং. ৱিদ=অনুভৱে, ৱিত্তি ৱেদযতীতি ৱা ৱেদনা. ৱন্দ=অভিৱাদনথুতীসু, ৱন্দনং ৱন্দনা. উপাসনং উপাসনা. চিত=সংচেতনাযং, চেতযতীতি চেতনা. দেসিযতীতি দেসনা. ভাৱিযতীতি ভাৱনা.