৫,১৭৩. গম যমি+সা+স দিসানং ৱা চ্ছঙ
এতেসং ৱা চ্ছঙ হোতিন্ত+মান+ত্যাদীসু. সো সগ্গং গচ্ছতি গমেতি, গচ্ছন্তি ইচ্চাদি. কম্মে-গচ্ছীযতি গমীযতি ইচ্চাদি. যম=উপৰমে, পৰোক্খাঅনজ্জতনৰূপানি সব্বত্থ পযোগ+মনুগম্ম যোজেতব্বানি. নিপুব্বো, নিযচ্ছতি নিযমতি, নিযচ্ছন্তি নিযমন্তি. সংপুব্বো, ‘‘যে সংস্সা’’তি ঞ্ঞত্তং, সঞ্ঞমতি, সঞ্ঞমন্তি. কম্মে-নিযচ্ছীযতি নিযমীযতি নিযম্মতি, সঞ্ঞমীযতি ৱা. তথা নিযচ্ছিস্সতি, সঞ্ঞমিস্সতি. নিযচ্ছি, সংযমি. নিযচ্ছিস্স, সংযমিস্স. নিযচ্ছেয্য, সংযমেয্য. নিযচ্ছতু, সঞ্ঞমতু. ইস+সিংস=ইচ্ছাযং, সো সগ্গং ইচ্ছতি, ইচ্ছন্তি ইচ্চাদি. ‘‘লহুস্সুপন্তস্সা’’তি ৱুদ্ধিম্হি এসতি, এসন্তি ইচ্চাদি. কম্মে-ইচ্ছীযতি, ‘‘ৱা ক্ৱচী’’তি ৱুদ্ধিম্হি এসীযতি. পুব্বৰূপে ইস্সতি ইস্সতে ইচ্চাদি. ইচ্ছিস্সতি এসিস্সতি ইচ্চাদি. ইচ্ছি এসি. ইচ্ছিস্স এসিস্স. ইচ্ছেয্য এসেয্য. ইচ্ছতু এসতু ইচ্চাদি. আস=উপৱেসনে, সো আসনে অচ্ছতি ইচ্চাদি. ‘‘ব্যঞ্জনে দীঘৰস্সা’’তি ৰস্সো, উপপুব্বো, তথা উপাসতি. অচ্ছিস্সতি উপাসিস্সতি. অচ্ছি উপাসি. অচ্ছিস্স উপাসিস্স. অচ্ছেয্য উপাসেয্য. অচ্ছতু উপাসতু ইচ্চাদি. দিস=পেক্খনে, দিচ্ছতি দিচ্ছন্তি ইচ্চাদি সব্বং পুৰিমসমং. লভ=লাভে, ইতো পৰং ৱিসেসট্ঠানমেৱৱক্খাম, সব্বৱাৰো ৱুত্তানুসাৰেন গহেতব্বো. লভতি, লভন্তি ইচ্চাদি. কম্মে-ক্যস্স পুব্বৰূপাদিম্হি কতে লব্ভতি ইচ্চাদি.