১৪. ক্ৰিযত্থা বহুলং –তি

চ সব্বত্থ ৱত্ততে. ক্ৰিযা অত্থো এতস্সাতি ক্ৰিযত্থো ধাতু, সো চ দুৱিধো সকম্মকা+কম্মকৱসেন. তত্থ যস্মিং ক্ৰিযত্থে কত্তুৱাচিম্হা কম্মং গৱেসীযতে, সো সকম্মকো. ইতৰো অকম্মকো.

তত্ৰ সকম্মকা কম্মাপেক্খং ক্ৰিযং ৱদন্তি, যথা কটং কৰোতি, গামং গচ্ছতি, ওদনং পচতি. অকম্মকা কম্মনিৰপেক্খং ক্ৰিযং ৱদন্তি, যথা অচ্ছতি সেতি তিট্ঠতি. ক্ৰিযাতি চ গমনপচনাদিকো অসত্তসম্মতো কত্তৰি কম্মে ৱা পতিট্ঠিতো কাৰকসমূহসাধিযো পদত্থো ৱুচ্চতি. অপি চ –

কৰণং ভৱনং চাপি, কৰ+ভূহি কথীযতে;

ততো ক্ৰিযাদিৱাচত্তং, পাকাদীনং কথং ভৱে.

কৰ+ভূধাতূহি কৰণঞ্চ ভৱনঞ্চ ৱুচ্চতি, পাক+গমনাদীহি তেসং ক্ৰিযাভৱনানং ৱাচ্চত্তং কথং ভৱতীতি ৱুত্তং হোতি. পুনপি –

পাকাদীনঞ্হি ৱাচ্চত্তং, কৰভূসু ন যুজ্জতি;

তং বহুতৰৱাচ্চত্তং, পাকাদীসু ন যুজ্জতি.

তং নাম –

কাৰিযৰূপা হি ধাত্ৱত্থা, সত্তাযুত্তা চ তে+খিলা;

ততো ক্ৰিযা চ ভাৱো চ, সামঞ্ঞং তেসু গম্যতে.