৯. তং নপুংসকন্তি
নপুংসকলিঙ্গে চ ‘‘পুব্বস্মা+মাদিতো’’তি সব্বৱিভত্তীনং লোপে চ কতে অধিত্থি তিট্ঠতি, ভো অধিত্থি, অধিত্থি পস্স, অধিত্থি কতং, অধিত্তি চৰতি, অধিত্থি দেহি, অধিত্থি অপেহি, অধিত্থি আযত্তং, অধিত্থি পতিট্ঠিতং. এৱং অধিকুমাৰি, অন্তভূতস্স অপ্পধানস্স ঘপস্স ‘‘ঘপস্স+ন্তস্সা+প্পধানস্সা’’তি পস্স ৰস্সো.
সহ=সম্পন্নং ব্ৰহ্মং সব্ৰহ্মং. ৱুত্তনযেন এত্থ চ উপৰি চ সমাসাদযো হোন্তি, এত্থ ‘‘অকালে সতত্থে’’তি সহস্স সাদেসো. স্যাদিম্হি কতে ‘‘পুব্বস্মা+মাদিতো’’তি স্যাদীনং লোপে চ সম্পত্তে ‘‘না+তো+মপঞ্চমিযা’’তি অপঞ্চমিযা পটিসেধো চ অকাৰন্তঅসংখ্যসমাসতো পৰাসং সব্বৱিভত্তীনং অংআদেসো চ হোতি. এৱ+মুপৰিপি.
ভিক্খানং সমিদ্ধি সুভিক্খং, এত্থ ঘস্স ৰস্সো. সুভিক্খং তিট্ঠতি ভো সুভিক্খং, সুভিক্খং পস্স. না+স্মিংসু ‘‘ৱা ততিযা সত্তমীনং’’তি ৱিকপ্পেন অং, সুভিক্খং সুভিক্খেন ৱা কতং, সুভিক্খং সুভিক্খেন ৱা চৰতি, সুভিক্খং দেহি. পঞ্চমিযং অ+মব্ভাৱা সুভিক্খা অপগচ্ছ, সুভিক্খ+মাযত্তং, সুভিক্খং সুভিক্খে ৱা পতিট্ঠিতং.
সমীপত্থে-কুম্ভস্স সমীপং উপকুম্ভং, এৱং উপনগৰং, ভো উপকুম্ভং ইচ্চাদি.
সাকল্যে-তিণম্পি অসেসেত্ৱাতি সতিণং, তিণম্পি অসেসেত্ৱা অজ্ঝোহৰণীয+মজ্ঝোহৰতীত্যত্থো. সেসং সব্ৰহ্মসমং. অগ্গিম্পি অসেসেত্ৱাতি সাগ্গি, অগ্গিগন্থংপি অসেসেত্ৱা অধীতেত্যত্থো. ৱাৰগ্গহণং অধিত্থিসমং.
অভাৱো সম্বন্ধীভেদা বহুৱিধো, তত্ৰ ইদ্ধাভাৱেৱিগতা ইদ্ধি=ৱিভূতি সদ্দিকানন্তি দুস্সদ্দিকং. অত্থাভাৱেমক্খিকানং অভাৱো নিম্মক্খিকং, নিদ্দৰথং, নিম্মসকং. অতিক্কমাভাৱে-অতিগতানি তিণানি নিত্তিণং. উপভোগসম্বন্ধীৱত্তমানকালস্স অভাৱে-অতিগতং লহুপাৱুৰণং অতিলহুপাৱুৰণং, লহুপাৱুৰণস্স না+যং উপভোগতা লোতি অত্থো.
যথাত্থো+নেকৱিধো, তত্ৰ যোগ্গতাযং-যোগ্গং ৰূপ+মনুৰূপং. ৱিচ্ছাযং-অদ্ধমাসং অদ্ধমাসং অনু অন্ৱদ্ধমাসং, এৱং পচ্চত্তং. অত্থানতিৱত্তিযং-সত্তিং অনতিক্কম্ম যথাসত্তি. এৱং যথাক্কমং, যথাবলং. বহুলাধিকাৰা যা যা পৰিসা যথাপৰিসা. সদিসত্থে-কিখিযা কণ্হৱিচ্ছিতধেনুযা সদিসো সকিখি, সহস্স সাদেসো. আনুপুব্বিযং-জেট্ঠানুক্কমেন অনুজেট্ঠং.
পচ্ছাঅত্থে-ৰথস্স পচ্ছা অনুৰথং.
যুগপদত্থে-চক্কেন সহ=এককালং সচক্কং, চক্কেন একক্খণে নিধেতীতি অত্থো.