৩৯. ছট্ঠী সম্বন্ধে

সম্বন্ধে ছট্ঠী হোতি. ৰঞ্ঞো পুৰিসোতি ৱুত্তে যস্মা ৰাজা দদাতি, পুৰিসো গণ্হাতি, তস্মা ৰাজপুৰিসোতি ৱিঞ্ঞাযতি. এৱমেৱ যো যস্স আযত্তো সেৱকাদিভাৱেন ভণ্ডভাৱেন ৱা সমীপ+সমূহা+ৱযৱ+ৱিকাৰ+কাৰিয+অৱত্থা+জাতি+গুণ+ক্ৰিযাদিৱসেন ৱা, ঠানীৱসেন ৱা, আগমীৱসেন ৱা, সো তিৱিধোপি অত্থো সম্বন্ধো নাম. ৱুত্তঞ্হি –

ক্ৰিযাকাৰকসঞ্জাতো, অস্সে+দংভাৱহেতুকো;

সম্বন্ধো নাম সো অত্থো, তত্থ ছট্ঠী ৱিধীযতে.

পাৰতন্ত্যঞ্হি সম্বন্ধো, তত্থ ছট্ঠী ভৱে তিতো;

উপাধি+ঠান্যা+গমিতো, ন ৱিসেস্সাদিতো তিতোতি.

উপাধিসঙ্খাতৱিসেসনতো তাৱ-ৰঞ্ঞো পুৰিসো. এত্থ চ ব্ৰাহ্মণাদিসামিতো নিৱত্তেতীতি ৰাজা ৱিসেসনং, পুৰিসো তেন ৱিসেসিযতীতি ৱিসেস্সো. ভণ্ডসম্বন্ধতো-পহুতং মে ধনং সক্ক, একস্স পটিৱীসো, ভিক্খুস্স পত্তচীৱৰং. সমীপতো-অম্বৱনস্স অৱিদূৰে, নিব্বানস্সেৱ সন্তিকে. সমূহে-সুৱণ্ণস্স ৰাসি, ভিক্খূনং সমূহো. অৱযৱে-মনুস্সস্সেৱ তে সীসং, ৰুক্খস্স সাখা. ৱিকাৰে-সুৱণ্ণস্স ৱিকতি, ভট্ঠধঞ্ঞানং সত্তু. কাৰিযে-যৱস্স অঙ্কুৰো, মেঘস্স সদ্দো, পুত্তাপি তস্স বহৱো, কম্মানং ফলং ৱিপাকো. অৱত্থাযং-খন্ধানং পাতুভাৱো, জৰা, ভেদো ৱা. জাতিযং-মনুস্সস্স ভাৱো, মনুস্সানং জাতি. গুণে-সুৱণ্ণস্স ৱণ্ণো, ৱণ্ণো ন খীযেথ তথাগতস্স বুদ্ধস্স গুণঘোসো, পুপ্ফানং গন্ধো, ফলানং ৰসো, চিত্তস্স ফুসনা, সিপ্পিকানং সতং নত্থি, তিলানং মুট্ঠি, তেসং সমাযোগো, সন্ধিনো ৱিমোক্খো, তথাগতস্স পঞ্ঞাপাৰমিং আৰব্ভ, সুখং তে, দুক্খং তে, চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি, পঞ্ঞায পটুভাৱো, ৰূপস্স লহুতা, মুদুতা ৱা, উপচযো ৱা. ক্ৰিযাসম্বন্ধে-পাদস্স উক্খেপনং, অৱক্খেপনং ৱা, হত্থস্স সমিঞ্জনং, দানং, পসাৰণং, ধাতূনং গমনং, ঠানং, নিসজ্জা, সযনং ৱা, তথাগতস্স নামগোত্তাদি, তস্স কাৰণং, তস্স মাতাপিতৰো, তস্স পুৰতো পাতুৰহোসি, নগৰস্স দক্খিণতো, ৱস্সানং ততিযে মাসে, ন তস্স উপমা, কুৱেৰস্স বলি ইচ্চাদি. অপি চ –

গাৱস্স জাতি, ধৱলো, গতি, সিঙ্গং, নামন্তি+ধ;

দব্বস্সাপি চ জাত্যাদি, ৱিসেস্সা হোন্তি কামতো.

গোত্তঞ্চ সবলোদিস্স, পাক+মন্নস্স সুক্কতা;

পটস্স, সিঙ্গংমেণ্ডস্স, না+ঞ্ঞেসংতি ৱিসেস্সতে.

ঠানিতো-যুৱণ্ণান+মেও লুত্তা. আগমিতো-সুঞ সস্স. সামিযোগে-দেৱান+মিন্দো, মিগানং ৰাজা. ৰুজাদিযোগে-দেৱদত্তস্স ৰুজতি, তস্স ৰোগো উপ্পজ্জি, মহাসেনাপতীনং উজ্ঝাপেতব্বং, ৰজকস্স ৱত্থং দদাতি, মুসাৱাদস্স ওত্তপ্পং ইচ্চাদি. যজস্স যোগে-পুপ্ফস্স বুদ্ধস্স যজতি, পুপ্ফেনাত্যত্থো. এৱং ঘতস্স অগ্গিং জুহতি. সুহিতত্থে-পত্তং ওদনস্স পূৰেত্ৱা, পূৰং নানাপকাৰস্স অসুচিনো, পূৰং হিৰঞ্ঞসুৱণ্ণস্স, পূৰতি বালো পাপস্স. কিতকপ্পযোগে-বহুলংৱিধানা ছট্ঠী, ৰঞ্ঞো সম্মতো, পূজিতো, সক্কতো, অপচিতো, মানিতো ৱা, অমতং তেসং ভিক্খৱে অপৰিভুত্তং, যেসং কাযগতা সতি অপৰিভুত্তা, সাধুসম্মতো বহুজনস্স, সুপ্পটিৱিদ্ধা বুদ্ধানং ধম্মধাতু, ধম্মস্স গুত্তো মেধাৱী. কম্মত্থে-তস্স ভৱন্তি ৱত্তাৰো, সহসা কম্মস্স কত্তাৰো, অমতস্স দাতা, ভিন্নানং সন্ধাতা, সহিতানং অনুপ্পদাতা, বোধেতা পজায, কম্মস্স কাৰকো নত্থি, ৱিপাকস্স চ ৱেদকো, অৱিসংৱাদকো লোকস্স, চতুন্নং মহাভূতানং উপাদায পসাদো. সৰতি+চ্ছাযোগে-মাতু সৰতি, ন তেসং কোচি সৰতি, সত্তানং কম্মপচ্চযা, পুত্তস্স ইচ্ছতি. কৰোতিস্স (যোগে) – উদকস্স পতিকুৰুতে, কণ্ডস্স পতিকুৰুতে, অভিসঙ্খৰোতীত্যত্থো. পঞ্চমিযত্থে পৰিহানিভযত্থযোগেপি ছট্ঠী, অস্সৱনতায ধম্মস্স পৰিযাযন্তি, কিন্নু খো অহং তস্স সুখস্স ভাযামি, সব্বে তসন্তি দণ্ডস্স, সব্বে ভাযন্তি মচ্চুনো, ভীতো চতুন্নং আসীৱিসানং ঘোৰৱিসানং ইচ্চাদি.