১৬. ইন্দ্ৰিযপচ্চযো

তিৱিধো ইন্দ্ৰিযপচ্চযো সহজাতিন্দ্ৰিযপচ্চযো পুৰে জাতিন্দ্ৰিযপচ্চযো ৰূপজীৱিতিন্দ্ৰিযপচ্চযো.

তত্থ পন্নৰসিন্দ্ৰিযধম্মা সহজাতিন্দ্ৰিযপচ্চযো নাম, জীৱিতিন্দ্ৰিযং মনিন্দ্ৰিযং সুখিন্দ্ৰিযং দুক্খিন্দ্ৰিযং সোমনস্সিন্দ্ৰিযং দোমনস্সিন্দ্ৰিযং উপেক্খিন্দ্ৰিযং সদ্ধিন্দ্ৰিযং ৱীৰিযিন্দ্ৰিযং সতিন্দ্ৰিযং সমাধিন্দ্ৰিযং পঞ্ঞিন্দ্ৰিযং অনঞ্ঞাতঞ্ঞস্সামীতিন্দ্ৰিযং অঞ্ঞিন্দ্ৰিযং অঞ্ঞাতাৱিন্দ্ৰিযন্তি. তেহি সহজাতা চিত্তচেতসিকধম্মা চ ৰূপধম্মা চ তস্স পচ্চযুপ্পন্না.

পঞ্চিন্দ্ৰিযৰূপানি পুৰেজাতিন্দ্ৰিযপচ্চযো, চক্খুন্দ্ৰিযং সোতিন্দ্ৰিযং ঘানিন্দ্ৰিযং জিৱ্হিন্দ্ৰিযং কাযিন্দ্ৰিযং. পঞ্চৱিঞ্ঞাণচিত্ত চেতসিক ধম্মা তস্স পচ্চযুপ্পন্না.

একং ৰূপজীৱিতিন্দ্ৰিযং ৰূপজীৱিতিন্দ্ৰিযপচ্চযো. সব্বানি কম্মজ ৰূপানি জীৱিতৰূপৱজ্জিতানি তস্স পচ্চযুপ্পন্নানি.

কেনট্ঠেন ইন্দ্ৰিযন্তি. ইস্সৰিযট্ঠেন ইন্দ্ৰিযং. তত্থ কত্থ ইস্সৰিযন্তি. অত্তনো অত্তনো পচ্চযুপ্পন্নেসু ধম্মেসু ইস্সৰিযং. কস্মিং কস্মিং কিচ্চে ইস্সৰিযন্তি. অত্তনো অত্তনো কিচ্চে ইস্সৰিযং. নামজীৱিতং সম্পযুত্তধম্মানং জীৱনকিচ্চে ইস্সৰিযং. জীৱনকিচ্চেতি আযুৱড্ঢনকিচ্চে, সন্ততিঠিতিযা চিৰকালঠিতিকিচ্চেতি অত্থো. মনিন্দ্ৰিযং আৰম্মণগ্গহণকিচ্চে সম্পযুত্তধম্মানং ইস্সৰিযং. অৱসেসো ইন্দ্ৰিযট্ঠো পুব্বে ইন্দ্ৰিযযমকদীপনিযং ৱুত্তোযেৱ.

এত্থ ৱদেয্য, দ্ৱে ইত্থিন্দ্ৰিযপুৰিসিন্দ্ৰিযধম্মা ইন্দ্ৰিযভূতা সমানাপি কস্মা ইন্দ্ৰিযপচ্চযে ৱিসুং ন গহিতাতি. পচ্চযকিচ্চস্স অভাৱতো. তিৱিধঞ্হি পচ্চযকিচ্চং জননকিচ্চঞ্চ উপত্থম্ভনকিচ্চঞ্চ অনুপালনকিচ্চঞ্চ. তত্থ যো পচ্চযো পচ্চযুপ্পন্নধম্মস্স উপ্পাদায পচ্চযো হোতি, যস্মিং অসতি পচ্চযুপ্পন্নো ধম্মো ন উপ্পজ্জতি, তস্স পচ্চযকিচ্চং জননকিচ্চং নাম. যথা অনন্তৰপচ্চযো. যো পচ্চযো পচ্চযুপ্পন্নধম্মস্স ঠিতিযা চ ৱুড্ঢিযা চ ৱিৰুড়্হিযা চ পচ্চযো হোতি, যস্মিং অসতি পচ্চযুপ্পন্নো ধম্মো ন তিট্ঠতি ন ৱড্ঢতি ন ৱিৰূহতি, তস্স পচ্চযকিচ্চং উপত্থম্ভনকিচ্চং নাম. যথা পচ্ছাজাতপচ্চযো. যো পচ্চযো পচ্চযুপ্পন্নস্স ধম্মস্স পৱত্তিযা পচ্চযো হোতি, যেন ৱিনা পচ্চযুপ্পন্নো ধম্মো চিৰকালং ন পৱত্ততি, সন্ততি গমনং ছিজ্জতি, তস্স পচ্চয কিচ্চং অনুপালনকিচ্চং নাম. যথা ৰূপ জীৱিতিন্দ্ৰিযপচ্চযো. এতে পন দ্ৱে ইন্দ্ৰিযধম্মা তেসু তীসু পচ্চয কিচ্চেসু এককিচ্চংপি নসাধেন্তি, তস্মা এতে দ্ৱে ধম্মা ইন্দ্ৰিয পচ্চযে ৱিসুং ন গহিতাতি.

এতং সন্তে এতে দ্ৱে ধম্মা ইন্দ্ৰিযাতিপি ন ৱত্তব্বাতি. নো ন ৱত্তব্বা. কস্মা. ইন্দ্ৰিযকিচ্চসব্ভাৱতোতি. কিং পন এতেসং ইন্দ্ৰিযকিচ্চন্তি. লিঙ্গনিমিত্তকুত্তআকপ্পেসু ইস্সৰতা ইন্দ্ৰিয কিচ্চং. তথা হি যস্স পুগ্গলস্স পটিসন্ধিক্খণে ইত্থিন্দ্ৰিযৰূপং উপ্পজ্জতি, তস্স সন্তানে চতূহি কম্মাদীহি পচ্চযেহি উপ্পন্না পঞ্চক্খন্ধ ধম্মা ইত্থিভাৱায পৰিণমন্তি, সো অত্তভাৱো একন্তেন ইত্থিলিঙ্গ ইত্থিনিমিত্ত ইত্থিকুত্ত ইত্থাকপ্পযুত্তো হোতি, নো অঞ্ঞথা. ন চ ইত্থিন্দ্ৰিযৰূপং তে পঞ্চক্খন্ধধম্মে জনেতি, ন চ উপত্থম্ভতি, নাপি অনুপালেতি, অথ খো তে ধম্মা অত্তনো অত্তনো পচ্চযেহি উপ্পজ্জমানা এৱঞ্চেৱঞ্চ উপ্পজ্জন্তূতি আণং ঠপেন্তং ৱিয তেসু অত্তনো অনুভাৱং পৱত্তেতি. তে চ ধম্মা তথেৱ উপ্পজ্জন্তি, নো অঞ্ঞথাতি. অযং ইত্থিন্দ্ৰিযৰূপস্স ইত্থিলিঙ্গাদীসু ইস্সৰতা. এস নযো পুৰিসিন্দ্ৰিযৰূপস্স পুৰিসলিঙ্গাদীসু ইস্সৰতাযং. এৱং এতে দ্ৱে ধম্মা লিঙ্গাদীসু ইন্দ্ৰিযকিচ্চ সব্ভাৱতো ইন্দ্ৰিযা নাম হোন্তীতি.

হদযৱত্থুৰূপং পন দ্ৱিন্নং ৱিঞ্ঞাণধাতূনং নিস্সযৱত্থুকিচ্চং সাধযমানংপি তাসু ইন্দ্ৰিযকিচ্চং ন সাধেতি. ন হি ভাৱিত চিত্তস্স পুগ্গলস্স হদযৰূপে পসন্নেৱা অপ্পসন্নে ৱা জাতেপি মনোৱিঞ্ঞাণধাতুযো তদনুৱত্তিকা হোন্তীতি. ইন্দ্ৰিয পচ্চযদীপনা নিট্ঠিতা.