কম্মট্ঠান সঙ্গহ পৰমত্থদীপনী
১৭০. এৱং অট্ঠহি পৰিচ্ছেদেহি সপচ্চযপভেদং নামৰূপ ৱিভাগং দস্সেত্ৱা ইদানি ৱিদিতনামৰূপ ৱিভাগস্স কম্মট্ঠানৱিধানং দস্সেন্তো সমথৱিপস্সনানন্তিআদি মাহ. ইতো পচ্চয সঙ্গহতো পৰং সমথৱিপস্সনানং ভাৱনানং দুৱিধংপি কম্মট্ঠানং যথাক্কমং পৱক্খামীতি যোজনা. তত্থ কিলেসে অঞ্ঞেপিৱা ৱিতক্কাদযো ওড়াৰিকধম্মে সমেতীতি সমথো. তথা পৱত্তো একগ্গতাসঙ্খাতো সমাধি. ৱিসেসেন পস্সন্তি এতাযাতি ৱিপস্সনা. অনিচ্চানুপস্সনাদিকা ভাৱনাপঞ্ঞা. তায হি যোগিনো খন্ধেসু লোকিযমহাজনেন পস্সিতং ইত্থিপুৰিসাদিকং নিচ্চসুখাদিকঞ্চ অতিক্কমিত্ৱা ৱিসেসেন অনিচ্চাদিকমেৱ পস্সন্তীতি. ভাৱেতব্বাতি ভাৱনা. ভাৱেন্তিৱা চিত্তসন্তানং এতাহীতি ভাৱনা. কিৰিযা কম্মং. তিট্ঠতি এত্থাতি ঠানং. কম্মস্স ঠানন্তি কম্মট্ঠানং. ৱীৰিযাৰব্ভসঙ্খাতস্স যোগকম্মস্স পৱত্তিট্ঠানন্তি অত্থো. কসিণমণ্ডলাদিকং কসিণভাৱনাদিকঞ্চ. আদিমজ্ঝ পৰিযোসানানঞ্হি সমুদাযভূকং একমেতং পথৱীকসিণ ভাৱনাদিকং ভাৱনাকম্মংপি অত্তনো অৱযৱভূতস্স যোগ কম্মস্স পৱত্তিট্ঠানং সম্ভৱতীতি.
ৱিভাৱনিযং পন
উত্তৰুত্তৰ যোগকম্মস্স পদট্ঠানতায কম্মট্ঠানভূতং ভাৱনাৱিধিঞ্চাতিপি ৱুত্তং. তম্পি যুজ্জতিযেৱ.
যোগকম্মমেৱৱা সুখৱিসেসানং অধিট্ঠানট্ঠেনঠানন্তি কম্মট্ঠানং. তত্থাতি তস্মিং দুৱিধেপি কম্মট্ঠানে. সমথসঙ্গহেতি সমথ কম্মট্ঠানসঙ্গহে. দসকসিণানীতি দসকসিণমণ্ডলানি কসিণজ্ঝানানিচ. তদুভযানিপি হি যোগানুযোগসঙ্খাতস্স সমথ কম্মস্স পৱত্তিট্ঠানত্তা সমথকম্মট্ঠানানিনাম হোন্তীতি. দসঅসুভাতি দসঅসুভৱত্থূনি অসুভজ্ঝানানিচ. দসঅনুস্সতি যোতি বুদ্ধগুণাদীনি দসঅনুস্সতিট্ঠানানি অনুস্সৰণসতি যোচ. সেসানিপি যথানুৰূপং ৱত্তব্বানীতি. চৰণং চৰিযা. সমুদাচৰণন্তি অত্থো. পৱত্তিবহুলতাতি ৱুত্তং হোতি. ৰাগস্স চৰিযা ৰাগচৰিযা. ৰাগচৰিতাতি পাঠো, সো অট্ঠকথাযং নত্থি, পুগ্গলট্ঠানেএৱ সো যুত্তোতি. এসনযো সেসেসুপি.
[২৪৩] যো পন ৱিভাৱনিযং
চৰিযানং সংসগ্গভেদো ৱুত্তো. সো ইধ নাধিপ্পেতো.
নহি কম্মট্ঠানানংনাম সংসগ্গচৰিতস্সপি একস্স দ্ৱে তীণি দাতব্বানি হোতীতি. তেনেৱ হি সো ভেদো অট্ঠকথাযং নগৰুকতোতি. সব্বাপি অপ্পনায পুব্বভাগপৱত্তা কামাৱচৰ ভাৱনা পৰিকম্মভাৱনানাম. সা পন অপ্পনায আসন্নে দূৰেতি দুৱিধা হোতি. তত্থ যা আসন্নে, সা অপ্পনং উপেচ্চ সমীপে ঠত্ৱা পৱত্তত্তা উপচাৰভাৱনাতি ৱুচ্চতি. ইতৰা পন পৰিকম্ম ভাৱনাএৱনাম. ইতি পৰিকম্মভাৱনাপি সমানা পুব্বাপৰৱিসেস পাকটভাৱত্থং অট্ঠকথাসু দ্ৱীহি নামেহি গহিতাতি ৱুত্তং পৰিকম্মভাৱনা.ল. তিস্সোভাৱনাতি তাসং পন ৱিসেসো পৰতো আগমিস্সতি. পৰিকম্মনিমিত্তন্তি পৰিকম্মভাৱনায আৰম্মণভূতং কসিণমণ্ডলাদিনিমিত্তং. তঞ্চ তস্সা আৰম্মণ ভাৱেন একংপি সমানং পুব্বাপৰৱিসেসপাকটভাৱত্থং পৰিকম্মনিমিত্তং উগ্গহনিমিত্তন্তি দ্ৱিধা ভিন্দিত্ৱা ৱুত্তং. তেসংপি ৱিসেসো আগমিস্সতি. ৱিদত্থিচতুৰঙ্গুলসঙ্খাতেন পৰিত্তপমাণেনৱা খল মণ্ডলাদিসঙ্খাতেন মহন্তপমাণেনৱা কতং অকতংৱা পথৱী মণ্ডলতলমেৱ অসেসফৰিতব্বট্ঠেন কসিণন্তি পথৱীকসিণং. সকলসদ্দপৰিযাযো হি কসিণসদ্দো. যথা কসিণেন জম্বুদীপস্সাতি. তস্মা যত্তকে পথৱীতলে নিমিত্তং গণ্হাতি, তত্তকং চিত্তেন অসেসং ফৰিত্ৱা এৱ গহেতব্বং হোতি. ন পন তস্স একদেসে ঠত্ৱাতি, তেন ৱুত্তং পথৱীমণ্ডলতলমেৱ অসেসফৰিতব্বট্ঠেন কসিণন্তি পথৱীকসিণন্তি. এসনযো সেসকসিণেসুপীতি. এত্থচ, অৱিভূতৱণ্ণায পথৱিযা এক তলভাৱেনসন্নিৱিট্ঠাসণ্ঠানপঞ্ঞত্তিইধপথৱীকসিণংনাম. তথা আপোকসিণং তেজোকসিণঞ্চ. ফুট্ঠট্ঠানে চিত্তেন সণ্ঠানং কত্ৱা গহিতা ৱাযুৱট্টি ৱাযোকসিণংনাম. নীলৱণ্ণৱিসিট্ঠাএকা সণ্ঠানপঞ্ঞত্তি নীলকসিণংনাম. তথা পীতলোহিতো দাতকসিণানিপি. চন্দসূৰিযঅগ্গোভাসৱিসিট্ঠা কত্থচি দিস্সমানা সণ্ঠানপঞ্ঞত্তি আলোককসিণংনাম. তিত্তিছিদ্দৱাত পানছিদ্দাদীসু দিস্সমানা আকাসৱিসিট্ঠা সণ্ঠানপঞ্ঞত্তি আকাসকসিণংনামাতি. অতিৱিয ধুমাতং সুনভাৱং গতন্তি উদ্ধুমাতং. তদেৱ কুচ্ছিতত্তা উদ্ধুমাতকং. তথাভূতস্স ছৱসৰীৰস্সেতং নামং. তদেৱ পূতিভাৱং গতকালে পুৰিমৱণ্ণং ৱিজহিত্ৱা পুন নীলভাৱং পত্তং ৱিনীলকং. তদেৱ পুন পচ্চিত্ৱা ততো ততো ৱিসন্দমানপুব্বযুত্তং ৱিপুব্বকং. যুদ্ধভূমিযাদীসু সত্থেন মজ্ঝে ছিন্দিত্ৱা থপিতং ৱিৰূপছিন্নসৰীৰং ৱিচ্ছিন্নকংনাম. সোণ সিঙ্গালাদীহি ৱিৱিধাকাৰেন খাযিতপদেসযুত্তং সৰীৰং ৱিক্খাযিতকংনাম. সোণসিঙ্গালাদীহি এৱ খণ্ডাখণ্ডিকং কত্ৱা অপকড্ঢিত্ৱা ততো ততো খিত্তঅঙ্গপচ্চঙ্গযুত্তং সৰীৰং ৱিত্তক্খিকং নাম. অঙ্গপচ্চঙ্গেসু সত্থেন হনিত্ৱা খণ্ডাখণ্ডিকং কত্ৱা ততো ততো খিত্তঅঙ্গপচ্চঙ্গযুত্তং সৰীৰং হতৱিক্খিত্তকংনাম. পগ্ঘৰিত লোহিতসৰীৰং লোহিতকং নাম. পুড়ুৱপৰিপূৰং সৰীৰং পুড়ুৱকং. সকলো অট্ঠিসঙ্ঘাটোৱা একমেকংৱা অট্ঠি অট্ঠিকং নাম. পুনপ্পুনং নিৰন্তৰং সৰণং অনুস্সতি. বুদ্ধগুণস্স অনুস্সতি বুদ্ধানুস্সতি. এস নযো সেসাসুপীতি. তত্থ অৰহতাদিগুণো বুদ্ধগুণোনাম. স্ৱক্খাততাদিগুণো ধম্মগুণোনাম. সুপ্পটিপন্নতাদিগুণো সঙ্ঘগুণো নাম. অত্তনো সীলস্স অখণ্ডতাদি গুণো সীলগুণোনাম. অত্তনো দানস্স ৱিগতমলমচ্ছেৰতাদি গুণো চাগগুণোনাম. অত্তানং দেৱত্তংৱা সক্কত্তংৱা ব্ৰহ্মত্তংৱা ৱহিতুং সমত্থা অত্তনো সদ্ধাদিগুণা দেৱতাগুণানাম. ৱত্ত পটিপত্তিৱসেনৱা ধুতঙ্গসমাদানৱসেনৱা ঝানসমাপত্তিৱসেনৱা ৱিপস্সনাৱসেনৱা অত্তনো সন্তানে চিৰংৱিকালং ৱিক্খম্ভিতানং কামৰাগাদীনং ৱূপসমো অত্তনাঅধিগতনিব্বানঞ্চ উপসমোনাম. একভৱপৰিযাপন্নস্স অত্তনো খন্ধসন্তানস্স ভেদো মৰণং নাম. কেসকাযাদীনং নানাকাযানং সমূহভূতো অযং কাযো কাযোনাম. অত্তনি নিৰন্তৰং পৱত্তমানা অস্সাস পস্সাসা আনাপাণংনাম. মিজ্জতি সিনিয্হতীতি মেত্তা. যং আৰব্ভ উপ্পজ্জতি. তস্স হিতসুখং অৱিপ্পকিণ্ণং কত্ৱা সঙ্গণ্হতীতি অত্থো. মিত্তস্সৱা এসা মিত্তেসুৱা ভৱাতি মেত্তা. অত্থতো পন পৰসত্তানং হিতূপসংহাৰৱসেন পৱত্তো অদোসোএৱ. পৰসত্তানং হিতূপসংহাৰ হিতমোদন অহিতাপনযনসঙ্খাতং ব্যাপাৰত্তযং পহায তেসং কম্মসকতানুব্ৰূহনৱসেন উপপত্তিতো যুত্তিতো পেক্খতীতি উপেক্খা. তথা পৱত্তা তত্ৰমজ্ঝত্ততাএৱ. অপ্পমাণেসুসত্তেসু ভৱাতি অপ্পমঞ্ঞা. ন হি এত্তকেসু এৱ সত্তেসু এতা পৱত্তেতব্বা. ন ততো অঞ্ঞেসূতি এৱং এতাসং ৱিসযপৰিচ্ছেদোনাম অত্থীতি. এৱংসন্তেপি আদিকম্মি কেন আদিতো একস্মিং পুগ্গলে অত্তনো ভাৱনাচিত্তং লদ্ধাসেৱনং লদ্ধৱিসেসঞ্চ কত্ৱা পচ্ছা দ্ৱীসু তীসূতিআদিনা ৱড্ঢিত্ৱা সীমসম্ভেদোচ ওধিসোফৰণ অনোধিসোফৰণ দিসাফৰণানিৱ কত্তব্বানীতি. যং পন ৱিভঙ্গে মেত্তাসহগতেন চেতসা একং দিসং ফৰিত্ৱা ৱিহৰতীতিআদিনা পটিসম্ভিদামগ্গেচ সব্বেসত্তা অৱেৰা হোন্তূতিআদিনা মেত্তাৱিধানং নাম ৱুত্তং. তং মেত্তাঝানে ৱসীভাৱপ্পত্তানং ৱসেন ৱুত্তন্তি দট্ঠব্বং. এতা পন ৱিসেসেন দোসপক্খিকানং কিলেসানং উজুপটিপক্খভূতা হোন্তীতি তংসমঙ্গিনোচ নিচ্চং সোম্মহদযভাৱেন ব্ৰহ্মসদি সত্তা ব্ৰহ্মানোনাম. তেসং ৱিহাৰোতি ব্ৰহ্মৱিহাৰো. সেট্ঠানংৱা সেট্ঠভূতোৱা ৱিহাৰোতি ব্ৰহ্মৱিহাৰোতি. আহাৰেতি অসিত পীত খাযিত সাযিত ৱসেন চতুপ্পভেদে অজ্ঝোহটাহাৰে. পটিকূলসঞ্ঞাতি আহাৰহেতু অনুভৱিতব্বানং দুক্খধম্মানং পচ্চৱেক্খনৱসেন সৰসপটিকূলতা পচ্চৱেক্খনৱসেন আসযনিধান পক্কাপক্কফলনিস্সন্দপচ্চৱেক্খন ৱসেন চ তত্থ নিকন্তি পহানসঞ্ঞা. চতুধাতুৱৱত্থানন্তি সৰীৰগতানং পথৱিআদীনং চতুন্নং মহাধাতূনং সলক্খণা দিৱসেন ৱিসুং ৱিসুং পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা সমনুপস্সনং. তঞ্হি চতস্সো ধাতুযো ৱৱত্থপিযন্তি ৱিনিচ্ছিযন্তি সল্লক্খিযন্তি এতেনাতি চতুধাতুৱৱত্থানন্তি ৱুচ্চতীতি. অসুভসঞ্ঞা ভাৱেতব্বা ৰাগস্সপহানাযাতি ৱচনতো দসঅসুভা.ল. ৰাগচৰিতস্স সপ্পাযাতি ৱুত্তং. তত্থ ৰাগেন চৰতীতি ৰাগচৰিতো. সো হি কামং কদাচি দোসেন চৰতি. কদাচি মোহেন. কদাচি সদ্ধাদীসুপি অঞ্ঞতৰেন. ৰাগো পনস্স উস্সন্নো. তস্মা উস্সন্নেন ৰাগেন সো ৰাগচৰিতোতি সঙ্খ্যং গচ্ছতীতি. এসনযো সেসেসুপি. মেত্তা ভাৱেতব্বা ব্যাপাদস্স পহানাযাতি ৱচনতো মেত্তাদীনং তিণ্ণং ব্ৰহ্মৱিহাৰানং যথাক্কমং ব্যাপাদৱিহিংসা অৰতীনং নিস্সৰণতাৱচনতো সুপৰিসুদ্ধানঞ্চ ৱণ্ণকসিণানং দোসৱত্থুত্তাভাৱতো চতস্সোঅপ্পমঞ্ঞাযো.ল. দোসচৰিতস্সাতি ৱুত্তং. এত্থচ আদিকম্মিকস্সেৱাযং চৰিযৱিভাগো. উপেক্খাচ আদিকম্মিকস্স নসম্ভৱতি. ৱক্খতিহি উপেক্খাপঞ্চমজ্ঝানিকাতি. তস্মা যস্স পুৰিমা তিস্সো সপ্পাযা. তস্স তদনুগতিকা উপেক্খাপি সপ্পাযানাম হোতীতি কত্ৱা চতস্সো অপ্পমঞ্ঞাযোতি ৱুত্তন্তি দট্ঠব্বং. ইতৰথা নিস্সৰণঞ্হেতং ৰাগস্স. যদিদং উপেক্খা চেতো ৱিমুত্তীতি ৱচনতো উপেক্খা ৰাগচৰিতস্সাতি ৱত্তব্বং সিযাতি. নীলাদীনিচ চত্তাৰি কসিণানীতি ইদঞ্চ মনাপিযৰূপানি নীলাদীনি সন্ধায ৱুত্তং. অমনাপিযানি পন তানি ৰাগচৰিতস্সেৱ সপ্পাযানীতি. আনাপাণসতি ভাৱেতব্বা ৱিতক্কুপচ্ছেদাযাতি ৱচনতো আনাপাণংৱিতক্কচৰিতস্সাতি ৱুত্তং. মোহচৰিতো পন পকতিযা পমাদবহুলো হোতি ৱিক্খিত্তচিত্তোচ. আনাপাণঞ্চনাম নিৰন্তৰং পৱত্তমানং তস্স সতিং উপ্পাদেন্তং ৱিয পৱত্ততীতি তং মোহচৰিতস্সসপ্পাযন্তি ৱুত্তং সিযা.
[২৪৪] ৱিভাৱনিযং পন
বুদ্ধিৱিসযভাৱেন মোহপটিপক্খত্তাতি কাৰণং ৱুত্তং. তং যুত্তং ৱিয ন দিস্সতি.
এৱঞ্হি সতি সো বুদ্ধিচৰিতেন সহ ৱত্তব্বো সিযাতি. কামঞ্চ বুদ্ধগুণাদযোপি একন্তেন বুদ্ধিৱিসযাএৱ হোন্তি. তে পন ৱিসেসতো সদ্ধং উপব্ৰূহযন্তীতি ৱুত্তং বুদ্ধানুস্সতি আদযো.ল. সদ্ধাচৰিতস্সাতি. পৰমত্থতো সুখুমতৰানি মৰণাদীনি ৱিপুলবুদ্ধীনং এৱ ৱিসযানাম হোন্তীতি ৱুত্তং মৰণ. ল. বুদ্ধিচৰিতস্সাতি. সেসানিপনসব্বানিপীতি চত্তাৰি ভূত কসিণানি দ্ৱে আলোকাকাসকসিণানি চত্তাৰো আৰুপ্পাচাতি দসৱিধানি কম্মট্ঠানানি. তত্থাপীতি তেসু দসসু সেস কম্মট্ঠানেসুপি. পুথুলং খলমণ্ডলাদিপমাণং মোহচৰিতস্স সপ্পাযং. সম্বাধস্মিঞ্হি ওকাসে চিত্তং ভিয্যো সংমোহং আপজ্জতীতি. খুদ্দকং ৱিদত্থিচতুৰঙ্গুলপমাণং ৱিতক্কচৰিতস্সেৱ সপ্পাযং. মহন্তঞ্হি ৱিতক্কসন্ধাৱনস্স পচ্চযো হোতীতি. তত্থচ ৱিতক্কচৰিতস্সেৱাতি এত্থ এৱসদ্দো খুদ্দকন্তিপদে যুজ্জতি. ৱিতক্কচৰিতস্স খুদ্দকমেৱ সপ্পাযং. ন পুথুলন্তি. সব্বঞ্চেতং উজুৱিপচ্চনিকৱসেনচেৱ অতিসপ্পাযতাযচ ৱুত্তং. ৰাগাদীনং পন অৱিক্খম্ভিকা সদ্ধাদীনঞ্চ অনুপকাৰিকা কুসলভাৱনানাম নত্থীতিপি অট্ঠকথাযং ৱুত্তং. সব্বত্থাপীতি সব্বেসুপি চত্তালীস কম্মট্ঠানেসু. পৰিকম্মভাৱনা লব্ভতেৱ পৰিকম্মেন ৱিনা একস্সপি কম্মট্ঠানস্স অসম্পজ্জনতো. দসসুকম্মট্ঠানেসুউপচাৰভাৱনাৱ সম্পজ্জতি নত্থি অপ্পনা. কস্মা ইতি চে. বুদ্ধ ধম্ম সঙ্ঘ সীল চাগ দেৱতা উপসম গুণানং তাৱ গম্ভীৰতায নানাপ্পকাৰগুণা নুস্সৰণাধিমুত্ততাযগাতি হি অট্ঠকথাযং ৱুত্তং. তত্থ গম্ভীৰ তাযাতি এতেন একেকস্সপি গুণপদস্স গম্ভীৰত্তা তব্বিসযো সমাধি মহাসমুদ্দে সসকো ৱিয তত্থ অপ্পনং পত্ৱা নিচ্চলভাৱেন পতিট্ঠাতুং নসক্কোতীতি দস্সেতি. নানাপ্পকাৰ গুণানুস্সৰণাধিমুত্ততাযৱাতি এতেন তেসং গুণানং অতপ্প নিযসভাৱত্তা এত্তকেএৱ গুণপদে ঠত্ৱা অপ্পনং পাপেস্সামীতি অত্তনো চিত্তং সন্ধাৰেতুংপি নসক্কোতীতি দস্সেতীতি. সেসেসু পন মৰণসঞ্ঞাৱৱত্থানেসু মৰণং তাৱ সভাৱ ধম্মত্তা সংৱেজনীযধম্মত্তাচ ইতৰানিচ দ্ৱে সভাৱধম্মতায গম্ভীৰত্তা অপ্পনায পতিট্ঠা নহোন্তীতি. যদিএৱং কস্মা লোকুত্তৰজ্ঝানানি অতিগম্ভীৰে নিব্বানসঙ্খাতে সভাৱধম্মে অপ্পনং পাপুণন্তি. দুতীযচতুত্থাৰুপ্পজ্ঝানানিচ পথমততীযাৰুপ্প সঙ্খাতে সভাৱধম্মেতি. ৱুচ্চতে, লোকুত্তৰজ্ঝানানি তাৱ ৱিসুদ্ধিতো সম্মসনঞাণতোচ পট্ঠায অনুক্কমেন উপৰুপৰিপৱত্তানং ৱিসুদ্ধিভাৱনানং বলেন অতিগম্ভীৰেপি নিব্বানসঙ্খাতে সভাৱধম্মে অপ্পনাভাৱেন পতিট্ঠাতুং সক্কোন্তি. আৰুপ্পজ্ঝানানিচ অপ্পনাপত্তস্সেৱ পঞ্চমজ্ঝানসমাধিস্স উদযমত্তানি হোন্তীতি আৰম্মণসমতিক্কমনমত্তকৰণেন সভাৱধম্মেপি আৰম্মণে অপ্পনাভাৱেন পতিট্ঠাতুং সক্কোন্তীতি. তত্থাপীতি তেসু সমতিংসঅপ্পনাকম্মট্ঠানেসুপি. পঞ্চকজ্ঝানে নিযুত্তানি পঞ্চকজ্ঝানি কানি. ঝানপঞ্চকস্স আৰম্মণভাৱযোগ্যানীতি ৱুত্তংহোতি. পটিকূলাৰম্মণানিনাম অতিঅনিট্ঠানি লূখানি চিত্তৰভিজননে পৰিদুব্বলানি হোন্তীতি ন তানি অত্তনি চিত্তং ৰোচেত্ৱা থপেতুং সক্কোন্তি. তস্মা ৱিতক্কেন ৱিনা চিত্তং তত্থ একগ্গং হুত্ৱা ন তিট্ঠতি. ৱিতক্কবলেনেৱ তিট্ঠতীতি ৱুত্তং দসঅসুভা.ল. পথমজ্ঝানিকাতি. যদিএৱং কথং তেসু সোমনস্সজ্ঝানং হোতীতি নীৱৰণসন্তাপং পহানবলেনচেৱ তং তং আনিসংসদস্সন ঞাণবলেনচ. ব্যাধিদুক্খপীড়িতস্স ৰোগিনো ৱমনৱিৰেচনপৱত্তিযং ৱিয বহুং দানি ৱেত্তনং লভিস্সামীতি আনিসংসদস্সাৱিনো পুপ্ফচ্ছট্টকস্স গূথৰাসিদস্সনে ৱিয চাতি দট্ঠব্বং. মেত্তাদযো তযো ব্ৰহ্মৱিহাৰা দোমনস্সসমুট্ঠিতানং ব্যাপাদৱিহিং সাঅৰতীনং নিস্সৰণভূতা হোন্তীতি ন তে কদাচি সোমনস্সেন ৱিনা অপ্পনং পাপুণন্তীতি ৱুত্তং মেত্তাদযো তযো চতুক্কজ্ঝানিকাতি. উপেক্খা পন সত্তেসু সব্বসো উদাসিনপক্খে ঠত্ৱা ভাৱিতব্বত্তা কদাচিপি উপেক্খাৱেদনায ৱিনা অপ্পনং নপাপুণাতীতি ৱুত্তং উপেক্খাপঞ্চমজ্ঝানিকাতি. চত্তাৰোপনআৰুপ্পাতি কসিণুগ্ঘাটিমাকাসাদীনি চত্তাৰি আৰুপ্পাৰম্মণানি. সব্বত্থাপীতি সব্বেসুপি চত্তালীসকম্মট্ঠানেসু. যথাৰহন্তি তংতংআৰম্মণানুৰূপং. আৰম্মণেন ৱিনা পৰিকম্মংনাম ন সিজ্ঝতি. আৰম্মণস্স সুট্ঠু দড়্হৱিভূতগহণসঙ্খাতেন উগ্গহেন ৱিনা আৰম্মণসম্পত্তি নাম নত্থি. অসতিচ আৰম্মণসম্পত্তিযা উপচাৰজ্ঝানংপি তাৱ ন সম্পজ্জতি. পগেৱ অপ্পনাঝানন্তি ৱুত্তং পৰিকম্মনিমিত্তং.ল. লব্ভন্তেৱাতি. তত্থ সব্বত্থাপীতি সব্বেসুপি চত্তালীসকম্মট্ঠানেসু. যথাৰহন্তি তংতংকম্মট্ঠানানুৰূপং. পৰিযাযেনাতি ইদং পন কস্সচি আৰম্মণস্স চক্খুনা পস্সন্তস্সেৱ অৱিভূততৰত্তা ৱুত্তং. যত্থ পন পথমং সভাৱধম্মং গণ্হিত্ৱা পচ্ছা তাদিসে তদাকাৰে তংসণ্ঠানে পঞ্ঞত্তাৰম্মণে উপচাৰোৱা অপ্পনাৱা পৱত্ততি. তত্থেৱ পটিভাগনিমিত্তংনাম লব্ভতীতি ৱুত্তং পটিভাগ নিমিত্তংপনাতিআদি. ৱুত্তমেৱত্থং দড়্হং কৰোন্তো তত্থহীতিআদিমাহ. এৱং সমথকম্মে পথমং উগ্গহকোসল্লং দস্সেত্ৱা ইদানি আদিতো পট্ঠায ভাৱনাৱিধানং দস্সেন্তো কথন্তিআদি মাহ. নিমিত্তং উগ্গণ্হন্তস্সাতি আৰম্মণস্স যথা সণ্ঠিতং আকাৰং চিত্তে উপৰুপৰি ৱিভূতং কত্ৱা গণ্হন্তস্স সমনুপস্সন্তস্স. সাচভাৱনাতি উগ্গহণাকাৰেন পৱত্ত জৱনৱীথিপৰংপৰসঙ্খাতা সা চিত্তভাৱনা পৰিকম্মভাৱনা নাম. পুনপ্পুনং কৰণৱসেন ৱড্ঢনাকাৰসণ্ঠিতত্তা. সমুগ্গহিতং হোতীতি ৱত্ৱা যথা সুট্ঠু উগ্গহিতং সমুগ্গহিতংনাম হোতি তং দস্সেতুং চক্খুনাপস্সন্তস্সেৱমনোদ্ৱাৰস্স আপাতমাগতন্তি ৱুত্তং. তত্থ মনোদ্ৱাৰস্সআপাতমাগতন্তি চক্খূনি নিম্মিলিত্ৱাৱা অঞ্ঞস্মিং ঠানে ঠত্ৱাৱা আৱজ্জন্তস্স চক্খুনা দিট্ঠসদিসং মনোদ্ৱাৰে পচ্চুপট্ঠিতং হোতি. উগ্গহনিমিত্তংনাম. সুট্ঠু অৱিনস্সমানং কত্ৱা গহিতত্তা. সাচ ভাৱনা সমাধিযতি. ন তাৱ ভাৱনন্তৰভাৱং পাপুণাতীতি অধিপ্পাযো. তথা সমাহিতস্সাতি তেন মত্থকপত্তেন পৰিকম্মসমাধিনা সমাহিতস্স এতস্স যোগিনো. ততোপৰন্তি উগ্গহনিমিত্তুপ্পত্তি তো পৰং. ভাৱনমনুযুঞ্জন্তস্স চিত্তে সন্নিসিন্নন্তি সম্বন্ধো. তত্থ অনুযুঞ্জন্থস্সাতি নিৰন্তৰং পদহন্তস্স. তপ্পটিভাগন্তি সভাৱ ধম্মভূতেন তেন উগ্গহনিমিত্তেন সদিসং. ৱত্থুধম্মৱিমুচ্চিতন্তি মেঘৱলাহকন্তৰতোৱা ৰাহুমুখতোৱা নিক্খন্তচন্দমণ্ডলং ৱিয সভাৱধম্মভূতা উগ্গহনিমিত্ততো ৱিমুচ্চিত্ৱা ৱিসুং উপট্ঠিতং. ততোযেৱ পঞ্ঞত্তিসঙ্খাতং নিমিত্তপঞ্ঞত্তিইতি কথিতং. ভাৱনা মযন্তি কেৱলং ভাৱনাচিত্তবলেন পসিদ্ধং. আলম্বণন্তি তদেৱ সমুগ্গহিতং নিমিত্তালম্বণং চিত্তেসন্নিসন্নংসমপ্পিতংহোতীতি মনোদ্ৱাৰিকচিত্তসন্তানে সন্নিসিন্নং নিচ্চলভাৱেন সণ্ঠিতং হুত্ৱা সুট্ঠু অপ্পিতং পৱেসিতং হোতি. তন্তি নিমিত্তালম্বণং পৱুচ্চতীতি সম্বন্ধো. যস্মা চন্দমণ্ডলাদিকস্স ৱিয তস্স নিমিত্তালম্বণস্স পৰিসুদ্ধপৰিযোদাতভাৱেন উপট্ঠিততানাম কিলেসমলৱিক্খম্ভনেন পৰিসুদ্ধপৰিযোদাতভাৱং পত্ৱা ওভাসজাতস্স চিত্তস্স ৱসেনেৱ হোতি. ন তস্স আলম্বণস্স ৱসেন. নহি পঞ্ঞত্তি ধম্মে তাদিসো গুণোনাম উপলব্ভতীতি. তস্মা পটিভাগ নিমিত্তে সমুপ্পন্নে নীৱৰণসঙ্খাতানং পটিবন্ধকধম্মানং ৱিক্খম্ভিততা সিদ্ধা হোতীতি ৱুত্তং ততোপট্ঠাযাতিআদি. পটিবন্ধন্তি নীৱাৰেন্তি নিস্সৰণপক্খিকং চিত্তং পাতেন্তীতি পটিবন্ধা. নীৱৰণ ধম্মা. ৱিসেসেন পহীনা পটিবন্ধা এতাযাতি পটিবন্ধৱিপ্পহীনা. সমাসেৱন্তস্সাতি সুট্ঠু আসেৱন্তস্স. সত্তৱিধং নিমিত্ত ৰক্খণৱিধানং সম্পাদেত্ৱা চক্কৱত্তিগব্ভং ৱিয সুট্ঠু ৰক্খিত্ৱা পুনপ্পুনং ভাৱনাৱসেন সেৱন্তস্সাতি অত্থো.
আৱাসো গোচৰো ভস্সং, পুগ্গলো ভোজনং উতু;
ইৰিযাপথোতি সত্তে তে, অসপ্পাযে ৱিৱজ্জযে.
সপ্পাযে সত্ত সেৱেথ, এৱঞ্হি পটিপজ্জতো;
নচিৰেনেৱ কালেন, হোতি কস্সচি অপ্পনাতি হি ৱুত্তং.
ৰূপাৱচৰপথমজ্ঝানংঅপ্পেতীতি কামতণ্হায ৱিসযভাৱং অতিক্কমিত্ৱা সাতিসযং সণ্হসুখুমভাৱপ্পত্তং উপচাৰজ্ঝানতো সতগুণেনৱা সহস্সগুণেনৱা থিৰতৰজ্ঝানঙ্গযুত্তং ৰূপাৱচৰ সঙ্খাতং পথমজ্ঝানং তস্মিং নিমিত্তে অনুপৱিসিত্ৱা ৱিয ৱত্ততীতি অত্থো. তমেৱ পথমজ্ঝানং ৱসীভূতং কত্ৱাতি সম্বন্ধো. পঞ্চসু ৱসীতাসু পন পথমজ্ঝানতো ৱুট্ঠায পথমং ৱিতক্কং আৱজ্জতি. ততো ৱিচাৰং. ততো পীতিং. ততো সুখং. ততো সমাধিং. ততো পুন ৱিতক্কং. ততো ৱিচাৰন্তি এৱং পুনপ্পুনং ঝানঙ্গানি আৱজ্জন্তস্স যদা তংতংঝানঙ্গালম্বণা চিত্তৱাৰা অন্তৰন্তৰা কতিপযভৱঙ্গেহি অন্তৰিতা হুত্ৱা নিৰন্তৰভূতা ৱিয পৱত্তন্তি. তদা আৱজ্জন পচ্চৱেক্খন ৱসিতাযো ৱসীভূতানাম হোন্তি. এতা পন সব্বঞ্ঞুবুদ্ধানং মত্থকপ্পত্তা হোন্তি. তেসঞ্হি যমকপাটি হাৰিযাদিকালেসু লহুকপৱত্তিং ইচ্ছন্তানং তংতংঝানঙ্গা ৰম্মণাচিত্তৱাৰাপি চতুপঞ্চজৱনিকাএৱ পৱত্তন্তি. অন্তৰভৱঙ্গানিপি পচ্ছিমৱাৰস্স উপচাৰ ভূতানি ভৱঙ্গ চলন সঙ্খাতানি দ্ৱেএৱ পৱত্তন্তি. যত্থ অপৰং ঝানঙ্গং আপাত মাগচ্ছতি. নহি আৰম্মণে আপাতং অনাগতে ভৱঙ্গং চলতি. নচ ৱিনা ভৱঙ্গচলনেন আৱজ্জনুপ্পত্তিনাম অত্থীতি. থপেত্ৱা সব্বঞ্ঞুবুদ্ধে অঞ্ঞেসং ৱসিভাৱপত্তানংপি অন্তৰন্তৰা ভৱঙ্গচাৰে গণনানাম নত্থীতি পটিসম্ভিদামগ্গট্ঠকথাযং ৱুত্তং. ৱিসুদ্ধিমগ্গে পন অযং পন মত্থকপ্পত্তাৱসী ভগৱতো যমকপাটিহাৰিযকালে লব্ভতি. অঞ্ঞেসংৱা এৱৰূপে কালেতি ৱুত্তং. ঝানস্স সীঘতৰং সমাপজ্জনসমত্থতা সমাপজ্জনৱসীনাম. তেনেৱ হি পাড়িযং সমাপজ্জনে দন্ধাযিতত্তং নত্থীতি ৱুত্তং. এসনযো সেসাসুপীতি. তথা সমাপজ্জিতং ঝানং অচ্ছৰামত্তাদিৱসেন অতিপৰিত্তকংপি খণং থপেতুং সমত্থতা অধিট্ঠানৱসীনাম. সমাপজ্জিতজ্ঝানতো সীঘতৰং ৱুট্ঠাতুং সমত্থতা ৱুট্ঠানৱসীনাম. পচ্চৱেক্খনৱসী পন আৱজ্জনৱসিযা সিদ্ধায সিদ্ধাএৱ হোতীতি.
ৱিভাৱনিযং পন
যত্তকং কালং ইচ্ছতি. তত্তকং চিৰতৰং ঝানং থপেতুং সমত্থতা অধিট্ঠানৱসিতানামাতিপি ৱুত্তং. তথা পৰিচ্ছিন্ন কালতো অন্তো অৱুট্ঠহিত্ৱা যথাপৰিচ্ছিন্নকালৱসেনেৱ ৱুট্ঠানসমত্থতা ৱুট্ঠানৱসিতানামাতি. তংপি যুজ্জতিযেৱ.
পাড়িযঞ্হি পথমজ্ঝানং যত্থিচ্ছকং যদিচ্ছকং যাৱতিচ্ছকং অধিট্ঠাতি. অধিট্ঠানায দন্ধাযিতত্তং নত্থীতিআদিনা সীঘতৰংৱা হোতু. চিৰতৰংৱা. যত্তকং কালং ঝানং থপেতুংৱা যত্তকে কালে ততো উট্ঠাতুংৱা ইচ্ছতি. তত্তকং কালং অনূনংৱা অনধিকংৱা কত্ৱা অধিট্ঠাতুংৱা ৱুট্ঠাতুংৱা সমত্থতাপি দস্সিতাযেৱ হোতীতি. এৱঞ্চসতি ৱুট্ঠানৱসিতাপি অধিট্ঠানৱসিতায সিদ্ধায সিদ্ধাএৱাতি তাসং দ্ৱিন্নং ৱিসেসকপ্পনাপি নিপ্পযোজনা হোতীতি দট্ঠব্বা. ৱসনং ৱসী. সমত্থতাতি অত্থো. ইস্সৰ ভাৱোতি ৱুত্তং হোতি. ৱসীএৱ ৱসিতা. যথা দেৱোএৱ দেৱতাতি. কত্ৱা পদহতোতি সম্বন্ধো. ৱিতক্কাদিকং ওড়াৰিকঙ্গং পহানাযাতি এত্থ পথমজ্ঝানং তাৱ ৱসীভূতং কত্ৱা ঠিতস্স ৱিতক্কো ওড়াৰিকতো উপট্ঠাতি. তদা অহোৱতমে অৱিতক্কং ঝানং অস্সাতি এৱমস্স অজ্ঝাসযো সণ্ঠাতি. তদা অৱিতক্কং ঝানং সমাপজ্জিস্সামীতি পুন তস্মিং পটিভাগনিমিত্তে পৰিকম্মং কৰোন্তস্স সা ভাৱনা ৱিতক্কৱিৰাগভাৱনানাম হোতি. সাপি যাৱ ৱিতক্কে নিকন্তি ন পৰিযাদিযতি, তাৱ পৰিকম্মভাৱনানাম. পৰিযাদিন্নায পন ৱিতক্কনিকন্তিযা উপচাৰ ভাৱনানাম হোতি. এসনযো সেসজ্ঝানুপচাৰেসুপি. এৱং তংতংঝানঙ্গৱিৰাগভাৱনাবলেন ৱিতক্কাদিকস্স ওড়াৰিকস্স তস্স তস্স ঝানঙ্গস্স পজহনত্থায. ৱিচাৰাদিসুখুমঙ্গুপ্পত্তিযাতি ৱিচাৰাদীনং সুখুমানং চতুন্নং তিণ্ণং দ্ৱিন্নং পুন দ্ৱিন্নংৱা ঝানঙ্গানং তেন তেন ৱিতক্কাদিনা ওড়াৰিকেন অঙ্গেন ৱিনা পুন উপ্পত্তিযা. পাহতোতি পদহন্তস্স. পধাননামকং আতাপৱীৰিযং কৰোন্তস্সাতি অত্থো. দুতীযজ্ঝানাদযোতি দুতীযজ্ঝানাদীনি সেসৰূপাৱচৰজ্ঝানানি. যথাৰহন্তি ইদং দ্ৱাৱীসকম্মট্ঠানেসু দুতীযজ্ঝানাদীনং অনুৰূপানি কসিণআনাপাণানি সন্ধায ৱুত্তং. অৱসেসেসু পন অট্ঠাৰসকম্মট্ঠানেসু যস্মা অৰূপজ্ঝানানি নাম আৰম্মণাতিক্কমনৱসেনেৱ পৱত্তন্তি. তদতিক্কমনত্থঞ্চ কসিণুগ্ঘাটনংনাম হোতি. তস্মা যেসু তদুগ্ঘাটনং সম্ভৱতি. তানিযেৱ কসিণানি দস্সেতুং আকাসৱজ্জিতকসিণেসূতি ৱুত্তং. আকাসকসিণঞ্হি উগ্ঘাটীযমানংপি আকাস মেৱ হোতীতি নত্থি তত্থ তদতিক্কমনসম্ভৱোতি. উগ্ঘাটেত্ৱাতি যথাদিট্ঠে কসিণনিমিত্তে কসিণনিমিত্তসঞ্ঞং অকত্ৱা তত্থ আকাসং অনন্তং আকাসং অনন্তন্তি আকাসসঞ্ঞং পৱত্তেন্তস্স চিত্তে তংকসিণনিমিত্তং অন্তৰধাযতি. তপ্পমাণং আকাসমেৱ উপট্ঠাতি. এৱং কসিণসঞ্ঞাৱিধমনেন আকাসসঞ্ঞাপৱত্তনেনচ যংকিঞ্চি কসিণং উগ্ঘাটেত্ৱা ৱিযোজেত্ৱাতি অত্থো. লদ্ধং আকাসং আৰব্ভাতি পাট্ঠসেসেন সম্বন্ধো. এসনযো পথমা ৰুপ্পৱিঞ্ঞাণন্তিআদীসুপি. অনন্তৱসেনাতি অনন্তং আকাসন্তি এৱং পৱত্তমনসিকাৰৱসেন. সন্তমেতং পণীতমেতন্তি পৰিকম্মং কৰোন্তস্সাতি এত্থ তথা সম্ভাৱেত্ৱা পৰিকম্মং কৰোন্তস্সপি আৰম্মণস্স সমতিক্কন্তত্তা উপৰি ঝানং হোতিযেৱাতি ৱুত্তং চতুত্থাৰুপ্পমপ্পেতীতি. পৰিকম্মংকত্ৱাতি সো ভগৱা ইতিপি অৰহন্তিআদিনা সমনুস্সৰণপৰিকম্মং কত্ৱা. তস্মিন্তি তস্মিং বুদ্ধগুণাদিকে আলম্বণে. ভূমত্থে চেতং ভুম্মৱচনং. নিমিত্তেতি তস্স আৰম্মণস্স আকাৰসঙ্খাতে নিমিত্তে. ভাৱলক্খণে চেতং ভুম্মৱচনং. সাধুকমুগ্গহিতেতি আৰম্মণস্স ৱিভূততৰ ৱসেনৱা চিত্তস্স তস্মিং নিন্নপোণপব্ভাৰৱসেনৱা সুট্ঠু উগ্গহিতে. উপচাৰোচ সম্পজ্জতি অৰিযসাৱকানং দিট্ঠসচ্চানন্তি অধিপ্পাযো. ইতৰেসংপি ৱা মৰণসঞ্ঞাৱৱত্থানেসূতি. এত্থচ নীৱৰণৱিক্খম্ভনেন ঝানঙ্গপাতুভাৱেনচউপচাৰসম্পদা ৱেদিতব্বা. এৱং চত্তালীসকম্মট্ঠানেসুযথাৰহংসমথজ্ঝানানং পৱত্তিং দস্সেত্ৱাইদানিতেসুসমথজ্ঝানেসুকসিণজ্ঝানানং নিসন্দভূতংঅভিঞ্ঞা পৱত্তিং দস্সেতুং অভিঞ্ঞাৱসেনপৱত্তমানন্তিআদি ৱুত্তং. তত্থ যো কতাধিকাৰো হোতি. আসন্নভৱে সমথজ্ঝানেসু কতাভিযোগোৱা হোতি, পূৰিতবোধিসম্ভাৰো মহাপুৰিস জাতিকোৱা. তস্স অট্ঠৱিধেসু নৱৱিধেসুৱা সমথজ্ঝানেসুসিজ্ঝ মানেসু অভিঞ্ঞাপি সিজ্ঝতিযেৱ. ৰূপজ্ঝানমত্তেসুপি সিজ্ঝন্তেসু সিজ্ঝতি যেৱাতিপি ৱদন্তি. তেনেৱ হি অট্ঠসালিনিযং ৱিসুদ্ধিমগ্গেচ আৰুপ্পজ্ঝানানংপচ্চযভাৱংঅনুপগতস্সপিআকাসকসিণজ্ঝানস্স অভিঞ্ঞাপাদকতাসম্ভৱো ৱুত্তোতি. দীঘনিকাযট্ঠকথাযং পন নহি অট্ঠসু সমাপত্তীসু চুদ্দসহাকাৰেহি চিণ্ণৱসীভাৱং ৱিনা উপৰি অভিঞ্ঞাধিগমো হোতীতি ৱুত্তং. তং পন থপেত্ৱা পুৰিস ৱিসেসে অৱসেসানং বহূনং আদিকম্মিককুলপুত্তানং সাধাৰণৱসেন ৱুত্তন্তি যুত্তং. তেনেৱ হি ৱিসুদ্ধিমগ্গে ইমেহি পন চুদ্দসহি আকাৰেহি চিত্তং অপৰিদমেত্ৱা পুব্বে অভাৱিতভাৱনো আদিকম্মিকো যোগাৱচৰো ইদ্ধিৱিকুব্বনং সম্পাদেস্সতীতি নেতং ঠানং ৱিজ্জতীতি ৱুত্তং. তস্মা তাদিসানং অট্ঠসু সমাপত্তীসু চিণ্ণৱসীভাৱানং অভিঞ্ঞাকম্মে আদিকম্মিককুলপুত্তানং কসিণা নুলোমতো কসিণপটিলোমতোতিআদিনা নযেন ৱুত্তেহি চুদ্দসহি আকাৰেহি অত্তনো ৰূপপঞ্চমজ্ঝানচিত্তং পৰিদমেত্ৱা তিক্খং সূৰং অভিনীহাৰক্খমং কত্ৱা ইদানি ইদ্ধিৱিকুব্বনং কৰিস্সা মীতি আৰভন্তানং অভিঞ্ঞাৱসেন পৱত্তমানং পন ৰূপাৱচৰপঞ্চ মজ্ঝানং ৰূপাদীসু ছসু আলম্বণেসু যথাৰহং অপ্পেতীতি যোজনা ৱেদিতব্বা. অভিঞ্ঞাপাদকপঞ্চমজ্ঝানা ৱুট্ঠহিত্ৱাতি অভিঞ্ঞায পাদকত্থায যংঅভিঞ্ঞাজাতিকং ৰূপাৱচৰপঞ্চমজ্ঝানং সব্বপথমং সমাপজ্জিযতি. ততো ভৱঙ্গপৱত্তিৱসেন ৱুট্ঠহিত্ৱা. অধিট্ঠাতব্বন্তি অধিট্ঠেয্যং. সৱত্থুকং সতৰূপসহস্সৰূপাদিকং নিম্মিতৰূপং. তং অধিট্ঠেয্যং আদি যস্স অৱত্থুকস্স আৱিভাৱতিৰোভাৱাদিকস্স কম্মস্সাতি অধিট্ঠেয্যাদিকং. আৱজ্জিত্ৱা পৰিকম্মংকৰোন্তস্সাতি এত্থ ইদ্ধিৱিধে তাৱ যংযংসতাদিকং নিম্মিতৰূপংৱা আৱিভাৱাদিকং নিম্মিতকম্মংৱা নিপ্ফাদেতুং ইচ্ছতি. তং তং অৱজ্জিত্ৱা সল্লক্খেত্ৱা সতং হোমি সহস্সং হোমীতিৱা সতং হোতু সহস্সং হোতূতিৱা ইদঞ্চিদঞ্চ হোতু এৱঞ্চেৱঞ্চ হোতূতিৱা পৰিকম্মং কৰোন্তস্স. দিব্বসোতাদীসু পন যং যং আৰম্মণং সোতুংৱা পস্সিতুংৱা জানিতুংৱা অনুস্সৰিতুংৱা ইচ্ছতি. তং তং সল্লক্খেত্ৱা অসুকস্স অসুকানংৱা সদ্দং সুণোমীতিআদিনা পৰিকম্মং কৰোন্তস্স. অট্ঠকথাযং পন পৰিকম্মং কত্ৱা পুন পাদকজ্ঝানসমাপজ্জনং আগতমেৱ. যথাহ অভিঞ্ঞাপাদকজ্ঝানং সমাপজ্জিত্ৱা ৱুট্ঠায সচে সতং ইচ্ছতি. সতং হোমীতি পৰিকম্মং কত্ৱা পুন অভিঞ্ঞাপাদকং ঝানং সমাপজ্জিত্ৱা ৱুট্ঠায অধিট্ঠাতি. অধিট্ঠানচিত্তেন সহেৱ সতং হোতীতি. তত্থচ আদিতো পাদকজ্ঝানসমাপজ্জনং পৰিকম্ম চিত্তস্স সমাদানত্থায হোতি. পচ্ছিমং পন অভিঞ্ঞায অনু বলপ্পদানত্থাযাতি. তথা হি পাদকজ্ঝানবলেন সুট্ঠু সমাহিতং পৰিকম্মচিত্তংনাম অত্তনো ৱিসযে অভিঞ্ঞাচিত্তগতিকং হোতি. পুব্বেনিৱাসানুস্সৰণকালে তেনেৱ চিত্তেন তস্মিং ভৱে অতীতং ধম্মজাতং যাৱ পটিসন্ধিযা জানাতি. তেনেৱ হি অট্ঠকথাযং তংসম্পযুত্তং ঞাণং পৰিকম্মসমাধিঞাণন্তি ৱুত্তং. অতীতংসঞাণন্তিপি ৱুচ্চতীতি. সেসাভিঞ্ঞাসুপি তস্স ঞাণস্স ৱিসযৱিসেসো যথাৰহং ৱত্তব্বোতি. থেৰেন পন পচ্ছিমং পাদকজ্ঝানসমাপজ্জনংনাম ন সব্বেসং হোতি. ন হি অভিঞ্ঞাসু ৱসীভাৱপত্তানং পুন পাদকজ্ঝানেন কিচ্চং অত্থীতি কত্ৱা তং ইধ নগহিতন্তি দট্ঠব্বং. ৰূপাদীসুআলম্বণেসুযথাৰহমপ্পেতীতি এত্থ ইদ্ধিৱিধঞাণং তাৱ তেকালিকভূতেসু ছসু আৰম্মণেসু পৱত্ততি. তঞ্হি ৰূপাদীসু ছসু আৰম্মণধম্মেসু যং যং নিপ্ফাদেতি. তং তং আৰম্মণং কত্ৱা পৱত্ততি. পাদকজ্ঝানচিত্তং পন কাযগতিকং অধিট্ঠহিত্ৱা দিস্সমানেনকাযেন আকাসেগমনকালে অতীতং পাদকজ্ঝানচিত্তং আৰব্ভ পৱত্ততি. কাযং চিত্তগতিকং অধিট্ঠহিত্ৱা অদিস্সমানেন কাযেন গমনকালে পচ্চুপ্পন্নং ৰূপকাযং আৰব্ভ পৱত্ততি. তথাপৱত্তমানস্স পন তস্স ঞাণস্স কিঞ্চিৰূপং আৰম্মণ মত্তং হোতি. কিঞ্চি আৰম্মণপুৰেজাতং. কিঞ্চি ৱত্থাৰম্মণ পুৰেজাতং হোতীতি দট্ঠব্বং. অনাগতে ইদংনাম হোতূতি অধিট্ঠান কালে অনাগতং তংতংৰূপধম্মং আৰব্ভ পৱত্ততীতি. পচ্চুপ্পন্নো সদ্দো দিব্বসোতস্স আৰম্মণং হোতি. অতীতে সত্তদিৱসানি অনাগতে সত্তদিৱসানীতি এত্থন্তৰে কালে অতীতা নাগতপচ্চুপ্পন্নভূতং পৰস্সচিত্তং চত্তাৰোৱা খন্ধা চেতোপৰিয ঞাণস্স. চিত্তঞ্হি জানন্তো তং সম্পযুত্তধম্মংপি ইচ্ছন্তো জানিস্সতিযেৱ. এৱঞ্চ কত্ৱা পট্ঠানে কুসলা খন্ধা চেতো পৰিযঞাণস্স যথাকম্মুপগঞাণস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযোতি ঞাণদ্ৱযং একতো কত্ৱা ৱুত্তং. এত্থচ অট্ঠকথাযং তাৱ পৰচিত্তস্স পচ্চুপ্পন্নালম্বণতানাম সন্ততিৱসেনৱা অদ্ধা ৱসেনৱা যোজিতা. যদি হি খণিকৱসেন যোজেয্য. আৱজ্জনে পচ্চুপ্পন্নং যংকিঞ্চি একং চিত্তং আৱজ্জেত্ৱা নিৰুদ্ধে জৱনানিপি তদেৱ আৱজ্জনেন সদ্ধিং নিৰুদ্ধং অতীতং গণ্হন্তীতি তানি কালতো আৱজ্জনেন সহ ভিন্নালম্বণানি নাম হোন্তি. নচ অনিট্ঠে মগ্গফলৱীথিতো অঞ্ঞস্মিং ঠানে কালমত্তেনাপি তেসং তেন সহ ভিন্নালম্বণতা অট্ঠকথাচৰিযেহি অনু মতাতি. তস্মা ঈদিসেসু ঠানেসু পচ্চুপ্পন্নংনাম সন্ততিৱসেন অদ্ধাৱসেনচ গহেতুং যুত্তন্তি. মূলটীকাযং পন খণিকপচ্চুপ্পন্ন ৱসেনেৱ যোজিতং. নহি অভিধম্মে অতীতাৰম্মণত্তিকং সন্ততি অদ্ধানৱসেনেৱ ৱুত্তন্তি সক্কা ৱত্তুং. ইতৰথা পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো আসেৱনপচ্চযেন পচ্চযোতি ৱত্তব্বো সিযা. ন তু ৱুত্তো. অতীতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো আসেৱনপচ্চযেন পচ্চযোতিচ্চেৱ পন ৱুত্তো, তস্মা আৱজ্জনাদীনি সব্বানি চিত্তানি পচ্চেকং অত্তনা খণৱসেন সহুপ্পন্নানি পৰস্স চিত্তানিগণ্হন্তীতি যুত্তং, নচ তানি ধম্মতো ভিন্না লম্বণানিনাম হোন্তি. গহণা কাৰস্স অভিন্নত্তা. আৱজ্জনংপি হি চিত্তন্তেৱ আৱজ্জতি. জৱনানিচ চিত্তং চিত্তন্তেৱ জৱন্তি. তানিচ সব্বানি চিত্তানিএৱ হোন্তীতি. অতীতানন্তৰ চুতিতো পন পট্ঠায অতীতা খন্ধা খন্ধুপনি বন্ধা নাম গোত্তকসিণ নিমিত্তাদিকা পঞ্ঞত্তিযো নিব্বানঞ্চ পুব্বেনিৱাসঞাণস্স আৰম্মণং হোতি. পচ্চুপ্পন্নং ৰূপাৰম্মণং দিব্বচক্খুস্সাতি এৱং ৰূপাদীসু ছসু আলম্বণেসু যথাৰহ মপ্পেতীতি. ইদানি অভিঞ্ঞাৱসেন পৱক্খস্স তস্স পঞ্চমজ্ঝানস্স কিচ্চভেদেন পভেদং দস্সেতুং ইদ্ধিৱিধন্তিআদিগাথ মাহ. তত্থ যং যং অধিট্ঠাতি. যথা যথাচ অধিট্ঠাতি. তস্স তস্স তথা তথাৱা ইজ্ঝন সঙ্খাতো ৱিধো কোট্ঠাসো পকাৰোৱা এতস্সাতি ইদ্ধিৱিধং. তং পন তিৱিধং অধিট্ঠা নিদ্ধি ৱিকুব্বনিদ্ধি মনোমযিদ্ধি ৱসেন. তত্থ অত্তনো পকতিৱণ্ণং অৱিজহিত্ৱা তস্সেৱ সত সহস্সাদি বহুভাৱ কৰণ ৱসেনৱা আকাসগমনাদিৱসেন ৱা বহিদ্ধা নানাৱণ্ণ পাটিহাৰিয দস্সন ৱসেনৱা পৱত্তিতা ইদ্ধি অধিট্ঠানিদ্ধিনাম. পকতিৱণ্ণং পন ৱিজহিত্ৱা অত্তানমেৱ কুমাৰৱণ্ণনাগৱণ্ণাদিকং কত্ৱা দস্সনৱসেন পৱত্তিতা ইদ্ধি ৱিকুব্বনিদ্ধিনাম. অত্তনো সৰীৰব্ভন্তৰে অঞ্ঞং সব্বসো অত্তনা সদিসং সৰীৰং নিম্মিনিত্ৱা নীহৰিত্ৱা দস্সনৱসেন পৱত্তিতা ইদ্ধি মনোমযিদ্ধিনাম. দিৱে ভৱং দিব্বং. দেৱলোকে জাতন্তি অত্থো. দিব্বঞ্চ তং সোতঞ্চাতি দিব্বসোতং. দেৱানং উড়াৰকম্মনিব্বত্তা দূৰেপি পটিচ্ছন্নেপি আৰম্মণসম্পটিচ্ছনসমত্থং পসাদসোতং. দিব্বসোতসদিসত্তা পন ইদং অভিঞ্ঞাঞাণংপি দিব্বসোতন্তি ৱুচ্চতি. কসিণজ্ঝান সঙ্খাতেনৱা দিব্বৱিহাৰেন পটিলদ্ধত্তা সযঞ্চ তস্মিং দিব্বৱিহাৰে পৰিযাপন্নত্তা দিব্বঞ্চ তং সোতঞ্চাতি দিব্বসোতং. পৰস্স চিত্তং ৱিজানন্তি এতেনাতি পৰচিত্তৱিজাননং. তদেৱ চেতোপৰিযাযন্তি পৰিচ্ছিজ্জ জানন্তি এতেনাতি কত্ৱা চেতোপৰিযঞাণন্তিপি ৱুচ্চতি. পুব্বে নিৱাসো ৱুচ্চতি অতীতভৱেসু অত্তনো ছসু দ্ৱাৰেসু আপাতং আগতা সুট্ঠু ৱিদিতা ধম্মা. পুব্বে অতীতজাতীসু গোচৰ নিৱাসৱসেন নিৱসিংসু অত্তনো ছদ্ৱাৰিকানি চিত্তানি এত্থাতি কত্ৱা. সব্বঞ্ঞুবুদ্ধানং পন পৰেসং ছদ্ৱাৰগহিতাপি ধম্মা পুব্বে নিৱাসো হোতিযেৱ, পুব্বে নিৱাসস্স অনুস্সৰণং পুব্বেনিৱাসানুস্সতি. ইধ পন তং সম্পযুত্তঞাণং অধিপ্পেতং. পুব্বে ৱুত্তনযেন দিব্বঞ্চ তং চক্খুচাতি দিব্বচক্খু. তং সদিসত্তা ইদং অভিঞ্ঞাঞাণংপি দিব্বচক্খূতি ৱুচ্চতি. দিব্বৱিহাৰ ৱসেন পটিলদ্ধত্তা সযঞ্চ দিব্বৱিহাৰসন্নিস্সিতত্তা দিব্বঞ্চ তং চক্খুচাতি দিব্বচক্খু. যথাকম্মুপগঞাণং অনাগতংসঞাণন্তি ইমানি দ্ৱে ঞাণানি ইমস্সেৱ পৰিভণ্ডঞাণানিনাম. নহি তেসং পটিলাভত্থায ৱিসুং চিত্তপৰিদমনপৰিকম্মংনাম অত্থি. দিব্বচক্খুঞাণে পটিলদ্ধে তেসংপি পটিলদ্ধত্তাতি. তত্থ দিব্বচক্খুনা নিৰযেসু দুক্খং দেৱেসুৱা সুখং অনুভৱন্তে সত্তে দিস্ৱা তেসং অতীতং কম্মং জানিস্সামীতি পৰিকম্মং কৰোন্তস্স তং কম্মাৰম্মণং যথাকম্মুপগঞাণং পৱত্ততি. ততো চৱিত্ৱা কত্থ ভৱিস্সন্তীতি তেসং অনাগতে পৱত্তিং পস্সিস্সামীতি পৰিকম্মং কৰোন্তস্স তেসং অনাগতখন্ধাৰম্মণং অনাগতংসঞাণং পৱত্ততি. পুব্বে নিৱাসানুস্সতি ঞাণং ৱিযচ সব্বংপি অনাগতধম্মজাতং এতস্স আৰম্মণং হোতিযেৱ. এতঞ্হি অত্তনো ৱিসযে সব্বঞ্ঞুতঞাণগতিকন্তি অট্ঠকথাযং ৱুত্তং.
ৱিভাৱনিযং পন
অনাগতে সত্তদিৱসতো পট্ঠায চিত্তচেতসিকধম্মা দুতীযদিৱসতো পট্ঠায যংকিঞ্চি আৰম্মণং এতস্স ৱিসযোতি অধিপ্পেতং. তম্পি যুত্তংৱিয দিস্সতি.
নহি ভৱন্তৰেপি অনাৱতধম্মে জানিতুং সমত্থং এতং ইমস্মিং ভৱে অনাগতধম্মে নজানাতীতি সক্কা ভৱিতুং. যথা চেতং, তথা পুব্বেনিৱাসঞাণংপি ইমস্মিং ভৱে পৰসন্তানগতে অতীতধম্মেতি. পাড়িযং পন অট্ঠকথাসুচ ভৱন্তৰগতধম্মেহি এৱ ঞাণদ্ৱযং যোজিতং. তং পন অসাধাৰণকালৱসেন আনুভাৱৱিসেসপাকটত্থং যোজিতন্তি যুত্তং সিযাতি. গোচৰভেদোতি দসকসিণাদীসু গোচৰেসু সমথজ্ঝানানং পৱত্তিভেদো.
সমথকম্মট্ঠাননযো.
১৭১. সব্বলোকিযমহাজনেহি যথাদিট্ঠং পুগ্গলসত্তইত্থি পুৰিসাদিকং নিচ্চ ধুৱ সুখ অত্ত নিমিত্তঞ্চ অতিক্কমিত্ৱা ৱিসেসেন পস্সন্তি এতাযাতি ৱিপস্সনা. কিৰিযা কম্মং. ভাৱনাপযোগো. ৱিপস্সনায কম্মং ৱিপস্সনাকম্মং. ৱিপস্সনা এৱ ৱা কম্মন্তি ৱিপস্সনা কম্মং. ৱিপস্সনাকম্মস্স ঠানং অধিট্ঠানং ভুমীতি ৱিপস্সনাকম্মট্ঠানং. খন্ধাদিধম্মজাতং. ৱিপস্সনা কম্মমেৱ ৱা উত্তৰুত্তৰস্স ভাৱনা ৱিসেসস্স আনিসংসৱিসেসস্সৱা ঠানং আসন্নকাৰণন্তি ৱিপস্সনাকম্মট্ঠানং. তস্মিং ৱিপস্সনাকম্মট্ঠানে সত্তৱিধেন ৱিসুদ্ধি সঙ্গহো তীণি লক্খণানীতিআদিনা সম্বন্ধো. নিচ্চসীলমেৱ সযঞ্চ দুস্সিল্যমলতো ৱিসুদ্ধত্তা কাযং ৱাচঞ্চ ততো ৱিসোধনতো ৱিসুদ্ধীতি সীলৱিসুদ্ধি. সুভাৱিত চিত্তসন্তানমেৱ সযঞ্চ নীৱৰণমলতো ৱিসুদ্ধত্তা তংসমঙ্গিপুগ্গলঞ্চ ততো ৱিসোধনতো ৱিসুদ্ধীতি চিত্তৱিসুদ্ধি. চিত্তসীসেন চেত্থ সমাধি অধিপ্পেতো. ধম্মৱৱত্থানঞাণসঙ্খাতা দিট্ঠিএৱ তং সমঙ্গিপুগ্গলং সক্কাযদিট্ঠিমলতো ৱিসোধনতো ৱিসুদ্ধীতি দিট্ঠিৱিসুদ্ধি. সোড়সৱিধং অট্ঠৱিধং কঙ্খং ৱিতৰন্তি অতিক্কমন্তি এতাযাতি কঙ্খাৱিতৰণা. পচ্চযপৰিগ্গহঞাণং. সা এৱ তংসমঙ্গিপুগ্গলং অহেতু দিট্ঠি ৱিসমহেতুদিট্ঠীহি সদ্ধিং যথাৱুত্তাহি দুৱিধাহি কঙ্খাহি ৱিসোধনতো ৱিসুদ্ধীতি কঙ্খাৱিতৰণৱিসুদ্ধি. মগ্গোচ অমগ্গোচ মগ্গামগ্গা. তত্থ ঞাণদস্সনৱিসুদ্ধাধিগমনস্স উপাযভূতো মনসিকাৰৱিধিৱা অৰিযমগ্গোৱা মগ্গোনাম. তস্স অনুপাযভূতো মনসিকাৰোৱা অধিমানৱত্থূনিৱা অমগ্গোনাম. মগ্গস্স মগ্গতো অমগ্গস্সচ অমগ্গতো জাননং দস্সনঞ্চ মগ্গামগ্গঞাণদস্সনং. তমেৱ তংসমঙ্গীপুগ্গলং অমগ্গে মগ্গসঞ্ঞায ৱিসোধনতো ৱিসুদ্ধীতি মগ্গামগ্গঞাণদস্সনৱিসুদ্ধি নাম. উপৰি ৱিসেসং পটিপজ্জন্তি এতাযাতি পটিপদা. ৱিপস্সনাপৰংপৰসঙ্খাতো পুব্বভাগমগ্গো. পটিপদাভূতং ঞাণদস্সনন্তি পটিপদাঞাণদস্সনং. তমেৱ নিচ্চসঞ্ঞাদিতো ৱিসুদ্ধত্তা ৱিসুদ্ধীতি পটিপদাঞাণদস্সনৱিসুদ্ধিনাম, অৰিযমগ্গঞাণসঙ্খাত ঞাণদস্সনমেৱ সম্মোহমলতো ৱিসুদ্ধত্তা ৱিসুদ্ধীতি ঞাণদস্সনৱিসুদ্ধিনাম. এত্থচ সুতমযাদিৱসেন সিদ্ধং অনুমান ঞাণংপি ঞাণমেৱাতি তং পটিক্খিপিত্ৱা অত্থপচ্চক্খঞাণমেৱ গহেতুং সব্বত্থ দস্সনগহণং কতন্তি ৱেদিতব্বং. লক্খীযন্তি সল্লক্খীযন্তি ইমে অনিচ্চাএৱাতি একন্তেন ৱিনিচ্ছীযন্তি ধম্মা এতেনাতি লক্খণং অনিচ্চতা এৱ লক্খণন্তি অনিচ্চলক্খণং. পুব্বপদে ভাৱপচ্চযলোপো. অঞ্ঞোহি অনিচ্চো, অঞ্ঞা অনিচ্চতাতি. তত্থ যথাগমনক্ৰিযাযোগেন পুৰিসো গতোতি ৱুচ্চতি. ন পন গমন ক্ৰিযা পুৰিসো. নচ পুৰিসো গমনক্ৰিযা. অঞ্ঞা হি ক্ৰিযা, অঞ্ঞো পুৰিসো. তথা অনিচ্চতাযোগেন সব্বো সঙ্খতধম্মো অনিচ্চোতি ৱুচ্চতি. ন পন অনিচ্চতা সো ধম্মো, নচ সো ধম্মো অনিচ্চতা. অঞ্ঞা হি অনিচ্চতা, অঞ্ঞো সো ধম্মোতি. কতমা পন সা অনিচ্চতাতি. ৱিপৰিণামা কাৰো. জীৰণাকাৰো ভিজ্জনাকাৰোতি ৱুত্তং হোতি. তং পন আকাৰং দিস্ৱা তদাকাৰৱন্তে ধম্মে ঞাণং পৱত্ততি অযং ধম্মো অনিচ্চোতি. তস্মা সা অনিচ্চতাযেৱ ইধ লক্খণন্তিপি ৱুচ্চতীতি. এসনযো সেসেসুপি দ্ৱীসু. তত্থ পন অভিণ্হসংপটিপীড়নাকাৰো দুক্খতানাম. অৱসৱত্তনাকাৰো অনত্ততানামাতি. যথাৱুত্তায পন অনিচ্চতায সহ অনিচ্চস্স ধম্মস্স অনিচ্চেন ৱা ধম্মেন সহ অনিচ্চতায অনুঅনুপস্সনা অনিচ্চানুপস্সনা. এস নযো সেসাসুপি দ্ৱীসু. যাৱ সৰীৰে ধম্মানং তিৱিধলক্খণযুত্ততা অত্তনো ঞাণেন পঞ্ঞাযতি. তাৱ তেসু তিৱিধলক্খণৱিভাৱনৱসেন পুনপ্পুনং মসনং আমসনং সম্মসনং. সম্মসনাকাৰেন পৱত্তং ঞাণং সম্মসনঞাণং. উদযো ৱুচ্চতি তংতং খণানুৰূপং তংতং পচ্চযানুৰূপঞ্চ নৱনৱানং ধম্মানং পাতু ভাৱো চেৱ উপৰুপৰি ৱড্ঢনঞ্চ. ৱযো ৱুচ্চতি যত্থ যত্থ লদ্ধপচ্চযা নৱনৱা ধম্মা পাতুভৱন্তি চেৱ ৱড্ঢন্তিচ. তত্থ তত্থ অলদ্ধপচ্চযানং পুৰাণধম্মানং অন্তৰধানং. সমূহ সন্ততিৱসেন পন উদযপক্খস্সৱা ৱযপক্খস্সৱা সমনুপস্সনঞাণং উদযব্বযঞাণং. তেসু পন দ্ৱীসু পক্খেসু উদযকোট্ঠাসোনাম উপৰুপৰি পাকটো হুত্ৱা আগচ্ছতি. ৱযকোট্ঠাসো পন অপাকটো. সো এৱ চ অনিচ্চতায পৰমা কোটীতি তস্সেৱ সুট্ঠুতৰং সমনুপস্সনঞাণং ভঙ্গঞাণং. ভঙ্গে দিট্ঠে এৱং ভিজ্জনসভাৱানং ধম্মানং অনেকসহস্সসোক দুক্খৱত্থুভাৱেন তথা তথা ভাযিতব্বপকাৰসমনুপস্সনঞাণং ভযঞাণং নাম. লোকে পন কিঞ্চি ভযৱত্থুং পস্সন্তাপি আসন্নে অঞ্ঞস্মিং পটিসৰণে সতি ন ভাযন্তি. অসতি এৱ ভাযন্তি. এৱং ভাযিতব্বানং তেসং সব্বসো অঞ্ঞপটিসৰণাভাৱদস্সনং আদীনৱঞাণং নাম. কুতোচি পটিসৰণাভাৱেন তেহি উক্কণ্ঠতাকাৰ সহিতং ৱিপস্সনাঞাণং নিব্বিদাঞাণংনাম. নিব্বিন্দীযমানেহি তেহি অত্তানং ৱিমুচ্চিতুং অজ্ঝাসযসহিতং ৱিপস্সনাঞাণং মুচ্চিতুকম্যতাঞাণং নাম. সুট্ঠু মুচ্চিতুং ইচ্ছন্তস্স সীঘং মুচ্চনত্থং তেসং ধম্মানং চত্তালীসায আকাৰেহি অনেকাদীনৱৰাসি ভাৱ পটিসঙ্খানৱসেন সুট্ঠুৱিপ্ফাৰতৰং পৱত্তমানং ৱিপস্সনা ঞাণং পটিসঙ্খাঞাণং নাম. তেসং পন অনেকাদীনৱৰাসিভাৱে সুট্ঠু দিট্ঠে সঙ্খাৰেসু নিকন্তিযা পৰিযাদিন্নায ইদানি মুচ্চনুপাযো লদ্ধোতি অধিমত্তব্যাপাৰং অকত্ৱা সমেন ৱাযামেন সঙ্খাৰে পৰিগ্গণ্হন্তস্স সঙ্খাৰপৰিগ্গহে মজ্ঝত্তাকাৰসহিতং সঙ্খাৰেসুৱা ভযঞ্চ নন্দিঞ্চ পহায উদাসিনভাৱসহিতং ৱিপস্সনাঞাণং সঙ্খাৰুপেক্খাঞাণংনাম. উপৰি মগ্গপ্পৱত্তিং ৱহিতুং সমত্থভাৱেন মগ্গুপ্পত্তিযা অনুলোমেহি থামবলেহি সম্পন্নং ৱিপস্সনাঞাণং অনুলোমঞাণং নাম. হেট্ঠিমানংৱা ঞাণানংতং অনুলোমং হোতি লক্খণত্তযস্স সুট্ঠুতৰং ৱিভাৱনতো. উপৰিমগ্গস্সৱা অনুলোমং হোতি তস্স পৰিকম্মভাৱতো, পদট্ঠানত্তাচাতিপি অনুলোমঞাণং নামাতি. অত্ত জীৱসুঞ্ঞতাদস্সন বলেন খন্ধেসু কিলেসবন্ধনতো ৱিমুচ্চমানো মগ্গো সুঞ্ঞতাৱিমোক্খো নাম. সঙ্খাৰানং যানি নিমিত্তানি কিলেসানং অৱস্সযো হোতি. তানি ৱিধমিত্ৱা সব্বসো ধম্মানং অনাথ ভাৱ দস্সন বলেন ৱিমুচ্চমানো মগ্গো অনিমিত্তোৱিমোক্খো নাম. সঙ্খাৰেসু সব্বসো অস্সাসাভাৱ দস্সনবলেন ৱিমুচ্চমানো মগ্গো অপ্পণিহিতোৱিমোক্খোনাম. সুঞ্ঞতানুপস্সনাতি অনত্তানুপস্সনা. সা হি ধম্মানং সমূহঘন সন্ততিঘন কিচ্চঘন আৰম্মণঘনেসু তংতংঘন ৱিনিব্ভুজ্জন ৱসেন পৱত্তত্তা অত্তা ইতি গহেতব্বস্স কস্সচি সাৰস্স অভাৱানুপস্সনতো সুঞ্ঞতানুপস্সনাতি ৱুচ্চতি. অনিমিত্তা নুপস্সনাতি অনিচ্চানুপস্সনা. সাপি হি সন্ততি ৱিচ্ছেদন ৱসেন পৱত্তত্তা অহন্তি গহিতস্স নিমিত্তস্স ৱিধমনতো অনিমিত্তানুপস্সনাতি ৱুচ্চতি. অপণিহিতানুপস্সনাতি দুক্খা নুপস্সনা. সাপি হি মহাআদীনৱৰাসি ভাৱ ৱিভাৱনৱসেন পৱত্তত্তা ইদং মম এতং মমাতি গহেতব্বস্স কস্সচি পণিহিত গুণস্স অভাৱানুপস্সনতো অপ্পণিহিতানুপস্সনাতি ৱুচ্চতীতি. পাতিমোক্খসংৱৰসীলন্তি ৱিনযপঞ্ঞত্তিসীলং. তঞ্হি সব্বলো কিযসীলানং জেট্ঠকত্তা পতিচ হোতি. চতুভূমককুসলানং আদিপভৱভূতত্তা মুখঞ্চ. ইতি পতিমুখট্ঠেন পাতিমোক্খন্তি ৱুচ্চতি. তমেৱচ দুস্সিল্যমগ্গস্স সংৱৰণতো পিদহনতো সংৱৰোতি ৱুচ্চতীতি. যেসং ধম্মানং উপ্পত্তিযা চক্খাদীনি ইন্দ্ৰিযানি ৱিফন্দিতানি হোন্তি. লোলানি হোন্তি. তদনুবন্ধাচ অকুসলধম্মা উপ্পজ্জন্তি. তেসং উপ্পত্তি মগ্গস্স সংৱৰণৱসেন পৱত্তমানা সতি ইন্দ্ৰিয সংৱৰোনাম. সো এৱ সীলন্তি ইন্দ্ৰিযসংৱৰসীলং. আজীৱন্তি জীৱিতং কপ্পেন্তি এতেনাতি আজীৱো. পচ্চযপৰিযেসনৱাযামো. সোযেৱ বুদ্ধপটিকুট্ঠেহি পুপ্ফদানাদীহি মিচ্ছাপযোগেহি তিৱিধকুহনৱত্থুহিচ পৰিসুদ্ধত্তা আজীৱপাৰিসুদ্ধিনাম. সা এৱ সীলন্তি সমাসো. তথাৰূপেন পৰিসুদ্ধেন ভিক্খাচাৰাদিনা পযোগেন পটিলদ্ধানং পচ্চযানং পটিগ্গহণ পৰিভুঞ্জনকালেসু সম্মোহস্স গেধস্স মদস্স পমাদস্সচ পহানত্থং তংতংপযোজনমৰিযাদংৱা পটিকূললক্খণংৱা ধাতুমত্তলক্খণংৱা পৰিগ্গহণ পচ্চৱেক্খনৱসেন পৱত্তং পচ্চযসেৱনে পটিসঙ্খাঞাণং পচ্চয সন্নিস্সিতসীলংনাম. পৰিসুজ্ঝতীতি পৰিসুদ্ধি. পৰিসুদ্ধিএৱ পাৰিসুদ্ধি. সা এৱ সীলন্তি সমাসো. চত্তাৰি পাৰিসুদ্ধিসীলানীতি চতুপাৰি সুদ্ধিসীলং. চিত্তৱিসুদ্ধীতি এত্থ চিত্তসদ্দেন সমাধি নিদ্দিট্ঠোতি ৱুত্তং দুৱিধোপিসমাধি চিত্তৱিসুদ্ধিনামাতি. লক্খণৰসপচ্চুপট্ঠানপদট্ঠান ৱসেনাতি এত্থ ধম্মানং পচ্চত্তসভাৱো লক্খণংনাম. অগ্গিস্স উণ্হত্তং ৱিয. তেন সভাৱেন সাধেতব্বং কিচ্চংৱা সাধনপচ্চযা পটিলদ্ধগুণসঙ্খাতা সম্পত্তিৱা ৰসোনাম. অগ্গিস্স পৰিৱাচন জোতনানি ৱিয. সা এৱ সম্পত্তিৱা কাৰিযসঙ্খাতং ফলংৱা পচ্চুপট্ঠানংনাম. অগ্গিস্স ধূমো ৱিয. অত্তনো উপ্পত্তিযা অসাধাৰণপচ্চযসঙ্খাতং আসন্নকাৰণং পদট্ঠানংনাম. তেসং ৱসেন নামস্সচ ৰূপস্সচ পৰিগ্গহো ঞাণেন পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা গহণং নামৰূপৱৱত্থানং দিট্ঠিৱিসুদ্ধিনাম. এত্থচ পৰিগ্গহো দুৱিধো সঙ্খেপ পৰিগ্গহো ৱিত্থাৰপৰিগ্গহোতি. তত্থ অজ্ঝত্তধম্মে দ্ৱিধা কত্ৱা ইদং নামমেৱ, ন ৰূপং. ইদং ৰূপমেৱ, ন নামং. অঞ্ঞং নামং অঞ্ঞং ৰূপং. তদুভযতোচ অঞ্ঞো অত্তাৱা জীৱোৱা সত্তোৱা পুগ্গলোৱা মনুস্সোৱা দেৱোৱা ব্ৰহ্মাৱা নত্থীতি এৱং পচ্চক্খতো সুদিট্ঠং কত্ৱা পৰিগ্গণ্হনং সঙ্খেপপৰিগ্গহোনাম. ঞাণুত্তৰিকোহি পুগ্গলো এত্তকমত্তেনপি সক্কাযদিট্ঠিং ৱিক্খম্ভেতুং সক্কোতি সদ্ধিং সঞ্ঞা চিত্তৱিপল্লাসেহীতি. তযো হি ৱিপল্লাসা. যথাহ-অনত্তনি অত্তাতি সঞ্ঞাৱিপল্লাসো চিত্তৱিপল্লাসো দিট্ঠিৱিপল্লাসোতি. তত্থ সত্থুসাসনধম্মে সুট্ঠু পতিট্ঠিতেন সদ্ধামত্তেনপি দিট্ঠি ৱিপল্লাসো ৱিক্খম্ভিতো হোতি. ইতৰে পন নামৰূপপৰিগ্গহে কতেযেৱ ৱিক্খম্ভিতা হোন্তি. যাৱচ এতে দ্ৱে অৱিক্খম্ভিতা হোন্তি. তাৱ নামৰূপপৰিগ্গহোচ অপৰিসুদ্ধোযেৱ হোতি. তংমূলিকাচ কিলেসধম্মা অৱিক্খম্ভিতা এৱ হোন্তীতি অপিচ. চতুন্নং আহাৰানং ৱসেন চতুধা, পঞ্চন্নং খন্ধানং ৱসেন পঞ্চধা, ছন্নং ধাতূনং ৱসেন ছধাতিআদিনা নযেন নামৰূপং পৰিগ্গহে তব্বমেৱ. তত্থ ছ ধাতুযোনাম পথৱিধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতু আকাসধাতু ৱিঞ্ঞাণধাতুযো. পক্কুসাতি কুলপুত্তো হি ইমা ছ ধাতুযো পৰিগ্গণ্হিত্ৱা অনাগামিফলং পত্ৱা চপিত্ৱা সুদ্ধাৱাসেসু নিব্বত্তোতি. যত্তকে ৱা পন ধম্মে পৰিগ্গণ্হন্তো অত্তা মেতি পৱত্তমানে সঞ্ঞাচিত্তদিট্ঠি ৱিপল্লাসে ৱিক্খম্ভেতুং সক্কোতি. তত্তকাপি পৰিগ্গহেতব্বা যেৱাতি. ইমস্মিং পন সঙ্গহপকৰণে যো যো চিত্তচেতসিক ৱিভাগো ৰূপৱিভাগোচ হেট্ঠা ৱুত্তো. তস্স সব্বস্স ৱসেন নামৰূপস্স পৰিগ্গণ্হনং ৱিত্থাৰপৰিগ্গহোনাম. অযংপন আদিকম্মিকানং অৱিসযো. পটিৱিদ্ধচতুসচ্চানং পন আভিধম্মিকত্থেৰানং এৱ ৱিসযোতি ৱেদিতব্বো. নামৰূপং পৰিগ্গণ্হন্তস্স পন নামৰূপ মত্ততো উদ্ধং অঞ্ঞস্স কস্সচি অভাৱদস্সনতোচ সৰীৰব্ভন্তৰে জীৱসঞ্ঞিতো অত্তা অত্থি. সো কৰোতি, সো পটিসংৱেদেতি, সংসৰতি, সন্ধাৱতীতি এৱং পৱত্তা দিট্ঠি পহীযতি. সুদ্ধে নামে এৱৱাৰূপে এৱৱা পুগ্গলসত্তক্ৰিযসঞ্ঞিতানং ঈহাব্যাপাৰানং সব্বসো অভাৱদস্সনতো তদুভযসংযোগেএৱ তেসং লব্ভমানতা দস্সনতোচ তদুভযংৱা একমেকংৱা উদ্দিস্স অত্তাতি পৱত্তা দিট্ঠি পহীযতি. অত্তা জীৱো সত্তো পুগ্গলো মনুস্সো দেৱো ব্ৰহ্মাতি এৱমাদীসু ৱোহাৰেসুচ ৱোহাৰ মত্তে অট্ঠত্ৱা অত্তানাম একন্ততো অত্থি জীৱোনাম একন্ততো অত্থীতিআদিনা তদত্থাভিনিৱেসৱসেন অতিধাৱনঞ্চ পহীযতীতি দট্ঠব্বং. তদত্থাভিনিৱেসোতিচ অত্তানাম অত্থি জীৱোনাম অত্থীতিআদিনা দড়্হতৰং অভিনিৱেসো. অতিধাৱনন্তি নামৰূপং অত্তাতিআদিনা গহণং. পচ্চযপৰিগ্গহোতি এত্থপি দুৱিধো পচ্চযপৰিগ্গহো সঙ্খেপতো ৱিত্থাৰতো চাতি. তত্থ ৱত্থাৰম্মণৱসেন নামস্স চিত্তোতুকাহাৰৱসেন ৰূপস্স অৱিজ্জাতণ্হুপাদানকম্মৱসেন তদুভযস্সচ পচ্চযং পৰিগ্গণ্হন্তো সঙ্খেপতো পৰিগ্গণ্হাতিনাম. হেট্ঠা পচ্চযসঙ্গহে ৱিভত্তেহি পটিচ্চসমুপ্পাদনয পট্ঠাননযেহি পৰিগ্গণ্হন্তো ৱিত্থাৰতো পৰিগ্গণ্হাতিনাম. এত্থপি পট্ঠাননযেন পৰিগ্গহো আদিকম্মিকানং অৱিসযোএৱ. পচ্চযং পৰিগ্গণ্হন্তস্সপন যথাৱৱত্থিতস্স সব্বস্স নামৰূপস্স সব্বসো পচ্চযাযত্তৱুত্তিকতাদস্সনতো অহেতুকদিট্ঠি পহীযতি. অত্তনো অনুৰূপপচ্চযসামগ্গিযা ৱিনা অঞ্ঞথা পৱত্তিযা অদস্সনতো ইস্সৰনিম্মান কালনিম্মানাদিকা ৱিসমহেতুদিট্ঠিচ পহীযতি. হেতুসম্ভাৰপচ্চযেহি কম্মপ্পৱত্তিযা ৱিপাকপ্পৱত্তিযাচ অঞ্ঞস্স কম্মকাৰকস্সৱা ৱিপাক ৱেদকস্সৱা কত্তুনো অভাৱদস্সনতো কাৰক ৱেদক দিট্ঠি পহীযতি. অনমতগ্গেচ সংসাৰে তীসু অদ্ধাসু হেতুফল পৰংপৰাৱসেন কেৱলস্স নামৰূপমত্তস্সেৱ পৱত্তিদস্সনতো অহোসিং নুখো অহমতীতমদ্ধানন্তি এৱমাদিকায পুগ্গলসত্ত ৱিসযায সোড়সৱিধায কঙ্খাযচ অতিক্কমো হোতি. সভাৱধম্মপৱত্তিযাচ সুট্ঠু দিট্ঠায দেসনাধম্মস্স সুধম্মতা দস্সনতো বুদ্ধসুবুদ্ধতঞ্চ দিস্ৱা সত্থৰি কঙ্খতি ধম্মে কঙ্খতীতিআদিনযপৱত্তা অট্ঠৱিধাপি কঙ্খা পহীযতীতি. লোকুত্তৰধম্মানং সঙ্খতানংপি সতং অসম্মসনুপগত্তা তেভূমকসঙ্খাৰেসূতি ৱুত্তং. অনুসযসমূহনত্থঞ্চ সম্মসনন্তি কত্ৱা যত্থ কামৰাগাদযো অনুসযা অনুসেন্তি. তেযেৱ ধম্মা সম্মসনাৰহা হোন্তীতি ৱুত্তং তেভূমকসঙ্খাৰেসূতি. ইমস্স চ পদস্স লক্খণত্তযং সম্মসন্তস্সাতি ইমিনা সম্বন্ধো. অতীতাদিভেদভিন্নেসূতি অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নজ্ঝত্তবহিদ্ধাদীহি একাদসহি ভেদেহি ভিন্নেসু. খন্ধাদিনযংআৰব্ভাতি পটিসম্ভিদামগ্গে ৱিভত্তং খন্ধপঞ্চকং দ্ৱাৰছক্কং আৰম্মণছক্কং ৱিঞ্ঞাণছক্কং ফস্সছক্কং ৱেদনাছক্কং সঞ্ঞাছক্কন্তি এৱমাদিকং সম্মসনভূমিৱিভাগনযং আৰব্ভ অনুগন্ত্ৱা তংনযানুসাৰেনাতি অত্থো. তত্থ পন তেৱীসতিযা ধম্মকোট্ঠাসেসু যস্স যো কোট্ঠাসো পাকটো হোতি. তেন তং গহেত্ৱা সম্মসনং আৰভিতব্বং. সক্কোন্তেন পন সব্বম্পি গহেত্ৱা আৰভিতব্বমেৱ. কলাপৱসেনসংখিপিত্ৱাতি খন্ধপঞ্চকেন যে ৰূপং তাৱ অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নাদিভেদভিন্নংপি সমানং সব্বং একৰূপপিণ্ডভাৱেন সংখিপিত্ৱা এস নযো ৱেদনা দীসুপীতি. তত্ৰাযং নযো. যংকিঞ্চি ৰূপং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অজ্ঝত্তংৱা বহিদ্ধাৱা ওড়াৰিতংৱা সুখুমংৱা হীনংৱা পণীতংৱা যং দূৰে সন্তিকেৱা. সব্বং ৰূপং অনিচ্চং খযট্ঠেন দুক্খং ভযট্ঠেন অনত্তা অসাৰকট্ঠেন. যাকাচি ৱেদনা.ল. যাকাচি সঞ্ঞা.ল. যেকেচি সঙ্খাৰা.ল. যংকিঞ্চি ৱিঞ্ঞাণং.ল. সব্বং ৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং খযট্ঠেন. দুক্খং ভযট্ঠেন অনত্তা অসাৰকট্ঠেনাতি. এত্থচ সব্বং ৰূপং.ল. সব্বং ৱিঞ্ঞাণন্তি গহণমেৱ কলাপৱসেন সঙ্খিপনন্তি দট্ঠব্বং. অনিচ্চংখযট্ঠেনাতি এত্থ ৰূপং অনিচ্চং খযট্ঠেন. ৱেদনা অনিচ্চা. সঞ্ঞা অনিচ্চা. সঙ্খাৰা অনিচ্চা. ৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং খযট্ঠেনাতিআদিনা নযেন সম্মসিতব্বধম্মপৰিগ্গহেন সহেৱ সম্মসনং কাতব্বং. ইতৰথা সম্মসনং ন ৰুহতি. তদত্থস্স পন পাকটত্তা ইধ অনিচ্চং খযট্ঠেনাতিআদিনা সম্মসনপদমেৱ থেৰেন গহিতন্তি দট্ঠব্বং. তত্থ ৰূপং অনিচ্চং খযট্ঠেনাতি তংতংৰূপং ঞাণেন দড়্হং গহেত্ৱা অযং পথৱিধাতু অনিচ্চা খযট্ঠেন. অযং আপোধাতু অনিচ্চা খযট্ঠেনাতিআদিনা সম্মসনং কাতব্বং. তত্থ ইমস্মিং কাযে সব্বং থদ্ধক্ৰিযামত্তং পথৱীনাম. সাচ ক্ৰিযা সীতুণ্হপৰিৱত্তিযাৱা পৰিৱত্ততি. নানাহাৰপৰিৱত্তিযা ৱা নানাচিত্তপৰিৱত্তিযাৱা নানিৰিযাপথপৰিৱত্তিযাৱা নানা কাযিকক্ৰিযা পৰিৱত্তিযাৱা পৰিৱত্ততি. নানাসন্ততি সঙ্কন্তি হোতীতি অত্থো. তত্থ নৱনৱাসু ক্ৰিযাসন্ততীসু পাতুভোন্তীসু পুব্বপুব্বক্ৰিযাসন্ততিযো নস্সন্তি. যস্মাচ সন্ততি নাম ধম্মতো ৱিসুং নত্থি, তস্মা নৱনৱসন্ততীনং পাতুভাৱোনাম নৱনৱক্ৰিযানং উপ্পত্তিএৱ. পুব্বপুব্বসন্ততীনং নস্সনংনাম পুব্বপুব্ব ক্ৰিযানং ভিজ্জনমেৱাতি. এৱং অত্তনো কাযে নানাথদ্ধক্ৰিযানং পৰিৱত্তিং পস্সন্তো পথৱিধাতুযা খযৱযং পস্সতি. তঞ্চ পস্সন্তো তংসহজাতানং ৰূপানং খযৱযং পস্সতিযেৱ. আপো নাম আবন্ধনক্ৰিযামত্তং. তেজোনাম সীতক্ৰিযামত্তং উণ্হ ক্ৰিযামত্তঞ্চ. ৱাযোনাম ৱিত্থম্ভনক্ৰিযামত্তং. ইমাচ ক্ৰিযা খণে খণে পৰিৱত্তন্তিযেৱ. ইমাসঞ্চ, ৱিসুং ৱিসুং সন্ততিপৰিৱত্তিং পস্সন্তো আপাদীনং তংসহজাতৰূপানঞ্চ খযৱযং পস্সতি. সন্ততিপৰিৱত্তিং পন বহিদ্ধা চক্খুনা দিস্ৱা জানাতি, সৰীৰব্ভন্তৰে পন কাযসংফস্সেন জানাতি. সন্ততিসৰীৰভূতানং পন ধাতূনং খযৱযং ঞাণেনএৱ পস্সতি. তস্মা অত্তনো সৰীৰব্ভন্তৰে তংতংসন্ততি পৰিৱত্তিং ঞত্ৱাৱা তথা তথা কপ্পেত্ৱা ৱা ৰূপধাতূনং অনিচ্চত্তং ঞাণেন সুদিট্ঠং কত্ৱা পুনপ্পুনং সম্মসিতব্বং. সেসখন্ধেসুপি তংতংসন্ততিনানাত্তং ঞত্ৱা ৱেদনাদীনং খযৱযং সুদিট্ঠং কত্ৱা সম্মসনং কাতব্বন্তি. ভযট্ঠেনাতি ভাযিতব্বট্ঠেন. যঞ্হি অনিচ্চং হোতি. খণমত্তেপি ৱিপৰিণামধম্মং. তং একন্তেন ভাযিতব্বমেৱ. কস্মা, তঞ্হি যো অভাযিত্ৱা ৱিস্সাসং কৰোতি. এতং মেতি অত্তনো অঙ্গং কত্ৱা পৰিহৰতি. তং অপৰিযন্তেহি অনেকসহস্সেহি অভিসঙ্খৰণদুক্খেহিৱা ৱিপৰিণামদুক্খেহিৱা অভিণ্হং পীড়েতি. বাধতি. ইতি নানাদুক্খধম্মেহি অভিণ্হং সম্পটিপীড়নসভাৱত্তা একন্তেন ভাযিতব্বট্ঠেন দুক্খংনামাতি. অত্তপটিপক্খত্তা অনত্তা. যো হি ইতো উদ্ধং ময্হং অব্ভন্তৰিমতৰোনাম নত্থীতি এৱং পৰমজ্ঝত্তভাৱেন পৰিগ্গহিতো হোতি. সো অত্তাতি ৱুচ্চতি. কতমো পন তথাপৰিগ্গহি তব্বোতি. যো অত্তনো ৱসে সব্বসো ৱত্ততি. যথা ৱুত্তেহি অভিসঙ্খৰণকিচ্চেহি ৱিনা কেৱলং অত্তনো ছন্দেনৱা ৱসেনৱা অজ্ঝাসযেনৱা আণাৱিধানেনৱা নিচ্চং অৱিৰজ্ঝমানো পৱত্ততি. সো তথা পৰিগ্গহেতব্বোতি. তথাৰূপো এৱ হি ধম্মো নিচ্চং সুখকামানং দুক্খপটিকূলানং সত্তানং অত্তকিচ্চং কৰোতি নামাতি. যো পন নিচ্চং সুখকামানং তেসং যথাপৱত্তং সুখং ৱিদ্ধংসেতি ৱিকিৰেতি. দুক্খপটিকূলানং তেসং অভিসঙ্খৰণাদি মূলকং নানাদুক্খং জনেতি ৱড্ঢেতি. সো অত্তপটিপক্খোএৱ হোতি. ইদঞ্চ ৰূপং এদিসমেৱ হোতি. ইতি অত্তকিচ্চস্স অকৰণতো অত্তপটিপক্খকিচ্চস্স কৰণতোচ ৰূপং অনত্তানামাতি. কস্মা পনেতং অত্তনো ৱসে নৱত্ততি অত্তকিচ্চং ন কৰোতি অত্তপটিপক্খকিচ্চং কৰোতীতি আহ অসাৰকট্ঠেনাতি. তত্থ সাৰোনাম পচ্চযসামগ্গিযা ৱিনা কেৱলং অজ্ঝাসযমত্তেন উপ্পজ্জিতুংৱা উপ্পজ্জিত্ৱাচ পচ্চযুপত্থম্ভেন ৱিনা যদিচ্ছকং পতিট্ঠাতুং ৱা সমত্থভাৱসঙ্খাতো থামবলৱিসেসো ৱুচ্চতি. ৰূপং পন সযংপি এৱৰূপো সাৰোনাম ন হোতি. নচ এৱৰূপেন সাৰেন যুত্তন্তি. নহি তস্স পচ্চযসামগ্গিযা ৱিনা উপ্পজ্জিতুংৱা উপ্পজ্জিত্ৱাপি পচ্চযুপত্থম্ভেন ৱিনা খণমত্তংপি পতিট্ঠাতুংৱা থামোৱা বলংৱা অত্থি. যঞ্চ অত্তনো থামেন বলেন ৱিনা কেৱলং পচ্চযসামগ্গি বলেনেৱ উপ্পজ্জতি. পচ্চযুপত্থম্ভেনেৱ পতিট্ঠাতি. তং অনেক সহস্সানি পচ্চযাভিসঙ্খৰণদুক্খানি জনেত্ৱা একন্তেন নিচ্চং অত্তপটিপক্খকিচ্চং কৰোতি, পীড়েতি, বাধতিযেৱাতি. এসনযো ৱেদনা অনিচ্চা খযট্ঠেনাতিআদীসু. ইতি লক্খণত্তযং সম্ম সন্তস্সাতি সম্বন্ধো. অদ্ধানৱসেনাতি একেকভৱপৰিচ্ছিন্নস্স পৱত্তকালস্স ৱসেন. নহি ভৱন্তৰে উপ্পন্নং খন্ধপঞ্চকং অঞ্ঞং ভৱন্তৰং গচ্ছতি. তস্মিং তস্মিং ভৱেএৱ অসেসং নিৰুজ্ঝতীতি. অপিচ, একস্মিং ভৱেপি তিণ্ণং ৱযানং মন্দাদীনং দসন্নং দসকানং সংৱচ্ছৰউতু মাস পক্খতিথি অহোৰত্তি যাম পহাৰাদীনঞ্চ ৱসেন অদ্ধানভেদো যোজেতব্বো. সন্ততিৱসেনাতি সভাগেকসন্তানৱসেন পৱত্তমানায ৰূপসন্ততিযাৱা অৰূপ সন্ততিযাৱা ৱসেন. খণৱসেনাতি ৰূপাৰূপধম্মানং আযু পৰিমাণসঙ্খাতস্স খণস্স ৱসেন. এত্থচ খণৱসেন সম্মসনংনাম সব্বঞ্ঞুবুদ্ধানং এৱ ৱিসযো সিযা, ন সাৱকানং. নহি তে এৱং পৰিত্তকে খণে উপ্পাদংৱা নিৰোধংৱা সম্পাপুণিতুং সক্কোন্তীতি. তস্মা অদ্ধাসন্ততিৱসেন সম্মসনমেৱ ইধা ধিপ্পেতন্তি দট্ঠব্বং. লক্খণত্তযংসম্মসন্তস্সাতি তেসু তেভূমক সঙ্খাৰেসু ধম্মেসু তিলক্খণানি আৰোপেত্ৱা তে ধম্মে পুনপ্পুনং আমসন্তস্স পৰিমজ্জন্তস্স. তেসং ধম্মানং অনিচ্চ জাতিকতংৱা দুক্খজাতিকতংৱা অনত্তজাতিকতংৱা ঞাণে সুট্ঠু পাকটং কৰোন্তস্সাতি অত্থো. ৱিসেসতো পন ইমস্মিং ঞাণে অনিচ্চলক্খণদস্সনমেৱ পধানং. তস্মিং দিট্ঠেযেৱ ইতৰানি কমেন দিট্ঠানি হোন্তি. অদিট্ঠেচ অদিট্ঠানীতি. তস্মা আদিতো অনিচ্চলক্খণস্সেৱ সুট্ঠু পাকটভাৱো অধিপ্পেতোতি. তেস্ৱেৱাতি তেভূমকসঙ্খাৰেসু এৱ. পচ্চযৱসেনাতি ৰূপক্খন্ধে তাৱ অৱিজ্জাতণ্হুপাদানকম্মাহাৰসঙ্খাতানং পচ্চযানং ৱসেন. ৱেদনাসঞ্ঞাসঙ্খাৰেসু পন আহাৰট্ঠানে ফস্সো ৱত্তব্বো. ৱিঞ্ঞাণেচ নামৰূপং. তত্ৰাযং নযো. অতীতানন্তৰভৱে অৱিজ্জাতণ্হুপাদান কম্মেসু অপ্পহীনৱসেন সমুদিতেসু ইমস্মিং ভৱে পটিসন্ধিতো পট্ঠায ৰূপসন্ততিযো ৱেদনাসঞ্ঞাসঙ্খাৰ ৱিঞ্ঞাণসন্ততিযোচ সমুদেন্তি. যাৱ মৰণকালা খণে খণে নানাকলাপৱসেন উদেন্তি পসৱন্তি. তেসু পন তস্মিং ভৱে এৱ পহীনৱসেন নিৰুদ্ধেসু তা ৰূপাৰূপসন্ততিযো নিৰুজ্ঝন্তি. ভৱন্তৰে পুন অনুপ্পাদসঙ্খাতং নিৰোধং পাপুণন্তি. এত্থ পন যথা উদকে সতি মচ্ছানাম হোন্তি, অসতি ন হোন্তি. এৱং কম্মজেসু নামৰূপেসু সতি ইতৰানি নামৰূপানি হোন্তি. অসতি ন হোন্তীতি ইতৰানি সব্বানি কম্মজেসু সঙ্গহেত্ৱা কম্মৱসেন উদযব্বযৱিধানং গহিতন্তি দট্ঠব্বং. এৱং অৱিজ্জাতণ্হুপাদানকম্মপচ্চযানং ৱসেন পঞ্চক্খন্ধস্স উদযব্বযপৱত্তি হোতীতি. কম্মৱসেন পন ইমস্মিং ভৱে সমুদেন্তানিপি পটিসন্ধিতো পট্ঠায খণে খণে কবড়ীকাৰাহাৰূপত্থম্ভনং লদ্ধা এৱ যথা পৱত্তৰূপসন্ততিযো অনুবন্ধ মানা নৱনৱা ৰূপসন্ততিযো সমুদেন্তি. অলদ্ধা পন নিৰুজ্ঝন্তি. তং সন্ততিযং পুন অনুপ্পাদসঙ্খাতং একভৱনিৰোধং পাপুণন্তি, যথা পৱত্তসন্ততিযো ৱা ছিজ্জন্তি ভিজ্জন্তি অন্তৰধাযন্তীতি.
ৱেদনাসঞ্ঞাসঙ্খাৰা পন বহিদ্ধা আৰম্মণেসু আপাতাগতেসু আৰম্মণসম্ফস্সং লদ্ধাএৱ ছদ্ৱাৰিকা কুসলাকুসলৱিপাক ক্ৰিযভূতা সমুদেন্তি. নৱনৱা সন্ততিযো পাতুভৱন্তি. অলদ্ধা পন নিৰুজ্ঝন্তি. সন্ততিং ন ঘটেন্তি. ৱিঞ্ঞাণংচ সহজাত নামেচ ৱত্থুৰূপেচ পৱত্তমানেএৱ পৱত্ততি. নিৱত্তমানে নিৱত্ততীতি. খণৱসেনাতি ৱুত্তপ্পকাৰে পচ্চযে অনপেক্খিত্ৱা কেৱলং নামৰূপানং পৱত্তিক্খণৱসেন. খণসদ্দেন চেত্থ সম্মসনঞাণে ৱুত্তৰূপসন্ততি নামসন্ততিযোপি গহেতব্বা. নহি সাৱকানং ঞাণং খণৱসেন নামৰূপানং উদযংৱা ৱযং ৱা সম্পাপুণিতুং সক্কোতীতি. যথা পন ৰত্তন্ধকাৰে অন্তো লেণে মহন্তো তমোখন্ধো জাযতি. দীপং জালেন্তস্স পন দীপোভাসো একক্খণে এৱ সকলং অন্তোলেণং ফৰমানো উদেতি. তমোখন্ধো ৱেতি. আলোকস্স উদযো হোতি. তমোখন্ধস্স ৱযো. পুন দীপে নিব্বাপীযমানে তমোখন্ধস্স উদযো হোতি. আলোকস্স ৱযো. এৱ মেৱং সৰীৰে নানাউতুৱসেনৱা নানাহাৰৱসেনৱা নানাচিত্ত ৱসেনৱা নানিৰিযাপথৱসেনৱা নানাপযোগৱসেনৱা উদযপক্খানং ৱযপক্খানঞ্চ নানাসন্ততীনং উদযঞ্চ উদযতো ৱযঞ্চ ৱযতো সুদিট্ঠং কত্ৱা সমনুপস্সন্তস্সাতি অত্থো. এৱং সমনুপস্সন্তস্স পন আৰদ্ধৱিপস্সকভাৱং পত্তস্স উদযব্বয ঞাণে তিক্খে সূৰে ৱহন্তে দসৱিধা ৱিপস্সনুপক্কিলেসসঙ্খাতা পাৰিপন্থকধম্মা উপ্পজ্জন্তি. তে দস্সেতুং ওভাসোতিআদিগাথ মাহ. তত্থ ওভাসোতি ৱিপস্সনা চিত্তসমুট্ঠিতো সৰীৰোভাসো. পীতীতি ৱিপস্সনাচিত্তসম্পযুত্তা পঞ্চৱিধা পীতি. পস্সদ্ধীতি দুৱিধাপস্সদ্ধি. অধিমোক্খোতি সদ্ধাধিমোক্খো. পগ্গহোতি ৱীৰিযং. সুখন্তি সোমনস্সং. ঞাণন্তি ৱিপস্সনা ঞাণং. উপট্ঠানন্তি সতি. উপেক্খাতি তত্ৰমজ্ঝত্তুপেক্খা চেৱ আৱজ্জনুপেক্খা চ. নিকন্তীতি ওভাসাদীহি সহ ৱিপস্সনায আলযং কুৰুমানা সুখুমা তণ্হা. অযমেৱ পন একন্ততো ৱিপস্সনুপক্কিলেসো হোতি. ওভাসাদযো পন তস্সা ৱত্থুভূতত্তা উপক্কিলেসাতি ৱুত্তা. তেসু হি উপ্পজ্জমানেসু ন ৱত মে ইতো পুব্বে এৱৰূপো ওভাসো উপ্পন্নপুব্বো. এৱৰূপা পীতি.ল. উপেক্খা উপ্পন্নপুব্বা অদ্ধা মগ্গং পত্তোস্মি. ফলং পত্তোস্মীতি এৱং অস্সাদসহিতা অমগ্গে মগ্গসঞ্ঞা অফলে ফলসঞ্ঞা উপ্পজ্জতি. তদা কোচি অব্যত্তো যোগাৱচৰো কম্মট্ঠানং ৱিস্সজ্জেত্ৱা অধিমানৱসেন ৱিক্খিপন্তো ৱিচৰতীতি. ব্যত্তো পন তাৱদেৱ সভিং পটিলভিত্ৱা ইদানি মম এতেসু ওভাসাদীসু এতং মম এসো হ মস্মি এসো মে অত্তাতি চিত্তস্স নিকামনাকাৰো পঞ্ঞাযতি. নচ লোকুত্তৰধম্মোনাম ঈদিসস্স নিকামনস্স ৱত্থু. অদ্ধা মম সংকিলেসধম্মো উপ্পন্নো. সো ৱড্ঢমানো মং নিয্যানমুখতো পাতেত্ৱা ৱট্টমুখে যোজেস্সতি. হন্দ তেস্ৱেৱ লক্খণত্তযং আৰোপেত্ৱা নিকন্তিং সোধেত্ৱা যথাপৱত্তং ৱিপস্সনাৱীথিং পটিপাদেস্সামীতি তে ওভাসাদযো এৱ তাৱ পৰিগ্গণ্হাতি. অযং মে ওভাসো অনিচ্চো খযট্ঠেন দুক্খো ভযট্ঠেন অনত্তা অসাৰকট্ঠেনাতিআদিনা সম্মসতীতি অত্থো. এৱং তে ওভাসাদিকে ৱিপস্সনায উপক্কিলেসভূতে পৰিপন্থ ধম্মে পৰিগ্গণ্হিত্ৱা তপ্পৰিগ্গহৱসেন তেসু নিকন্তিং পৰিযাদি যিত্ৱা ঠিতস্স উপ্পন্নং মগ্গামগ্গলক্খণৱৱত্থানঞাণং মগ্গামগ্গঞাণ দস্সনৱিসুদ্ধিনাম. অমগ্গেসু ওভাসাদীসু মগ্গসঞ্ঞামলতো যথা ৱুত্তনিকন্তিমলতোচ ৱিসুদ্ধত্তা. তঞ্হি ঞাণং তেসু নিকন্তিযাপি ৱিক্খম্ভিতায এৱ ওভাসাদিপটিবন্ধতো সুট্ঠু পৰিসুদ্ধংনাম হোতীতি.
[২৪৫] ৱিভাৱনিযং পন
অনিচ্চাদিৱসেন ওভাসাদি পটিবন্ধপৰিগ্গহং ৱিসুং অৱত্ৱা মগ্গামগ্গজাননমত্তেনেৱ মগ্গামগ্গঞাণদস্সনৱিসুদ্ধিনাম ৱুত্তা. সা অট্ঠকথায ন সমেতি.
তথা পৰিপন্থৱিমুত্তস্সাতি তথা পৰিগ্গহেত্ৱা ততো ৱিপস্সনুপক্কিলেসপৰিপন্থতো ৱিমুত্তস্স যাৱানুলোমাতি যাৱঅনুলোমঞাণা. তিলক্খণং আৰোপেত্ৱাতি সম্বন্ধো. ৱিপস্সনাপৰিপাকংআগম্মাতি সঙ্খাৰুপেক্খাভাৱং পত্ৱা তিৱিধ ৱিমোক্খমুখভাৱপ্পত্তিযাচেৱ সত্তঅৰিযপুগ্গলৱিভাগস্স পচ্চয ভাৱপ্পত্তিযাচ ৱিপস্সনাঞাণস্স পৰিপাকং আগম্ম পটিচ্চ. ইদানি অপ্পনা উপ্পজ্জিস্সতীতি ৱত্তব্বক্খণেতি সম্বন্ধো. অপ্পনা তিচ সোতাপত্তিমগ্গঅপ্পনা. দ্ৱেতীণিৱিপস্সনাচিত্তানীতি তিক্খপঞ্ঞস্স দ্ৱে ৱিপস্সনাচিত্তানি. মন্দপঞ্ঞস্স তীণি ৱিপস্সনাচিত্তানি. যংকিঞ্চীতি তীসু লক্খণেসু অঞ্ঞতৰং যংকিঞ্চি. যাসিখাপত্তাসানুলোমাসঙ্খাৰুপেক্খাতি মত্থকপত্তা অনুলোমঞাণসহিতা যা সঙ্খাৰুপেক্খা অত্থি. সা ৱুট্ঠানগামিনিৱিপস্সনাতিচ ৱুচ্চতীতি যোজনা. সঙ্খাৰুপেক্খাঞাণং অনুলোমঞাণন্তি ইমানি দ্ৱে ঞাণানি ৱুট্ঠানগামিনি ৱিপস্সনানামাতি ৱুচ্চন্তীতি ৱুত্তং হোতি. ইদং পন পৰিপাকগতৱিপস্সনা দস্সনৱচনং. এত্থচ ৱুট্ঠানন্তি মগ্গো ৱুচ্চতি. সো হি ৱিপস্সনাঞাণস্স আৰম্মণভূত সঙ্খাৰনিমিত্ততোৱা সযং সংযোজনৱত্থুভাৱতোৱা ৱুট্ঠাতি. তং সমঙ্গিপুগ্গলংৱা পুথুজ্জনভাৱতো সমুদযপহানৱসেন ৱট্ট পৱত্ততোচ ৱুট্ঠাপেতি. তস্মা ৱুট্ঠানন্তি ৱুচ্চতি. অৱস্সং ৱুট্ঠানং গচ্ছন্তি এতাযাতি ৱুট্ঠানগামিনীতি এৱং দ্ৱিন্নং ঞাণানং ৱুট্ঠান গামিনিভাৱো ৱেদিতব্বো. ততোপৰন্তি দ্ৱিন্নংৱা তিণ্ণংৱা ৱিপস্সনা চিত্তানং পৱত্তিযা পৰং নিব্বানং আলম্বিত্ৱাতি মগ্গস্স আৱজ্জনট্ঠানিযং হুত্ৱা তস্স পুৰেচৰভাৱেন নিব্বানমেৱ আৰম্মণং কত্ৱা. ততো যেৱচ তং ৱিপস্সনানামং নলভতীতি. পুথুজ্জন গোত্তমভিভৱন্তন্তি এতেন গোত্তং ভৱতি অভিভৱতীতি গোত্ৰভু. গোত্তন্তি চেত্থ পৰিপুণ্ণকিলেস সমাযোগেন অনৰিযভাৱসঙ্খাতা পুথুজ্জনজাতি ৱুচ্চতীতি ইমমত্থং দস্সেতি. অৰিযগোত্তমভিসম্ভোন্তঞ্চাতি এতেন গোত্তং ভৱতি পাপুণাতীতি গোত্ৰভু. গোত্তন্তিচ তংতং কিলেস ৱিসুদ্ধভাৱ সঙ্খাতা অৰিযজাতি ৱুচ্চতীতি ইমমত্থং দস্সেতি. মগ্গো অপ্পনা ৱীথিং ওতৰতীতি সম্বন্ধো. দুক্খসচ্চংপৰিজানন্তোতি তেভূমক ধম্মানং একন্তদুক্খভাৱং পৰিচ্ছিজ্জ জানন্তো. পৰিজাননঞ্চেত্থ তেসং দুক্খভাৱ পটিচ্ছাদকস্স সম্মোহস্স পহানমেৱ দট্ঠব্বং. সমুদয সচ্চংপজহন্তোতি অত্তনো চিত্তসন্তানে অনুসযভাৱেন পৱত্তমানং তণ্হাসঙ্খাতং সমুদযসচ্চং একদেসেনৱা অনৱসেসেনৱা অপচ্ছাৱত্তিকং কত্ৱা পজহন্তো. নিৰোধসচ্চংসচ্ছিকৰোন্তোতি চক্খুমা ৱিয নভমজ্ঝে ৱিৰোচমানং চন্দমণ্ডলং অত্তনো সন্তানে একদেসস্সৱা সকলস্সৱা কিলেস ৱট্টস্সৱা আযতিং ভাৱিনো ৱিপাকৱট্টস্সংৱা অত্তনো সন্তানে পুন অনুপ্পাদধম্মভাপত্তিৱসেন নিৰোধসঙ্খাতং নিব্বানং পচ্চক্খং কৰোন্তো. মগ্গসচ্চংভাৱনাৱসেনাতি ইতো পুব্বে অনমতগ্গে সংসাৰে অনুপ্পন্নপুব্বস্স অট্ঠঙ্গিকস্স মগ্গসচ্চস্স উপ্পাদনসঙ্খাতায ভাৱনায ৱসেন. মগ্গচেতনায পন আনন্তৰিকফলত্তা তঙ্খণে অপনীতগ্গিকে পদেসে পুন উদকং আসিঞ্চিত্ৱা নিব্বাপেন্তো ৱিয মগ্গানুকূলপৱত্তিৱসেন দুক্খপৰিজাননাদীনি চত্তাৰি কিচ্চানি অনুকুব্বন্তানি ততোপৰং দ্ৱেৱা তীণিৱা ফলচিত্তানি পৱত্তন্তি. ততোপৰং ভৱঙ্গপাতো হোতীতি দস্সেতুং ততোপৰন্তিআদিমাহ. যথা পন পসাদচক্খুনাৱা দিব্বচক্খুনাৱা কিঞ্চিৰূপং পস্সন্তস্স তানি চক্খূনি তং ৰূপং পচ্চক্খং কত্ৱা পচ্ছা তস্স পুগ্গলস্সপি পচ্চক্খতো পাতুভূতং কত্ৱা নিৰুজ্ঝন্তি. ন তাৱ তেসং উপ্পত্তিক্খণে তং ৰূপং তস্স অহং ইদংনাম পস্সামীতি পাকটং হোতি. পচ্ছা পন পচ্চৱেক্খন ৱাৰেসু পৱত্তমানেসুএৱ তংৰূপং তদনুবন্ধাচ নানাকাৰা তস্স পাতুভূতা হোন্তি. এৱমেৱং ইধপি পচ্চৱেক্খনৱাৰেসু পৱত্তমানেসুএৱ নিব্বানঞ্চ তদনুবন্ধানি মগ্গফলাদীনিচ পাতুভৱন্তীতি ৱুত্তং পুনভৱঙ্গং.ল. পৱত্তন্তীতি. ইদানি পচ্চৱেক্খনঞাণস্স ভূমিং দস্সেতুং মগ্গংফলঞ্চনিব্বানন্তিআদিগাথ মাহ. তত্থ পণ্ডিতোতি অৰিযায পঞ্ঞায সমন্নাগতো ফলট্ঠো. হীনেতি পহীনে. সেসেতি অপহীনে উপৰিমগ্গৱজ্ঝে. ইমানি পন দ্ৱে পহীনাৱসিট্ঠকিলেসপচ্চৱেক্খনানি কেসঞ্চি জীৱিতসমসীসিপুগ্গলানং কিলেস ৱিভাগেসু অকোৱিদানঞ্চ নলব্ভন্তীতি ৱুত্তং পচ্চৱেক্খতিৱানৱাতি. এত্থচ ৱিসুদ্ধিমগ্গে তাৱ সব্বপথমং মগ্গপচ্চৱেক্খনং ৱুত্তং. ততো ফলপচ্চৱেক্খনং. ততো পহীনকিলেসপচ্চৱেক্খনং. ততো অৱসিট্ঠকিলেসপচ্চৱেক্খনং. অৱসানে নিব্বানপচ্চৱেক্খনং ৱুত্তং. পটিসম্ভিদামগ্গট্ঠকথাযং পন সব্বপথমং কিলেসপচ্চৱেক্খনং অধিপ্পেতং. ৱুত্তঞ্হি তত্থ পচ্চৱেক্খনেসু পথমং কিলেসপচ্চৱেক্খনং হোতি. ততো মগ্গফলনিব্বানপচ্চৱেক্খনানীতি. তং পন পাড়িযং পচ্চৱেক্খন ঞাণস্স নিদ্দেসতো পুব্বে পথমং ছিন্নমনুপস্সনে পঞ্ঞাৱিমুত্তি ঞাণন্তি এৱং ৱিসুং ৱিমুত্তিঞাণস্স আগতত্তা ৱুত্তং. তত্থ ছিন্নন্তি তেন তেন মগ্গেন সমুচ্ছিন্নং কিলেসজাতন্তি অত্থো. পাড়ি অনু সাৰেন ৱুচ্চমানে পন পথমং পহীনং কিলেসানং পচ্চৱেক্খনং. ততো পচ্চেকং মগ্গঙ্গবোজ্ঝঙ্গাদীনং পচ্চৱেক্খনং. ততো তেসং আৰম্মণভূতস্স নিব্বানস্স পচ্চৱেক্খনং. ততো ফলধম্মানং পচ্চৱেক্খনং. ততো তেসং আৰম্মণভূতস্স নিব্বানস্স পচ্চৱেক্খনন্তি ৱত্তব্বং হোতি. পাড়িযঞ্হি পচ্চৱেক্খনঞাণনিদ্দেসে নিব্বানং মগ্গৱাৰেপি ফলৱাৰেপি দ্ৱিক্খত্তুং আগতন্তি. ইতি নিব্বানপচ্চৱেক্খনং নাম ইতৰেসং পচ্চৱেক্খনানং আদিম্হিৱা মজ্ঝে অন্তৰন্তৰাৱা অৱসানেৱা যত্থকত্থচি পৱত্ততীতি সিদ্ধং হোতি. তথা কিলেসপচ্চৱেক্খনংপি মগ্গফলপচ্চৱেক্খনানং আদিম্হিৱা পচ্ছাৱাতি. এৱঞ্হি সতি মগ্গং ফলঞ্চ নিব্বানন্তি অযং গাথাপি অৱিৰুদ্ধা হোতীতি. এৱঞ্চ কত্ৱা অধিমাননিদ্দেসট্ঠকথাসু সো হি মগ্গফলনিব্বান পহীন কিলেসা ৱসিট্ঠকিলেস পচ্চৱেক্খনেন সঞ্জাতসোমনস্সো অৰিযগুণপটিৱেধে নিক্কঙ্খোতি ৱুত্তং. এত্থচ সোতাপন্নস্স পঞ্চ পচ্চৱেক্খনানি হোন্তি. তথা সকদাগামিস্স পঞ্চ. অনাগামিস্স পঞ্চ. অৰহতো পন অৱসিট্ঠকিলেসোনাম নত্থীতি চত্তাৰীতি একূনৱীসতি পচ্চৱেক্খনানি হোন্তীতি. ইদঞ্চ পৰিপুণ্ণ ৱসেন লব্ভমানং সন্ধায ৱুত্তং. অপৰিপুণ্ণংপি পন হোতিযেৱ. তথা হি চূড়দুক্খক্খন্ধসুত্তঅট্ঠকথাযং সা পন ন সব্বেসং পৰিপুণ্ণা হোতি. একো হি পহীনকিলেসমেৱ পচ্চৱেক্খতি. একো অৱসিট্ঠকিলেসমেৱ. একো মগ্গমেৱ. একো ফলমেৱ. একোনিব্বানমেৱ. ইমাসু পন পঞ্চসুপচ্চৱেক্খনাসু একংৱাদ্ৱেৱা নো লদ্ধুং নৱট্টতীতি ৱুত্তং. এৱং ছব্বিসুদ্ধিকমেন ভাৱেতব্বো চতুব্বিধো মগ্গো ঞাণদস্সনৱিসুদ্ধিনাম ৱুচ্চতীতি সম্বন্ধো. মগ্গসদ্দেন চেত্থ চতুব্বিধং মগ্গঞাণং তদনুকূলপৱত্তিৱসেন ফলঞাণঞ্চ গহিতন্তি দট্ঠব্বং. এত্থাতি ৱিপস্সনাকম্মট্ঠানে. তত্থাতি তেসু অনুপস্সনা মগ্গফলেসু. অভিনিৱিসনং অভিনিৱেসো. হেট্ঠা সিলাপথৱিযং নিখাতসিনেৰুপাদস্স ৱিয অজ্ঝত্তখন্ধেসু দড়্হং গহেত্ৱা পৱত্তীতি অত্থো. অত্তা ইতি অভিনিৱেসো অত্তাভিনিৱেসো. তং অত্তাভিনিৱেসং. মুঞ্চন্তীতি অজ্ঝত্তধম্মানং কেৱলং পচ্চযাযত্ত ৱুত্তিতায খণভঙ্গস্সচ অদিট্ঠত্তা সো অভিনিৱেসো পৱত্ততি. তস্মা তং দ্ৱযং সুদিট্ঠং কত্ৱা ৰূপং অনত্তা ৱেদনা অনত্তাতিআদিনা পুনপ্পুনং সমনুপস্সনাৱসেন তং অভিনিৱেসং ৱিমোচযমানাতি অত্থো. ৱিমোক্খমুখং হোতি, সুঞ্ঞতৱিমোক্খ সঙ্খাতস্স মগ্গস্স ফলস্সচ পৱেসনদ্ৱাৰভূতত্তা, ৱিপল্লাস নিমিত্তন্তি ৱিপৰীতৱসেন আসনং উপগমনং পৱত্তনংৱা ৱিপল্লাসো. অনিচ্চে নিচ্চন্তি উপগমনং পৱত্তনংৱাতি অত্থো. সো এৱ কিলে সুপ্পত্তিযা আসন্নকাৰণত্তা নিমিত্তন্তি ৱিপল্লাসনিমিত্তং. মুঞ্চন্তীতি অজ্ঝত্তধম্মানং খণভঙ্গস্স অদিট্ঠত্তা তংনিমিত্তং হোতীতি তেসং খণভঙ্গং সুদিট্ঠং কত্ৱা ৰূপং অনিচ্চং ৱেদনা অনিচ্চাতিআদিনা পুনপ্পুনং সমনুপস্সনাৱসেন তংনিমিত্তং ৱিমোচযমানাতি অত্থো. তণ্হাপণিধিন্তি তণ্হাএৱ অভিসঙ্গৱসেন আৰম্মণে চিত্তস্স পণিদহনতো দড়্হং থপনতো পণিধীতি তণ্হাপণিধি. তংতণ্হা পণিধিং. মুঞ্চন্তীতি অজ্ঝত্তধম্মানং মহাআদীনৱৰাসিভাৱস্স অদিট্ঠত্তা সোপণিধি হোতীতি তেসং মহাআদীনৱৰাসিভাৱং সুদিট্ঠং কত্ৱা ৰূপংদুক্খং ৱেদনাদুক্খাতিআদিনা পুনপ্পুনং সমনুপস্সনাৱসেন তংপণিধিং ৱিমোচযমানাতি অত্থো. তস্মাতি যস্মা এতা ৱিমোক্খমুখভূতা তিস্সো অনুপস্সনা এৱং ৱিসেস নামিকা হোন্তি. তস্মা. যস্মা সঙ্খাৰেসু সুঞ্ঞতদস্সনৱসেন অত্থসিদ্ধিনাম কেৱলং অত্তাকিনিৱেসভূতস্স দিট্ঠিগাহস্স পটিপক্খভূতস্স ঞাণস্সেৱ আনুভাৱো হোতি, তস্মা তথা সমনুপস্সিত্ৱা ৱিমুঞ্চন্তস্স ৱিপস্সনাপি মগ্গোপি সহজাতঞাণ কিচ্চেন নামং লভতীতি ৱুত্তং যদিৱুট্ঠান.ল. সুঞ্ঞতোৱিমোক্খো নামহোতিমগ্গোতি. অনিচ্চদস্সনৱসেন অত্থসিদ্ধিনাম নিমিত্তাতি নিৱেসভূতস্স মানগাহস্স পটিপক্খভূতায সদ্ধাযপি আনুভাৱো. তস্মা তথা সমনুপস্সিত্ৱা ৱিমুচ্চন্তস্স ৱিপস্সনাপি মগ্গোপি সহজাতসদ্ধা কিচ্চেন নামং লভতীতি ৱুত্তং যদিঅনিচ্চতো.ল. অনিমিত্তো ৱিমোক্খোনামাতি. দুক্খদস্সনৱসেন অত্থসিদ্ধিনাম পণিধিসঙ্খাত তণ্হাগাহপটিপক্খভূতস্স সমাধিস্সপি আনুভাৱো. তস্মা তথা সমনুপস্সিত্ৱা ৱিমুচ্চন্তস্স ৱিপস্সনাপি মগ্গোপি সহজাতসমাধিকিচ্চেন নামং লভতীতি ৱুত্তং. যদি দুক্খতো. ল. অপ্পণিহিতো ৱিমোক্খোনামাতি. ৱুত্তঞ্হেতং পটিসম্ভিদামগ্গে অনিচ্চতো মনসিকৰোতো সদ্ধিন্দ্ৰিযং অধিমত্তং হোতি. দুক্খতো মনসিকৰোতো সমাধিন্দ্ৰিযং অধিমত্তং হোতি. অনত্ততো মনসিকৰোতো পঞ্ঞিন্দ্ৰিযং অধিমত্তং হোতীতি. মগ্গে পন তিণ্ণং ধম্মানং কিচ্চৱিসেসোনাম ৱিপস্সনাগমনৱসেনেৱ সিদ্ধোতি ৱুত্তং মগ্গো. ল. নামানি লভতীতি. তত্থ সুঞ্ঞতৱিমোক্খেন ৱিমুত্তো অৰিযসাৱকো সোতাপত্তিমগ্গক্খণে ধম্মানুসাৰীনাম হোতি. মজ্ঝে ছসু মগ্গফলক্খণেসু দিট্ঠিপ্পত্তো নাম. অৰহত্তফলক্খণে পঞ্ঞাৱিমুত্তোনাম. অনিমিত্তৱিমোক্খেন ৱিমুত্তো সোতাপত্তিমগ্গক্খণে সদ্ধানুসাৰীনাম. উপৰি সত্তসু ঠানেসু সদ্ধাৱিমুত্তোনাম. অপণিহিতৱিমোক্খেন ৱিমুত্তো পন অট্ঠসুপি ঠানেসু কাযসক্খিনাম. সোযেৱ অৰূপজ্ঝানং পাদকং কত্ৱা ৱিমুত্তো অৰহত্তফলে ঠিতো উভতোভাগৱিমুত্তো নামাতি এত্তাৱতা যং হেট্ঠা ৱুত্তং ৱিপস্সনাপৰিপাকমাগম্মাতি সঙ্খাৰুপেক্খাভাৱং পত্ৱা তিৱিধৱিমোক্খমুখভাৱপ্পত্তিযাচেৱ সত্তঅৰিযপুগ্গলৱিভাগস্স পচ্চযভাৱপ্পত্তিযাচ ৱিপস্সনাঞাণস্স পৰিপাকং আগম্ম পটিচ্চাতি. তং সৰূপতো নিদ্দিট্ঠং হোতীতি. মগ্গৱীথিযং ফলঞ্চ মগ্গাগমন ৱসেন তথা তীণি নামানি লভতীতি যোজনা. যথাৱুত্তনযেন ৱিপস্সন্তানন্তি যদি অনত্ততো ৱিপস্সতীতিআদিনা ৱুত্তপ্পকাৰনযেন ৱিপস্সন্তানং চতুন্নং ফলট্ঠানং পুগ্গলানং. যথাসকংফলন্তি সোতাপন্নস্স সোতাপত্তিফলং. সকদাগামিস্স সকদাগামিফলন্তিআদিনা নযেন অত্তনো অত্তনো সন্তকভূতং যং যং ফলং ৱিপস্সনাগমন ৱসেনেৱ সুঞ্ঞতাদিৱিমোক্খোতিচ ৱুচ্চতি. নমগ্গাগমনৱসেনাতি অধিপ্পাযো. এত্থচ ৱিপস্সনাগমন ৱসেন মগ্গস্স অনিমিত্ত নামলাভোনাম সুত্তন্তিকপৰিযাযেন ৱুত্তো. অভিধম্মে পন অনিমিত্তো নামমগ্গো নআগতো. নহি সো নিপ্পৰিযাযতো অনিমিত্তোনাম হোতি. হীনপণীতাদিৱসেন ৱিভাগাৰহস্স সঙ্খাৰনিমিত্তস্স সব্ভাৱতো. তেনেৱ হিস্স দুক্খপটিপদা দন্ধা ভিঞ্ঞাদিৱসেনৱা পাৰমিধম্মানং পৰিত্তমহন্তাদিৱসেনৱা হীন পণীত পণীততৰ পণীততম ৱিভাগো সন্দিস্সতীতি. অট্ঠকথাযং পন অনিচ্চানুপস্সনা সঙ্খাৰেসু নিচ্চনিমিত্তং ৱিধমনৱসেন পৱত্তত্তা অনিমিত্তানুপস্সনানাম সমানাপি সযং সঙ্খাৰনিমিত্তে পৰিযাপন্নত্তা একন্তেন অত্তনোনামং মগ্গস্স দাতুং নসক্কোতি. তস্মা মগ্গো অভিধম্ম পৰিযাযেন অনিমিত্তনামং নলভতীতি ৱুত্তং. সুত্তন্তিকপৰিযাযেন পন যথা পথৱিকসিণাৰম্মণং ঝানং পথৱিকসিণন্তি ৱুচ্চতি. এৱং সুঞ্ঞতাদিনামং নিব্বানং আৰম্মণং কত্ৱা পৱত্তানি মগ্গফলানিপি আৰম্মণৱসেনপি সুঞ্ঞতাদিনামং লভন্তি. আৰম্মণকৰণৱসেন পন সম্পযোগৱসেনৱা পলিবোধকৰাচ নিমিত্তকৰাচ পণিধিকৰাচ ৰাগাদযো কিলেসধম্মা তেসু নত্থি. তস্মা তানি অঞ্ঞং আগমনংৱা আৰম্মণংৱা অনপেক্খিত্ৱা অত্তনো সভাৱেনপি সুঞ্ঞতাদিনামং লভন্তীতি দস্সেতুং আৰম্মণৱসেনাতিআদি ৱুত্তং. তত্থ সৰসৱসেনাতি অত্তনো সভাৱেন. নামত্তযন্তি সুঞ্ঞতাদি নামত্তিকং. সব্বত্থাতি সব্বাসু মগ্গৱীথি ফলসমাপত্তিৱীথীসু. সব্বেসংপীতি সব্বেসংপি মগ্গফলানং. সমমেৱাতি সমানমেৱ. সদিসমেৱ. এত্থপনাতি এতেসু পন যথাৱুত্তেসু মগ্গফলেসু. যস্মা সব্বাদিট্ঠিযোচ সোড়সৱিধা ৱিচিকিচ্ছাচ অত্তদিট্ঠিমূলিকা এৱ হোন্তি. অত্তদিট্ঠিযা নিৰুদ্ধায নিৰুজ্ঝন্তি সব্বানিচ অপাযগামি কম্মানিনাম অত্তদিট্ঠিযা সতিযাএৱ ৱিপচ্চন্তি. অসতিযা ন ৱিপচ্চন্তি. দিট্ঠসচ্চানঞ্চ সা দিট্ঠি সব্বসো পহীনা হোতি. তস্মা সোতাপত্তিমগ্গং.ল. পহীনাপায গমনোতি ৱুত্তং. অপাযং গচ্ছন্তি এতেহীতি অপাযগমনানি. দিট্ঠিৱিচিকিচ্ছাৱিপ্পযুত্তা অকুসলধম্মাচেৱ পুব্বেকতদুচ্চৰিতকম্মানিচ. পহীনানি অপাযগমনানি এতস্সাতি পহীনাপাযগমনো. পটিৱিদ্ধচতুসচ্চানং পহীনঅত্তদিট্ঠীনং বোধিপক্খিযধম্মা একন্তেন উপৰূপৰি ৱড্ঢনপক্খে ঠিতা হোন্তি. কিলেসধম্মা পন হাযনপক্খে. তস্মা তে অনুক্কমেন পৰিহাযিত্ৱা গচ্ছন্তা উপৰিম কোটিযা সত্তহি ভৱেহি সব্বসো পৰিক্খযং গচ্ছন্তীতি ৱুত্তং সত্তক্খত্তুপৰমোসোতাপন্নোনাম হোতীতি, তত্থ সত্তক্খত্তুসদ্দেন সত্তপটিসন্ধিগহণৱাৰা ৱুচ্চন্তি. পৰমোতি উক্কংসপৰিচ্ছেদো. ইতি সত্তক্খত্তুং পৰমো এতস্সাতি. সত্তক্খত্তুপৰমো. সো পন দেৱেসু সত্তক্খত্তু পৰমো, মনুস্সেসু সত্তক্খত্তু পৰমো, উভযত্থ সত্তক্খত্তু পৰমোতি তিৱিধো হোতি. যথাহ –
কতমোচ পুগ্গলো সত্তক্খত্তুপৰমো ইধেকচ্চো পুগ্গলো তিণ্ণং সংযোজনানং পৰিক্খযা সোতাপন্নো হোতি, অৱিনিপাতধম্মো নিযতো, সম্বোধিপৰাযনো, সো সত্তক্খত্তুং দেৱেচ মনুস্সেচ সন্ধাৱিত্ৱা সংসৰিত্ৱা দুক্খস্সন্তং কৰোতি. অযং ৱুচ্চতি পুগ্গলো সত্তক্খত্তু পৰমোতি.
এত্থ হি চ সদ্দো অনিযমত্থো. এতেন যোচ দেৱেএৱ সত্তক্খত্তুং সংসৰতি. যোচ মনুস্সেএৱ সত্তক্খত্তুং সংসৰতি. যোচ দেৱেচ মনুস্সেচ মিস্সকভৱ ৱসেন সত্তক্খত্তুং সংসৰতি. তিৱিধো পেসো সত্তক্খত্তু পৰমোনামাতি দস্সেতি. অট্ঠকথাযং পন মিস্সকভৱ ৱসেনস্স অত্থো ৱুত্তো. এত্থচ যস্মা মহগ্গতজ্ঝানস্সচ উপৰিমগ্গ ৱিপস্সনা যচ আনুভাৱং অনপেক্খিত্ৱা কেৱলং ইমস্স মগ্গস্স আনুভাৱগতিযা এৱ সত্তক্খত্তুপৰমোনাম ৱুত্তো. সোচ পাড়িযং কতমেসং পঞ্চন্নং ইধ নিট্ঠা. সত্তক্খত্তুপৰমস্স কোলং কোলস্স একবীজিস্স সকদাগামিস্স যোচ দিট্ঠেৱধম্মে অৰহাতি ৱুত্তত্তা কামভৱেএৱ ঝানৰহিতো সুক্খৱিপস্সকোৱা পৰিহীনজ্ঝানোৱা দট্ঠব্বো. তেনেৱচ পটিসম্ভিদামগ্গট্ঠ কথাযং তযোপি ইমে সোতাপন্না কামভৱৱসেন ৱুত্তা. ৰূপাৰূপভৱে পন বহুকাপি পটিসন্ধিযো গণ্হন্তীতি ৱুত্তং. অঙ্গুত্তৰট্ঠকথাযঞ্চ অট্ঠমং ভৱন্তি কামভৱে অট্ঠমং পটিসন্ধিন্তি ৱুত্তং. তস্মা যে কামভৱেযেৱ সত্তৱাৰতো ওৰংৱা দিট্ঠধম্মে যেৱৱা উপৰিমগ্গং গণ্হন্তি. তেসং তথাৰূপো পৱত্তিৱিসেসো উপৰি মগ্গৱিপস্সনাবলেন সিদ্ধোতি ৱেদিতব্বো. তথা হি অট্ঠকথাসু উপৰি তিণ্ণং মগ্গানং ৱিপস্সনা নিযামেতীতি ৱুত্তং. যে পন দিট্ঠধম্মেৱা সক্কঅনাথপিণ্ডিকৱিসাখাদযো ৱিয সত্তসু ভৱেসু যত্থকত্থচি ভৱেৱা ঝানং উপ্পাদেত্ৱা ব্ৰহ্মলোকং গচ্ছন্তি. যেচ ব্ৰহ্মলোকেযেৱ সোতাপত্তিমগ্গং লভিত্ৱা তত্থেৱ পৰিনিব্বাযন্তি. তেসং তথাৰূপো পৱত্তি ৱিসেসো মহগ্গতজ্ঝানবলেন সিদ্ধোতি. যস্মাচ পাড়িযং সত্তক্খত্তুং দেৱেচাতি এতেন কামভৱে সত্ত ওপপাতিক পটিসন্ধিযো দস্সেতি. সত্তক্খত্তুং মনুস্সেচাতি এতেন সত্ত গব্ভসেয্যকপটিসন্ধিযো দস্সেতীতি উভযেন চুদ্দস পটিসন্ধিযো দস্সিতা হোন্তি. তস্মা তেন পৰিযাযেন লব্ভমানে চুদ্দসভৱে সন্ধায সক্কপঞ্হসুত্তে –
ইতো সত্ত ততো সত্ত, সংসৰানি চতুদ্দসাতি ৱুত্তং. তথা অঙ্গুত্তৰেচ তিকনিপাতে সচে উদাযি আনন্দো অৱিতৰাগো কালং কৰেয্য, তেন চিত্তপসাদেন সত্তক্খত্তুং দেৱেসু দেৱৰজ্জং কৰেয্য. সত্তক্খত্তুং ইমস্মিংযেৱ জম্বুদীপে মহাৰজ্জং কৰেয্য. অপিচ উদাযি আনন্দো দিট্ঠেৱধম্মে পৰিনিব্বা যিস্সতীতি ৱুত্তং. কেচি পন ইমেহি সুত্তপদেহি সত্তক্খত্তু পৰমস্স সোতাপন্নস্স কামভৱে চুদ্দস পটিসন্ধিযো ইচ্ছন্তি. মহাৱগ্গসংযুত্তটীকাযঞ্চ কেচি পন কামভৱে সত্তক্খত্তুংএৱ উপ্পজ্জতি, ন ততো উদ্ধন্তি ৱদন্তি. তং ৱীমংসিতব্বন্তি ৱুত্তং. ৱিভঙ্গে পন তত্থ তত্থ অট্ঠানসুত্তেসুচ অট্ঠানমেতং অনৱকাসো যং দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো অট্ঠমং ভৱং নিব্বত্তেয্য, নেতং ঠানং ৱিজ্জতীতিচ, অঙ্গুত্তৰে ছক্কনিপাতে অভব্বো দিট্ঠসম্পন্নো পুগ্গলো অট্ঠমং ভৱং নিব্বত্তেতুন্তি চ, মহানিদ্দেসে অজিতপঞ্হে সোহাপত্তিমগ্গঞাণেন অভিসঙ্খাৰৱিঞ্ঞাণস্স, নিৰোধেন সত্তভৱে থপেত্ৱা অনম তগ্গেসংসাৰে যে উপ্পজ্জেয্যুং নামঞ্চ ৰূপঞ্চ, এত্থেতে নিৰুজ্ঝন্তি. ৱূপসমন্তি. অত্থং গচ্ছন্তি. পটিপস্সম্ভন্তীতিচ, এৱং দড়্হং কত্ৱা ৱুত্তত্তা যথাৱুত্তনযেনেৱ তেসং সুত্তপদানং অত্থো ৱেদিতব্বোতি. ৰাগদোসমোহানন্তি কামৰাগস্স দোসস্স তদেকট্ঠমোহস্সচ. তনুকৰত্তাতি যথা সোতাপন্নসন্তানে উপ্পজ্জন্তা ধম্মিকেসু কামৱত্থূসু বলৱন্তা হুত্ৱা উপ্পজ্জন্তি. যতো তেসং মেথুনৱত্থুসমাযোগোপি পৱত্ততি, তথা উপ্পজ্জিতুং অসমত্থে কত্ৱা সংলিখনৱসেন তনুকৰণতো. অধিচ্চুপ্পত্তিৱসেনচ পৰিযুট্ঠানমন্দতাৱসেনচ তনুকভাৱং সাধনতোতি অত্থো. তত্থ অধিচ্চুপ্পত্তিৱসেনাতি কদাচি চিৰেন উপ্পত্তিৱসেন. পৰিযুট্ঠানমন্দতাযাতি চিৰেন উপ্পজ্জন্তানংপি মন্দতৰং পৰিযুট্ঠানৱসেন. মহাসিৱত্থেৰেন পন তেসংপি মেথুনৱত্থু সমাযোগো ইচ্ছিতো. সো মহাট্ঠকথাযং পটিক্খিত্তো. যঞ্চ ছক্কনিপাতে মিগাসালৱত্থুম্হি অব্ৰহ্মচাৰিনোপি ইসিদত্তস্স ব্ৰাহ্মণস্স সকদাগামিত্তং ভগৱতা ব্যাকতং, তংপি তস্স আসন্নমৰণকালে অধিগমৱসেন ব্যাকতন্তি ৱেদিতব্বং. সকিংদেৱ ইমং লোকং আগন্ত্ৱা আগমনতো সকদাগামীনাম হোতীতি যোজনা. যমেত্থ ৱত্তব্বং, তং হেট্ঠা পথমপৰিচ্ছেদে ৱুত্তমেৱ. অৰহত্তংভাৱেত্ৱাতি অৰহত্তমগ্গং ভাৱেত্ৱাখীণা চত্তাৰো আসৱা যস্সাতি খীণাসৱো. দক্খিণা ৱুচ্চতি কম্মঞ্চ কম্মফলঞ্চ সদ্দহিত্ৱা আযতিং ফলপটিলাভত্থায দিন্নদানং. দক্খন্তি ৱড্ঢন্তি সত্তা এতাযাতি কত্ৱা. তায পন দক্খিণায ৱিপত্তিকৰানং কিলেসানং সব্বসো অভাৱতো সম্পত্তিকৰানঞ্চ সীলক্খন্ধাদিগুণানং সব্বসো পৰিপুণ্ণত্তা দক্খিণেয্যেসু অগ্গো জেট্ঠকো হুত্ৱা তংদক্খিণং পটিগ্গহিতুং অৰহতীতি অগ্গদক্খিণেয্যো. পুগ্গলভেদোতি চতুন্নং ফলট্ঠপুগ্গলানং সঙ্খেপভেদো. ৱিত্থাৰভেদো পন এৱং ৱেদিতব্বো, অট্ঠকথাসু তাৱ চতুৱীসতি সোতাপন্না, দ্ৱাদস সকদাগামিনো, অট্ঠচত্তালীস অনাগামিনো, দ্ৱাদস অৰহন্তোতি ফলট্ঠানং ছন্নৱুতিভেদো ৱুত্তো. তত্থ সদ্ধাধিমুত্তো পঞ্ঞাধিমুত্তোতি দ্ৱে সোতাপন্না হোন্তি. তে একবীজী কোলংকোলো সত্তক্খত্তুপৰমোচাতি তীহি গুণিতা ছ. পুন চতূহি পটিপদাহি গুণিতা চতুৱীসতি হোন্তি. তিৱিধ ৱিমোক্খচতুপটিপদানং পন ভেদেন দ্ৱাদস সকদাগামিনো দ্ৱাদস অৰহন্তোচ হোন্তি. অনাগামিনো পন অৱিহেসু তাৱ তযো অন্তৰাপৰিনিব্বাযিনো, একো উপহচ্চ পৰিনিব্বাযী, একো উদ্ধং সোতো অকনিট্ঠগামীতি পঞ্চ. তেযেৱ সসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযী অসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযীচাতি দ্ৱীহি গুণিতা দস. তথা অতপ্পসু দস্সসুদস্সীসু তিচত্তালীস হোন্তি. অকনিট্ঠে পন উদ্ধংসোতো অকনিট্ঠগামীনাম নত্থীতি চত্তাৰো সসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযিনো চত্তাৰো অসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযিনোতি অট্ঠাতি. সব্বে অট্ঠচত্তালীস হোন্তীতি. সুত্তনিপাতট্ঠকথাযং পন দ্ৱাদস সোতাপন্না, দ্ৱাদস সকদাগামিনো, চতুৱীসতি অনাগামিনো, দ্ৱে অৰহন্তো, চত্তাৰো মগ্গট্ঠাতি চতুপঞ্ঞাস হোন্তি. তেযেৱ সদ্ধাধুৰ পঞ্ঞাধুৰ ৱসেন দ্ৱীহি গুণিতা অট্ঠসতং পুগ্গলা হোন্তীতি আগতো. এত্থাতি এতস্মিং পুগ্গলভেদে. সব্বেসংপীতি চতুন্নং ফলট্ঠানংপি সাধাৰণাৱ. ন নিৰোধসমাপত্তি ৱিয একচ্চানংএৱ সাধাৰণাতি অধিপ্পাযো. অতিৱিয মমাযিতস্স অভিনিন্দি তস্স অজ্ঝোসিতস্স অত্তনো চিত্তসন্তানস্স অপৱত্তিকৰণং নাম বহলৰাগৱিমুত্তানংএৱ সিজ্ঝতীতি ৱুত্তং, অনাগামীনঞ্চেৱ অৰহন্তানঞ্চলব্ভতীতি. তেসংপি অট্ঠসমাপত্তিলাভীনং কামৰূপভৱগতানঞ্ঞেৱ ইধ গহণং দট্ঠব্বং. কস্মা, আদিতো পট্ঠায অনুপুব্বনিৰোধবলেনেৱ গন্তব্বত্তা. তেনাহ তত্থাতিআদি. তত্ৰাযং ৱিধি, পথমজ্ঝানং সমাপজ্জিত্ৱা ৱুট্ঠায তত্থ গতে সঙ্খাৰে অনিচ্চতো দুক্খতো অনত্ততো ৱিপস্সতি. ততো দুতীযজ্ঝানং সমাপজ্জিত্ৱা ৱুট্ঠায তত্থগতে সঙ্খাৰে তথেৱ ৱিপস্সতি. ততো ততীযং ঝানং. ততো চতুত্থং ঝানং. ততো পঞ্চমং ঝানং. ততো আকাসানঞ্চাযতনং. ততো ৱিঞ্ঞাণঞ্চা যতনং সমাপজ্জিত্ৱা ৱুট্ঠায তত্থগতে সঙ্খাৰে তথেৱ ৱিপস্সতি. ততো আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং সমাপজ্জিত্ৱা ৱুট্ঠায নানাবদ্ধঅৱিকোপনং সঙ্ঘপতিমাননং সত্থুপক্কোসনং অদ্ধান পৰিচ্ছেদোতি ইমং চতুব্বিধং পুব্বকিচ্চং কৰোতি. ততো নেৱসঞ্ঞা নাসঞ্ঞাযতনং সমাপজ্জতি. একংৱা দ্ৱেৱা চিত্তৱাৰে অতিক্কমিত্ৱা অচিত্তকো হোতি নিৰোধং ফুসতীতি. তত্থতত্থেৱাতি ততো ততো ঝানতো তস্মিং তস্মিং ৱুট্ঠিতকালেএৱ. ৱিপস্সন্তোতি নিৰোধস্স সমথ ৱিপস্সনা যুগনন্ধবলেনেৱ পত্তব্বত্তা ৱিপস্সনাবলেনপি চিত্তসন্তানস্স সণ্হসুখুমভাৱা পাদনত্থং ইদং পথমজ্ঝানং অনিচ্চন্তিআদিনা নযেন ৱিপস্সন্তো. যাৱআকিঞ্চঞ্ঞাযতনংগন্ত্ৱাতি যাৱ আকিঞ্চঞ্ঞাযতনজ্ঝানং, তাৱ সমাপজ্জনৱুট্ঠানৱিপস্সনাৱসেন গন্ত্ৱা. আৱজ্জনাধিট্ঠান পচ্চৱেক্খনানিপেত্থ ইচ্ছিতব্বানিযেৱ. তেনেৱ হি পটিসম্ভিদামগ্গে পঞ্চৱিধা ৱসিযো নিৰোধপৰিকম্মেসু ৱুত্তাতি. ততোপৰন্তি আকিঞ্চঞ্ঞাযতনজ্ঝানগতে সঙ্খাৰেৱিপস্সনানন্তৰং, অধিট্ঠাতব্বন্তি অধিট্ঠেয্যং. অত্তনো সৰীৰাবন্ধে পৰিক্খাৰে থপেত্ৱা নানাবন্ধানি চিৱৰাদীনি পৰিক্খাৰানি অগ্গিআদিনা পৰিস্সযেন মাৱিনস্সন্তূতিৱা, একসীমাযং সঙ্ঘকম্মে কৰীযমানে সঙ্ঘো মং পভিমানেস্সতি, তদা ৱুট্ঠহামীতিৱা, সত্থা মং কেনচিকাৰণেন পক্কোসা পেস্সতি, তদা ৱুট্ঠহামীতিৱা অধিট্ঠানকিচ্চং. আদিসদ্দেন নিৰোধব্ভন্তৰেএৱ মৰণং নুখো মে ভৱিস্সতীতি এৱং পৱত্তো অদ্ধান পৰিচ্ছেদো গহিতো. দ্ৱিন্নং.ল. ৱোচ্ছিজ্জতিচিত্তসন্ততি তদত্থায আদিতো পট্ঠায তথাৰূপস্স পযোগৱিসেসস্স সুট্ঠু কতত্তা. ততোতি তস্মিং কালে. অনাগামিনো অনাগামি ফলচিত্তং নিৰাৱজ্জনংপি নিপ্পৰিকম্মংপীতি অধিপ্পাযো. তথাহি আদিতো পট্ঠায পুনপ্পুনং পৱত্তিতং ৱিপস্সনাপৰিকম্মমেৱ তস্স পৰিকম্মট্ঠানে তিট্ঠতি. ন ৱিসুং আসন্নপৰিকম্মং নাম অত্থীতি. পচ্চৱেক্খনন্তি ফলপচ্চৱেক্খনং. এৱং দুৱিধং কম্মট্ঠাননযং নিদ্দিসিত্ৱা ইদানি যদত্থং সো নিদ্দিসীযতি, তদত্থে সোতুজনে নিযোজেন্তো ভাৱে তব্বন্তি গাথমাহ. তত্থ পটিপজ্জিতব্বাতি পটিপত্তি. পটিপজ্জন্তিৱা এতায উপৰুপৰি ৱিসেসন্তি পটিপত্তি. সীলাদিধম্মো. ৰসীযতি নিৰামিসসুখানুভৱনৱসেন অনুভৱীযতীতি ৰসো. ঝানমগ্গ ফলভূতো অধিগমধম্মো. অৰহত্ত ফলমেৱৱা. তদুভযং পটিচ্চ উপ্পন্নপীতিসোমনস্সমেৱৱা. পটিপত্তিযা ৰসো পটিপত্তি ৰসো. সোএৱ অস্সাদিতব্বট্ঠেন অস্সাদো চাতি পটিপত্তি ৰসস্সাদো. সাসনে পটিপত্তিৰসস্সাদং পত্থযন্তেন ভিক্খুনা ইচ্চেৱং মযা নিদ্দিট্ঠং উত্তমং ভাৱনাদ্ৱযং ভাৱেতব্বন্তি সম্বন্ধো.
ইতি পৰমত্থদীপনিযানাম অভিধম্মত্থসঙ্গহস্স
চতুত্থৱণ্ণনায কম্মট্ঠানসঙ্গহস্স
পৰমত্থদিপনা নিট্ঠিতা.