৩২. সত্ত

যন্তং সদ্দানং নিচ্চত্তা সম্বন্ধস্স যত্থাতি পৰামট্ঠং সোতি, যোতি পৰামট্ঠং তস্সাতি চ নিদ্দিসতি, যো যত্থেত্যাদিকঞ্চ ‘কিৰিযাধাৰভূতে’চ্চাদিৱুত্তিগন্থ ৱিৱৰণন্তি যোতি কিৰিযাধেয্যভূতাধিপ্পেতা, এতনেৱাহ‘কিৰিযা চা’তিআদি, তেনাযমাধাৰীযতি কত্তুকম্ম সমৱেতা কিৰিযাস্মিন্ত্যধিকৰণে ৱা তং আধাৰযতীতি কত্তৰি ৱা ঘণন্তেন দট্ঠব্বো, কত্তাৰং কম্মঞ্চ কিৰিযানিস্সযভূতমাধাৰ যতীত্যাধাৰোতি ৱা কত্তৰি ঘণ, ৱুত্তং হি–

আধাৰযতি যো কত্তু, কম্মং কিৰিযনিস্সযং;

আধাৰং কাৰকঞ্চাহু, তং চতুব্বিধমেৱ চেতি.

ননু চ কিৰিযাধাৰণেনাধাৰোত্যুচ্চতে, তং কিমেৱমুচ্চতেতি চে, নেসদোসো যদেৱ হি কিৰিযাধাৰণমস্স, তন্তন্নিস্সযভূত কত্তুকম্মধাৰণং, নহ্যঞ্ঞতা তদ্ধাৰণং সম্ভৱতি ততো কিৰিযা কাৰণেনাধাৰণেনাধাৰোত্য যমেৱত্থো, ন কত্তুকম্মপৰিচ্চাগেনাধাৰেন উজুকং কিৰিযা গয্হতে, তেনেৱ ৱক্খতি-‘কিৰিযাযযো আধাৰো’চ্চাদি, ননু যদ্যপ্যুজুকমেৱ কিৰিযং ধাৰযতি কত্তা কত্তুসমৱাযিনিং, কম্মসমৱেতঞ্চ ৱিক্তেদনাদিং কিৰিযং কম্মং… তথা সতি তানেৱাধাৰোতি, ন… লোকে সত্থে চ তেসমাধাৰত্থে নাপ্পতীতিতো, কত্তুকম্মতাযেৱ হি তেসম্পতীতীতি দস্সেতুমাহ-‘কিৰিযা চে’ত্যাদি, তথা চ ৱুত্তং–

কত্তুকম্ম ব্যৱহিতং, ধাৰেন্তমনুজু ক্ৰিযং;

ক্ৰিযাসিদ্ধুপকাৰি চ, সত্থে-ধিকৰণং মতন্তি.

কত্তুকম্মব্যৱহিতন্তি কত্তুকম্মেহি তংসমৱেতভাৱেন ব্যৱহিতং, অনুজু পাৰম্পৰিযেন, ক্ৰিযাসিদ্ধুপকাৰিতি কত্তুকম্মসমৱেতায কিৰিযায পসিদ্ধিযং উপকাৰী উপকুব্বন্তং, ননু চ ন কিৰিযা ধাৰণেনেৱাযমাধাৰো, কত্তুকম্মানং ধাৰণেনাপ্যাধাৰোতি সক্কা ৱৱত্থপেতুন্তি চোদনম্মনসি নিধাযাহ-‘ন চে’ত্যাদি, কিৰিযা নিমিত্তস্সেৱাতি কত্তুকম্মসমৱাযিনিযা কিৰিযায নিমিত্তস্সেৱ, তদেৱংৱিধমাধাৰং চতুব্বিধম্মতন্তি দস্সেতুমাহ-‘আধাৰো চায’মিচ্চাদি, চত্তাৰো ৱিধাপকাৰা অস্সাতি চতুব্বিধো, আধেয্যেন সহোপসিলেসো সংযোগলক্খণো-স্স অত্থীতি ওপসিলেসিকো আধাৰো-‘কটেনিসীদতি থালিযং পচতি’ত্যাদো কটাদি, তথাহি দেৱদত্তসমৱেতং নিসীদনকিৰিযং কটো দেৱদত্তং ধাৰযং ধাৰযতি দেৱদত্তব্যৱহিতং, এৱং থালীপি তণ্ডুলসমৱেতং ৱিক্লেদনাদিকিৰিযং তণ্ডুলে ধাৰযং ধাৰযতীত্যোপসিলেসিকাধাৰত্তং কটাদিনো. যতো-ঞ্ঞত্ৰাধেয্যং ন ৱত্ততে সব্বথা ভিয্যো ৱা, সো ৱেসযিকো, ৱিসযোহ্যাধেয্যস্সানঞ্ঞত্ৰভাৱো, যথা চক্খাদিপ্পৱত্তীনমঞ্ঞত্ৰাভাৱা চক্খাদীনং ৰূপাদযো ৱিসযাতি ৱুচ্চন্তে, এৱমাকাসে সকুনযোত্যাদো সকুন্যাদীনমাকাসাদিতো-ঞ্ঞত্ৰাভাৱাতে তেসং ৱিসযাত্যুচ্চন্তে, ৱিসযো এৱ ৱেসযিকো. যো আধাৰাধেয্যানমভিব্যাপেত্যাধেয্যমিত্যভিব্যাপকো, তথা হি‘তিলেসু তেলং, দধিম্হি সপ্পি,ত্যত্ৰ তিলাদিকং তেলাদিকমাধেয্যং ব্যাপেত্ৱা তিট্ঠতীতি তিলাদি ব্যাপকাধাৰো. সমীপে ভৱো, সমীপো এৱ ৱা সামীপিকো, যস্স সমীপদেসে আধেয্যং ৱত্ততে সো এৱমুচ্চতে, অত্ৰোদাহৰণং ‘গুৰূসু ৱসতি গঙ্গাযং ঘোসো’তি. ননু চাত্ৰাপ্যাধাৰে সত্তমী ৱিধীযতে আধাৰো চ নিস্সযো ৱুচ্চতে, নিস্সযো চ সংযোগসমৱাযেহি হোতি, ন চ সিস্সাদীনং গুৰুপ্পভুতীতি দেৱদত্তসকুন্যাদীনমিৱ কটাকাসাদীহি সংযোগো, তেলাদীনমিৱ চ তিলাদীহি সমৱাযো ৱা অত্থি, তেনাযুত্তং তে সমাধাৰত্তন্তি, নেতদত্থি, যদাযত্তা হি যস্স ঠিতি সো ৱিনাপি সংযোগসমৱাযেহি তস্স নিস্সযো ভৱতি, তথাহি পুৰিসস্স ন ৰঞ্ঞা সহ সংযোগোসমৱাযো ৱাত্থি, অথ পন তদধীনট্ঠিতিত্তা ৰাজনিস্সযো পুৰিসোতি ব্যপদিস্সীযতে, সিস্সাদীনঞ্চ গুৰুপ্পভুতিন মাযত্তা ঠিতীতি তেসমযং [তেনস্সাযং (পোত্থকে) যুত্থো তে পতি গুৰুপভুতীনং নিস্সযভাৱো (জিনিন্দবুদ্ধি)] যুত্তো গুৰুপ্পভুতিনং নিস্সযভাৱোতি, এত্থ পন যজ্জপি ৱেসযিকাভিব্যপকানমাধাৰাধেয্যোপসিলেসো অত্থি, তথাপি পকাৰন্তৰস্সেৱ পৰিপ্ফুটত্তা তথেৱ ৱচনিচ্ছা, নাঞ্ঞথা ওপসিলেসিকেন ৱা [ওপসিলেসিকেৱ] ৱিসযাভিব্যাপকানমগ্গহণতো উপসিলেসস্সে ৱা [উপসিলেসস্সেৱ] পৰিব্যত্তত্তা তথেৱ ৱোহাৰোতি ন সঙ্কৰো সঙ্কনীযোতি.