১১৮. অসং

লিঙ্গৱচনভেদেপি ব্যযৰহিতত্তা অব্যযৱন্তউপসঙ্গনিপাতানং পুব্বাচৰিযসঞ্ঞা, অসতী সঙ্খ্যা যেসন্ত্যান্যসঙ্খ্যানীত্যাহ- ‘একত্তে’চ্চাদি, একানেকেসূতি ৱুত্তত্তা সঙ্খ্যাৱিসেসে ৱিধীযমানাস্যাদযো কথমসঙ্খ্যেহি উপ্পজ্জিতুমুস্সহন্তে ইচ্চাসযেনাহ- ‘কথমসঙ্খ্যেহি স্যাদীনং সম্ভৱো’তি. অথ নিস্সঙ্খ্যেহি হোতুস্যাদীনমসম্ভৱো উচ্চং ৰুক্খস্সিচ্চাদোতু সঙ্খ্যাসম্ভৱে ভৱিতব্বমেৱ স্যাদীহিচ্চাহ-‘সঙ্খ্যাসম্ভৱেৱে’চ্চাদি. ৱুত্তিগন্থস্সাধিপ্পাযং ৱিৱৰতি ‘অঞ্ঞথে’ ত্যাদিনা, কিমেসমুপ্পত্তিযম্পযোজনং যেনাসঙ্খ্যেহি তদুপ্পত্তি নো-নুমীযতে চ্চাসঙ্কিযাহ-‘তস্সঞ্চ সতিয’ন্ত্যাদি, অসতি হি স্যাদীনমুপ্পত্তিযমুচ্চমাদীনমসঙ্খ্যানম্পদত্তং নত্থীতি যো আদীসু পদস্মা পৰেসং তুম্হাম্হসদ্দানং সৱিভত্তীনং ৱোনোআদিকং পদনিমিত্তং কাৰিযং ন সিযাতি ‘উচ্চং ৱো, উচ্চং নো’তিআদযো পযোগা ন সিজ্ঝন্তি, সতি তু স্যাদুপ্পত্তিযং লুত্তেসুপি তেসু পদত্তনিপ্ফত্তিযাযেৱ তদুপ্পত্তিতো পদত্তে সিদ্ধে পদলক্খণং কাৰিযং সিজ্ঝতেৱাতি ভাৱো. পৰেহি এত্থ ‘তস্সং সালায’ন্তি ৱচনিচ্ছাযং ‘তত্ৰ সালায’ন্তি যথা সিযাতি ‘‘অব্যযত্ৱা স্যাদিনো’’তি (পা, ২-৪-৮২) অব্যযতো পৰস্সিত্থিযমাপ্পচ্চযস্সাপি লোপো ৱিহিতো, তেনাহ- ‘অসঙ্খ্যেহি’চ্চাদি, তদযুত্তন্তি আপ্পচ্চযস্স লোপৱিধান মযুত্তংত্যত্থো. অথ কেনাত্ৰ আপ্পচ্চযো ৱিধীযতে যেনাস্সাপি লোপো-নুসাসীযতে ‘‘ইত্থিযমত্ৱা’’তি (৩-২৬) চে নেতদত্থি, ইত্থিযমাপ্পচ্চযস্স ৱিধানতো-সঙ্খ্যানঞ্চালিঙ্গত্তা, তস্মা অসঙ্খ্যেহি আপ্পচ্চযস্স সম্ভৱোযেৱ নত্থীত্যনত্থকমাপ্পচ্চযস্স লোপৱচনন্তি নানত্থকং ইত্থিযন্তি (৩-২৬) হি গুণিপ্পধানো নিদ্দেসো ইত্থত্তৱতি আপ্পচ্চযাদযো ৱিধীযন্তে ‘তস্সং সালায (মিচ্চে তস্মিং পদত্থে) তত্ৰে’তি অসঙ্খ্যমিদমিত্থত্তৱতি ৱত্ততে, তস্মা সিযাযে ৱেতস্মা আপ্পচ্চযোত্যৱস্সমাপ্পচ্চযস্স লোপো ৱিধেয্যোতি যো মঞ্ঞতে, তম্পতি আহ-‘যদীপি’চ্চাদি, ৱিসেসাভিধানাত্যুপগমে ৱত্ত মানোযমসঙ্খ্যসমুদাযো‘নিদ্দেসো ৱত্ততে’তি চোভযমিক্খতে, ইত্থিযন্তি নিদ্দেসস্স গুণিপ্পধানত্তং সাধেতুং ‘ইত্থত্তৱতি হি আপ্পচ্চযাদযো’তিআহ, তত্ৰেতীমস্সাসঙ্খ্যস্স সালাযং ৱত্তনতো আহ- ‘ইত্থত্তৱতি চা’তি, অযম্পসিদ্ধিৰূপেন ন ৱত্ততেতি সম্বন্ধো, যদি অযম্পসিদ্ধিৰূপেন ৱত্ততে, কুতো চৰহি ইত্থত্তাৱসাযোত্যাহ- ‘ইত্থত্তাৱসাযো’চ্চাদি. ইদানি জিনিন্দবুদ্ধিৱচনমানীয তস্সা যুত্তত্তমুব্ভাৱযিতুমাহ- ‘যোপ্যাহি’চ্চাদি, যদীপিচ্চাদি জিনিন্দবুদ্ধিৱচনং, তস্সাতি ইত্থত্তস্স, পদত্থো চ ইত্থত্তং সিযাতি যোপ্যাহেতি সম্বন্ধো, গম্মমানত্থত্তা ইতিসদ্দাপ্পযোগো, তস্সাযুত্তন্তি তস্সেৱং ৱাদিনো জিনিন্দবুদ্ধিনো ৱচনমযুত্তংত্যত্থো, কুতোচ্চাহ- ‘এৱং হি’চ্চাদি, যদি ইত্থত্তস্স ৱাক্যত্থতা ইত্থিপ্পচ্চযনিৱত্তিকতা, এৱং সতি সালাযমিচ্চাদিসদ্দন্তৰাপেক্খা ইত্থত্তপ্পতীতি তত্ৰেত্যাদীসু সিযাতি অত্থো, নেৱ তথা পতীযতীতি ভাৱো, ৱুত্তমেৱত্থং ফুটযিতুমাহ- ‘তথাহি’চ্চাদি, অৱিদ্দসুঅযন্তি দিট্ঠন্তো পঞ্ঞাসো, অৱিদ্দসু অযন্তি উভযত্ৰাপ্যত্ৰেকৱচনসিস্স নিৱত্তিযা কতং যমেকত্তং, তং সদ্দন্তৰাদ্যনপেক্খমেৱ পতীযতেত্যত্থো, ইত্থত্ত ৱুত্তিনা সালাদিসদ্দেন সামানাধিকৰণ্যং তত্ৰেত্যেতস্সাতি এতাৱতা আপ্পচ্চযো উপ্পজ্জতীতি চ ন সক্কা ৱত্তুন্তি দস্সেন্তো আহ-‘সমানাধিকৰণত্তম্পি’চ্চাদি, সমানাধিকৰণত্তম্পীতি (ইত্থি) ৱুত্তিনা সালাদিসদ্দেন সামানাধিকৰণ্যম্পি, আপ্পচ্চযাদীনং নাঙ্গন্তি সম্বন্ধো.