৪. |ও০.০০৩৩| পকিণ্ণককথা
তত্ৰ ঠত্ৱা ৰঞেঞো উপ্পত্তি কথেতব্বা. (সো পন) অম্হাকং সত্থুনো বোধিপ্পত্তিতো পুৰেতৰমেৱ মহামলয ৰট্ঠে ৱনচৰকং পটিচ্চ তস্স ভৰিযায কুচ্ছিযং পটিসন্ধিং গণ্হি. নৱড্ঢমাসাৱসানে মাতুকুচ্ছিতো নিক্খমিত্ৱা কমেন ৱড্ঢন্তো ৱিঞ্ঞুভাৱং পাপুণি. তস্স পিতা একং দাৰিকং আনেত্ৱা পুত্তস্স গেহে অকাসি. অপৰভাগে তস্স পিতা কালমকাসি. কুমাৰো’চৰকো’তি পঞ্ঞাযি. সো ততো পট্ঠায পচ্চেকবুদ্ধং উপট্ঠহি. চৰকো অত্তনো নিৱাসৱত্থুস্মিং কদলিপনসাদীনি ৰোপেত্ৱা ফলাৰামং অকাসি. ততো অপৰভাগে তেন ৰোপিতপনসৰুক্খো মহন্তং চাটিপ্পমাণং পনসফলং গণ্হি. চৰকো অত্তনো ৱত্থুং গন্ত্ৱা সাখায সুপক্কং পনসফলং পস্সিত্ৱা ছিন্দিত্ৱা গেহং আহৰিত্ৱা অপস্সাযং লুঞ্চিত্ৱা উপধাৰেসি. ততো সমন্তা চতুমধুৰং ৱিয যূসং ওতৰিত্ৱা অপস্সযং অপনীত আৱাটং পূৰেত্ৱা অট্ঠাসি. ততো চৰকো এৱং চিন্তেসি. ইমং পনসফলং অম্হাকং পচ্চেকবুদ্ধেন ৱিনা অঞ্ঞেসং নানুচ্ছৱিকন্তি. পটিসামেত্ৱা ঠপেসি.
পুনদিৱসে পচ্চেকবুদ্ধো লেনতো নিক্খমিত্ৱা সৰীৰপটিজগ্গনং কত্ৱা সুৰত্তপল্লৱসদিসং অন্তৰৱাসকং পৰিমণ্ডলং কত্ৱা নিৱাসেত্ৱা বহলপৱৰমহাপংসুকূলচীৱৰং পাৰুপিত্ৱা নীলভমৰৱণ্ণং পত্তং হত্থেন গহেত্ৱা আকাসেন আগন্ত্ৱা তস্স কুটিদ্ৱাৰে পাকটো অহোসি. চৰকো কুটিতো নিক্খমিত্ৱা তং ৱন্দিত্ৱা হত্থতো পত্তং গহেত্ৱা গেহং পৱেসেত্ৱা পীঠে নিসীদাপেত্ৱা অত্তনা ঠপিতট্ঠানতো পনসফলং গহেত্ৱা যূসং পত্তে পূৰেত্ৱা পটিগ্গহাপেসি. পচ্চেকবুদ্ধো |ও০.০০৩৪| তং পৰিভুঞ্জিত্ৱা আকাসতো অত্তনো ৱসনট্ঠানমেৱ গতো. অথেকদিৱসং চৰকো পৰদেসা গচ্ছন্তো ভৰিযং পক্কোসাপেত্ৱা;’ অম্ম, অয্যস্স অপ্পমত্তো হুত্ৱা দানং দেহী’তি সব্বূপকৰণং নিয্যাদেত্ৱা পৰদেসং গতো. পুনদিৱসে পচ্চেকবুদ্ধো লেনতো নিক্খমিত্ৱা চীৱৰং পাৰুপিত্ৱা পত্তমাদায আকাসতো আগন্ত্ৱা কুটিদ্ৱাৰে ওতৰিত্ৱা অট্ঠাসি. তস্মিং খণে চৰকস্স ভৰিযা কুটিতো নিক্খমিত্ৱা পচ্চেকবুদ্ধস্স হত্থতো পত্তং গহেত্ৱা গেহে নিসীদাপেত্ৱা ভত্তং অদাসি.
তেন ভত্তকিচ্চে পৰিনিট্ঠিতে সা তৰুণপচ্চেকবুদ্ধং পস্সিত্ৱা কিলেসপটিসংযুত্তং চিত্তং উপ্পাদেত্ৱা পচ্চেকবুদ্ধস্স অত্তনো অজ্ঝাসযং কথেসি. পচ্চেকবুদ্ধো তস্সা কথং সুত্ৱা জিগুচ্ছমানো উপ্পতিত্ৱা আকাসতো অত্তনো ৱসনট্ঠানমেৱ গতো. সা পচ্চেকবুদ্ধস্স গতকালে অত্তনো সৰীৰং তেলেন মক্খেত্ৱা ভণ্ডনকা ৱিয নিত্থুনমানা মঞ্চে নিপজ্জি. চৰকো পৰদেসতো আগন্ত্ৱা ভৰিযং নিপজ্জমানং এৱমাহ?’ভদ্দে, কিং অয্যস্স ভিক্খং অদাসী’তি. সা নিত্থুনমানা আহ? মা পুচ্ছ তৱ অয্যস্স কম্মন্তি. কথেহি ভদ্দে, কিং তেন কম্মং কতন্তি. সো অত্তনা সদ্ধিং কিলেসৱস্নে ওকাসং কাৰাপেতুং ৱাযমিত্ৱা মযা অযুত্তন্তি ৱুত্তে মম কেসে গহেত্ৱা হত্থপাদেহি আকোটেত্ৱা সৰীৰং নখেন ওত্থৰিত্ৱা সীসে পহৰিত্ৱা গতো’তি ৱুত্তে চৰকো তং সুত্ৱা অসহন্তো (এসো মযা) এৱৰূপস্স অস্সমণকম্মস্স পোসিতো’তি ৱত্ৱা তস্সা সোকং ৱিনোদেত্ৱা ধনুং আদায তিক্খসৰং গহেত্ৱা এতং মাৰেত্ৱা আগমিস্সামী’তি ৱত্ৱা ৱসনট্ঠানং অগমাসি.
তস্মিং সমযে পচ্চেকবুদ্ধো নহানত্থায গতো. গন্ত্ৱা চ পন কাযবন্ধনং আকাসে চীৱৰৱংসং ৱিয কত্ৱা নিৱাসনপাপুৰণং তস্মিং ঠপেত্ৱা জলসাটকং নিৱাসেত্ৱা উদকমত্থকা আকাসে নিসীদিত্ৱা নহাযিতুং আৰভি. চৰকো পচ্চেকবুদ্ধস্স গৰুগাৰৱকাৰণং পস্সন্তো গুম্বন্তৰে নিলীনো |ও০.০০৩৫| অট্ঠাসি. ঠত্ৱা চ পন এৱৰূপং অচ্ছৰিযং দিস্ৱা চিন্তেসি? অযঞ্চ এৱৰূপং ন কৰোতি, অদ্ধা এসা মুসাৱাদা’তি. অহং এতিস্সা ৱচনং গহেত্ৱা এৱৰূপস্স সমণস্স অকাৰণে অপৰাধং কতং. এসো তাদিসং ন কৰোতী’তি চিন্তেত্ৱা পচ্চেকবুদ্ধস্স নহত্ৱা ঠীতকালে গন্ত্ৱা পাদেসু নিপতিত্ৱা?’ময্হং খমথ অয্যা’তি আহ. পচ্চেক বুদ্ধো? কিং কথেসি উপাসকা’তি. সো অত্তনো মাতুগামস্স কথিতং আচিক্খি. এৱঞ্হি সতি উপাসক তুম্হাকং আগতকম্মং নিট্ঠপেত্ৱা গন্তুং ৱট্টতী’তি আহ. মা এৱং কথেথ সামি, অহং অঞ্ঞাণভাৱেন তস্সা ৱচনং গহেত্ৱা তুম্হাকং অকাৰণে দুব্ভিতুং আগতোম্হি’তি সব্বং অত্তনা চিন্তিতং আচিক্খি.
পচ্চেকবুদ্ধো? আম উপাসক, সা অত্তনা সদ্ধিং অসদ্ধম্মপটিসংযুত্তকথং কথেসী’তি আহ. সো তস্সা কুজ্ঝিত্ৱা অহং এতং নিস্সায ইমস্স অপৰজ্ঝামি. গন্ত্ৱা তং মাৰেস্সামী’তি পচ্চেকবুদ্ধং পঞ্চপতিট্ঠিতেন ৱন্দিত্ৱা নিক্খমি. পচ্চেকবুদ্ধো তং নিৱত্তেত্ৱা মাতুগামং মা মাৰেহী’তি অনেকৱিধানি কাৰণানি কথেত্ৱা পঞ্চসীলে পতিট্ঠপেত্ৱা তস্স ধম্মং দেসেন্তো ইমং গাথমাহ?
যো অপ্পদুট্ঠস্স নৰস্স দুস্সতি,
সুদ্ধস্স পোসস্স অনঙ্গণস্স;
তমেৱ বালং পচ্চেতি পাপং,
সুখুমো ৰজো পটিৱাতংৱ খিত্তো’তি;
চৰকো তস্স ধম্মদেসনং সুত্ৱা পসন্তচিত্তো হুত্ৱা পঞ্চপতিট্ঠিতেন ৱন্দিত্ৱা গেহং গন্ত্ৱা তায সদ্ধিং সমগ্গৱাসং ৱসিত্ৱা ততো পট্ঠায যাৱজীৱং পচ্চেকবুদ্ধস্স চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰাদযো পৰিক্খাৰে চ দত্ৱা পটিজগ্গি. সো তস্মিংযেৱ লেনে ৱসন্তো অপৰভাগে অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা পৰিনিব্বাযি.
সযম্ভুঞাণেন |ও০.০০৩৬| ৱিগয্হ ধম্মং,
দুক্খং অনন্তং সকলং পহায;
সমাধিঝানাভিৰতো যসস্সি,
গতো ৱিনাসং পৱৰো যসস্সি.
অথ পচ্ছা চৰকো কালং কত্ৱা সগ্গে নিব্বত্তি. তত্থ চিৰং দিব্বসম্পত্তিং অনুভৱিত্ৱা দেৱলোকতো চৱিত্ৱা ইমস্মিং দীপে মলয ৰট্ঠে অমৰুপ্পল লেনস্স আসন্নট্ঠানে উপচৰকস্স পুত্তো হুত্ৱা নিব্বত্তি. সো নৱমাসড্ঢপৰিযোসানে মাতুকুচ্ছিতো নিক্খমি. তস্স নামগহণদিৱসে ঞাতকা অমৰুপ্পল কুমাৰোতি নামং অকংসু. সো পন অপৰভাগে ৱড্ঢেন্তো দাৰকেহি সদ্ধিং কীড়ন্তো পত্তপুটেন ৱালুকভত্তং পচিত্ৱা, দাৰকা ইমে সমণাতি ৱত্ৱা পটিপাটিযা নিসীদাপেত্ৱা দানং দস্সামী’তি ৱত্ৱা কীড়াদানং দেতি. একদিৱসং অমৰুপ্পল কুমাৰো ৱালুকথুপং কত্ৱা অত্তনো নিৱাসনৱত্থদুস্সং গহেত্ৱা খুদ্দকদণ্ডকে বন্ধিত্ৱা পটাকং কত্ৱা পূজনত্থায ঠপেসি. অমৰুপ্পল লেনৱাসী মলিয দেৱত্থেৰং নিস্সায দানাদীনি পুঞ্ঞানি কত্ৱা ততো চুতো ইমস্মিংযেৱ দীপে মহাগামে গোঠাভযমহাৰাজস্স অগ্গমহেসিযা কুচ্ছিম্হি পটিসন্ধিং গণ্হি. সো নৱমাসড্ঢপৰিযোসানে মাতুকুচ্ছিতো নিক্খমি. তস্স নামগহণ দিৱসে’কাকৱণ্ণতিস্সো’তি নামং অকংসু. সো অনুপুব্বেন ৱড্ঢিত্ৱা পিতু অচ্চযেন ছত্তং উস্সাপেত্ৱা কাকৱণ্ণতিস্সমহাৰাজা অহোসি. তস্স ছত্তে উস্সাপিতেযেৱ সকলৰট্ঠং সুভিক্খং অহোসি. পঞ্চ ৱা দ্ৱাদস ৱা দিৱসে অনতিক্কমিত্ৱা দেৱো সম্মা ৱস্সতি. ৱেস্সন্তৰবোধিসত্তস্স দানগ্গে যাচকানং হত্থে ভিক্খাভাজনং ৱিয তস্মিং কালে ৱাপীপোক্খৰণী-নদী-কন্দৰ-সোব্ভ-জাতসৰাদযো ৱস্সোদকেন পূৰিতা অহেসুং. পঞ্চৱিধপদুমসঞ্ছন্না অনেকদিজসমাকিণ্ণা নানাৰুক্খেহি ৱিৰোচিতা অহেসুং. নানা সস্সানি সম্পজ্জিংসু, উত্তৰকুৰু আলকমন্দা ৰাজধানিসদিসংৱ হিৰঞ্ঞসুৱণ্ণাদি ৰতনট্ঠানং.
সো |ও০.০০৩৭| ৰাজা সদ্ধায সম্পন্নো মহাভিক্খুসঙ্ঘস্স চত্তাৰো পচ্চযে অনূনং কত্ৱা দাপেসি. সট্ঠিমত্তানং তিপিটকধৰানং চন্দনদোণিযা সতপাকতেলস্স পূৰাপেত্ৱা যাৱপিট্ঠিপাদং তাৱ ওসীদাপেত্ৱা নিসিন্নানং লট্ঠিম ধুদন্তকট্ঠং চতুমধুৰং পক্খিপিত্ৱা দাপেসি. উচ্ছুকণ্ড-সক্খৰা-নালিকেৰ-ফলমূলখন্ধখাদনঞ্চ নানাৱিধমচ্ছৰসেহি সুগন্ধসালিতণ্ডুলেন সাধিতযাগুভত্তঞ্চ পাতোৱ অদাসি. অন্তৰাভত্তে অট্ঠাৰসৱিধ-অন্তৰখজ্জকঞ্চ উচ্ছুকদলিপনসফলাদযো চ নানাৱিধোত্তৰিভঙ্গেন সদ্ধিং সুগন্ধসালিতণ্ডুলভত্তং নানগ্গৰসং দাপেত্ৱা পচ্ছাভত্তং অট্ঠৱিধকপ্পীযপানকে চ দাপেসি. অঞ্ঞে সমণপৰিক্খাৰে চ দাপেসি. ইমিনা নিযামেনেৱ ভিক্খুসঙ্ঘস্স তিপিটকধৰভিক্খূনঞ্চ নিৰন্তৰং মহা দানং দত্ৱা ৱসতি.
অথাপৰেন সমযেন কল্যাণিযং সিৱো নাম মহাৰাজা অত্তনো ভাগিনেয্যস্স অভযকুমাৰস্স কাকৱণ্ণতিস্স ৰঞ্ঞো ভগিনিযা সোমদেৱিযা নাম ৰাজপুত্তিযা আৱাহমঙ্গলং কত্ৱা আনেত্ৱা পাদপৰিচাৰিকং দাপেসি. দত্ৱা চ পন অভয কুমাৰং গিৰিনগৰম্হি নিসীদাপেসী. সো গিৰিনগৰে ৰজ্জং কাৰাপেত্ৱা গিৰিঅভযো নাম ৰাজা হুত্ৱা মহন্তং সম্পত্তিং অনুভৱমানো ৱিহাসি. ততো অপৰভাগে কাকৱণ্ণতিস্স মহাৰাজা মহাগামে ৱিহৰন্তো অঞ্ঞতৰস্স ভিক্খুস্স গত্তে মঙ্কুনা দট্ঠট্ঠানে গণ্ডং উট্ঠিতং দিস্ৱা কিমেতং অয্যা’তি পুচ্ছি. মঙ্কুনা দট্ঠট্ঠানং মহাৰাজাতি. তং সুত্ৱা সংৱেগপ্পত্তো, ভন্তে মঙ্কুনা কিস্মিং ন ভৱন্তি’তি পুচ্ছি. পট্টসাটকে ন ভৱন্তি’তি. ইমে পন ভদ্দন্তা পট্টসাটকে কুতো লভন্তী’তি চিন্তেত্ৱা গতো. তং দিৱসমেৱ পানীযমাড়কে নিসিন্নো তিপিটকতিস্সত্থেৰো নাম ৰঞ্ঞো বুদ্ধসীহনাদসুত্তং নাম কথেসি. সো থেৰে পসন্নো; উত্তৰাসঙ্গে দীযমানে’একসাটকো ভৱিস্সামি’ তস্মা ইমমেৱ দাতুং ন সক্কা, কথং কৰিস্সামী’তি চিন্তেন্তো থেৰেন সদ্ধিং কথযমানো তত্থ মাড়কেযেৱ অট্ঠাসি. তস্মিং খণে একো কাকো অম্বসাখন্তৰে নিসীদিত্ৱা
সদ্দং |ও০.০০৩৮| কৰোন্তো এৱমাচিক্খি. অয্য কাকৱণ্ণতিস্সমহাৰাজ, তুম্হাকং কঙ্খা নাম নত্থী, পসাদক্খণে ধম্মকথিকস্স উত্তৰাসঙ্গং দেহী’তি আহ.
(কাকো সো কাকৱণ্ণস্স ৱদেতি ৱচনক্খমো,
পসাদজাতো থেৰস্স তুৱং সদ্ধম্মদেসনে;
দদাহি উত্তৰাসঙ্গং মহাথেৰস্স ভূমিপা’তি.)
মহাৰাজ, অহং তুম্হাকং পঞ্চসাসনং গহেত্ৱা আগতো. ৱিহাৰদেৱি পুত্তং ৱিজাযি. ইদমেকং সাসনং. একা কৰেণুকা সুৱীৰহত্থিপোতকং তিত্থসৰে ৱিজাযী. ইদং দুতিযং সাসনং. গোঠসমুদ্দমজ্ঝেন সত্তমত্তা নাৱা পট্টনে পচ্চুট্ঠিতা, ইদং ততিযং সাসনং উত্তৰ ৱড্ঢমানপব্বতপাদে দ্ৱিকৰীসপ্পমাণে খেত্তে তৰুণতালক্খন্ধপ্পমাণা সুৱণ্ণক্খন্ধা উগ্গচ্ছিংসু, ইদং চতুত্থং সাসনং. গিৰিপব্বতপাদে কোট ৰট্ঠক ৱিহাৰে কোটৰট্ঠকো নাম থেৰো মগ্গোপসমং ৱত্ৱা গিৰিপব্বতমত্থকে সত্ততালপ্পমাণং উগ্গন্ত্ৱা আকাসে নিসিন্নো পৰিনিব্বাযি, ইদং পঞ্চমং সাসনং.
(পুত্তো হত্থী চ নাৱা চ চতুত্থং হেমখন্ধকং;
থেৰস্স পৰিনিব্বানং পঞ্চমং সাসনং ইদং.
ইমং গহেত্ৱান অহং আগতো তৱ সন্তিকং;
সাসনং ঈদিসং সুত্ৱা পুঞ্ঞকম্মে ৰতো ভৱ.
ৱত্থং সহসা দাপেহি কতো সব্বসমাগমো;
ইদং নিচ্চং জানন্তো কিং লগ্গো উত্তৰাসঙ্গে’তি.)
ৰাজা কাকস্স ৱচনং সুত্ৱা হসি. থেৰো? কস্মা মহাৰাজ হসী’তি পুচ্ছি. ভন্তে, এতস্মিং অম্বসাখন্তৰে নিসীদিত্ৱা সদ্দং কৰোন্তস্স কাকস্স কথং সুত্ৱা হসিন্তি সব্বং আৰোচেসি. থেৰো’পি ৰঞ্ঞা পুৰিমত্তভাৱে কতকম্মং |ও০.০০৩৯| পস্সিত্ৱা হসি. ৰাজা কস্মা অয্যো হসী’তি পুচ্ছি. মহাৰাজ, তুম্হাকং অনন্তৰে অত্তভাৱে মলযৰট্ঠে অমৰুপ্পল নাম কালে কতকম্মং পস্সিত্ৱা হসিত্তি. তেন পুট্ঠো কতকুসলকম্মং সব্বং ৱিত্থাৰেন তস্স আচিক্খি. ৰাজা সোমনস্সপ্পত্তো অত্তনো উত্তৰাসঙ্গং দত্ৱা থেৰং ৱন্দিত্ৱা গেহং গতো. কোটৰট্ঠকৱিহাৰং গন্ত্ৱা থেৰস্স সৰীৰজ্ঝাপনং কাৰাপেত্ৱা ধাতুং আদায চেতিযং কাৰাপেত্ৱা মহন্তং পূজং কত্ৱা মহাগামং গতো. সুৱণ্ণং আহৰাপেত্ৱা ৰাজঙ্গণে ঠপাপেসি. গোঠসমুদ্দকুচ্ছিযং পত্ত নাৱাতো ৱত্থানি আহৰাপেত্ৱা ভিক্খুসঙ্ঘস্স চীৱৰত্থায দাপেত্ৱা মহাদানং পৱত্তেত্ৱা মহাগামসমীপে ৱিহাৰং কাৰাপেত্ৱা ৱিহৰন্তো অত্তনো পুত্তং দুট্ঠগামণিং পক্কোসাপেত্ৱা; তাত, ত্ৱং গন্ত্ৱা গিৰিম্হি নগৰে নিসীদা’তি ৱত্ৱা অমচ্চঞ্চস্স পিতুট্ঠানে ঠপেত্ৱা গিৰিনগৰং পাহেসি. তং দিস্ৱা গিৰিঅভয কুমাৰো কুমাৰেন সদ্ধিং আগতবড়স্স ৱত্থাহাৰাদীনি দাপেত্ৱা মহন্তং সম্মানং অকাসি. ৰাজকুমাৰো গিৰিপব্বতপাদে ৱিহাসি.
ততো অপৰভাগে জাতিং নিস্সায খত্তিযানং ৱিৱাদো অহোসি. সো অভযৰাজা কিং মেৱিৱাদেনা’তি অত্তনো ভৰিযায সোমদেৱিযা সদ্ধিং বলৱাহনং গহেত্ৱা অনুক্কমেন গচ্ছন্তো সেৰুনগৰে ৰজ্জং কাৰেন্তং অত্তসহাযং সিৱৰাজং সন্ধায তস্স সন্তিকং আগঞ্জি. সো’পি সিৱৰাজা গিৰিঅভযৰঞ্ঞা সদ্ধিং আগতবড়স্স মহন্তং সক্কাৰং কাৰেত্ৱা অহতৱত্থতিলতণ্ডুলাদীনি আহৰাপেত্ৱা দাপেসি. কতিপাহচ্চযে; সম্ম, কস্মা আগতোসি’তি পুচ্ছি. সো আগতকাৰণং সব্বমস্স আচিক্খি. ভদ্দকং সম্ম, তে কতং আগন্তব্বমেৱ আগতো. অহং তে কত্তব্বং জানিস্সামি. ত্ৱং মা চিন্তযী’তি ৱত্ৱা তস্স ৱসনত্থায নগৰভূমিং গৱেসন্তো সৰকোটিযং অতিৰমণীযভূমিং পস্সিত্ৱা তস্মিং ভূমিভাগে সো নগৰং মাপেত্ৱা দেৱিযা একসদিসনামং কৰিস্সামী’তি সোমনগৰন্তি নামং অকাসি. তং নগৰং সুসমিদ্ধং সম্পন্নধনধঞ্ঞাদীহি উপকৰণেহি দ্ৱাৰট্টালকগোপুৰপৰিখাপোক্খৰ-ণিযাদীহি |ও০.০০৪০| সহিতং হত্থিঅস্সৰথপত্তিআদীহি সমাকুলং সঙ্খপণৱভেৰিসদ্দাদীহি সমাকিণ্ণং নগৰং অহোসি. সো অভযো চিৰং সোমনগৰে মহন্তং ইস্সৰিযং অনুভৱন্তো ৱিহাসি.
অথাপৰস্মিং কালে সোমদেৱী ৰঞ্ঞা সদ্ধিং কথেসি; অয্য অম্হাকং পটিসৰণং চেতিযঞ্চ ৱিহাৰঞ্চ কাৰেতুং ৱট্টতী’তি. ভদ্দকং তে কথিতন্তি সোমনস্সপ্পত্তো হুত্ৱা ৱিহাৰভূমিং গৱেসন্তো নগৰতো নাতিদুৰে নাচ্চাসন্নে মহন্তং সালৱনং অত্থি. তং পস্সিতুং গতো. তদা তস্মিং সালৱনে মহাঅৰিট্ঠত্থেৰস্স ৱংসে মহামহিন্দত্থেৰো নাম একো থেৰো অত্থি. সো সট্ঠিমত্তে ভিক্খূ গহেত্ৱা ৱিহৰতি. তং দিস্ৱা ইৰিযাপথে পসন্নো থেৰং এৱমাহ; ‘অয্য তুম্হাকং ইমস্মিং সালৱনে ৱিহাৰং কৰিস্সামি’তি. থেৰো তস্স ৱচনং সুত্ৱা তুণ্হীহাৱেন অধিৱাসেসি. ৰাজা সোমনস্সপ্পত্তো থেৰং ৱন্দিত্ৱা নগৰমেৱ গন্ত্ৱা সোমদেৱিং আমন্তেত্ৱা; ভদ্দেসোমদেৱি, অম্হাকং মনোৰথো মত্থকং পত্তো. ৱিহাৰকৰণত্থায মনাপো ভূমিভাগো লদ্ধো. তত্থ চ মহিন্দো নাম থেৰো সমণানং সট্ঠিমত্তং গহেত্ৱা ৱিহৰতি. তং ৱন্দিত্ৱা ৱিহৰণত্থায পটিঞ্ঞং গহেত্ৱা আগতো. তত্থ ৱিহাৰং কৰিস্সামী’তি আহ. সা তং সুত্ৱা সোমনস্সপ্পত্তা সাধূ’তি সম্পটিচ্ছি. পুনদিৱসে দেৱিযা সদ্ধিং থেৰস্স সন্তিকং গন্ত্ৱা ৱন্দিত্ৱা একমন্তং নিসীদি. থেৰো তেসং মহাসমযসুত্তং কথেসি. তে উভো’পি ধম্মং সুত্ৱা সোমনস্সজাতা অহেসুং. অথ ৰাজা অয্য ধাতুং কুতো লভিস্সামা’তি থেৰং পুচ্ছি. মা চিন্তযি মহাৰাজ, ধাতুং অম্হে জানিস্সামা’তি আচিক্খি.
সো ততো পট্ঠায ৱিহাৰভুমিং সোধাপেত্ৱা খাণুকণ্টকাদযো নীহৰিত্ৱা ভেৰিতলমিৱ ৰমণীযং সমং কাৰাপেত্ৱা ইট্ঠকৱড্ঢকিং পক্কোসাপেত্ৱা ইট্ঠচিতং কাৰাপেত্ৱা চেতিযকম্মং পট্ঠপেসি. ৱড্ঢকী চেতিযং চিনন্তো কতিপাহেন পুপ্ফাধানত্তযং নিট্ঠপেত্ৱা ধাতুগব্ভে সব্বং কত্তব্বং কম্মং নিট্ঠপেত্ৱা ৰঞ্ঞো পটিৱেদেসি. ৰাজা, আগন্ত্ৱা থেৰস্স আৰোচেসি. নিট্ঠাপিতো অয্য ধাতু গব্ভো’তি. থেৰো ৰঞ্ঞো ৱচনং সুত্ৱা অত্তনা পৰিহৰিতং |ও০.০০৪১| তথাগতস্স দক্খিণদাঠাধাতুং তস্স অদাসি. ৰাজা ধাতুং গহেত্ৱা সুনক্খত্তেন সুমুহুত্তেন মহতা পৰিৱাৰেন ধাতুগব্ভে নিদহিত্ৱা অতিমনোৰমং উদকবুব্বুড়কেলাসকুটপটিভাগং চেতিযং কাৰাপেসি.
সদ্ধাদিগুণসম্পন্নো লোকসাসনৰক্খকো;
সচেতিযং মহাৰাজা কাৰাপেসি ৱিহাৰকং.
ততো থেৰস্স সন্তিকে সট্ঠিমত্তানং ভিক্খুনং অত্থায সট্ঠিমত্তানি পৰিৱেণানি কাৰাপেত্ৱা দ্ৱাৰট্টালকপাকাৰেহি সোভিতং ৱিহাৰং নিট্ঠপেত্ৱা অত্তনো দেৱিযা একনামং কত্ৱা মহিন্দত্থেৰস্স দক্খিণোদকং দত্ৱা গন্ধমালাধূপধজেহি পূজং কৰোন্তো দিৱসস্স তিক্খত্তুং ধাতুপট্ঠানং গন্ত্ৱা দানাদীনি পুঞ্ঞানি কুৰুমানো গিৰিঅভযৰাজা মহন্তং সম্পত্তিং অনুভৱমানো সোমনগৰং পটিৱসতি.
(নগৰে সোমনামম্হি ৰমণীযে মনোৰমে;
দেৱিযা সহ মোদন্তো ৰজ্জং কাৰেসি নাযকো.)
ততো ৱিহাৰদেৱিযা ভাতা চুল্লপিণ্ডপাতিযতিস্সত্থেৰো নাম একদিৱসং কাকৱণ্ণতিস্সমহাৰঞ্ঞো আযুসঙ্খাৰমোলোকেন্তো ন চিৰপ্পৱত্তনভাৱং ঞত্ৱা পুনদিৱসে ৰঞ্ঞো সন্তিকং গন্ত্ৱা তেন সদ্ধিং কথেসি. মহাৰাজ তুম্হাকং নলাটধাতুযা সত্থাৰা ব্যাকৰণং দিন্নং;’মহাৱালুকগঙ্গায দক্খিণভাগে সেৰু নাম দহস্স অন্তে ৱৰাহ নাম সোণ্ডিযা মত্থকে অনাগতে কাকৱণ্ণতিস্সো নাম মহাৰাজা ময্হং নলাটধাতুং পতিট্ঠপেস্সতী’তি ৱত্ৱা তং সন্ধায ভগৱা সমাপত্তিং সমাপজ্জিত্ৱা গতো. তস্স ৱচনং মনসিকৰোহী’তি আহ. তস্স কথং সুত্ৱা অম্হাকং কুসলসম্পত্তিং অৱিনাসেত্ৱা অয্যস্স ৱচনমুদ্দিস্স চেতিযং কাৰাপনত্থায গন্তব্বন্তি মন্ত্ৱা ভদ্দকং অয্যা’তি থেৰস্স ৱচনং সম্পটিচ্ছিত্ৱা অত্তনো পুত্তং দুট্ঠগামণিং গিৰিনগৰতো পক্কোসাপেত্ৱা মহাগামে নিসীদাপেত্ৱা নগৰে ভেৰিং চৰাপেসি; অহং মহাৱালুকায গঙ্গায সমীপে সেৰু নাম |ও০.০০৪২| দহস্স অন্তে ৱৰাহ নাম সোণ্ডিযা মত্থকে চেতিযং কাৰাপনত্থায গমিস্সামি, সব্বসেনিযো চ মহা জনো চ মযা সদ্ধিং আগচ্ছন্তু’তি ৱত্ৱা ৰাজা চুলপিণ্ডপাতিযতিস্সত্থেৰস্স তিস্সমহাৱিহাৰে সাগলত্থেৰস্স চ সন্তিকং গন্ত্ৱা ভন্তে তুম্হাকং পৰিৱাৰে পঞ্চসতমত্তে ভিক্খু গহেত্ৱা ধাতুং উপট্ঠহন্তা মযা সদ্ধিংযেৱ আগচ্ছথা’তি ৱত্ৱা ভদ্দমাসে ভদ্দদিৱসে সুনক্খত্তে সুমুহুত্তে বন্ধাৱাৰং সজ্জেত্ৱা ধাতুঘৰতো ধাতুকৰণ্ডকং নীহৰিত্ৱা সুসজ্জিতৰথে ঠপেত্ৱা উপৰি সেতচ্ছত্তঞ্চ কত্ৱা পুৰতো পুৰতো ৰতনমণডপে কাৰাপেত্ৱা পুৰেতৰমকাসি.
ততো ৰাজা পুত্তং দুট্ঠগামণিং পক্কোসাপেত্ৱা অনুসাসিত্ৱা পুত্তং সদ্ধাতিস্সকুমাৰঞ্চ ৱিহাৰদেৱিঞ্চ গহেত্ৱা সীঘং নিক্খমি. চূড়পিণ্ডপাতিযতিস্সত্থেৰো চ অত্তনো পৰিৱাৰে পঞ্চসতভিক্খূ গহেত্ৱা ধাতুং উপট্ঠহন্তো পচ্ছতো আগঞ্ছি. সব্বসেনিযো চ ৰাজা চ ভিক্খুসঙ্ঘস্স মহাদানং দত্ৱা ভিক্খু সঙ্ঘেন সদ্ধিং গন্ত্ৱা দীঘৱাপিং পাপুণিংসু. তস্মিং সদ্ধাতিস্সকুমাৰং নিসীদাপেত্ৱা অনুক্কমেন আগন্ত্ৱা সুমনমালাপিট্ঠিযং খন্ধৱাৰং বন্ধিত্ৱা নিসীদি. কস্মা পন তং ঠানং এৱং নামকং জাতন্তি. সুমননাগৰাজা সত্তদিৱসানি নাগসম্পত্তিং অভিৰমমানো (নলাটধাতুং ৱিস্সৰি.) সত্তাহচ্চযেন নলাটধাতুং অনুস্সৰিত্ৱা পচ্ছা আৱজ্জমানো ৰঞ্ঞো ধাতুং গহেত্ৱা আগতভাৱং ঞত্ৱা মহন্তং সোমনস্সং পত্তো মহন্তজ্ঝাসযো অত্তনো পৰিৱাৰে ছকোটিমত্তে নাগে গহেত্ৱা ধাতুপটিপথং গন্ত্ৱা ধাতুপতিট্ঠিতট্ঠানেৱ পথৱিযং নাভিপ্পমাণতো সুমনমালাৱস্সং ৱস্সেসি. তস্মা তং ঠানং সুমনমালাপিট্ঠিতি জাতং. পুনদিৱসে ৰাজা ধাতুং গহেত্ৱা ৱৰাহ |ও০.০০৪৩| নাম সোণ্ডিং পাপুণি. সম্পত্তায ধাতুযা তস্মিং ঠানে সুমননাগৰাজা ৰথচক্কে যাৱ নাভিং তাৱ ওসীদাপেত্ৱা অপৰিৱত্তনং অকাসি. তং দিস্ৱা ৰাজা সংৱেগপ্পত্তো থেৰং পুচ্ছি. মা ভাযি মহাৰাজ, ধাতু পতিট্ঠানট্ঠানং আগতো. ইমস্মিং ঠানে পতিট্ঠহিস্সতী’তি আহ.
তং সুত্ৱা ৰাজা ধাতুপতিট্ঠান ভূমিভাগং ভৱিস্সতী’তি চিন্তেত্ৱা তত্থেৱ সেনংনিৱেসেত্ৱা ইদং ঠানং সমন্ততো সকণ্টকং ৱনং নীহৰাপেত্ৱা ভূমিভাগং অতিৰমণীযং ভেৰিতলমিৱ সমং কাৰাপেত্ৱা সেনিযপামোক্খং আমন্তেত্ৱা তুম্হে ধাতুং ঠপনত্থায পঠমং ধাতুঘৰং কাৰাপেত্ৱা ধাতু গব্ভং পতিট্ঠাপেত্ৱা নিৱেদেসি. ৰাজা অন্তো ধাতুঘৰে তস্মিং ধাতুগব্ভে ধাতুকৰণ্ডকং পতিট্ঠপেত্ৱা বহি আৰক্খং সংৱিধায তত্থ মহন্তং পূজাৱিধানং কাৰাপেত্ৱা ধাতুঘৰং চতুজাতিযগন্ধেন ৱিলিম্পাপেসি. তদুপাদায তং গেহং গন্ধমূলং নাম জাতং. তস্মিং ঠানে বহূ সন্নিপতিংসু. তত্থ মহিন্দো নাম থেৰো আগন্তুক ভিক্খূনং ৱত্তপটিৱত্তং অকাসি. পুনদিৱসে ৰাজা ৱিহাৰং গন্ত্ৱা সুখেন ৱসিত্থ অয্যা’তি পুচ্ছিত্ৱা সব্বে ভিক্খু নিমন্তেত্ৱা ৰাজগেহে নিসীদাপেত্ৱা যাগুভত্তং সক্কচ্চং দত্ৱা পচ্ছা ভত্তং অনুমোদনং সুত্ৱা নিসিন্নকালে থেৰো ওৱদন্তো মহাৰাজ, পমাদেন ৱসিতুং ন ৱট্টতি জীৱিতং নাম ন চিৰট্ঠিতিকং, ধাতুপতিট্ঠাপনং পপঞ্চং অকত্ৱা কাৰেহী’তি ৱত্ৱা গাথমাহ?
যস্মা হি জীৱিতং নাম অপ্পং বুব্বুলকুপমং;
তস্মা হি পণ্ডিতো পোসো কৰেয্য কুসলং সদা’তি.
ইমিনা |ও০.০০৪৪| নযেন ধম্মং কথেত্ৱা চূড়পিণ্ডপাতিযতিস্স ত্থেৰো চ সাগলত্থেৰো চ মহিন্দত্থেৰো চা’তি তযো থেৰা অত্তনো অত্তনো পৰিৱাৰে ভিক্খূ গহেত্ৱা ধাতু পৰিহৰণত্থায আগচ্ছিংসু.
ৱিপুলযসো পৰহিতাৱহন্তো,
সুজনহিতো ধিতিমা অৱীতসদ্ধো;
সুপৰিৱুতো মহতিযা হি পৰিসা,
ৰাজসেট্ঠো পৱৰথূপমাৰভী’তি.
ইতি অৰিযজনপ্পসাদনত্থায কতে ধাতুৱংসে
পকিণ্ণকো নাম
চতুত্থো পৰিচ্ছেদো.