৩. অনেকত্থৱগ্গৱণ্ণনা

৭৭৭. ইদানি সংকিণ্ণৱগ্গতো অনন্তৰং গাথাতো, গাথায অদ্ধতো, পাদতো চাতি ইমেহি তীহি পকাৰেহি অনেকত্থে নানত্থে সমযাদিকে সদ্দে কমা কমতো পৱক্খামি. এত্থ অনেকত্থৱগ্গে একস্স ভূতসদ্দাদিকস্স যা পুনৰুত্ততা, সা থীপুন্নপুংসকসঙ্খাতলিঙ্গৱিসেসত্থং কতা.

৭৭৮. সমৱাযত্থাদিৱাচকে বহৱো সমযসদ্দে জাতিযা সঙ্গয্হ ‘‘সমযো’’তি একৱচননিদ্দেসো কতো. তত্ৰ ‘‘কালঞ্চ সমযঞ্চ উপাদাযা’’ত্যাদীসু [দী. নি. ১.৪৪৭] সমৱাযে পচ্চযসামগ্গিযং. ‘‘মহাসমযো পৱনস্মিং, দেৱকাযা সমাগতা’’ত্যাদীসু সমূহে. ‘‘সমযোপি খো তে ভদ্দালি অপ্পটিৱিদ্ধো’’ত্যাদীসু [ম. নি. ২.১৩৫] কাৰণে. ‘‘একোযেৱ চ খো খণো চ সমযো চা’’ত্যাদীসু [অ. নি. ৮.২৯] খণে ওকাসে. ‘‘অভিসমযত্থো’’ত্যাদীসু পটিৱেধে. ‘‘একং সমযং ভগৱা’’ত্যাদীসু [দী. নি. ১.১] কালে. ‘‘সম্মা মানাভিসমযা’’ত্যাদীসু [ম. নি. ১.২৮] পহানে. ‘‘অত্থাভিসমযা ধীৰো’’ত্যাদীসু লাভে [সং. নি. ১.১২৯]. ‘‘সমযপ্পৱাদকে তিন্দুকাচিৰে’’ত্যাদীসু [ম. নি. ২.২০৮] দিট্ঠিযং.

তত্থ সহকাৰীকাৰণতায সন্নিজ্ঝং সমেতি সমৱেতীতি সমযো, সমৱাযো. সমং, সহ ৱা অৱযৱানং অযনং পৱত্তি অৱট্ঠানন্তি সমযো, সমূহো, যথা – সমুদাযোতি অৱযৱসহাৱত্থানমেৱ হি সমূহোতি. অৱসেসপচ্চযানং সমাগমে এতি ফলং এতস্মা উপ্পজ্জতি পৱত্ততি চাতি সমযো, কাৰণং, যথা ‘‘সমুদাযো’’তি. সমেতিসমাগচ্ছতি এত্থ মগ্গব্ৰহ্মচৰিযং তদাধাৰপুগ্গলেহীতি সমযো, খণো. অভিমুখং ঞাণেন সম্মা এতব্বো অৱগন্তব্বোতি অভিসমযো, ধম্মানং অৱিপৰীতো সভাৱো. অভিমুখভাৱেন সম্মা এতি গচ্ছতি বুজ্ঝতীতি অভিসমযো, ধম্মানং অৱিপৰীতসভাৱাৱবোধো. সমেতি এত্থ, এতেন ৱা সঙ্গচ্ছতি সত্তো, সভাৱধম্মো ৱা সহজাতাদীহি, উপ্পাদাদীহি ৱাতি সমযো, কালো, ধম্মপ্পৱত্তিমত্ততায অত্থতো অভূতোপি হি কালো ধম্মপ্পৱত্তিযা অধিকৰণং ৱিয, কৰণং ৱিয চ পৰিকপ্পনামত্তসিদ্ধেন ৰূপেন ৱোহৰীযতীতি. সমস্স নিৰোধস্স যানং, সম্মা ৱা যানং অপগমোতি সমযো, পহানং. সমিতি সঙ্গতি সমোধানন্তি সমযো, পটিলাভো, সমেতি সম্বন্ধো এতি অত্তনো ৱিসযে পৱত্ততি, দড়্হগ্গহণভাৱতো ৱা সম্পযুত্তা অযন্তি পৱত্তন্তি সত্তা যথাভিনিৱেসং এতেনাতি সমযো, দিট্ঠি. দিট্ঠিসংযোজনেন হি সত্তা অতিৱিয বজ্ঝন্তীতি, এৱং তস্মিং তস্মিং অত্থে সমযসদ্দস্স পৱত্তি ৱেদিতব্বা. সমযসদ্দস্স অত্থুদ্ধাৰে অভিসমযসদ্দস্স উদাহৰণং সোপসগ্গো, অনুপসগ্গো চ সমযসদ্দো সমৱাযাদ্যত্থৱাচকো হোতীতি দস্সনত্থং. এৱং সব্বত্ৰ উদাহৰণং তংতদত্থানুৰূপনিব্বচনাদযো দট্ঠব্বা.

৭৭৯. সণ্ঠানং দীঘৰস্সাদি. ৰূপং ৰূপাযতনং, জাতি খত্তিযাদিকুলং. ছৱি বহিচম্মং, পমাণং মৰিযাদো. অক্খৰং অকাৰাদি, যসো পৰিৱাৰো, কিত্তি চ. গুণো সীলাদি, তপনিযেপি ৱণ্ণো.

৭৮০. পাতিমোক্খস্স ভিক্খুভিক্খুনীনং ৱসেন দুৱিধস্স পাতিমোক্খস্স উদ্দেসে ‘‘সঙ্ঘো উপোসথং কৰেয্যা’’তি [মহাৱ. ১৩৪]. পণ্ণত্তিযং ‘‘উপোসথো নাম নাগৰাজা’’তি [দী. নি. ২.২৪৬]. উপৱাসো ৱুত্তো. অট্ঠঙ্গো ‘‘পাণাতিপাতা ৱেৰমণি’’আদি. উপোসথদিনং ‘‘অজ্জুপোসথো পন্নৰসো’’ত্যাদীসু [মহাৱ. ১৬৮].

৭৮১-৭৮২. ৰথঙ্গং চক্কদ্ৱযং. লক্খণং চক্কলক্খণং. ‘‘মযা পৱত্তিতং চক্ক’’ন্ত্যাদীসু [সু. নি. ৫৬২] ধম্মচক্কে. উৰচক্কং নাম খুৰচক্কং ‘‘চক্কং ভমতি মত্থকে’’তি [জা. ১.১.১০৪; ১.৫.১০০]. ‘‘চতুচক্কং নৱদ্ৱাৰ’’ন্ত্যাদীসু [সং. নি. ১.২৯] ইৰিযাপথচক্কে. ‘‘চত্তাৰিমানি, ভিক্খৱে, চক্কানি, যেহি সমন্নাগতানং দেৱমনুস্সানং চতুচক্কং ৱত্ততী’’ত্যাদীসু [অ. নি. ৪.১৩১] সম্পত্তিচক্কে. ‘‘পিতৰা পৱত্তিতং চক্কং অনুৱত্তেতী’’ত্যাদীসু [অ. নি. ৫.১৩২] চক্কৰতনে. মণ্ডলং ‘‘অলাতচক্ক’’ন্ত্যাদীসু ‘‘অসনিৱিচক্ক’’ন্তি [দী. নি. ৩.৬১; সং. নি. ২.১৬২] চ. বলং থামো. কুলালো কুম্ভকাৰো, তস্স ভণ্ডে কুলালচক্কন্তি. আণাযং ‘‘চক্কং ৱত্তযতি পাণীন’’ন্তি [জা. ১.৭.১৪৯]. আযুধে চক্কাকাৰে আযুধে. দানং দেয্যধম্মো. ৰাসি খন্ধো. সদ্ধগাথাপি গাথাযেৱ.

‘‘দণ্ডকা চণ্ডৱুট্ঠ্যাদি, পাদেহি ছহি তীহি তু;

গাথাতি চ পৰত্থেৱং, ছন্দোসঞ্ঞা পকাসিতা.

অনন্তৰোদিতং চঞ্ঞ-মেতং সামঞ্ঞনামতো;

গাথাইচ্চেৱ নিদ্দিট্ঠং, মুনিন্দৱচনে পনা’’তি [ৱুত্তোদয ১৪-১৫ গাথা] হি ৱুত্তং.

৭৮৩. ‘‘কিং তে ৱতং কিং পন ব্ৰহ্মচৰিযং,

কিস্স সুচিণ্ণস্স অযং ৱিপাকো;

ইদ্ধিজুতিবলৱিৰিযূপপত্তি,

ইদঞ্চ তে নাগ মহাৱিমানং.

অহঞ্চ ভৰিযা চ মনুস্সলোকে,

সদ্ধা উভো দানপতী অহুম্হ;

ওপানভূতং মে ঘৰং তদাসি,

সন্তপ্পিতা সমণব্ৰাহ্মণা চ.

তং মে ৱতং তং পন ব্ৰহ্মচৰিযং,

তস্স সুচিণ্ণস্স অযং ৱিপাকো;

ইদ্ধিজুতিবলৱিৰিযূপপত্তি,

ইদঞ্চ মে ধীৰ মহাৱিমান’’ন্তি [জা. ২.২২.১৫৯২, ১৫৯৩, ১৫৯৫]

ইমস্মিং ৱিধুৰপণ্ডিতজাতকে দানস্মিং আগতো.

‘‘তং খো পন পঞ্চসিখ ব্ৰহ্মচৰিযং নেৱ নিব্বিদায ন ৱিৰাগায যাৱদেৱ ব্ৰহ্মলোকূপপত্তিযা’’তি [দী. নি. ২.৩২৯] ইমস্মিং মহাগোৱিন্দসুত্তে অপ্পমঞ্ঞাসু. ‘‘তযিদং ব্ৰহ্মচৰিযং ইদ্ধঞ্চেৱ ফীতঞ্চ ৱিত্থাৰিকং বাহুজঞ্ঞং পুথুভূতং যাৱদেৱ মনুস্সেসু সুপ্পকাসিত’’ন্তি [দী. নি. ৩.১৭৪] পাসাদিকসুত্তে সিক্খত্তযসঙ্গহে সকলস্মিং সাসনে. ‘‘পৰে অব্ৰহ্মচাৰী ভৱিস্সন্তি, মযমেত্থ ব্ৰহ্মচাৰিনো ভৱিস্সামা’’তি [ম. নি. ১.৮৩] ইমস্মিং সল্লেখসুত্তে মেথুনা ৱিৰতিযং.

‘‘কেন পাণি কামদদো, কেন পাণি মধুস্সৱো;

কেন তে ব্ৰহ্মচৰিযেন, পুঞ্ঞং পাণিম্হি ইজ্ঝতি.

তেন পাণি কামদদো, তেন পাণি মধুস্সৱো;

তেন মে ব্ৰহ্মচৰিযেন, পুঞ্ঞং পাণিম্হি ইজ্ঝতী’’তি [পে. ৱ. ২৭৫]. –

ইমস্মিং অঙ্কুৰপেতৱত্থুম্হি ৱেয্যাৱচ্চে.

‘‘মযঞ্চ ভৰিযা নাতিক্কমাম,

অম্হে চ ভৰিযা নাতিক্কমন্তি;

অঞ্ঞত্ৰ তা ব্ৰহ্মচৰিযং চৰাম,

তস্মা হি অম্হং দহৰা ন মিয্যৰে’’তি [জা. ১.১০.৯৭]. –

মহাধম্মপালজাতকে সদাৰতুট্ঠিযং.

‘‘এৱং খো তং, ভিক্খৱে, তিত্তিৰিযং নাম ব্ৰহ্মচৰিযং অহোসী’’তি [চূড়ৱ. ৩১১] ইমস্মিং তিত্তিৰজাতকে পঞ্চসীলে.

‘‘ইদং খো পন পঞ্চসিখ ব্ৰহ্মচৰিযং একন্তনিব্বিদায ৱিৰাগায…পে… অযমেৱ অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো’’তি [দী. নি. ২.৩২৯] মহাগোৱিন্দসুত্তেযেৱ অৰিযমগ্গে.

‘‘হীনেন ব্ৰহ্মচৰিযেন, খত্তিযে উপপজ্জতি;

মজ্ঝিমেন চ দেৱত্তং, উত্তমেন ৱিসুজ্ঝতী’’তি [জা. ১.৮.৭৫]. –

নিমিজাতকে অত্তদমনৱসেন কতে অট্ঠঙ্গুপোসথে.

‘‘অভিজানামি খো পনাহং, সাৰিপুত্ত, চতুৰঙ্গসমন্নাগতং ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিত্ৱা তপস্সি সুদং হোমী’’তি [ম. নি. ১.১৫৫] লোমহংসসুত্তে ধিতিসঙ্খাতে ৱীৰিযে.

৭৮৪. সভাৱো অৱিপৰীতত্থো. পৰিযত্তি পৰিযাপুণিতব্বা ৱিনযাভিধম্মসুত্তন্তা. ঞাযো যুত্তি, সপ্পটিপদা ৱা মগ্গাদযো. ঞেয্যে সঙ্খাৰৱিকাৰলক্খণনিব্বানপঞ্ঞত্তিৱসেন পঞ্চৱিধে ঞেয্যে. নিস্সত্ততা সত্তসভাৱস্স অভাৱতা. আপত্তিযং ‘‘পাৰাজিকং ধম্ম’’ন্তি. ‘‘সহ ধম্মেন নিগ্গয্হা’’ত্যাদীসু কাৰণে. আদিনা সমযঞ্ঞূপমাহিংসাদীসুপি ধম্মো.

৭৮৫. পযোজনং ফলং. সদ্দাভিধেয্যে সদ্দত্থে. ৱুড্ঢিযং ৱড্ঢনে. ৱত্থুম্হি দব্বে. নাসে ৱিনাসে. পচ্ছিমপব্বতে অত্থগিৰিম্হি. নিৱত্তিৱিসযুপ্পত্তিসভাৱাদীসুপি.

৭৮৬. যেভুয্যতা বাহুল্যতা. অব্যামিস্সং অসম্মিস্সং. ৱিসংযোগে ৱিপ্পযোগে. দড়্হত্থে দড়্হসদ্দস্স অত্থে. অনতিৰেকে অতিৰেকাভাৱে. অনৱসেসম্হি সব্বস্মিং, তং কেৱলৱচনং তীসু লিঙ্গেসু.

৭৮৭. পটলং ‘‘দিগুণং সঙ্ঘাটিং পাৰুপিত্ৱা’’ত্যাদীসু [মহাৱ. ৩৪৮]. ‘‘ৱযোগুণা অনুপুব্বং জহন্তী’’তি [সং. নি. ১.৪] ৰাসিম্হি. ‘‘সতগুণা দক্খিণা পাটিকঙ্খিতব্বা’’তি [ম. নি. ৩.৩৭৯] আনিসংসে. বন্ধনং কামগুণং. অপ্পধানে ৱিসেসনে. জিযায ধনুনো.

৭৮৮-৭৮৯. ৰুক্খাদো দুমাদিম্হি. ৱিজ্জমানে ভূতগুণে. অৰহন্তে ‘‘যো চ কালঘসো ভূতো, সভূতপচিনিং পচী’’তি [জা. ১.২.১৯০]. খন্ধপঞ্চকে ‘‘ভূতমিদং, সাৰিপুত্ত, সমনুপস্সথা’’তি [ম. নি. ১.৪০১]. সত্তে পাণিম্হি. মহাভূতে পথৱাদিকে. অমনুস্সো দেৱৰক্খসাদি. ৱিজ্জমানত্থৱজ্জিতে ৰুক্খাদো নাৰিযং ন ভৱতি, ৱিজ্জমানত্থে, পন অতীতাদীসু চ ৱাচ্চলিঙ্গো. পত্তে সম্পত্তে. সমে তুল্যত্থে.

৭৯০. সজ্জনে সপ্পুৰিসে.

৭৯১. পদপূৰণে ‘‘সুত্তন্ত ৱনন্তা’’ত্যাদীসু. দেহাৱযৱে ‘‘অন্তং অন্তগুণ’’ন্ত্যাদীসু [খু. পা. ৩.দ্ৱত্তিংসাকাৰ]. দেহো চ অৱযৱো চাতি একে. কোট্ঠাসে ‘‘অযমেকো অন্তো’’ত্যাদীসু [অ. নি. ৬.৬১]. লামকং নিহীনকং.

৭৯২. নিকাযো সধম্মীনং গণো. সন্ধি পটিসন্ধি. সামঞ্ঞে ৱিসেসাধাৰে. পসূতি মাতুকুচ্ছিতো নিক্খমনং, কুলং খত্তিযাদিকুলং. ভৱো ভৱনক্ৰিযা. ৱিসেস্যো উপাধি, যস্স ৱসেন ভিন্নেসু সবলাদীসু অভিন্না ধীসদ্দা ৱত্তন্তে. সুমনাযং মালতিযং. সঙ্খতলক্খণে সঙ্খতধম্মানং লক্খণে.

৭৯৩. ভৱভেদো কামভৱাদি. পতিট্ঠাযং নিস্সযে. নিট্ঠা নিপ্ফত্তি. অজ্ঝাসযো অধিপ্পাযো. বুদ্ধি ঞাণং. ৱাসট্ঠানং ৱসনট্ঠানং. ৱিসৰত্তং ৱিসৰণভাৱো. ‘‘ৱিসদত্থে’’তিপি পাঠো, তদা সদধাতুস্স ৱিসৰণত্থতা দট্ঠব্বা.

৭৯৪. ফলে সোতাপত্তাদিকে. অনিচ্চাদিঅনুপস্সনা ৱিপস্সনা নাম. মগ্গে সোতাপত্তিমগ্গাদিকে.

৭৯৫. কম্মাৰুদ্ধনং কম্মাৰানং উদ্ধনং, কম্মাৰানং যথা উক্কাতি. অঙ্গাৰকপল্লং অঙ্গাৰানং ভাজনং. দীপিকা নাম মধুচ্ছিট্ঠাদিমযা পদীপকিচ্চকাৰিকা. সুৱণ্ণকাৰমূসা মত্তিকমযা একা ভাজনৱিকতি. ৱাযুনো ৱেগে চ উক্কাসদ্দো, যো ‘‘দেৱদুদ্ৰভী’’তি ৱুত্তো.

৭৯৬. কেসোহাৰণং কেসানং লৱনং. জীৱিতৱুত্তি জীৱিতস্স ৱত্তনং. ৱপনং বীজস্স ৱপনং. ৱাপসমকৰণং ৱপিতস্স বীজস্স সমকৰণং. পৱুত্তভাৱো বন্ধনা মুত্তি.

৭৯৭-৭৯৮. সুতো ৱিস্সুতে পাকটে. অৱধাৰিতে উপলক্খিতে. উপচিতে ৰাসীকতে. অনুযোগো পুচ্ছা. কিলিন্নে তিন্তে. সোতৱিঞ্ঞেয্যং সদ্দাযতনং. সত্থং সদ্দসত্থাদি, সুতনামকো ৱা একো সত্থৱিসেসো. এতেসু দ্ৱীসু অত্থেসু সুতং নপুংসকং. পুত্তে সুতো পুল্লিঙ্গো, ৰাজিনিপি সুতো.

৭৯৯. যুগে কতাদিচতুক্কে. লেসো অনুমানঞাণৱিসযো. পঞ্ঞত্তিযং ‘‘কপ্পত্থেৰো’’তি. পৰমাযুম্হি ‘‘কপ্পং সগ্গম্হি মোদতী’’তি. অঞ্ঞত্ৰ কপ্পাদীসু পুল্লিঙ্গে. সদিসে পন তীসু লিঙ্গেসু. সমণৱোহাৰো ৱিনযাগতো সমণানং ৱোহাৰো. কপ্পবিন্দু চীৱৰে কতবিন্দু. সমন্তত্তে সমন্তভাৱে. অন্তৰকপ্পো মহাকপ্পস্স অসীতিমো ভাগো. আদিসদ্দেন অসঙ্খ্যেয্যমহাকপ্পে সঙ্গণ্হাতি. তক্কে ৱিতক্কে. ৱিধি ৱিধানং.

৮০০. ৱিৰতি ৱিৰতিত্তযং. সপথো অক্কোসো. তচ্ছে তথভাৱে. অৰিযসচ্চম্হি দুক্খসচ্চাদিকে. দিট্ঠি মিচ্ছাদিট্ঠি.

৮০১. সঞ্জাতিদেসো ‘‘কম্বোজো অস্সাযতন’’ন্তি. ৱাসট্ঠানং নিৱাসট্ঠানং ‘‘দেৱানং দেৱাযতন’’ন্তি. আকৰোতি যত্থ সুৱণ্ণৰজতাদযো উপ্পজ্জন্তি. সমোসৰণট্ঠানং বহূনং সন্নিপাতট্ঠানং. পদপূৰণে ‘‘কম্মাযতনং, সিপ্পাযতন’’ন্তি.

৮০২. ৱত্থং অম্বৰং. অঞ্ঞো যো সকো ন হোতি. ওধি মৰিযাদো. ভেদো ৱিসেসো. মনসিপি চিত্তেপি.

৮০৩. ৱিপাকে ইট্ঠৱিপাকে কুসলো. অনৱজ্জাদীসু ৱাচ্চলিঙ্গিকো.

৮০৪. দ্ৰৱো মধ্ৱাদি. মধুৰাদীসু ছসু ৰসেসু. পাৰদো সূতো. সিঙ্গাৰাদো নৱ নাট্যৰসে. ৰসৰত্তমংসমেদট্ঠিসুক্কট্ঠিমিঞ্জৱসেন সত্ত ধাতৱো, তব্ভেদে. কিচ্চে ফস্সাদিধম্মানং সঙ্ঘট্টনাদিকিচ্চে. সম্পত্তি তেসংযেৱ.

৮০৫. বোধিসদ্দো ঞাণদ্ৱযে নাৰিযং, বোধিৰাজকুমাৰাদিপঞ্ঞত্তিযং পুমে. অস্সত্থৰুক্খে পুমিত্থিযং.

৮০৬. যেন কত্তুভূতেন যো কম্মভূতো নিচ্চসেৱিতো, তত্থাপি কম্মভূতে. ৱিসযো অনঞ্ঞথাভাৱো. জনপদে কুৰুআদিকে. গোচৰে তব্বহুলাচাৰে.

৮০৭. সত্তাযং ৱিজ্জমানতাযং.

৮০৮. বন্ধৱে সো পুমে. অত্তনি সং নপুংসকে. ধনস্মিং সো সং অনিত্থিযং. সুনখে সা পুমে ৱুত্তো. অত্তনিযে সো তিলিঙ্গিকো.

৮০৯. ছৱিসম্পত্তিযং ছৱিযা সম্পত্তিযং.

৮১০. জামাতা ধীতুসামিকো. মন্দপ্পিযে অপ্পপিযে ৱৰং অব্যযং.

৮১১. মকুলে অৱিকাসসম্পত্তে. নেত্তিংসাদিপিধানে খগ্গাদীনং গেহে.

৮১২. পিতামহো ব্ৰহ্মা. পিতূসু মাতাপিতূসু. তথা পক্খন্তৰে. তপসি সীলে.

৮১৩-৮১৪. মজ্ঝবন্ধে উৰোবন্ধনে. পকোট্ঠো কপ্পৰস্সাধোভাগো. কচ্ছবন্ধনং অধোম্বৰস্স দড়্হবন্ধনং. মেখলাযঞ্চাতি কচ্ছা চতূস্ৱত্থেসু. কচ্ছো লতাদীসু. কচ্ছো বাহুমূলম্হি পৰূড়্হকচ্ছনখলোমে, ‘‘কচ্ছেহি সেদা মুঞ্চন্তী’’তি. অনূপো বহূদকদেসো.

৮১৫. মানং তুলাপত্থঙ্গুলীহি. পমাতৰি পমাণস্স কত্তৰি.

৮১৬. দব্বং ধনং. অত্তভাৱো পঞ্চক্খন্ধসমূহো. পাণো জীৱিতিন্দ্ৰিযং. দব্বাদীসু চতূসু সত্তং. সত্তাযং ৱিজ্জমানতাযং সত্তা. জনে সত্তো. সো সত্তসদ্দো, আসত্তে লগ্গিতে তিলিঙ্গিকো.

৮১৭. সেম্হাদো তিদোসে. ৰসৰত্তাদি পুব্বেৱুত্তো. পভাদিকে ৰূপধাতুম্হি. চক্খাদিকে ৱিসযধাতুম্হি.

৮১৮. অমচ্চাদিকা সত্ত পকতিযো ৱুত্তা. সত্তাদিসাম্যৱত্থা সত্তৰজতমভূতানং তিণ্ণং গুণানং সাম্যৱত্থা. পচ্চযা ণপচ্চযাদিতো পঠমে পঠমসণ্ঠিতে কৰোত্যাদিধাতুম্হি.

৮১৯. পৰিত্তাণং ৰক্খণং. ৱত্থুম্হি ওকাসে. তল্লঞ্ছনং পাদস্স ঠানং.

৮২০. লোহমুগ্গৰে লোহমযে মুগ্গৰে. তাড়াদিকে সম্মতাড়কংসতাড়াদিকে. কঠিনে কক্খড়ে.

৮২১. মক্খিকা নীলমক্খিকাদিকা. তাসং ভেদা সৱিসা মধুকতা পিঙ্গলমক্খিকা. মধুম্হি খুদ্দং অপ্পকাদীসু চতূস্ৱত্থেসু ৱত্তমানং তীসু লিঙ্গেসু. অধমো নিহীনো. কপণো একচাৰী.

৮২২. তক্কে গোৰসৱিসেসে. মৰণলিঙ্গে মৰণঞাপকলক্খণে. অসুভে, সুভে চাতি চতূস্ৱত্থেসু অৰিট্ঠং. আসৱো মজ্জৱিসেসো. ফেণিলদ্দুমো ‘‘বডী-য্ौ-খো’’.

৮২৩. গেহানং দাৰুবন্ধপ্পযোজনং পীঠিকা নাম. পক্খন্দদ্ৱযস্স, কণ্ণিকাদীনঞ্চ নিস্সযভূতা পীঠিকা.

৮২৪. মিত্তাকাৰে অমিত্তস্সাপি মিত্তসণ্ঠানে. বলে, ৰাসিম্হি, ৱিপত্তিযঞ্চ, ‘‘বলস্স ৰাসী’’তিপি একে.

৮২৫. খন্ধে ৰূপক্খন্ধে. ভৱে ৰূপভৱে. নিমিত্তম্হি কাৰণে. ৱপু সৰীৰং.

৮২৬. ৱত্থুকিলেসকামেসূতি ৱত্থুকামকিলেসকামেসু. মদনে মাৰদেৱপুত্তে. ৰতে মেথুনে. নিকামে ইচ্ছাৰহিতে কামং নপুংসকে. অনুঞ্ঞাযং কামমব্যযং ভৱে.

৮২৭. ৱজ্জভণ্ডমুখে ৱীণাদোণিমুখে. মাতঙ্গস্স হত্থিনো কৰকোটি হত্থগ্গং.

৮২৮. ৰম্ভো সঠ্যং, কেতৱন্ত্যত্থো. অসচ্চং মুসা. অযোঘনং যেন পহৰতি. গিৰিসিঙ্গম্হি গিৰগ্গে. সীৰঙ্গে ফালঙ্গে. যন্তে কূটযন্তে.

৮৩০. পটিৱাক্যে পটিৱচনে. উত্তৰাসঙ্গে উপৰিৱত্থে. সেট্ঠাদীসু উত্তৰো তীসু, পৰস্মিং উপৰিস্মিঞ্চ ঈৰিতো.

৮৩১. ৱিমুত্তি অৰহত্তফলং মগ্গনিব্বানানিপি.

৮৩২. সঙ্খতে পচ্চযাভিসঙ্খতে ধম্মে. পুঞ্ঞাভিসঙ্খাৰো, অপুঞ্ঞাভিসঙ্খাৰো, আনেঞ্জাভিসঙ্খাৰোতি পুঞ্ঞাভিসঙ্খাৰাদি. পযোগো উস্সাহো. কাযসঙ্খাৰো, ৱচীসঙ্খাৰো, চিত্তসঙ্খাৰোতি কাযসঙ্খাৰাদি. অভিসঙ্খৰণং অভিসঙ্খৰণক্ৰিযা.

৮৩৩. তব্ভাৱে দিট্ঠিসহগতং.

৮৩৪. পতিৰূপে যুত্তে. ছাদিতে তিণাদীহি. ৰহো সুঞ্ঞট্ঠানং. পঞ্ঞত্তিযং ছন্নো ভিক্খু, পঞ্ঞত্তিযংযেৱ পুমে.

৮৩৫. বুদ্ধচক্খু বুদ্ধানং চক্খু. সমন্তচক্খু সব্বঞ্ঞুতঞাণং. ধম্মচক্খু হেট্ঠামগ্গত্তযে ঞাণং.

৮৩৬. অভিক্কমো অভিক্কমনীযো.

৮৩৭. ৱেৱচনং অভিন্নত্থো সদ্দো. পকাৰস্মিং ভেদে. অৱসৰো অৱকাসো.

৮৩৮. চিত্তকম্মং চিত্তকাৰানং কম্মং. ৱিচিত্তে নানাৱিধে. পঞ্ঞত্তিযং চিত্তো ধনুধৰোযেৱ. চিত্তমাসো পুণ্ণেন্দুযুত্তেন চিত্তেন নক্খত্তেন লক্খিতো মাসো. তাৰন্তৰে চিত্তনক্খত্তে. থিযং নাৰিযং.

৮৩৯. সামলে নীলে. সযমত্থে সযংসদ্দস্স অত্থে. সাৰিৱা উপাসকা.

৮৪০. ‘‘পুমে’’ত্যাদিনা পুব্বদ্ধেন গুৰুসদ্দস্স অত্থা ৱুত্তা, অপৰদ্ধেন গৰুসদ্দস্স, ‘‘একদেসেকত্তমনঞ্ঞংৱে’’তি ন্যাযেন দ্ৱিন্নম্পি একত্তমঞ্ঞমানেন গাথানেকত্থৱগ্গে কথিতা. মহন্তে বহুত্তে. দুজ্জৰে জীৰাপেতুমসক্কুণেয্যে, দুক্কৰে ৱা.

৮৪১. অচ্চিতে পূজিতে. খিন্নে কিলমথপ্পত্তে. সমিতে উপসমিতে.

গাথানেকত্থৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮৪২. ৱিসুদ্ধিদেৱো, সম্মুতিদেৱো, উপপত্তিদেৱো চাতি ৱিসুদ্ধিদেৱাদি. নভং আকাসো.

তৰুণাদীসু তীস্ৱত্থেসু মাণৱো.

৮৪৩. আদ্যত্থাদীসু অগ্গং. ৱৰে সেট্ঠে তীসু.

পচ্চনীকো সত্তু. অঞ্ঞে অঞ্ঞত্থে. পচ্ছাভাগে ‘‘ধাতুলিঙ্গেহি পৰা পচ্চযা’’তি.

৮৪৪. যোনি ইত্থীনং যোনিমগ্গো. কামো ইচ্ছা. সিৰী পঞ্ঞা, পুঞ্ঞো চ. ইস্সৰং পভুতা. ধম্মো সীলাদি. উয্যামো ৱীৰিযং. যসো পৰিৱাৰো, কিত্তি চ.

৮৪৫. সমঙ্গিনি সমন্নাগতে.

৮৪৬. ঠিতি ঠানক্ৰিযা.

৮৪৮. খন্ধকোট্ঠাসো অণ্ডজাদিচতুক্কং. পস্সাৱমগ্গো ইত্থীনং যোনি. সো পুল্লিঙ্গো. কূলে তীৰে.

৮৪৯. নাগোতুনাগসদ্দো তু. উৰগে সপ্পে, হত্থিনি চ.

৮৫০. সঙ্খ্যা গণনা. ‘‘অঞ্ঞত্থে’’ত্যেকে ৱদন্তি.

৮৫১. ভে নক্খত্তৱিসেসে. সন্তিকে সমীপে. মূলমূলে লোভাদিকে. পাভতে মূলধনে. অংসো সৰীৰাৱযৱো. পকণ্ডে ৰুক্খাদীনং সৰীৰে.

৮৫২. কম্মে ক্ৰিযাযং. ৱিকোপনং ৱিদ্ধংসনং.

৮৫৩. পচ্ছাতাপো ৱিপ্পটিসাৰো. অনুবন্ধো পুনপ্পুনং পৱত্তনং. ৰাগাদো সত্তকে. মাতঙ্গস্স মুদ্ধনি পিণ্ডদ্ৱযে কুম্ভো.

৮৫৪. খগ্গকোসে খগ্গপিধানে. পটিচ্ছদে সমন্ততো ছাদনে. সাৰম্ভে কোলাহলে.

৮৫৫. কালৱিসেসো দসচ্ছৰকালো. নিব্যাপাৰট্ঠিতি অচিৰট্ঠিতি, অচিৰট্ঠিতীতি দসচ্ছৰতোপি ঊনট্ঠিতি.

উপ্পত্তিভূমি জাতিভূমি.

৮৫৬. কবড়ীকাৰাহাৰাদীসু চতূসু.

৮৫৭. সদ্ধায অপৰপ্পচ্চযে. চীৱৰাদীসু চতূসু. আধাৰো নিস্সযো.

দিব্বৱিহাৰো, অৰিযৱিহাৰো, ব্ৰহ্মৱিহাৰো চাতি দিব্বৱিহাৰাদি. সুগতালযে ভিক্খূনমাৱাসে.

৮৫৮. সমত্তনে নিট্ঠাযং. চকাৰেন নিযমাদিকে সঙ্গণ্হাতি.

সঙ্গে লগ্গে. কামাদো চতুক্কে.

৮৫৯. সপ্পফণঙ্গেসূতি সপ্পস্স ফণে, অঙ্গে চ সৰীৰে. কোটিল্লে কুটিলতায. ভুঞ্জনং ভোজনক্ৰিযা.

ভূমিভাগে ৰাজঙ্গণাদিম্হি. কিলেসে সংকিলেসে. মলে ৰাগাদিকে.

৮৬০. ধনাদিদপ্পেতি ধনাদিকে পটিচ্চ উপ্পন্নে দপ্পে.

নিমিত্তে কাৰণে. ছলে সঠ্যে.

৮৬১. সো পুল্লিঙ্গো. পৰমত্তনি দিট্ঠীনং গাহলদ্ধে অত্তনি. থম্ভস্মিং গেহাদীনং থম্ভে. বলসজ্জনং যুদ্ধকালে বলস্স সজ্জনং.

৮৬২. কুসূলো ধঞ্ঞাদীনং গেহং.

সোপানঙ্গম্হি সোপানসীসে.

৮৬৩. নিয্যাসে সিলেসে. সেখৰে সীসে. নাগদন্তকে ভিত্তিআদীসু পৱেসিতে নাগদন্তাকাৰে দণ্ডে.

সিখণ্ডো পিঞ্ছং. তূণীৰে উসুনিধিম্হি. নিকৰে সমূহে.

৮৬৪. সংযতকেসেসু বন্ধিতকেসেসু.

কম্বু জলজন্তুৱিসেসো. নলাটট্ঠি নলাটে জাতট্ঠি. গোপ্ফকে পাদগণ্ঠিম্হি.

৮৬৫. কালে পঞ্চদসীদিৱসপৰিমাণে. সাধ্যে পত্তসাধনীযে. সখী সহাযো. ৱাজো পত্তং. পঙ্গুড়ো পীঠসম্পী.

দেসে দেসৱিসেসে. অণ্ণৱে সমুদ্দে, এতে পুমে. সো সিন্ধুসদ্দো সৰিতাযং নদিযং ভৱে.

৮৬৬. কৰেণুসদ্দো গজে হত্থিম্হি, পুৰিসে পুল্লিঙ্গে ৱত্ততি. হত্থিনিযং তু ইত্থিযং.

ৰতনে ৰতনৱিসেসে. মণিৱেধো নাম যং লোকে ‘‘চিন’’ ইতি ৱুচ্চতি. ইন্দহেতি ইন্দাৱুধো.

৮৬৭. কোটিযং অন্তে. ৱাদিত্তৱাদনে ৱীণাদিৱাদিত্তৱাদনোপাযে.

‘‘কোণো ৱজ্জপ্পভেদে চ,

কোণো সেলগুড়ে ইজে;

ৱীণাদিৱাদনোপাযে,

একদেসে গতস্স চে’’তি. –

তিকণ্ডসেসো [তিকণ্ডসেস ৩.৩.১২৫].

৮৬৮. ৱণিপ্পথে ৱাণিজানং ৱোহাৰকম্মপথে. ৱেদে ৱেদৱিসেসে, ৱাণিজেপি নিগমো.

ৱিৱাদাদো ‘‘ৱিৱাদাধিকৰণ’’ [পাচি. ৩৯৪] ন্ত্যাদীসু. আধাৰো কাৰকৱিসেসো, নিস্সযো চ. কাৰণে ‘‘যত্ৱাধিকৰণমেন’’ন্তি [ধ. স. ১৩৫৪].

৮৬৯. পসুম্হি গোণে. ৱসুধা পথৱী. ৱাচা ৱচনং. আদিনা সগ্গৰংসিৱজিৰচন্দজলাদযো গহিতা.

হৰিতে সুকপত্তসদিসে ৱণ্ণৱিসেসে. ৱাসুদেৱে কণ্হে.

৮৭০. আযত্তে নিস্সযে.

কণ্ণপূৰো কণ্ণালঙ্কাৰো. সেখৰে অগ্গে. এতে দ্ৱিন্নম্পি অত্থা.

৮৭১. ৱিজ্জুযং চঞ্চলাযং. ইত্থিপুৰিসে পুৰিসিত্থিযং.

কোণে অস্সে. সঙ্খ্যাৱিসেসো ‘‘কোটিপকোটী’’ত্যাদীসু. উক্কংসে পৰিযোসানে.

৮৭২. জালা অগ্গিজালা. অগ্গং কোটি.

নাৰী আসীসদ্দো সপ্পদাঠাযং. ইট্ঠস্স ৱত্থুনো আসীসনাযং পত্থনাযম্পি ইত্থী এৱ.

৮৭৩. ৱিলীনতেলে ৱিসৰণতেলে. ৱসগা ৱসং গচ্ছন্তী নাৰী. ৱঞ্চ্যগাৱী অনৱচ্ছা সোৰভেযী.

অভিলাসে ইচ্ছাযং. কিৰণে ৰংসিম্হি. অভিসঙ্গে লগ্গনে.