২. সংকিণ্ণৱগ্গৱণ্ণনা
৭৫৮. পুব্বস্মিং কণ্ডদ্ৱযে বুদ্ধাদীনি নামানি সমানত্থানি পকৰণেন নিবদ্ধানি, অস্মিম্পি কণ্ডে সোভনাদীনি ৱিসেসননামানি, সমযাদীন্যনেকত্থানি, চিৰস্সমাদীনি চ অব্যযানি পকৰণেনেৱ নিবদ্ধানি, ইদানি পন পুব্বৱগ্গেসু ৱিত্থাৰভযা যে ন নিবদ্ধা, তংসঙ্গহত্থং, তংসমযানুপালনত্থঞ্চ সংকিণ্ণমাৰভতে ‘‘ঞে য্য’’মিচ্চাদিনা. তস্সত্থো – ইহাপি সংকিণ্ণৱগ্গেপি ক্ৱাপি কত্থচি ক্ৰিযাদীসু পচ্চযত্থৱসেন আপচ্চযাদীনং ইত্থিলিঙ্গাদিভাৱজোতকস্স সভাৱস্স ৱসেন লিঙ্গং ইত্থিলিঙ্গাদিকং ঞেয্যন্তি. চকাৰেন ভিয্যো ৰূপন্তৰাদিপৰিগ্গহোপি. ইহাতি চ উপলক্খণং, ৱগ্গন্তৰেসুপি পচ্চযত্থৱসেন লিঙ্গাদিনিচ্ছযসম্ভৱতো.
কত্তব্বতো ক্ৰিযা, কৰ কৰণে, ণ্যো, ইকাৰাগমো, অস্সি, ৱণ্ণৱিপৰিযযে ক্ৰিযা, ক্ৰিযম্পি, ৰিৰিযপচ্চযে কিৰিযং, কিৰিযাপি. ৰম্মপচ্চযে কম্মং.
তিকং চিত্তোপসমে. সমু উপসমে,তি, সন্তি. থম্হি সমথো.অম্হি সমো.
তিকং কাযোপসমে. দমু উপসমে. থম্হি দমথো. তিম্হি দন্তি. চিত্তোপসমেপ্যেতে.
সুদ্ধকম্মনি ৱত্তং ভৱতি. ৱত্ত ৱত্তনে, ৱত্ত সমাদানে ৱা ৱত্তং, অসীতিমহাৱত্তাদি.
আসঙ্গৱচনং আসত্তৱচনং সদ্দসৰূপং পৰাযণং নাম ৱুত্তং, তঞ্চ তীসু. পৰং আযনং আযত্তো তাণং পৰাযণং, কম্মাসত্তো ইচ্চত্থো, সাকল্যৱচনে তু পাৰাযণং, পাৰং পৰিযন্তং অযন্তি গচ্ছন্তি কস্সচি অনেনাতি পাৰাযণং, যু, ণত্তং, যথা – নামপাৰাযণং, ধাতুপাৰাযণং.
৭৫৯. তিকং দ্ৱিধাভাৱে. ভিদি দ্ৱিধাকৰণে, ণো. দৰ ৱিদাৰণে. ফুট ৱিকসনে, ফুট ভেদনে ৱা, যু.
দ্ৱযং তপ্পনে. তপ পীণনে, যু. পী তপ্পনে, যু, কিযাদি, নস্স ণত্তং. অৱনম্পি, অৱ পালনে, দিত্তিযঞ্চ অনেকত্থত্তা.
দ্ৱযং সাপে. কুস অৱ্হানে, ভেদনে চ, যু. সন্জ সঙ্গে, অভিসঙ্গো.
তিকং যাচনাযং. ভিক্খ যাচনে, যু. যাচ যাচনে. অত্থ যাচনে. অদ্দনোপ্যত্ৰ, অদ্দ গতিম্হি, যাচনে চ.
৭৬০. নিমিত্তৰহিতং যদিচ্ছা নাম, যা যা ইচ্ছা অধিপ্পাযো যদিচ্ছা নাম. সেৰিতাপি.
তিকং আপুচ্ছনে, আপুচ্ছনঞ্চ গমনাগমনাদিসমযে সুহজ্জ বন্ধৱাদীনমালিঙ্গন চুম্বনস্ৱাগতপিযৱচনাৰোগ্যপুচ্ছনগমনানুঞ্ঞাদিনা আনন্দনং. পুচ্ছ পুচ্ছনে, আপুচ্ছনং. নন্দ সমিদ্ধিযং, আনন্দনং. সভাজ পীতিদস্সনেসু, সভাজ পীতিৱচনেসু ৱা, চুৰাদি, যু, সভাজনং.
দ্ৱযং নযে. ঞাযন্তি যেনাতি ঞাযো, আকাৰন্তানমাযো. ন্যাযোপি, নিস্সেসতো অযতি যেন ন্যাযো. নী নযে, অযাদেসো, নযো.
দ্ৱযং ৱুদ্ধিম্হি. ফা ৱুদ্ধিম্হি, ফায ৱুদ্ধিযং ৱা, যলোপো,তি, ফাতি, নাৰিযং. ৱদ্ধ ৱদ্ধনে,তি, দলোপো, ধঢভহেহি ধঢা চ, অস্সু, ৱুদ্ধি, ৱুড্ঢিপি.
৭৬১. কিলম হাসক্খযে, থো, কিলমথো. যুম্হি কিলমনং. সূ পাণিপসৱে, পসৱনং পসৱো, তিম্হি পসূতি.
কস গতিযং হিংসাযঞ্চ, নিগ্গহীতাগমো, উক্কংসো, কস ৱিলেখনে ৱা. অতিসযো ৱুত্তো. ভুসাদযো পমাণাতিসযৱসেন ৱুত্তা, উক্কংসো গুণাতিসযৱসেন ৱুত্তো, অতিসযো পন উভযৱসেনাতি উভযত্ৰ নিদ্দিট্ঠানং ভেদো. তিকং জযনে. জযনং জযো, যু, জযনং. তিম্হি জিতি, নাৰী.
৭৬২. বন্ধনন্তানি দ্ৱে দ্ৱে নামানি. ৱস কন্তিযং. কমু কন্তিযং,তি. ৱিধ ৱেধনে, ব্যথনে চ অনেকত্থত্তা, অ, ইকাৰস্স যাদেসো, ব্যধো, ৱেধো. গহ উপাদানে নিবন্ধনে চ, গহো, গাহো চ. ৱৰ আৱৰণে, ৱৰো. ৱু সংৱৰণে,তি, ৱুতি. পচ পাকে, ইত্থিযমতিযৱো ৱা, অ. পচনং পাকো, ণো.
দ্ৱযং আহ্ৱানে. হু দানাদনহব্যপ্পদানেসু, ণো, হৱো. তিম্হি হুতি. দ্ৱযং অনুভৱনে. ৱিদ ঞাণে, ণো, ৱেদো. ৱিদ ৱেদনাখ্যাননিৱাসেসু, চুৰাদি, যু, ৱেদনং, ৱাকাৰো ৱেদনাসদ্দস্স নপুংসকত্তাপেক্খো.
৭৬৩. দ্ৱযং ধনাদিজানিযং. জৰ ৱযোহানিম্হি, যু, জীৰণং, অস্সী. হা চাগে, যু, নদাদি, ৰস্সো, হস্স জো, জানি. তা পালনে, যু, ণত্তং. দ্ৱযং পমাণে. মা মানে,তি, পমিতি. অম্হি পমা.
দ্ৱযং সংযোগে. সিলিস আলিঙ্গনে. সংপুব্বো ধা ধাৰণে, ই, সন্ধনং সন্ধি. দ্ৱযং খযে. খি খযে, ণো, ইস্সে, এ অয, খযো. চি চযে, অপপুব্বো খযে. দ্ৱযং সদ্দে. ৰু সদ্দে, ণো, ৱুদ্ধ্যাদেসো. ৰণ সদ্দে. অ, ৰণো.
৭৬৪. গদ ব্যত্তিযং ৱাচাযং, ণো, অ চ, নিগাদো, নিগদো চ. দ্ৱযং মদে. মদ উম্মাদে, মাদো, মদো চ. সি বন্ধনে,তি, সিতি.
তিকং আকাৰে. আকৰণং আকাৰো, অনেকত্থত্তা মুখৱঙ্কাদ্যঙ্গৱিকাৰো ৱা, ইঙ্গতি জানাতীতি ৱা যেন আকাৰো. ইঙ্গ গমনত্থো, তো, অ চ, ইঙ্গিতং, ইঙ্গো চ. অত্থস্স ধনস্স অপগমো ৱিনাসো ব্যযো নাম. ব্যয চিত্তসমুস্সগ্গে.
৭৬৫. দ্ৱযং অন্তৰাযে. চুতিপটিসন্ধীনমন্তৰে অযতীতি অন্তৰাযো. পটিপক্খৱসেন ঊহতি পৱত্ততীতি পচ্চূহো, অথ ৱা কাৰিযসিদ্ধি অন্তৰং ব্যৱধানং অযতি গমযতীতি অন্তৰাযো. পচ্চূহন্তি ৱিনিহন্তীতি পচ্চূহো.
ৱিকৰণং অঞ্ঞথা ভৱনন্তি ৱিকাৰো, ৱিকতি চ, কৰ কৰণে, ণো,তি চ.
দ্ৱযং সভাৱৱিগমে. সিলিস আলিঙ্গনে, পৱিপুব্বো তংসভাৱৱিগমে, ৱিগতো ধুৰো সদিসভাৱো যস্মাতি ৱিধুৰো, ‘‘ৱিধুৰং পৱিসিলেসে, ক্লিৱঞ্চ ৱিকলে তিসূ’’তি [চিন্তামণিটীকা ২২.২০] ৰভসো. ৱিধ ৱিধানে ৱা, উৰো. দ্ৱযং আসনে. ৱিস পৱেসনে, উপৱেসনং. আস উপৱেসনে, আসনং.
৭৬৬. তিপাদং অধিপ্পাযে. চিত্তমধ্যাগন্ত্ৱা সযতীতি অজ্ঝাসযো. অনমিপুব্বে আসযো. অধিপযতি চিত্তেতি অধিপ্পাযো, ণো, পয গমনে. চিত্তে অভিসন্ধাযতীতি অভিসন্ধি, দ্ৱীসু. ভৱতি চিত্তেতি ভাৱো, ণো. অধিমুচ্চনং চিত্তে অধিট্ঠানং অধিমুত্তি, নাৰী. ছন্দো তণ্হাযম্পি ৱুত্তো.
দ্ৱযং আদীনৱে. দোসো পটিঘে ৱুত্তো. আ ভুসো দীনং ৱাযতি গমযতীতি আদীনৱো, দীন দুগ্গতভাৱে, ৱো, ৱী গমনে চ.
৭৬৭. দ্ৱযং আনিসংসে. সংস হিংসাথুতীসু, আনিসংসো অমুখ্যফলে, মুখ্যফলে চ, তথা গুণো. গুণ পকাসনে, পকাসেতি কাৰণন্তি গুণো, গণ সঙ্খ্যানে ৱা, অস্সু, গুণো. দ্ৱযং মজ্ঝে. মজ সুদ্ধিযং, ঝো. ৱিপুব্বে ৱেমজ্ঝং.
দ্ৱযং তৰুণসূৰিযট্ঠানে. অহস্স মজ্ঝো মজ্ঝহো, সো এৱ মজ্ঝন্হিকো, হস্স ন্হো [মোগ্গল্লান ৩.১১০ সুত্তং পস্সিতব্বং]. অহস্স মজ্ঝো মজ্ঝন্হো, মজ্ঝন্তোপি. দ্ৱযং নানত্তাযং. ৱিগতা মত্তা সদিসপ্পমাণং এতেন হেতুভূতেন ৱেমত্তং. নানমেৱ নানতা, নানসদ্দো পুন্নপুংসকে, অব্যযে তু নানা.
৭৬৮. দ্ৱযং নিদ্দাপটিক্খেপে. জাগৰ নিদ্দক্খযে, জাগৰমেৱ জাগৰিযো. দ্ৱযং জলাদীনমৱিচ্ছন্নাযং সন্ততিযং. ৱহতিস্মা ণো, পৱাহো. ৱতু আৱত্তনে,তি, পৱত্তি.
তিকং ৱিত্থাৰে. অসু খেপনে, ণো, ব্যাসো. পপুব্বো পঞ্চ ৱিত্থাৰে. থৰ সন্থৰণে, পাদিপুব্বো চ ৱিত্থাৰে. তিকং সংযমে. যমু উপৰমে, ণো, যামো. ইতৰেসু অ.
৭৬৯. দ্ৱযং গত্তানং মদ্দনে. ‘‘সম্বাহনো’ঙ্গমদ্দকো’’তি ৱোপালিতো, সংপুব্বো ৱাহ পযতনে, মদ্দনে ৱা, যু. মদ্দ মদ্দনে. দ্ৱযং নানাৰম্মণাদীসু ৱিসপ্পনে. সৰ গমনে, ণ. সপ্প গমনে, যু, ৱিসপ্পনং.
দ্ৱযং পৰিচযে. থু অভিত্থৱে. চি চযে. তিকং সঙ্গমে. মিল সিলেসনে, ণো, সকত্থে কো, মেলকো. সন্জ সঙ্গে, ণো. সংপুব্বা গমিতো অ.
৭৭০. সন্নিকট্ঠম্হি সমীপে সন্নিধিসদ্দো, সন্নিধানং সন্নিধি, পুমে, ঠপনেপ্যযং. নস অদস্সনে, ণো. দিস পেক্খনে, যু, দিস্সাদেসো, ইস্সত্তং.
তিকং ধঞ্ঞাদীনং লৱনে. লূ ছেদনে, অ. ণম্হি অভিলাৱো. যুম্হি লৱনং. দ্ৱযং খণপ্পত্তিযং. পপুব্বো থু অভিত্থৱে. সৰ গমনে, অৱসৰো. সমাতি দ্ৱে তুল্যত্থা.
৭৭১. চতুক্কং পৰিযোসানে. সা তনুকৰণে, যু, ওসানং. পৰিপুব্বো পৰিযোসানং. উক্কংসাতিসযা পকট্ঠেপ্যুত্তা.
দ্ৱযং সণ্ঠানে. ৱিস পৱেসনে, সন্নিৱেসো. ঠা গতিনিৱত্তিযং, যু, সণ্ঠানং. দ্ৱযং অব্ভন্তৰৱাচকং পাটিপদিকং. অথ ৱা অভি বন্ধনে, অৰো, ধাত্ৱত্থানুৱত্তকো অভি, অব্ভন্তৰং. অব্ভাভাৱে অন্তৰং.
৭৭২. তিকং পাটিহাৰিযে. হি গতিম্হি, পটিতো হিস্স হেৰণ হীৰণ, পাটিহেৰং, পাটিহীৰং. যদাদিনা হাৰিযঞ্চ, পাটিহাৰিযং, অথ ৱা পটিপক্খে হৰতীতি পাটিহীৰং, ণো, অস্সী. একাৰাদেসে পাটিহেৰং. ণ্যম্হি পাটিহাৰিযং, ৱিহতুপক্কিলেসেন পচ্চাহৰিতব্বং পৱত্তেতব্বন্তি পাটিহীৰন্তিআদিপি কাতব্বং.
দ্ৱযং কত্তব্বমত্তে. কৰম্হা ৰিচ্চ, কিচ্চং, অৱস্সং কাতব্বেপি. অনীযপচ্চযে কৰণীযং.
দ্ৱযং পুপ্ফাদিনা উদকাদীনং পৰিভাৱনে. সুন্দৰং কৰীযতে যেনাতি সঙ্খাৰো, ণো, খৰাদেসো. ৱস নিৱাসে, যু, ৱাসনা, কিলেসাদীনং সত্তিৱিসেসেপি. সা হি কুসলাপি অত্থি অকুসলাপি অব্যাকতাপি, তথা পহাতব্বাপি অত্থি অপ্পহাতব্বাপি. তত্থ যা কুসলাব্যাকতা, ন সা পহাতব্বা. যা পন অকুসলা, সা সুখুমতৰতায ভগৱতোযেৱ অৰিযমগ্গেন পহাতব্বা, নাঞ্ঞেসং. এৱং সন্তে অৰিযানম্পি অপাযূপপত্তি সিযাতি? ন সিযা, সব্বেসমেৱ অৰিযানং অপাযূপপত্তিহেতুকায ৱাসনায পহীনত্তা. দুৱিধা হি অকুসলা ৱাসনা কাযৱচীপযোগহেতুভূতা চ অপাযূপপত্তিহেতুভূতা চ. তত্থ পুৰিমা ভগৱতোযেৱ অৰিযমগ্গেন পহাতব্বা, ইতৰা সব্বেসম্পি অৰিযমগ্গেনাতি, তস্মা যং ৱুত্তং ‘‘বুদ্ধাৱ সৱাসনে কিলেসে পজহিতুং সক্কোন্তি, নাঞ্ঞে’’তি, তং কাযৱচীপযোগহেতুভূতং ৱাসনং সন্ধায ৱুত্তং, নেতৰন্তি নিট্ঠমেত্থাৱগন্তব্বং.
৭৭৩. তিকং ধঞ্ঞাদীনং পূতকৰণে. পূ পৱনে, যু. অপচ্চযে পৱো. ণম্হি নিপ্পাৱো. দ্ৱযং তসৰে. তস উব্বেগে, অৰো. সুত্তেন ৱেঠনং সুত্তৱেঠনং.
দ্ৱযং দুগ্গসঞ্চাৰে. সঙ্কম্যতে যেনাতি সঙ্কমো. সঞ্চৰন্তি অনেনাতি সঞ্চাৰো, দুগ্গস্স সঞ্চাৰো দুগ্গসঞ্চাৰো. দ্ৱযং পঠমাৰম্ভে. পঠমং কমো পক্কমো, উপক্কমো চ.
৭৭৪. তিকং পাঠে. পঠ ৱিযত্তিযং ৱাচাযং, ণো, পাঠো. নিপুব্বে নিপাঠো, অম্হি নিপঠো. দ্ৱযং অপহৰিতাদিনো ৱত্থুনো অন্ৱেসনে. চি চযে, চযনমত্ৰ অন্ৱেসনং. মগ্গ অন্ৱেসনে, চুৰাদি, যু, এতে দ্ৱে অপুমে, সংৱিক্খনংপ্যত্ৰ.
চতুক্কং আলিঙ্গনে. লিঙ্গ গত্যত্থো. সন্জ সঙ্গে. সিলিস আলিঙ্গনে. গুহ সংৱৰণে, যু, পৰিৰম্ভোপ্যত্ৰ. ৰম্ভ সদ্দে.
৭৭৫. চতুক্কং আলোকনে. লোক দস্সনে. ঝে চিন্তাযং. ইক্খ দস্সনঙ্কেসু. দিস পেক্খনে, সব্বত্ৰ ভাৱে যু.
চতুক্কং নিৰাকৰণে. দিস পেক্খনে. অসু খেপনে, নিৰসনং. পতি আপুব্বো খাকথনে. কৰ কৰণে, ইত্থিযমতিযৱো ৱা,তি.
৭৭৬. পঞ্চকং ৱিপৰিযযে. ৱিপৰিপুব্বো অসু খেপনে, ণো, ৱিপল্লাসো. অঞ্ঞেন পকাৰেন ভৱনং অঞ্ঞথাভাৱো. ৱিপৰিপুব্বো অয গমনে, ৱিপৰিযযো. অসু খেপনে, ৱিপৰিযাসো.
তিকং অতিক্কমে. অতিক্কমনং অতিক্কমো. অতিক্কম্ম পতনং অতিপাতো. অয গমনে, উপচ্চযো.
সংকিণ্ণৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.