৪. অব্যযৱগ্গ
১১৩৬. অব্যযং ৱুচ্চতে দানি, চিৰস্সং তু চিৰং তথা;
চিৰেন চিৰৰত্তায, সহ সদ্ধিং সমং অমা.
১১৩৭. পুনপ্পুনং অভিণ্হঞ্চা, সকিং চা’ভিক্খণং মুহুং;
ৱজ্জনে তু ৱিনা নানা, অন্তৰেন ৰিতে পুথু.
১১৩৮. বলৱং সুট্ঠু চা’তীৱা, তিসযে কিমুত স্ৱ’তি;
অহো তু কিং কিমূ’ দাহু, ৱিকপ্পে কিমুতো’দ চ.
১১৩৯. অৱ্হানে ভো অৰে অম্ভো,
হম্ভো ৰে জে’ঙ্গ আৱুসো;
হে হৰে থ কথং কিংসু, ননু কচ্চি নু কিং সমা.
১১৪০. অধুনে’তৰহী’দানি, সম্পতি অঞ্ঞদত্থু তু;
তগ্ঘে’ কংসে সসক্কঞ্চা, দ্ধা কামং জাতু ৱে হৱে.
১১৪১. যাৱতা তাৱতা যাৱ, তাৱ কিত্তাৱতা তথা;
এত্তাৱতা চ কীৱে’তি, পৰিচ্ছেদত্থৱাচকা.
১১৪২. যথা তথা যথেৱে’ৱং, যথানাম যথাহি চ;
সেয্যথাপ্যে’ৱমেৱং, ৱা, তথেৱ চ যথাপি চ.
১১৪৩. এৱম্পি চ সেয্যথাপি, নাম যথৰিৱা’পি চ;
পটিভাগত্থে যথাচ, ৱিয তথৰিৱা’পি চ.
১১৪৪. সং সামঞ্চ সযং চাথ, আম সাহু লহূ’পি চ;
ওপাযিকং পতিৰূপং, সাধ্ৱে’ৱং সম্পটিচ্ছনে.
১১৪৫. যং তং যতো ততো যেন,
তেনে’তি কাৰণে সিযুং;
অসাকল্যে তু চন চি, নিপ্ফলে তু মুধা ভৱে.
১১৪৬. কদাচি জাতু তুল্যা’থ, সব্বতো চ সমন্ততো;
পৰিতো চ সমন্তাপি, অথ মিচ্ছা মুসা ভৱে.
১১৪৭. নিসেধে ন অনোমা’লং, নহি চেতু সচে যদি;
অনুকুল্যে তু সদ্ধঞ্চ,
নত্তং [ৰত্তং (টী.)] দোসো দিৱা ত্ৱ’হে.
১১৪৮. ঈসং কিঞ্চি মনং অপ্পে, সহসা তু অতক্কিতে;
পুৰে গ্গতো তু পুৰতো, পেচ্চা’মুত্ৰভৱন্তৰে.
১১৪৯. অহো হী ৱিম্হযে তুণ্হী,
তু মোনে থা’ৱি পাতু চ;
তঙ্খণে সজ্জু সপদি, বলক্কাৰে পসয্হ চ.
১১৫০. সুদং খো [ৱো (ক.)] অস্সু যগ্ঘে ৱে,হা’দযো পদপূৰণে;
অন্তৰেন’ন্তৰা অন্তো, ৱস্সং নূন চ নিচ্ছযে.
১১৫১. আনন্দে সঞ্চ দিট্ঠা থ, ৱিৰোধকথনে ননু;
কামপ্পৱেদনে কচ্চি, উসূযোপগমে’ত্থু চ.
১১৫২. এৱা’ৱধাৰণে ঞেয্যং, যথাত্তং তু যথাতথং;
নীচং অপ্পে, মহত্যু’চ্চং, অথ পাতো পগে সমা.
১১৫৩. নিচ্চে সদা সনং [সনা (ক.)] পাযো,
বাহুল্যে বাহিৰং বহি;
বহিদ্ধা বাহিৰা বাহ্যে, সীঘেতু সণিকং ভৱে.
১১৫৪. অত্থং অদস্সনে দুট্ঠু, নিন্দাযং, ৱন্দনে নমো;
সম্মা সুট্ঠু পসংসাযং, অথো সত্তায মত্থি চ.
১১৫৫. সাযং সাযে’জ্জ অত্ৰা’হে,
সুৱে তু স্ৱে অনাগতে;
ততো পৰে পৰসুৱে, হিয্যোতু দিৱসে গতে.
১১৫৬. যত্থ যত্ৰ যহিংচাথ, তত্থ তত্ৰ তহিংতহং;
অথো উদ্ধঞ্চ উপৰি, হেট্ঠা তু চ অধো সমা.
১১৫৭. চোদনে ইঙ্ঘ হন্দা’থ, আৰাদূৰা চ আৰকা;
পৰম্মুখা তু চ ৰহো, সম্মুখা ত্ৱা’ৱি পাতু চ.
১১৫৮. সংসযত্থম্হি অপ্পেৱ, অপ্পেৱনাম নূ’তি চ;
নিদস্সনে ইতি’ত্থঞ্চ, এৱং, কিচ্ছে কথঞ্চি চ.
১১৫৯. হা খেদে সচ্ছি পচ্চক্খে,
ধুৱং থিৰে’ৱধাৰণে;
তিৰো তু তিৰিযং চাথ, কুচ্ছাযং দুট্ঠু কু’চ্চতে.
১১৬০. সুৱত্থি আসিট্ঠত্থম্হি, নিন্দাযং তু ধী [ধি (ক.)] কথ্যতে;
কুহিঞ্চনং কুহিং কুত্ৰ, কুত্থ কত্থ কহং ক্ৱ থ.
১১৬১. ইহে’ধা’ত্ৰ তু এত্থা’ত্থ,
অথ সব্বত্ৰ সব্বধি;
কদা কুদাচনং চাথ, তদানি চ তদা সমা.
১১৬২. আদিকম্মে ভুসত্থে চ, সম্ভৱো’তিণ্ণ তিত্তিসু;
নিযোগি’স্সৰিয’প্পীতি, দান পূজা’গ্গ, সন্তিসু.
১১৬৩. দস্সনে তপ্পৰে সঙ্গে, পসংসা, গতি, সুদ্ধিসু;
হিংসা, পকাৰন্তো’ভাৱ, ৱিযোগা’ৱযৱেসু চ;
পো’পসগ্গো দিসাযোগে, পত্থনা, ধিতিআদিসু.
১১৬৪. পৰাসদ্দো পৰিহানি, পৰাজয গতীসু চ;
ভুসত্থে পটিলোমত্থে, ৱিক্কমা’মসনাদিসু.
১১৬৫. নিস্সেসা’ভাৱ সন্যাস, ভুসত্থ মোক্খ ৰাসিসু;
গেহা’দেসো’পমাহীন, পসাদনিগ্গতা’চ্চযে.
১১৬৬. দস্সনো’সাননিক্খন্তা, ধোভাগেস্ৱ’ৱধাৰণে;
সামীপ্যে বন্ধনে ছেক, ন্তোভাগো’পৰতীসু চ.
১১৬৭. পাতুভাৱে ৱিযোগে চ, নিসেধাদো নি দিস্সতি;
অথো নীহৰণে চেৱা, ৱৰণাদো চ নী সিযা.
১১৬৮. উদ্ধকম্ম ৱিযোগ ত্ত, লাভ তিত্তি সমিদ্ধিসু;
পাতুভাৱ’চ্চযাভাৱ, পবলত্তে পকাসনে;
দক্খ’গ্গতাসু কথনে, সত্তিমোক্খাদিকে উ চ.
১১৬৯. দু কুচ্ছিতে’সদত্থেসু, ৱিৰূপত্তে প্য’সোভনে;
সিযা’ভাৱা’সমিদ্ধীসু, কিচ্ছে চা’নন্দনাদিকে.
১১৭০. সং সমোধান সঙ্খেপ, সমন্তত্ত সমিদ্ধিসু;
সম্মা ভুস সহ প্পত্থা, ভিমুখত্থেসু সঙ্গতে;
ৱিধানে পভৱে পূজা, পুনপ্পুনক্ৰিযাদিসু.
১১৭১. ৱিৱিধা’তিসযা’ভাৱ, ভুসত্তি’স্সৰিযা’চ্চযে;
ৱিযোগে কলহে পাতু, ভাৱে ভাসে চ কুচ্ছনে.
১১৭২. দূৰা’নভিমুখত্তেসু, মোহা’নৱট্ঠিতীসু চ;
পধান দক্খতা খেদ, সহত্থাদো ৱি দিস্সতি.
১১৭৩. ৱিযোগে জাননে চা’ধো,ভাগ নিচ্ছয [ভাগ’নিচ্ছয (ভাগ+অনিচ্ছয-টী)] সুদ্ধিসু;
ঈসদত্থে পৰিভৱে, দেস ব্যাপন হানিসু;
ৱচোক্ৰিযায থেয্যে চ, ঞাণপ্পত্তাদিকে অৱ.
১১৭৪. পচ্ছা ভুসত্ত সাদিস্যা, নুপচ্ছিন্না’নুৱত্তিসু;
হীনে চ ততিযত্থা’ধো, ভাগেস্ৱ’নুগতে হিতে;
দেসে লক্খণ ৱিচ্ছে’ত্থ, ম্ভূত ভাগাদিকে অনু.
১১৭৫. সমন্তত্থে পৰিচ্ছেদে, পূজা’লিঙ্গন ৱজ্জনে;
দোসক্খানে নিৱাসনা, ৱঞ্ঞা’ধাৰেসু ভোজনে;
সোক ব্যাপন তত্ৱেসু, লক্খণাদো সিযা পৰি.
১১৭৬. আভিমুখ্য ৱিসিট্ঠু’দ্ধ, কম্মসাৰুপ্পৱুদ্ধিসু;
পূজা’ধিক কুলা’সচ্চ, লক্খণাদিম্হি চাপ্য’ভি.
১১৭৭. অধিকি’স্সৰ, পাঠা’ধি, ট্ঠান, পাপুণনেস্ৱ’ধি;
নিচ্ছযে চোপৰিত্তা’ধি, ভৱনে চ ৱিসেসনে.
১১৭৮. পটিদাননিসেধেসু, ৱামা’দাননিৱত্তিসু;
সাদিসে পটিনিধিম্হি, আভিমুখ্যগতীসু চ.
১১৭৯. পতিবোধে পতিগতে, তথা পুনক্ৰিযায চ;
সম্ভাৱনে পটিচ্চত্থে, পতীতি লক্খণাদিকে;
সু সোভনে সুখে সম্মা, ভুস সুট্ঠু সমিদ্ধিসু.
১১৮০. আভিমুখ্য, সমীপা’দি, কম্মা’লিঙ্গন পত্তিসু;
মৰিযাদু’দ্ধকম্মি’চ্ছা, বন্ধনা’ভিৱিধীসু আ.
১১৮১. নিৱাসা’ৱ্হান গহণ, কিচ্ছে’সত্থ নিৱত্তিসু;
অপ্পসাদা’সি সৰণ, পতিট্ঠা’ৱিম্হযাদিসু.
১১৮২. অন্তোভাৱ ভুসত্তা’তি, সয পূজাস্ৱ’তিক্কমে;
ভূতভাৱে পসংসাযং, দড়্হত্থাদো সিযা অতি.
১১৮৩. সম্ভাৱনে চ গৰহা, পেক্খাসু চ সমুচ্চযে;
পঞ্হে সংৱৰণে চেৱ, আসীসত্থে অপী’ৰিতং.
১১৮৪. নিদ্দেসে ৱজ্জনে পূজা, পগতে ৱাৰণেপি চ;
পদুস্সনে চ গৰহা, চোৰিকা’দো সিযা অপ.
১১৮৫. সমীপপূজা সাদিস্স, দোসক্খানো’পপত্তিসু;
ভুসত্তো’পগমা’ধিক্য, পুব্বকম্মনিৱত্তিসু;
গয্হাকাৰো’পৰিত্তেসু, উপে’ত্য [উপেত্য=উপ+ইতি]’নসনা’দিকে.
১১৮৬. এৱং নিদস্সনা’কাৰো, পমাসু সম্পহংসনে;
উপদেসে চ ৱচন, পটিগ্গাহে’ৱধাৰণে;
গৰহাযে’দমত্থে চ, পৰিমানে চ পুচ্ছনে.
১১৮৭. সমুচ্চযে সমাহাৰে, ন্ৱাচযে চে’তৰীতৰে;
পদপূৰণমত্তে চ, চসদ্দো অৱধাৰণে.
১১৮৮. ইতি হেতুপকাৰেসু, আদিম্হি চা’ৱধাৰণে;
নিদস্সনে পদত্থস্স, ৱিপল্লাসে সমাপনে.
১১৮৯. সমুচ্চযে চো’পমাযং, সংসযে পদপূৰণে;
ৱৱত্থিতৱিভাসাযং, ৱা’ৱস্সগ্গে ৱিকপ্পনে.
১১৯০. ভূসনে ৱাৰণে চা’লং, ৱুচ্চতে পৰিযত্তিযং;
অথো’থা’নন্তৰা’ৰম্ভ, পঞ্হেসু পদপূৰণে.
১১৯১. পসংসাগৰহাসঞ্ঞা, সীকাৰাদো [স্ৱীকাৰ (টী.)] পি নাম থ;
নিচ্ছযে চা’নুমানস্মিং, সিযা নূন ৱিতক্কনে.
১১৯২. পুচ্ছা’ৱধাৰণা’নুঞ্ঞা, সান্ত্ৱনা’লপনে [সন্তনালপনে (ক.)] ননু;
ৱতে’কংস, দযা, হাস, খেদা’লপন, ৱিম্হযে.
১১৯৩. ৱাক্যাৰম্ভ, ৱিসাদেসু, হন্দ হাসে’নুকম্পনে;
যাৱ তু তাৱ সাকল্য, মানা’ৱধ্য’ৱধাৰণে.
১১৯৪. পাচী, পুৰ, ঙ্গতোত্থেসু, পুৰত্থা পঠমে প্যথ;
পবন্ধে চ চিৰাতীতে, নিকটাগামিকে পুৰা.
১১৯৫. নিসেধৱাক্যালঙ্কাৰা, ৱধাৰণপসিদ্ধিসু;
খল্ৱা’সন্নে তু অভিতো-
ভিমুখো’ভযতোদিকে.
১১৯৬. কামং যদ্যপিসদ্দত্থে, একংসত্থে চ দিস্সতি;
অথো পন ৱিসেসস্মিং, তথেৱ পদপূৰণে.
১১৯৭. হি কাৰণে ৱিসেসা’ৱ, ধাৰণে পদপূৰণে;
তু হেতুৱজ্জে তত্থা’থ, কু পাপে’সত্থ’কুচ্ছনে.
১১৯৮. নু সংসযে চ পঞ্হে থ, নানা’ নেকত্থ ৱজ্জনে;
কিং তু পুচ্ছাজিগুচ্ছাসু, কং তু ৱাৰিম্হি মুদ্ধনি.
১১৯৯. অমা সহসমীপে থ, ভেদে অপ্পঠমে পুন;
কিৰা’নুস্সৱা’ৰুচিসু, উদা’প্যত্থে ৱিকপ্পনে.
১২০০. পতীচী চৰিমে পচ্ছা, সামি ত্ৱদ্ধে জিগুচ্ছনে;
পকাসে সম্ভৱে পাতু,
অঞ্ঞোঞ্ঞে তু ৰহো মিথো.