৪. অব্যযৱগ্গ

১১৩৬. অব্যযং ৱুচ্চতে দানি, চিৰস্সং তু চিৰং তথা;

চিৰেন চিৰৰত্তায, সহ সদ্ধিং সমং অমা.

১১৩৭. পুনপ্পুনং অভিণ্হঞ্চা, সকিং চা’ভিক্খণং মুহুং;

ৱজ্জনে তু ৱিনা নানা, অন্তৰেন ৰিতে পুথু.

১১৩৮. বলৱং সুট্ঠু চা’তীৱা, তিসযে কিমুত স্ৱ’তি;

অহো তু কিং কিমূ’ দাহু, ৱিকপ্পে কিমুতো’দ চ.

১১৩৯. অৱ্হানে ভো অৰে অম্ভো,

হম্ভো ৰে জে’ঙ্গ আৱুসো;

হে হৰে থ কথং কিংসু, ননু কচ্চি নু কিং সমা.

১১৪০. অধুনে’তৰহী’দানি, সম্পতি অঞ্ঞদত্থু তু;

তগ্ঘে’ কংসে সসক্কঞ্চা, দ্ধা কামং জাতু ৱে হৱে.

১১৪১. যাৱতা তাৱতা যাৱ, তাৱ কিত্তাৱতা তথা;

এত্তাৱতা চ কীৱে’তি, পৰিচ্ছেদত্থৱাচকা.

১১৪২. যথা তথা যথেৱে’ৱং, যথানাম যথাহি চ;

সেয্যথাপ্যে’ৱমেৱং, ৱা, তথেৱ চ যথাপি চ.

১১৪৩. এৱম্পি চ সেয্যথাপি, নাম যথৰিৱা’পি চ;

পটিভাগত্থে যথাচ, ৱিয তথৰিৱা’পি চ.

১১৪৪. সং সামঞ্চ সযং চাথ, আম সাহু লহূ’পি চ;

ওপাযিকং পতিৰূপং, সাধ্ৱে’ৱং সম্পটিচ্ছনে.

১১৪৫. যং তং যতো ততো যেন,

তেনে’তি কাৰণে সিযুং;

অসাকল্যে তু চন চি, নিপ্ফলে তু মুধা ভৱে.

১১৪৬. কদাচি জাতু তুল্যা’থ, সব্বতো চ সমন্ততো;

পৰিতো চ সমন্তাপি, অথ মিচ্ছা মুসা ভৱে.

১১৪৭. নিসেধে ন অনোমা’লং, নহি চেতু সচে যদি;

অনুকুল্যে তু সদ্ধঞ্চ,

নত্তং [ৰত্তং (টী.)] দোসো দিৱা ত্ৱ’হে.

১১৪৮. ঈসং কিঞ্চি মনং অপ্পে, সহসা তু অতক্কিতে;

পুৰে গ্গতো তু পুৰতো, পেচ্চা’মুত্ৰভৱন্তৰে.

১১৪৯. অহো হী ৱিম্হযে তুণ্হী,

তু মোনে থা’ৱি পাতু চ;

তঙ্খণে সজ্জু সপদি, বলক্কাৰে পসয্হ চ.

১১৫০. সুদং খো [ৱো (ক.)] অস্সু যগ্ঘে ৱে,হা’দযো পদপূৰণে;

অন্তৰেন’ন্তৰা অন্তো, ৱস্সং নূন চ নিচ্ছযে.

১১৫১. আনন্দে সঞ্চ দিট্ঠা থ, ৱিৰোধকথনে ননু;

কামপ্পৱেদনে কচ্চি, উসূযোপগমে’ত্থু চ.

১১৫২. এৱা’ৱধাৰণে ঞেয্যং, যথাত্তং তু যথাতথং;

নীচং অপ্পে, মহত্যু’চ্চং, অথ পাতো পগে সমা.

১১৫৩. নিচ্চে সদা সনং [সনা (ক.)] পাযো,

বাহুল্যে বাহিৰং বহি;

বহিদ্ধা বাহিৰা বাহ্যে, সীঘেতু সণিকং ভৱে.

১১৫৪. অত্থং অদস্সনে দুট্ঠু, নিন্দাযং, ৱন্দনে নমো;

সম্মা সুট্ঠু পসংসাযং, অথো সত্তায মত্থি চ.

১১৫৫. সাযং সাযে’জ্জ অত্ৰা’হে,

সুৱে তু স্ৱে অনাগতে;

ততো পৰে পৰসুৱে, হিয্যোতু দিৱসে গতে.

১১৫৬. যত্থ যত্ৰ যহিংচাথ, তত্থ তত্ৰ তহিংতহং;

অথো উদ্ধঞ্চ উপৰি, হেট্ঠা তু চ অধো সমা.

১১৫৭. চোদনে ইঙ্ঘ হন্দা’থ, আৰাদূৰা চ আৰকা;

পৰম্মুখা তু চ ৰহো, সম্মুখা ত্ৱা’ৱি পাতু চ.

১১৫৮. সংসযত্থম্হি অপ্পেৱ, অপ্পেৱনাম নূ’তি চ;

নিদস্সনে ইতি’ত্থঞ্চ, এৱং, কিচ্ছে কথঞ্চি চ.

১১৫৯. হা খেদে সচ্ছি পচ্চক্খে,

ধুৱং থিৰে’ৱধাৰণে;

তিৰো তু তিৰিযং চাথ, কুচ্ছাযং দুট্ঠু কু’চ্চতে.

১১৬০. সুৱত্থি আসিট্ঠত্থম্হি, নিন্দাযং তু ধী [ধি (ক.)] কথ্যতে;

কুহিঞ্চনং কুহিং কুত্ৰ, কুত্থ কত্থ কহং ক্ৱ থ.

১১৬১. ইহে’ধা’ত্ৰ তু এত্থা’ত্থ,

অথ সব্বত্ৰ সব্বধি;

কদা কুদাচনং চাথ, তদানি চ তদা সমা.

১১৬২. আদিকম্মে ভুসত্থে চ, সম্ভৱো’তিণ্ণ তিত্তিসু;

নিযোগি’স্সৰিয’প্পীতি, দান পূজা’গ্গ, সন্তিসু.

১১৬৩. দস্সনে তপ্পৰে সঙ্গে, পসংসা, গতি, সুদ্ধিসু;

হিংসা, পকাৰন্তো’ভাৱ, ৱিযোগা’ৱযৱেসু চ;

পো’পসগ্গো দিসাযোগে, পত্থনা, ধিতিআদিসু.

১১৬৪. পৰাসদ্দো পৰিহানি, পৰাজয গতীসু চ;

ভুসত্থে পটিলোমত্থে, ৱিক্কমা’মসনাদিসু.

১১৬৫. নিস্সেসা’ভাৱ সন্যাস, ভুসত্থ মোক্খ ৰাসিসু;

গেহা’দেসো’পমাহীন, পসাদনিগ্গতা’চ্চযে.

১১৬৬. দস্সনো’সাননিক্খন্তা, ধোভাগেস্ৱ’ৱধাৰণে;

সামীপ্যে বন্ধনে ছেক, ন্তোভাগো’পৰতীসু চ.

১১৬৭. পাতুভাৱে ৱিযোগে চ, নিসেধাদো নি দিস্সতি;

অথো নীহৰণে চেৱা, ৱৰণাদো চ নী সিযা.

১১৬৮. উদ্ধকম্ম ৱিযোগ ত্ত, লাভ তিত্তি সমিদ্ধিসু;

পাতুভাৱ’চ্চযাভাৱ, পবলত্তে পকাসনে;

দক্খ’গ্গতাসু কথনে, সত্তিমোক্খাদিকে উ চ.

১১৬৯. দু কুচ্ছিতে’সদত্থেসু, ৱিৰূপত্তে প্য’সোভনে;

সিযা’ভাৱা’সমিদ্ধীসু, কিচ্ছে চা’নন্দনাদিকে.

১১৭০. সং সমোধান সঙ্খেপ, সমন্তত্ত সমিদ্ধিসু;

সম্মা ভুস সহ প্পত্থা, ভিমুখত্থেসু সঙ্গতে;

ৱিধানে পভৱে পূজা, পুনপ্পুনক্ৰিযাদিসু.

১১৭১. ৱিৱিধা’তিসযা’ভাৱ, ভুসত্তি’স্সৰিযা’চ্চযে;

ৱিযোগে কলহে পাতু, ভাৱে ভাসে চ কুচ্ছনে.

১১৭২. দূৰা’নভিমুখত্তেসু, মোহা’নৱট্ঠিতীসু চ;

পধান দক্খতা খেদ, সহত্থাদো ৱি দিস্সতি.

১১৭৩. ৱিযোগে জাননে চা’ধো,ভাগ নিচ্ছয [ভাগ’নিচ্ছয (ভাগ+অনিচ্ছয-টী)] সুদ্ধিসু;

ঈসদত্থে পৰিভৱে, দেস ব্যাপন হানিসু;

ৱচোক্ৰিযায থেয্যে চ, ঞাণপ্পত্তাদিকে অৱ.

১১৭৪. পচ্ছা ভুসত্ত সাদিস্যা, নুপচ্ছিন্না’নুৱত্তিসু;

হীনে চ ততিযত্থা’ধো, ভাগেস্ৱ’নুগতে হিতে;

দেসে লক্খণ ৱিচ্ছে’ত্থ, ম্ভূত ভাগাদিকে অনু.

১১৭৫. সমন্তত্থে পৰিচ্ছেদে, পূজা’লিঙ্গন ৱজ্জনে;

দোসক্খানে নিৱাসনা, ৱঞ্ঞা’ধাৰেসু ভোজনে;

সোক ব্যাপন তত্ৱেসু, লক্খণাদো সিযা পৰি.

১১৭৬. আভিমুখ্য ৱিসিট্ঠু’দ্ধ, কম্মসাৰুপ্পৱুদ্ধিসু;

পূজা’ধিক কুলা’সচ্চ, লক্খণাদিম্হি চাপ্য’ভি.

১১৭৭. অধিকি’স্সৰ, পাঠা’ধি, ট্ঠান, পাপুণনেস্ৱ’ধি;

নিচ্ছযে চোপৰিত্তা’ধি, ভৱনে চ ৱিসেসনে.

১১৭৮. পটিদাননিসেধেসু, ৱামা’দাননিৱত্তিসু;

সাদিসে পটিনিধিম্হি, আভিমুখ্যগতীসু চ.

১১৭৯. পতিবোধে পতিগতে, তথা পুনক্ৰিযায চ;

সম্ভাৱনে পটিচ্চত্থে, পতীতি লক্খণাদিকে;

সু সোভনে সুখে সম্মা, ভুস সুট্ঠু সমিদ্ধিসু.

১১৮০. আভিমুখ্য, সমীপা’দি, কম্মা’লিঙ্গন পত্তিসু;

মৰিযাদু’দ্ধকম্মি’চ্ছা, বন্ধনা’ভিৱিধীসু আ.

১১৮১. নিৱাসা’ৱ্হান গহণ, কিচ্ছে’সত্থ নিৱত্তিসু;

অপ্পসাদা’সি সৰণ, পতিট্ঠা’ৱিম্হযাদিসু.

১১৮২. অন্তোভাৱ ভুসত্তা’তি, সয পূজাস্ৱ’তিক্কমে;

ভূতভাৱে পসংসাযং, দড়্হত্থাদো সিযা অতি.

১১৮৩. সম্ভাৱনে চ গৰহা, পেক্খাসু চ সমুচ্চযে;

পঞ্হে সংৱৰণে চেৱ, আসীসত্থে অপী’ৰিতং.

১১৮৪. নিদ্দেসে ৱজ্জনে পূজা, পগতে ৱাৰণেপি চ;

পদুস্সনে চ গৰহা, চোৰিকা’দো সিযা অপ.

১১৮৫. সমীপপূজা সাদিস্স, দোসক্খানো’পপত্তিসু;

ভুসত্তো’পগমা’ধিক্য, পুব্বকম্মনিৱত্তিসু;

গয্হাকাৰো’পৰিত্তেসু, উপে’ত্য [উপেত্য=উপ+ইতি]’নসনা’দিকে.

১১৮৬. এৱং নিদস্সনা’কাৰো, পমাসু সম্পহংসনে;

উপদেসে চ ৱচন, পটিগ্গাহে’ৱধাৰণে;

গৰহাযে’দমত্থে চ, পৰিমানে চ পুচ্ছনে.

১১৮৭. সমুচ্চযে সমাহাৰে, ন্ৱাচযে চে’তৰীতৰে;

পদপূৰণমত্তে চ, চসদ্দো অৱধাৰণে.

১১৮৮. ইতি হেতুপকাৰেসু, আদিম্হি চা’ৱধাৰণে;

নিদস্সনে পদত্থস্স, ৱিপল্লাসে সমাপনে.

১১৮৯. সমুচ্চযে চো’পমাযং, সংসযে পদপূৰণে;

ৱৱত্থিতৱিভাসাযং, ৱা’ৱস্সগ্গে ৱিকপ্পনে.

১১৯০. ভূসনে ৱাৰণে চা’লং, ৱুচ্চতে পৰিযত্তিযং;

অথো’থা’নন্তৰা’ৰম্ভ, পঞ্হেসু পদপূৰণে.

১১৯১. পসংসাগৰহাসঞ্ঞা, সীকাৰাদো [স্ৱীকাৰ (টী.)] পি নাম থ;

নিচ্ছযে চা’নুমানস্মিং, সিযা নূন ৱিতক্কনে.

১১৯২. পুচ্ছা’ৱধাৰণা’নুঞ্ঞা, সান্ত্ৱনা’লপনে [সন্তনালপনে (ক.)] ননু;

ৱতে’কংস, দযা, হাস, খেদা’লপন, ৱিম্হযে.

১১৯৩. ৱাক্যাৰম্ভ, ৱিসাদেসু, হন্দ হাসে’নুকম্পনে;

যাৱ তু তাৱ সাকল্য, মানা’ৱধ্য’ৱধাৰণে.

১১৯৪. পাচী, পুৰ, ঙ্গতোত্থেসু, পুৰত্থা পঠমে প্যথ;

পবন্ধে চ চিৰাতীতে, নিকটাগামিকে পুৰা.

১১৯৫. নিসেধৱাক্যালঙ্কাৰা, ৱধাৰণপসিদ্ধিসু;

খল্ৱা’সন্নে তু অভিতো-

ভিমুখো’ভযতোদিকে.

১১৯৬. কামং যদ্যপিসদ্দত্থে, একংসত্থে চ দিস্সতি;

অথো পন ৱিসেসস্মিং, তথেৱ পদপূৰণে.

১১৯৭. হি কাৰণে ৱিসেসা’ৱ, ধাৰণে পদপূৰণে;

তু হেতুৱজ্জে তত্থা’থ, কু পাপে’সত্থ’কুচ্ছনে.

১১৯৮. নু সংসযে চ পঞ্হে থ, নানা’ নেকত্থ ৱজ্জনে;

কিং তু পুচ্ছাজিগুচ্ছাসু, কং তু ৱাৰিম্হি মুদ্ধনি.

১১৯৯. অমা সহসমীপে থ, ভেদে অপ্পঠমে পুন;

কিৰা’নুস্সৱা’ৰুচিসু, উদা’প্যত্থে ৱিকপ্পনে.

১২০০. পতীচী চৰিমে পচ্ছা, সামি ত্ৱদ্ধে জিগুচ্ছনে;

পকাসে সম্ভৱে পাতু,

অঞ্ঞোঞ্ঞে তু ৰহো মিথো.