৩. কোট্ঠিকসুত্তং

১৩. অথ খো আযস্মা মহাকোট্ঠিকো [মহাকোট্ঠিতো (সী. স্যা. পী.)] যেনাযস্মা সাৰিপুত্তো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মতা সাৰিপুত্তেন সদ্ধিং সম্মোদি. সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা মহাকোট্ঠিকো আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘কিং নু খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ‘যং কম্মং দিট্ঠধম্মৱেদনীযং, তং মে কম্মং সম্পৰাযৱেদনীযং হোতূ’তি, এতস্স অত্থায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি? ‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.

‘‘কিং নু খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ‘যং কম্মং সুখৱেদনীযং [সুখৱেদনিযং (ক.) ম. নি. ৩.৮ পস্সিতব্বং], তং মে কম্মং দুক্খৱেদনীযং [দুক্খৱেদনিযং (ক.)] হোতূ’তি, এতস্স অত্থায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি? ‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.

‘‘কিং পনাৱুসো, সাৰিপুত্ত, ‘যং কম্মং দুক্খৱেদনীযং, তং মে কম্মং সুখৱেদনীযং হোতূ’তি, এতস্স অত্থায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি? ‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.

‘‘কিং নু খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ‘যং কম্মং পৰিপক্কৱেদনীযং, তং মে কম্মং অপৰিপক্কৱেদনীযং হোতূ’তি, এতস্স অত্থায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি? ‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.

‘‘কিং পনাৱুসো সাৰিপুত্ত, ‘যং কম্মং অপৰিপক্কৱেদনীযং, তং মে কম্মং পৰিপক্কৱেদনীযং হোতূ’তি, এতস্স অত্থায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি? ‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.

‘‘কিং নু খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ‘যং কম্মং বহুৱেদনীযং, তং মে কম্মং অপ্পৱেদনীযং হোতূ’তি, এতস্স অত্থায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি? ‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.

‘‘কিং পনাৱুসো সাৰিপুত্ত, ‘যং কম্মং অপ্পৱেদনীযং, তং মে কম্মং বহুৱেদনীযং হোতূ’তি, এতস্স অত্থায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি? ‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.

‘‘কিং নু খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ‘যং কম্মং ৱেদনীযং, তং মে কম্মং অৱেদনীযং হোতূ’তি, এতস্স অত্থায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি? ‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.

‘‘কিং পনাৱুসো সাৰিপুত্ত, ‘যং কম্মং অৱেদনীযং, তং মে কম্মং ৱেদনীযং হোতূ’তি, এতস্স অত্থায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি? ‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.

‘‘‘কিং নু খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, যং কম্মং দিট্ঠধম্মৱেদনীযং তং মে কম্মং সম্পৰাযৱেদনীযং হোতূতি, এতস্স অত্থায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’তি, ইতি পুট্ঠো সমানো ‘নো হিদং, আৱুসো’তি ৱদেসি.

‘‘‘কিং পনাৱুসো সাৰিপুত্ত, যং কম্মং সম্পৰাযৱেদনীযং তং মে কম্মং দিট্ঠধম্মৱেদনীযং হোতূতি, এতস্স অত্থায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’তি, ইতি পুট্ঠো সমানো ‘নো হিদং, আৱুসো’তি ৱদেসি.

‘‘‘কিং নু খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, যং কম্মং সুখৱেদনীযং তং মে কম্মং দুক্খৱেদনীযং হোতূতি, এতস্স অত্থায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’তি, ইতি পুট্ঠো সমানো ‘নো হিদং, আৱুসো’তি ৱদেসি.

‘‘‘কিং পনাৱুসো সাৰিপুত্ত, যং কম্মং দুক্খৱেদনীযং তং মে কম্মং সুখৱেদনীযং হোতূতি, এতস্স অত্থায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’তি, ইতি পুট্ঠো সমানো ‘নো হিদং, আৱুসো’তি ৱদেসি.

‘‘‘কিং নু খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, যং কম্মং পৰিপক্কৱেদনীযং তং মে কম্মং অপৰিপক্কৱেদনীযং হোতূতি, এতস্স অত্থায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’তি, ইতি পুট্ঠো সমানো ‘নো হিদং, আৱুসো’তি ৱদেসি.

‘‘‘কিং পনাৱুসো সাৰিপুত্ত, যং কম্মং অপৰিপক্কৱেদনীযং তং মে কম্মং পৰিপক্কৱেদনীযং হোতূতি, এতস্স অত্থায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’তি, ইতি পুট্ঠো সমানো ‘নো হিদং, আৱুসো’তি ৱদেসি.

‘‘‘কিং নু খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, যং কম্মং বহুৱেদনীযং তং মে কম্মং অপ্পৱেদনীযং হোতূতি, এতস্স অত্থায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’তি, ইতি পুট্ঠো সমানো ‘নো হিদং, আৱুসো’তি ৱদেসি.

‘‘‘কিং পনাৱুসো সাৰিপুত্ত, যং কম্মং অপ্পৱেদনীযং তং মে কম্মং বহুৱেদনীযং হোতূতি, এতস্স অত্থায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’তি, ইতি পুট্ঠো সমানো ‘নো হিদং, আৱুসো’তি ৱদেসি.

‘‘‘কিং নু খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, যং কম্মং ৱেদনীযং তং মে কম্মং অৱেদনীযং হোতূতি, এতস্স অত্থায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’তি, ইতি পুট্ঠো সমানো ‘নো হিদং, আৱুসো’তি ৱদেসি.

‘‘‘কিং পনাৱুসো সাৰিপুত্ত, যং কম্মং অৱেদনীযং তং মে কম্মং ৱেদনীযং হোতূতি, এতস্স অত্থায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’তি, ইতি পুট্ঠো সমানো ‘নো হিদং, আৱুসো’তি ৱদেসি. অথ কিমত্থং চৰহাৱুসো, ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি?

‘‘যং খ্ৱস্স [যং খো (ক.)], আৱুসো, অঞ্ঞাতং অদিট্ঠং অপ্পত্তং অসচ্ছিকতং অনভিসমেতং, তস্স ঞাণায দস্সনায পত্তিযা সচ্ছিকিৰিযায অভিসমযায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি [ৱুস্সতি (স্যা.)]. (‘‘কিং পনস্সাৱুসো, অঞ্ঞাতং অদিট্ঠং অপ্পত্তং অসচ্ছিকতং অনভিসমেতং, যস্স ঞাণায দস্সনায পত্তিযা সচ্ছিকিৰিযায অভিসমযায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি?) [( ) স্যা. ক. পোত্থকেসু নত্থি] ‘‘‘ইদং দুক্খ’ন্তি খ্ৱস্স [খো যং (ক.)], আৱুসো, অঞ্ঞাতং অদিট্ঠং অপ্পত্তং অসচ্ছিকতং অনভিসমেতং. তস্স ঞাণায দস্সনায পত্তিযা সচ্ছিকিৰিযায অভিসমযায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতি. অযং ‘দুক্খসমুদযো’তি খ্ৱস্স, আৱুসো…পে… ‘অযং দুক্খনিৰোধো’তি খ্ৱস্স, আৱুসো…পে… ‘অযং দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’তি খ্ৱস্স, আৱুসো, অঞ্ঞাতং অদিট্ঠং অপ্পত্তং অসচ্ছিকতং অনভিসমেতং. তস্স ঞাণায দস্সনায পত্তিযা সচ্ছিকিৰিযায অভিসমযায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতি. ইদং খ্ৱস্স [ইতি খো যং (ক.)], আৱুসো, অঞ্ঞাতং অদিট্ঠং অপ্পত্তং অসচ্ছিকতং অনভিসমেতং. তস্স [যস্স (?)] ঞাণায দস্সনায পত্তিযা সচ্ছিকিৰিযায অভিসমযায ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি. ততিযং.