৫. বলসুত্তং
৫. ‘‘চত্তাৰিমানি, ভিক্খৱে, বলানি. কতমানি চত্তাৰি? পঞ্ঞাবলং, ৱীৰিযবলং, অনৱজ্জবলং, সঙ্গাহবলং. কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, পঞ্ঞাবলং? যে ধম্মা কুসলা কুসলসঙ্খাতা যে ধম্মা অকুসলা অকুসলসঙ্খাতা যে ধম্মা সাৱজ্জা সাৱজ্জসঙ্খাতা যে ধম্মা অনৱজ্জা অনৱজ্জসঙ্খাতা যে ধম্মা কণ্হা কণ্হসঙ্খাতা যে ধম্মা সুক্কা সুক্কসঙ্খাতা যে ধম্মা সেৱিতব্বা সেৱিতব্বসঙ্খাতা যে ধম্মা অসেৱিতব্বা অসেৱিতব্বসঙ্খাতা যে ধম্মা নালমৰিযা নালমৰিযসঙ্খাতা যে ধম্মা অলমৰিযা অলমৰিযসঙ্খাতা, ত্যাস্স ধম্মা পঞ্ঞায ৱোদিট্ঠা হোন্তি ৱোচৰিতা. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, পঞ্ঞাবলং.
‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, ৱীৰিযবলং? যে ধম্মা অকুসলা অকুসলসঙ্খাতা যে ধম্মা সাৱজ্জা সাৱজ্জসঙ্খাতা যে ধম্মা কণ্হা কণ্হসঙ্খাতা যে ধম্মা অসেৱিতব্বা অসেৱিতব্বসঙ্খাতা যে ধম্মা নালমৰিযা নালমৰিযসঙ্খাতা, তেসং ধম্মানং পহানায ছন্দং জনেতি ৱাযমতি ৱীৰিযং আৰভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি. যে ধম্মা কুসলা কুসলসঙ্খাতা যে ধম্মা অনৱজ্জা অনৱজ্জসঙ্খাতা যে ধম্মা সুক্কা সুক্কসঙ্খাতা যে ধম্মা সেৱিতব্বা সেৱিতব্বসঙ্খাতা যে ধম্মা অলমৰিযা অলমৰিযসঙ্খাতা, তেসং ধম্মানং পটিলাভায ছন্দং জনেতি ৱাযমতি ৱীৰিযং আৰভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ৱীৰিযবলং.
‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, অনৱজ্জবলং? ইধ, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো অনৱজ্জেন কাযকম্মেন সমন্নাগতো হোতি, অনৱজ্জেন ৱচীকম্মেন সমন্নাগতো হোতি, অনৱজ্জেন মনোকম্মেন সমন্নাগতো হোতি. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, অনৱজ্জবলং.
‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, সঙ্গাহবলং? চত্তাৰিমানি, ভিক্খৱে, সঙ্গহৱত্থূনি – দানং, পেয্যৱজ্জং, অত্থচৰিযা, সমানত্ততা. এতদগ্গং, ভিক্খৱে, দানানং যদিদং ধম্মদানং. এতদগ্গং, ভিক্খৱে, পেয্যৱজ্জানং যদিদং অত্থিকস্স ওহিতসোতস্স পুনপ্পুনং ধম্মং দেসেতি. এতদগ্গং, ভিক্খৱে, অত্থচৰিযানং যদিদং অস্সদ্ধং সদ্ধাসম্পদায সমাদপেতি নিৱেসেতি পতিট্ঠাপেতি, দুস্সীলং সীলসম্পদায… পে… মচ্ছৰিং চাগসম্পদায…পে… দুপ্পঞ্ঞং পঞ্ঞাসম্পদায সমাদপেতি নিৱেসেতি পতিট্ঠাপেতি. এতদগ্গং, ভিক্খৱে, সমানত্ততানং যদিদং সোতাপন্নো সোতাপন্নস্স সমানত্তো, সকদাগামী সকদাগামিস্স সমানত্তো, অনাগামী অনাগামিস্স সমানত্তো, অৰহা অৰহতো সমানত্তো. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, সঙ্গাহবলং. ইমানি খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰি বলানি.
‘‘ইমেহি খো, ভিক্খৱে, চতূহি বলেহি সমন্নাগতো অৰিযসাৱকো পঞ্চ ভযানি সমতিক্কন্তো হোতি. কতমানি পঞ্চ? আজীৱিকভযং, অসিলোকভযং, পৰিসসাৰজ্জভযং, মৰণভযং, দুগ্গতিভযং. স খো সো, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘নাহং আজীৱিকভযস্স ভাযামি. কিস্সাহং আজীৱিকভযস্স ভাযিস্সামি? অত্থি মে চত্তাৰি বলানি – পঞ্ঞাবলং, ৱীৰিযবলং, অনৱজ্জবলং, সঙ্গাহবলং. দুপ্পঞ্ঞো খো আজীৱিকভযস্স ভাযেয্য. কুসীতো আজীৱিকভযস্স ভাযেয্য. সাৱজ্জকাযকম্মন্তৱচীকম্মন্তমনোকম্মন্তো আজীৱিকভযস্স ভাযেয্য. অসঙ্গাহকো আজীৱিকভযস্স ভাযেয্য. নাহং অসিলোকভযস্স ভাযামি…পে… নাহং পৰিসসাৰজ্জভযস্স ভাযামি…পে… নাহং মৰণভযস্স ভাযামি…পে… নাহং দুগ্গতিভযস্স ভাযামি. কিস্সাহং দুগ্গতিভযস্স ভাযিস্সামি? অত্থি মে চত্তাৰি বলানি – পঞ্ঞাবলং, ৱীৰিযবলং, অনৱজ্জবলং, সঙ্গাহবলং. দুপ্পঞ্ঞো খো দুগ্গতিভযস্স ভাযেয্য. কুসীতো দুগ্গতিভযস্স ভাযেয্য. সাৱজ্জকাযকম্মন্তৱচীকম্মন্তমনোকম্মন্তো দুগ্গতিভযস্স ভাযেয্য. অসঙ্গাহকো দুগ্গতিভযস্স ভাযেয্য. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, চতূহি বলেহি সমন্নাগতো অৰিযসাৱকো ইমানি পঞ্চ ভযানি সমতিক্কন্তো হোতী’’তি. পঞ্চমং.