৩. পঠমহত্থকসুত্তং
২৩. একং সমযং ভগৱা আড়ৱিযং ৱিহৰতি অগ্গাড়ৱে চেতিযে. তত্ৰ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘সত্তহি, ভিক্খৱে, অচ্ছৰিযেহি অব্ভুতেহি ধম্মেহি সমন্নাগতং হত্থকং আড়ৱকং ধাৰেথ. কতমেহি সত্তহি? সদ্ধো হি, ভিক্খৱে, হত্থকো আড়ৱকো; সীলৱা, ভিক্খৱে, হত্থকো আড়ৱকো; হিৰীমা, ভিক্খৱে, হত্থকো আড়ৱকো; ওত্তপ্পী, ভিক্খৱে, হত্থকো আড়ৱকো; বহুস্সুতো, ভিক্খৱে, হত্থকো আড়ৱকো; চাগৱা, ভিক্খৱে, হত্থকো আড়ৱকো; পঞ্ঞৱা, ভিক্খৱে, হত্থকো আড়ৱকো – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, সত্তহি অচ্ছৰিযেহি অব্ভুতেহি ধম্মেহি সমন্নাগতং হত্থকং আড়ৱকং ধাৰেথা’’তি. ইদমৱোচ ভগৱা. ইদং ৱত্ৱান সুগতো উট্ঠাযাসনা ৱিহাৰং পাৱিসি.
অথ খো অঞ্ঞতৰো ভিক্খু পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন হত্থকস্স আড়ৱকস্স নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. অথ খো হত্থকো আড়ৱকো যেন সো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তং ভিক্খুং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো হত্থকং আড়ৱকং সো ভিক্খু এতদৱোচ –
‘‘সত্তহি খো ত্ৱং, আৱুসো, অচ্ছৰিযেহি অব্ভুতেহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভগৱতা ব্যাকতো. কতমেহি সত্তহি? ‘সদ্ধো, ভিক্খৱে, হত্থকো আড়ৱকো; সীলৱা…পে… হিৰিমা… ওত্তপ্পী… বহুস্সুতো… চাগৱা… পঞ্ঞৱা, ভিক্খৱে, হত্থকো আড়ৱকো’তি. ইমেহি খো ত্ৱং, আৱুসো, সত্তহি অচ্ছৰিযেহি অব্ভুতেহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভগৱতা ব্যাকতো’’তি. ‘‘কচ্চিত্থ, ভন্তে, ন কোচি গিহী অহোসি ওদাতৱসনো’’তি? ‘‘ন হেত্থ, আৱুসো, কোচি গিহী অহোসি ওদাতৱসনো’’তি. ‘‘সাধু, ভন্তে, যদেত্থ ন কোচি গিহী অহোসি ওদাতৱসনো’’তি.
অথ খো সো ভিক্খু হত্থকস্স আড়ৱকস্স নিৱেসনে পিণ্ডপাতং গহেত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কামি. অথ খো সো ভিক্খু পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ –
‘‘ইধাহং, ভন্তে, পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন হত্থকস্স আড়ৱকস্স নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমিং; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদিং. অথ খো, ভন্তে, হত্থকো আড়ৱকো যেনাহং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা মং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো অহং, ভন্তে, হত্থকং আড়ৱকং এতদৱচং – ‘সত্তহি খো ত্ৱং, আৱুসো, অচ্ছৰিযেহি অব্ভুতেহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভগৱতা ব্যাকতো. কতমেহি সত্তহি? সদ্ধো, ভিক্খৱে, হত্থকো আড়ৱকো; সীলৱা…পে… হিৰিমা… ওত্তপ্পী… বহুস্সুতো… চাগৱা… পঞ্ঞৱা, ভিক্খৱে, হত্থকো আড়ৱকোতি. ইমেহি খো ত্ৱং, আৱুসো, সত্তহি অচ্ছৰিযেহি অব্ভুতেহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভগৱতা ব্যাকতো’তি.
‘‘এৱং ৱুত্তে, ভন্তে, হত্থকো মং এতদৱোচ – ‘কচ্চিত্থ, ভন্তে, ন কোচি গিহী অহোসি ওদাতৱসনো’তি? ‘ন হেত্থ, আৱুসো, কোচি গিহী অহোসি ওদাতৱসনো’তি. ‘সাধু, ভন্তে, যদেত্থ ন কোচি গিহী অহোসি ওদাতৱসনো’’’তি.
‘‘সাধু সাধু, ভিক্খু! অপ্পিচ্ছো সো, ভিক্খু, কুলপুত্তো. সন্তেযেৱ অত্তনি কুসলধম্মে ন ইচ্ছতি পৰেহি ঞাযমানে [পঞ্ঞাপযমানে (ক.)]. তেন হি ত্ৱং, ভিক্খু, ইমিনাপি অট্ঠমেন অচ্ছৰিযেন অব্ভুতেন ধম্মেন সমন্নাগতং হত্থকং আড়ৱকং ধাৰেহি, যদিদং অপ্পিচ্ছতাযা’’তি. ততিযং.