৯. পহাৰাদসুত্তং
১৯. একং সমযং ভগৱা ৱেৰঞ্জাযং ৱি হৰতি নড়েৰুপুচিমন্দমূলে. অথ খো পহাৰাদো অসুৰিন্দো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতং খো পহাৰাদং অসুৰিন্দং ভগৱা এতদৱোচ –
‘‘অপি [কিং (ক.)] পন, পহাৰাদ, অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তী’’তি? ‘‘অভিৰমন্তি, ভন্তে, অসুৰা মহাসমুদ্দে’’তি. ‘‘কতি পন, পহাৰাদ, মহাসমুদ্দে অচ্ছৰিযা অব্ভুতা ধম্মা [অব্ভুতধম্মা (স্যা. ক.) চূড়ৱ. ৩৮৪ পস্সিতব্বং], যে দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তী’’তি? ‘‘অট্ঠ, ভন্তে, মহাসমুদ্দে অচ্ছৰিযা অব্ভুতা ধম্মা, যে দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি. কতমে অট্ঠ? মহাসমুদ্দো, ভন্তে, অনুপুব্বনিন্নো অনুপুব্বপোণো অনুপুব্বপব্ভাৰো, ন আযতকেনেৱ পপাতো. যম্পি, ভন্তে, মহাসমুদ্দো অনুপুব্বনিন্নো অনুপুব্বপোণো অনুপুব্বপব্ভাৰো, ন আযতকেনেৱ পপাতো. অযং, ভন্তে, মহাসমুদ্দে পঠমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি.
‘‘পুন চপৰং, ভন্তে, মহাসমুদ্দো ঠিতধম্মো ৱেলং নাতিৱত্ততি. যম্পি, ভন্তে, মহাসমুদ্দো ঠিতধম্মো ৱেলং নাতিৱত্ততি; অযং [অযম্পি (ক.)], ভন্তে, মহাসমুদ্দে দুতিযো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো যং দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি.
‘‘পুন চপৰং, ভন্তে, মহাসমুদ্দো ন মতেন কুণপেন সংৱসতি [সংৱত্ততি (স্যা.)]. যং হোতি মহাসমুদ্দে মতং কুণপং, তং খিপ্পমেৱ [খিপ্পংযেৱ (সী.), খিপ্পংএৱ (পী.), খিপ্পঞ্ঞেৱ (চূড়ৱ. ৩৮৪)] তীৰং ৱাহেতি, থলং উস্সাৰেতি. যম্পি, ভন্তে, মহাসমুদ্দো ন মতেন কুণপেন সংৱসতি, যং হোতি মহাসমুদ্দে মতং কুণপং, তং খিপ্পমেৱ তীৰং ৱাহেতি, থলং উস্সাৰেতি; অযং, ভন্তে, মহাসমুদ্দে ততিযো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি.
‘‘পুন চপৰং, ভন্তে, যা কাচি মহানদিযো, সেয্যথিদং – গঙ্গা যমুনা অচিৰৱতী সৰভূ মহী, তা মহাসমুদ্দং পত্ৱা [পত্তা (ক., চূড়ৱ. ৩৮৪)] জহন্তি পুৰিমানি নামগোত্তানি, ‘মহাসমুদ্দো’ ত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছন্তি. যম্পি, ভন্তে, যা কাচি মহানদিযো, সেয্যথিদং – গঙ্গা যমুনা অচিৰৱতী সৰভূ মহী, তা মহাসমুদ্দং পত্ৱা জহন্তি পুৰিমানি নামগোত্তানি, ‘মহাসমুদ্দো’ ত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছন্তি; অযং, ভন্তে, মহাসমুদ্দে চতুত্থো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি.
‘‘পুন চপৰং, ভন্তে, যা চ [যা কাচি (স্যা. পী. ক.)] লোকে সৱন্তিযো মহাসমুদ্দং অপ্পেন্তি যা চ অন্তলিক্খা ধাৰা পপতন্তি, ন তেন মহাসমুদ্দস্স ঊনত্তং ৱা পূৰত্তং ৱা পঞ্ঞাযতি. যম্পি, ভন্তে, যা চ লোকে সৱন্তিযো মহাসমুদ্দং অপ্পেন্তি যা চ অন্তলিক্খা ধাৰা পপতন্তি, ন তেন মহাসমুদ্দস্স ঊনত্তং ৱা পূৰত্তং ৱা পঞ্ঞাযতি; অযং, ভন্তে, মহাসমুদ্দে পঞ্চমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি.
‘‘পুন চপৰং, ভন্তে, মহাসমুদ্দো একৰসো লোণৰসো. যম্পি, ভন্তে, মহাসমুদ্দো একৰসো লোণৰসো; অযং, ভন্তে, মহাসমুদ্দে ছট্ঠো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি.
‘‘পুন চপৰং, ভন্তে, মহাসমুদ্দো বহুৰতনো [পহূতৰতনো (ক.)] অনেকৰতনো. তত্ৰিমানি ৰতনানি, সেয্যথিদং – মুত্তা মণি ৱেড়ুৰিযো সঙ্খো সিলা পৱাড়ং ৰজতং জাতৰূপং লোহিতকো মসাৰগল্লং. যম্পি, ভন্তে, মহাসমুদ্দো বহুৰতনো অনেকৰতনো; তত্ৰিমানি ৰতনানি, সেয্যথিদং – মুত্তা মণি ৱেড়ুৰিযো সঙ্খো সিলা পৱাড়ং ৰজতং জাতৰূপং লোহিতকো মসাৰগল্লং. অযং, ভন্তে, মহাসমুদ্দে সত্তমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি.
‘‘পুন চপৰং, ভন্তে, মহাসমুদ্দো মহতং ভূতানং আৱাসো. তত্ৰিমে ভূতা – তিমি তিমিঙ্গলো তিমিৰপিঙ্গলো [তিমিতিমিঙ্গলা তিমিৰপিঙ্গলা (সী.), তিমিতিমিঙ্গলা তিমিৰমিঙ্গলা (স্যা. পী.)] অসুৰা নাগা গন্ধব্বা. সন্তি মহাসমুদ্দে যোজনসতিকাপি অত্তভাৱা, দ্ৱিযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা, তিযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা, চতুযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা, পঞ্চযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা. যম্পি, ভন্তে, মহাসমুদ্দো মহতং ভূতানং আৱাসো; তত্ৰিমে ভূতা – তিমি তিমিঙ্গলো তিমিৰপিঙ্গলো অসুৰা নাগা গন্ধব্বা; সন্তি মহাসমুদ্দে যোজনসতিকাপি অত্তভাৱা…পে… দ্ৱিযোজন… তিযোজন… চতুযোজন… পঞ্চযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা; অযং, ভন্তে, মহাসমুদ্দে অট্ঠমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি. ইমে খো, ভন্তে, মহাসমুদ্দে অট্ঠ অচ্ছৰিযা অব্ভুতা ধম্মা, যে দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তীতি.
‘‘অপি পন, ভন্তে, ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তী’’তি? ‘‘অভিৰমন্তি, পহাৰাদ, ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে’’তি. ‘‘কতি পন, ভন্তে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অচ্ছৰিযা অব্ভুতা ধম্মা, যে দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তী’’তি? ‘‘অট্ঠ, পহাৰাদ, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অচ্ছৰিযা অব্ভুতা ধম্মা, যে দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি. কতমে অট্ঠ? সেয্যথাপি, পহাৰাদ, মহাসমুদ্দো অনুপুব্বনিন্নো অনুপুব্বপোণো অনুপুব্বপব্ভাৰো, ন আযতকেনেৱ পপাতো; এৱমেৱং খো, পহাৰাদ, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অনুপুব্বসিক্খা অনুপুব্বকিৰিযা অনুপুব্বপটিপদা, ন আযতকেনেৱ অঞ্ঞাপটিৱেধো. যম্পি, পহাৰাদ, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অনুপুব্বসিক্খা অনুপুব্বকিৰিযা অনুপুব্বপটিপদা, ন আযতকেনেৱ অঞ্ঞাপটিৱেধো. অযং, পহাৰাদ, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে পঠমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি.
‘‘সেয্যথাপি, পহাৰাদ, মহাসমুদ্দো ঠিতধম্মো ৱেলং নাতিৱত্ততি; এৱমেৱং খো, পহাৰাদ, যং মযা সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং তং মম সাৱকা জীৱিতহেতুপি নাতিক্কমন্তি. যম্পি, পহাৰাদ, মযা সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং তং মম সাৱকা জীৱিতহেতুপি নাতিক্কমন্তি. অযং, পহাৰাদ, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে দুতিযো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি.
‘‘সেয্যথাপি, পহাৰাদ, মহাসমুদ্দো ন মতেন কুণপেন সংৱসতি. যং হোতি মহাসমুদ্দে মতং কুণপং, তং খিপ্পমেৱ তীৰং ৱাহেতি থলং উস্সাৰেতি; এৱমেৱং খো, পহাৰাদ, যো সো পুগ্গলো দুস্সীলো পাপধম্মো অসুচিসঙ্কস্সৰসমাচাৰো পটিচ্ছন্নকম্মন্তো অস্সমণো সমণপটিঞ্ঞো অব্ৰহ্মচাৰী ব্ৰহ্মচাৰিপটিঞ্ঞো অন্তোপূতি অৱস্সুতো কসম্বুজাতো, ন তেন সঙ্ঘো সংৱসতি; খিপ্পমেৱ নং সন্নিপতিত্ৱা উক্খিপতি.
‘‘কিঞ্চাপি সো হোতি মজ্ঝে ভিক্খুসঙ্ঘস্স সন্নিসিন্নো, অথ খো সো আৰকাৱ সঙ্ঘম্হা সঙ্ঘো চ তেন. যম্পি, পহাৰাদ, যো সো পুগ্গলো দুস্সীলো পাপধম্মো অসুচিসঙ্কস্সৰসমাচাৰো পটিচ্ছন্নকম্মন্তো অস্সমণো সমণপটিঞ্ঞো অব্ৰহ্মচাৰী ব্ৰহ্মচাৰিপটিঞ্ঞো অন্তোপূতি অৱস্সুতো কসম্বুজাতো, ন তেন সঙ্ঘো সংৱসতি; খিপ্পমেৱ নং সন্নিপতিত্ৱা উক্খিপতি; কিঞ্চাপি সো হোতি মজ্ঝে ভিক্খুসঙ্ঘস্স সন্নিসিন্নো, অথ খো সো আৰকাৱ সঙ্ঘম্হা সঙ্ঘো চ তেন. অযং, পহাৰাদ, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে ততিযো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি.
‘‘সেয্যথাপি, পহাৰাদ, যা কাচি মহানদিযো, সেয্যথিদং – গঙ্গা যমুনা অচিৰৱতী সৰভূ মহী, তা মহাসমুদ্দং পত্ৱা জহন্তি পুৰিমানি নামগোত্তানি, ‘মহাসমুদ্দো’ ত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছন্তি; এৱমেৱং খো, পহাৰাদ, চত্তাৰোমে ৱণ্ণা – খত্তিযা, ব্ৰাহ্মণা, ৱেস্সা, সুদ্দা, তে তথাগতপ্পৱেদিতে ধম্মৱিনযে অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিত্ৱা জহন্তি পুৰিমানি নামগোত্তানি, ‘সমণা সক্যপুত্তিযা’ ত্ৱেৱ [সমণো সক্যপুত্তিযো ত্ৱেৱ (স্যা. ক.)] সঙ্খং গচ্ছন্তি. যম্পি, পহাৰাদ, চত্তাৰোমে ৱণ্ণা – খত্তিযা, ব্ৰাহ্মণা, ৱেস্সা, সুদ্দা, তে তথাগতপ্পৱেদিতে ধম্মৱিনযে অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিত্ৱা জহন্তি পুৰিমানি নামগোত্তানি, ‘সমণা সক্যপুত্তিযা’ ত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছন্তি. অযং, পহাৰাদ, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে চতুত্থো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি.
‘‘সেয্যথাপি, পহাৰাদ, যা চ লোকে সৱন্তিযো মহাসমুদ্দং অপ্পেন্তি যা চ অন্তলিক্খা ধাৰা পপতন্তি, ন তেন মহাসমুদ্দস্স ঊনত্তং ৱা পূৰত্তং ৱা পঞ্ঞাযতি; এৱমেৱং খো, পহাৰাদ, বহূ চেপি ভিক্খূ অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা পৰিনিব্বাযন্তি, ন তেন নিব্বানধাতুযা ঊনত্তং ৱা পূৰত্তং ৱা পঞ্ঞাযতি. যম্পি, পহাৰাদ, বহূ চেপি ভিক্খূ অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা পৰিনিব্বাযন্তি, ন তেন নিব্বানধাতুযা ঊনত্তং ৱা পূৰত্তং ৱা পঞ্ঞাযতি. অযং, পহাৰাদ, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে পঞ্চমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি.
‘‘সেয্যথাপি, পহাৰাদ, মহাসমুদ্দো একৰসো লোণৰসো; এৱমেৱং খো, পহাৰাদ, অযং ধম্মৱিনযো একৰসো, ৱিমুত্তিৰসো. যম্পি পহাৰাদ, অযং ধম্মৱিনযো একৰসো, ৱিমুত্তিৰসো; অযং, পহাৰাদ, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে ছট্ঠো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি.
‘‘সেয্যথাপি, পহাৰাদ, মহাসমুদ্দো বহুৰতনো অনেকৰতনো; তত্ৰিমানি ৰতনানি, সেয্যথিদং – মুত্তা মণি ৱেড়ুৰিযো সঙ্খো সিলা পৱাড়ং ৰজতং জাতৰূপং লোহিতকো মসাৰগল্লং; এৱমেৱং খো, পহাৰাদ, অযং ধম্মৱিনযো বহুৰতনো অনেকৰতনো. তত্ৰিমানি ৰতনানি, সেয্যথিদং – চত্তাৰো সতিপট্ঠানা, চত্তাৰো সম্মপ্পধানা, চত্তাৰো ইদ্ধিপাদা, পঞ্চিন্দ্ৰিযানি, পঞ্চ বলানি, সত্ত বোজ্ঝঙ্গা, অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো. যম্পি, পহাৰাদ, অযং ধম্মৱিনযো বহুৰতনো অনেকৰতনো; তত্ৰিমানি ৰতনানি, সেয্যথিদং – চত্তাৰো সতিপট্ঠানা, চত্তাৰো সম্মপ্পধানা, চত্তাৰো ইদ্ধিপাদা, পঞ্চিন্দ্ৰিযানি, পঞ্চ বলানি, সত্ত বোজ্ঝঙ্গা, অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো; অযং, পহাৰাদ, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে সত্তমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি.
‘‘সেয্যথাপি, পহাৰাদ, মহাসমুদ্দো মহতং ভূতানং আৱাসো; তত্ৰিমে ভূতা – তিমি তিমিঙ্গলো তিমিৰপিঙ্গলো অসুৰা নাগা গন্ধব্বা; সন্তি মহাসমুদ্দে যোজনসতিকাপি অত্তভাৱা, দ্ৱিযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা, তিযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা, চতুযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা, পঞ্চযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা; এৱমেৱং খো, পহাৰাদ, অযং ধম্মৱিনযো মহতং ভূতানং আৱাসো; তত্ৰিমে ভূতা – সোতাপন্নো সোতাপত্তিফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো, সকদাগামী সকদাগামিফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো, অনাগামী অনাগামিফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো, অৰহা অৰহত্তায পটিপন্নো. যম্পি, পহাৰাদ, অযং ধম্মৱিনযো মহতং ভূতানং আৱাসো; তত্ৰিমে ভূতা – সোতাপন্নো সোতাপত্তিফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো, সকদাগামী সকদাগামিফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো, অনাগামী অনাগামিফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো, অৰহা অৰহত্তায পটিপন্নো; অযং, পহাৰাদ, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অট্ঠমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি. ইমে খো, পহাৰাদ, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অট্ঠ অচ্ছৰিযা অব্ভুতা ধম্মা, যে দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তী’’তি. নৱমং.