১০. উপোসথসুত্তং
২০. [চূড়ৱ. ৩৮৩; উদা. ৪৫; কথা. ৩৪৬] একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি পুব্বাৰামে মিগাৰমাতুপাসাদে. তেন খো পন সমযেন ভগৱা তদহুপোসথে ভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱুতো নিসিন্নো হোতি. অথ খো আযস্মা আনন্দো অভিক্কন্তায ৰত্তিযা, নিক্খন্তে পঠমে যামে, উট্ঠাযাসনা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা যেন ভগৱা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অভিক্কন্তা, ভন্তে, ৰত্তি, নিক্খন্তো পঠমো যামো, চিৰনিসিন্নো ভিক্খুসঙ্ঘো. উদ্দিসতু, ভন্তে, ভগৱা ভিক্খূনং পাতিমোক্খ’’ন্তি.
এৱং ৱুত্তে ভগৱা তুণ্হী অহোসি. দুতিযম্পি খো আযস্মা আনন্দো অভিক্কন্তায ৰত্তিযা, নিক্খন্তে মজ্ঝিমে যামে, উট্ঠাযাসনা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা যেন ভগৱা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অভিক্কন্তা, ভন্তে, ৰত্তি, নিক্খন্তো মজ্ঝিমো যামো, চিৰনিসিন্নো ভিক্খুসঙ্ঘো. উদ্দিসতু, ভন্তে, ভগৱা ভিক্খূনং পাতিমোক্খ’’ন্তি. দুতিযম্পি খো ভগৱা তুণ্হী অহোসি. ততিযম্পি খো আযস্মা আনন্দো অভিক্কন্তায ৰত্তিযা, নিক্খন্তে পচ্ছিমে যামে, উদ্ধস্তে অৰুণে, নন্দিমুখিযা ৰত্তিযা উট্ঠাযাসনা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা যেন ভগৱা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অভিক্কন্তা, ভন্তে, ৰত্তি, নিক্খন্তো পচ্ছিমো যামো, উদ্ধস্তং অৰুণং, নন্দিমুখী ৰত্তি; চিৰনিসিন্নো ভিক্খুসঙ্ঘো. উদ্দিসতু, ভন্তে, ভগৱা ভিক্খূনং পাতিমোক্খ’’ন্তি. ‘‘অপৰিসুদ্ধা, আনন্দ, পৰিসা’’তি.
অথ খো আযস্মতো মহামোগ্গল্লানস্স এতদহোসি – ‘‘কং নু খো ভগৱা পুগ্গলং সন্ধায এৱমাহ – ‘অপৰিসুদ্ধা, আনন্দ, পৰিসা’’’তি? অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো সব্বাৱন্তং ভিক্খুসঙ্ঘং চেতসা চেতো পৰিচ্চ মনসাকাসি. অদ্দসা খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো তং পুগ্গলং দুস্সীলং পাপধম্মং অসুচিং সঙ্কস্সৰসমাচাৰং পটিচ্ছন্নকম্মন্তং অস্সমণং সমণপটিঞ্ঞং অব্ৰহ্মচাৰিং ব্ৰহ্মচাৰিপটিঞ্ঞং অন্তোপূতিং অৱস্সুতং কসম্বুজাতং মজ্ঝে ভিক্খুসঙ্ঘস্স নিসিন্নং; দিস্ৱান উট্ঠাযাসনা যেন সো পুগ্গলো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তং পুগ্গলং এতদৱোচ – ‘‘উট্ঠেহাৱুসো, দিট্ঠোসি ভগৱতা. নত্থি তে ভিক্খূহি সদ্ধিং সংৱাসো’’তি.
এৱং ৱুত্তে সো পুগ্গলো তুণ্হী অহোসি. দুতিযম্পি খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো তং পুগ্গলং এতদৱোচ – ‘‘উট্ঠেহাৱুসো, দিট্ঠোসি ভগৱতা. নত্থি তে ভিক্খূহি সদ্ধিং সংৱাসো’’তি. দুতিযম্পি খো সো পুগ্গলো তুণ্হী অহোসি. ততিযম্পি খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো তং পুগ্গলং এতদৱোচ – ‘‘উট্ঠেহাৱুসো, দিট্ঠোসি ভগৱতা. নত্থি তে ভিক্খূহি সদ্ধিং সংৱাসো’’তি. ততিযম্পি খো সো পুগ্গলো তুণ্হী অহোসি.
অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো তং পুগ্গলং বাহাযং গহেত্ৱা বহিদ্ৱাৰকোট্ঠকা নিক্খামেত্ৱা সূচিঘটিকং দত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘নিক্খামিতো সো, ভন্তে, পুগ্গলো মযা. পৰিসুদ্ধা পৰিসা. উদ্দিসতু, ভন্তে, ভগৱা ভিক্খূনং পাতিমোক্খ’’ন্তি. ‘‘অচ্ছৰিযং, মোগ্গল্লান, অব্ভুতং, মোগ্গল্লান! যাৱ বাহা গহণাপি নাম সো মোঘপুৰিসো আগমিস্সতী’’তি!
অথ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তুম্হেৱ দানি, ভিক্খৱে, উপোসথং কৰেয্যাথ, পাতিমোক্খং উদ্দিসেয্যাথ. ন দানাহং, ভিক্খৱে, অজ্জতগ্গে উপোসথং কৰিস্সামি, পাতিমোক্খং উদ্দিসিস্সামি. অট্ঠানমেতং, ভিক্খৱে, অনৱকাসো যং তথাগতো অপৰিসুদ্ধায পৰিসায পাতিমোক্খং উদ্দিসেয্য’’.
‘‘অট্ঠিমে, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দে অচ্ছৰিযা অব্ভুতা ধম্মা, যে দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি. কতমে অট্ঠ? মহাসমুদ্দো, ভিক্খৱে, অনুপুব্বনিন্নো অনুপুব্বপোণো অনুপুব্বপব্ভাৰো, ন আযতকেনেৱ পপাতো. যম্পি, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো অনুপুব্বনিন্নো অনুপুব্বপোণো অনুপুব্বপব্ভাৰো, ন আযতকেনেৱ পপাতো; অযং, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দে পঠমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি…পে… (যথা পুৰিমে তথা ৱিত্থাৰেতব্বো).
‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো মহতং ভূতানং আৱাসো. তত্ৰিমে ভূতা – তিমি তিমিঙ্গলো তিমিৰপিঙ্গলো অসুৰা নাগা গন্ধব্বা. ৱসন্তি মহাসমুদ্দে যোজনসতিকাপি অত্তভাৱা…পে… পঞ্চযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা. যম্পি, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো মহতং ভূতানং আৱাসো; তত্ৰিমে ভূতা – তিমি তিমিঙ্গলো তিমিৰপিঙ্গলো অসুৰা নাগা গন্ধব্বা; ৱসন্তি মহাসমুদ্দে যোজনসতিকাপি অত্তভাৱা…পে… পঞ্চযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা; অযং, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দে অট্ঠমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি. ইমে খো, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দে অট্ঠ অচ্ছৰিযা অব্ভুতা ধম্মা, যং দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি.
‘‘এৱমেৱং খো, ভিক্খৱে, অট্ঠ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অচ্ছৰিযা অব্ভুতা ধম্মা, যে দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি. কতমে অট্ঠ? সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো অনুপুব্বনিন্নো অনুপুব্বপোণো অনুপুব্বপব্ভাৰো, ন আযতকেনেৱ পপাতো; এৱমেৱং খো, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অনুপুব্বসিক্খা অনুপুব্বকিৰিযা অনুপুব্বপটিপদা, ন আযতকেনেৱ অঞ্ঞাপটিৱেধো. যম্পি, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অনুপুব্বসিক্খা অনুপুব্বকিৰিযা অনুপুব্বপটিপদা, ন আযতকেনেৱ অঞ্ঞাপটিৱেধো; অযং, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে পঠমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি…পে… সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো মহতং ভূতানং আৱাসো; তত্ৰিমে ভূতা – তিমি তিমিঙ্গলো তিমিৰপিঙ্গলো অসুৰা নাগা গন্ধব্বা, ৱসন্তি মহাসমুদ্দে যোজনসতিকাপি অত্তভাৱা…পে… পঞ্চযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা; এৱমেৱং খো, ভিক্খৱে, অযং ধম্মৱিনযো মহতং ভূতানং আৱাসো. তত্ৰিমে ভূতা – সোতাপন্নো সোতাপত্তিফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো…পে… অৰহা অৰহত্তায পটিপন্নো. যম্পি, ভিক্খৱে, অযং ধম্মৱিনযো মহতং ভূতানং আৱাসো; তত্ৰিমে ভূতা – সোতাপন্নো সোতাপত্তিফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো…পে… অৰহা অৰহত্তায পটিপন্নো; অযং, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অট্ঠমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি. ইমে খো, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অট্ঠ অচ্ছৰিযা অব্ভুতা ধম্মা, যে দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তী’’তি. দসমং.
মহাৱগ্গো দুতিযো.