৮. পুৰিসিন্দ্ৰিযঞাণসুত্তং
৬২. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা কোসলেসু চাৰিকং চৰমানো মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং যেন দণ্ডকপ্পকং নাম কোসলানং নিগমো তদৱসৰি. অথ খো ভগৱা মগ্গা ওক্কম্ম অঞ্ঞতৰস্মিং ৰুক্খমূলে পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. তে চ ভিক্খূ দণ্ডকপ্পকং পৱিসিংসু আৱসথং পৰিযেসিতুং.
অথ খো আযস্মা আনন্দো সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং যেন অচিৰৱতী নদী তেনুপসঙ্কমি গত্তানি পৰিসিঞ্চিতুং. অচিৰৱতিযা নদিযা গত্তানি পৰিসিঞ্চিত্ৱা পচ্চুত্তৰিত্ৱা একচীৱৰো অট্ঠাসি গত্তানি পুব্বাপযমানো. অথ খো অঞ্ঞতৰো ভিক্খু যেনাযস্মা আনন্দো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং আনন্দং এতদৱোচ – ‘‘কিং নু খো, আৱুসো আনন্দ, সব্বং চেতসো সমন্নাহৰিত্ৱা নু খো দেৱদত্তো ভগৱতা ব্যাকতো – ‘আপাযিকো দেৱদত্তো নেৰযিকো কপ্পট্ঠো অতেকিচ্ছো’তি [চূড়ৱ. ৩৪৮; অ. নি. ৮.৭ পস্সিতব্বং], উদাহু কেনচিদেৱ পৰিযাযেনা’তি? ‘‘এৱং খো পনেতং, আৱুসো, ভগৱতা ব্যাকত’’ন্তি.
অথ খো আযস্মা আনন্দো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা আনন্দো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘ইধাহং, ভন্তে, সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং যেন অচিৰৱতী নদী তেনুপসঙ্কমিং গত্তানি পৰিসিঞ্চিতুং. অচিৰৱতিযা নদিযা গত্তানি পৰিসিঞ্চিত্ৱা পচ্চুত্তৰিত্ৱা একচীৱৰো অট্ঠাসিং গত্তানি পুব্বাপযমানো. অথ খো, ভন্তে, অঞ্ঞতৰো ভিক্খু যেনাহং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা মং এতদৱোচ – ‘কিং নু খো, আৱুসো, আনন্দ সব্বং চেতসো সমন্নাহৰিত্ৱা নু খো দেৱদত্তো ভগৱতা ব্যাকতো – আপাযিকো দেৱদত্তো নেৰযিকো কপ্পট্ঠো অতেকিচ্ছোতি, উদাহু কেনচিদেৱ পৰিযাযেনা’তি? এৱং ৱুত্তে অহং, ভন্তে, তং ভিক্খুং এতদৱোচং – ‘এৱং খো পনেতং, আৱুসো, ভগৱতা ব্যাকত’’’ন্তি.
‘‘সো ৱা [সো চ (স্যা.)] খো, আনন্দ, ভিক্খু নৱো ভৱিস্সতি অচিৰপব্বজিতো, থেৰো ৱা পন বালো অব্যত্তো. কথঞ্হি নাম যং মযা একংসেন ব্যাকতং তত্থ দ্ৱেজ্ঝং আপজ্জিস্সতি! নাহং, আনন্দ, অঞ্ঞং একপুগ্গলম্পি সমনুপস্সামি, যো এৱং মযা সব্বং চেতসো সমন্নাহৰিত্ৱা ব্যাকতো, যথযিদং দেৱদত্তো. যাৱকীৱঞ্চাহং, আনন্দ, দেৱদত্তস্স ৱালগ্গকোটিনিত্তুদনমত্তম্পি সুক্কধম্মং অদ্দসং; নেৱ তাৱাহং দেৱদত্তং ব্যাকাসিং – ‘আপাযিকো দেৱদত্তো নেৰযিকো কপ্পট্ঠো অতেকিচ্ছো’তি. যতো চ খো অহং, আনন্দ, দেৱদত্তস্স ৱালগ্গকোটিনিত্তুদনমত্তম্পি সুক্কধম্মং ন অদ্দসং; অথাহং দেৱদত্তং ব্যাকাসিং – ‘আপাযিকো দেৱদত্তো নেৰযিকো কপ্পট্ঠো অতেকিচ্ছো’তি.
‘‘সেয্যথাপি, আনন্দ, গূথকূপো সাধিকপোৰিসো পূৰো গূথস্স সমতিত্তিকো. তত্ৰ পুৰিসো সসীসকো নিমুগ্গো অস্স. তস্স কোচিদেৱ পুৰিসো উপ্পজ্জেয্য অত্থকামো হিতকামো যোগক্খেমকামো তম্হা গূথকূপা উদ্ধৰিতুকামো. সো তং গূথকূপং সমন্তানুপৰিগচ্ছন্তো নেৱ পস্সেয্য তস্স পুৰিসস্স ৱালগ্গকোটিনিত্তুদনমত্তম্পি গূথেন অমক্খিতং, যত্থ তং গহেত্ৱা উদ্ধৰেয্য. এৱমেৱং খো অহং, আনন্দ, যতো দেৱদত্তস্স ৱালগ্গকোটিনিত্তুদনমত্তম্পি সুক্কধম্মং ন অদ্দসং; অথাহং দেৱদত্তং ব্যাকাসিং – ‘আপাযিকো দেৱদত্তো নেৰযিকো কপ্পট্ঠো অতেকিচ্ছো’তি. সচে তুম্হে, আনন্দ, সুণেয্যাথ তথাগতস্স পুৰিসিন্দ্ৰিযঞাণানি ৱিভজিস্সামী’’তি [ৱিভজন্তস্সাতি (সী. স্যা. পী.)]?
‘‘এতস্স, ভগৱা, কালো; এতস্স, সুগত, কালো যং ভগৱা পুৰিসিন্দ্ৰিযঞাণানি ৱিভজেয্য. ভগৱতো সুত্ৱা ভিক্খূ ধাৰেস্সন্তী’’তি. ‘‘তেনহানন্দ, সুণাহি, সাধুকং মনসি কৰোহি; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো আযস্মা আনন্দো ভগৱতো পচ্চস্সোসি. ভগৱা এতদৱোচ –
‘‘ইধাহং, আনন্দ, একচ্চং পুগ্গলং এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘ইমস্স খো পুগ্গলস্স ৱিজ্জমানা কুসলাপি ধম্মা অকুসলাপি ধম্মা’তি. তমেনং অপৰেন সমযেন এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘ইমস্স খো পুগ্গলস্স কুসলা ধম্মা অন্তৰহিতা, অকুসলা ধম্মা সম্মুখীভূতা. অত্থি চ খ্ৱস্স কুসলমূলং অসমুচ্ছিন্নং, তম্হা তস্স কুসলা কুসলং পাতুভৱিস্সতি. এৱমযং পুগ্গলো আযতিং অপৰিহানধম্মো ভৱিস্সতী’তি. সেয্যথাপি, আনন্দ, বীজানি অখণ্ডানি অপূতীনি অৱাতাতপহতানি সাৰদানি সুখসযিতানি সুখেত্তে সুপৰিকম্মকতায ভূমিযা নিক্খিত্তানি. জানেয্যাসি ত্ৱং, আনন্দ, ইমানি বীজানি ৱুদ্ধিং ৱিৰূড়্হিং ৱেপুল্লং আপজ্জিস্সন্তী’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘এৱমেৱং খো অহং, আনন্দ, ইধেকচ্চং পুগ্গলং এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘ইমস্স খো পুগ্গলস্স ৱিজ্জমানা কুসলাপি ধম্মা অকুসলাপি ধম্মা’তি. তমেনং অপৰেন সমযেন এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘ইমস্স খো পুগ্গলস্স কুসলা ধম্মা অন্তৰহিতা, অকুসলা ধম্মা সম্মুখীভূতা. অত্থি চ খ্ৱস্স কুসলমূলং অসমুচ্ছিন্নং, তম্হা তস্স কুসলা কুসলং পাতুভৱিস্সতি. এৱমযং পুগ্গলো আযতিং অপৰিহানধম্মো ভৱিস্সতী’তি. এৱম্পি খো, আনন্দ, তথাগতস্স পুৰিসপুগ্গলো চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতো হোতি. এৱম্পি খো, আনন্দ, তথাগতস্স পুৰিসিন্দ্ৰিযঞাণং চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতং হোতি. এৱম্পি খো, আনন্দ, তথাগতস্স আযতিং ধম্মসমুপ্পাদো চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতো হোতি.
‘‘ইধ পনাহং, আনন্দ, একচ্চং পুগ্গলং এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘ইমস্স খো পুগ্গলস্স ৱিজ্জমানা কুসলাপি ধম্মা অকুসলাপি ধম্মা’তি. তমেনং অপৰেন সমযেন এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘ইমস্স খো পুগ্গলস্স অকুসলা ধম্মা অন্তৰহিতা, কুসলা ধম্মা সম্মুখীভূতা. অত্থি চ খ্ৱস্স অকুসলমূলং অসমুচ্ছিন্নং, তম্হা তস্স অকুসলা অকুসলং পাতুভৱিস্সতি. এৱমযং পুগ্গলো আযতিং পৰিহানধম্মো ভৱিস্সতী’তি. সেয্যথাপি, আনন্দ, বীজানি অখণ্ডানি অপূতীনি অৱাতাতপহতানি সাৰদানি সুখসযিতানি পুথুসিলায নিক্খিত্তানি. জানেয্যাসি ত্ৱং, আনন্দ, নযিমানি বীজানি ৱুদ্ধিং ৱিৰূড়্হিং ৱেপুল্লং আপজ্জিস্সন্তী’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘এৱমেৱং খো অহং, আনন্দ, ইধেকচ্চং পুগ্গলং এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘ইমস্স খো পুগ্গলস্স ৱিজ্জমানা কুসলাপি ধম্মা অকুসলাপি ধম্মা’তি. তমেনং অপৰেন সমযেন এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘ইমস্স খো পুগ্গলস্স অকুসলা ধম্মা অন্তৰহিতা, কুসলা ধম্মা সম্মুখীভূতা. অত্থি চ খ্ৱস্স অকুসলমূলং অসমুচ্ছিন্নং, তম্হা তস্স অকুসলা অকুসলং পাতুভৱিস্সতি. এৱমযং পুগ্গলো আযতিং পৰিহানধম্মো ভৱিস্সতী’তি. এৱম্পি খো, আনন্দ, তথাগতস্স পুৰিসপুগ্গলো চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতো হোতি. এৱম্পি খো, আনন্দ, তথাগতস্স পুৰিসিন্দ্ৰিযঞাণং চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতং হোতি. এৱম্পি খো, আনন্দ, তথাগতস্স আযতিং ধম্মসমুপ্পাদো চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতো হোতি.
‘‘ইধ পনাহং, আনন্দ, একচ্চং পুগ্গলং এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘ইমস্স খো পুগ্গলস্স ৱিজ্জমানা কুসলাপি ধম্মা অকুসলাপি ধম্মা’তি. তমেনং অপৰেন সমযেন এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘নত্থি ইমস্স পুগ্গলস্স ৱালগ্গকোটিনিত্তুদনমত্তোপি সুক্কো ধম্মো, সমন্নাগতোযং পুগ্গলো একন্তকাড়কেহি অকুসলেহি ধম্মেহি, কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জিস্সতী’তি. সেয্যথাপি, আনন্দ, বীজানি খণ্ডানি পূতীনি ৱাতাতপহতানি সুখেত্তে সুপৰিকম্মকতায ভূমিযা নিক্খিত্তানি. জানেয্যাসি ত্ৱং, আনন্দ, নযিমানি বীজানি ৱুদ্ধিং ৱিৰূড়্হিং ৱেপুল্লং আপজ্জিস্সন্তী’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘এৱমেৱং খো অহং, আনন্দ, ইধেকচ্চং পুগ্গলং এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘ইমস্স খো পুগ্গলস্স ৱিজ্জমানা কুসলাপি ধম্মা অকুসলাপি ধম্মা’তি. তমেনং অপৰেন সমযেন এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘নত্থি ইমস্স পুগ্গলস্স ৱালগ্গকোটিনিত্তুদনমত্তোপি সুক্কো ধম্মো, সমন্নাগতোযং পুগ্গলো একন্তকাড়কেহি অকুসলেহি ধম্মেহি, কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জিস্সতী’তি. এৱম্পি খো, আনন্দ, তথাগতস্স পুৰিসপুগ্গলো চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতো হোতি. এৱম্পি খো, আনন্দ, তথাগতস্স পুৰিসিন্দ্ৰিযঞাণং চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতং হোতি. এৱম্পি খো, আনন্দ, তথাগতস্স আযতিং ধম্মসমুপ্পাদো চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতো হোতী’’তি.
এৱং ৱুত্তে আযস্মা আনন্দো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সক্কা নু খো, ভন্তে, ইমেসং তিণ্ণং পুগ্গলানং অপৰেপি তযো পুগ্গলা সপ্পটিভাগা পঞ্ঞাপেতু’’ন্তি? ‘‘সক্কা, আনন্দা’’তি ভগৱা অৱোচ – ‘‘ইধাহং, আনন্দ, একচ্চং পুগ্গলং এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘ইমস্স খো পুগ্গলস্স ৱিজ্জমানা কুসলাপি ধম্মা অকুসলাপি ধম্মা’তি. তমেনং অপৰেন সমযেন এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘ইমস্স খো পুগ্গলস্স কুসলা ধম্মা অন্তৰহিতা, অকুসলা ধম্মা সম্মুখীভূতা. অত্থি চ খ্ৱস্স কুসলমূলং অসমুচ্ছিন্নং, তম্পি সব্বেন সব্বং সমুগ্ঘাতং গচ্ছতি. এৱমযং পুগ্গলো আযতিং পৰিহানধম্মো ভৱিস্সতী’তি. সেয্যথাপি, আনন্দ, অঙ্গাৰানি আদিত্তানি সম্পজ্জলিতানি সজোতিভূতানি পুথুসিলায নিক্খিত্তানি. জানেয্যাসি ত্ৱং, আনন্দ, নযিমানি অঙ্গাৰানি ৱুদ্ধিং ৱিৰূড়্হিং ৱেপুল্লং আপজ্জিস্সন্তী’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘সেয্যথাপি ৱা পন, আনন্দ, সাযন্হসমযং [সাযন্হসমযে (স্যা. ক.)] সূৰিযে ওগচ্ছন্তে, জানেয্যাসি ত্ৱং, আনন্দ, আলোকো অন্তৰধাযিস্সতি অন্ধকাৰো পাতুভৱিস্সতী’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘সেয্যথাপি ৱা, পনানন্দ, অভিদো অদ্ধৰত্তং ভত্তকালসমযে, জানেয্যাসি ত্ৱং, আনন্দ, আলোকো অন্তৰহিতো অন্ধকাৰো পাতুভূতো’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘এৱমেৱং খো অহং, আনন্দ, ইধেকচ্চং পুগ্গলং এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘ইমস্স খো পুগ্গলস্স ৱিজ্জমানা কুসলাপি ধম্মা অকুসলাপি ধম্মা’তি. তমেনং অপৰেন সমযেন এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘ইমস্স খো পুগ্গলস্স কুসলা ধম্মা অন্তৰহিতা, অকুসলা ধম্মা সম্মুখীভূতা. অত্থি চ খ্ৱস্স কুসলমূলং অসমুচ্ছিন্নং, তম্পি সব্বেন সব্বং সমুগ্ঘাতং গচ্ছতি. এৱমযং পুগ্গলো আযতিং পৰিহানধম্মো ভৱিস্সতী’তি. এৱম্পি খো, আনন্দ, তথাগতস্স পুৰিসপুগ্গলো চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতো হোতি. এৱম্পি খো, আনন্দ, তথাগতস্স পুৰিসিন্দ্ৰিযঞাণং চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতং হোতি. এৱম্পি খো, আনন্দ, তথাগতস্স আযতিং ধম্মসমুপ্পাদো চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতো হোতি.
‘‘ইধ পনাহং, আনন্দ, একচ্চং পুগ্গলং এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘ইমস্স খো পুগ্গলস্স ৱিজ্জমানা কুসলাপি ধম্মা অকুসলাপি ধম্মা’তি. তমেনং অপৰেন সমযেন এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘ইমস্স খো পুগ্গলস্স অকুসলা ধম্মা অন্তৰহিতা, কুসলা ধম্মা সম্মুখীভূতা. অত্থি চ খ্ৱস্স অকুসলমূলং অসমুচ্ছিন্নং, তম্পি সব্বেন সব্বং সমুগ্ঘাতং গচ্ছতি. এৱমযং পুগ্গলো আযতিং অপৰিহানধম্মো ভৱিস্সতী’তি. সেয্যথাপি, আনন্দ, অঙ্গাৰানি আদিত্তানি সম্পজ্জলিতানি সজোতিভূতানি সুক্খে তিণপুঞ্জে ৱা কট্ঠপুঞ্জে ৱা নিক্খিত্তানি. জানেয্যাসি ত্ৱং, আনন্দ, ইমানি অঙ্গাৰানি ৱুড্ঢিং ৱিৰূড়্হিং ৱেপুল্লং আপজ্জিস্সন্তী’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘সেয্যথাপি ৱা পনানন্দ, ৰত্তিযা পচ্চূসসমযং [ৰত্তিপচ্চূসসমযে (ক.)] সূৰিযে উগ্গচ্ছন্তে, জানেয্যাসি ত্ৱং, আনন্দ, অন্ধকাৰো অন্তৰধাযিস্সতি, আলোকো পাতুভৱিস্সতী’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘সেয্যথাপি ৱা পনানন্দ, অভিদো মজ্ঝন্হিকে ভত্তকালসমযে, জানেয্যাসি ত্ৱং, আনন্দ, অন্ধকাৰো অন্তৰহিতো আলোকো পাতুভূতো’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘এৱমেৱং খো অহং, আনন্দ, ইধেকচ্চং পুগ্গলং এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘ইমস্স খো পুগ্গলস্স ৱিজ্জমানা কুসলাপি ধম্মা অকুসলাপি ধম্মা’তি. তমেনং অপৰেন সমযেন এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘ইমস্স খো পুগ্গলস্স অকুসলা ধম্মা অন্তৰহিতা, কুসলা ধম্মা সম্মুখীভূতা. অত্থি চ খ্ৱস্স অকুসলমূলং অসমুচ্ছিন্নং, তম্পি সব্বেন সব্বং সমুগ্ঘাতং গচ্ছতি. এৱমযং পুগ্গলো আযতিং অপৰিহানধম্মো ভৱিস্সতী’তি. এৱম্পি খো, আনন্দ, তথাগতস্স পুৰিসপুগ্গলো চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতো হোতি. এৱম্পি খো, আনন্দ, তথাগতস্স পুৰিসিন্দ্ৰিযঞাণং চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতং হোতি. এৱম্পি খো, আনন্দ, তথাগতস্স আযতিং ধম্মসমুপ্পাদো চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতো হোতি.
‘‘ইধ পনাহং, আনন্দ, একচ্চং পুগ্গলং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘ইমস্স খো পুগ্গলস্স ৱিজ্জমানা কুসলাপি ধম্মা অকুসলাপি ধম্মা’তি. তমেনং অপৰেন সমযেন এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘নত্থি ইমস্স পুগ্গলস্স ৱালগ্গকোটিনিত্তুদনমত্তোপি অকুসলো ধম্মো, সমন্নাগতোযং পুগ্গলো একন্তসুক্কেহি অনৱজ্জেহি ধম্মেহি, দিট্ঠেৱ ধম্মে পৰিনিব্বাযিস্সতী’তি. সেয্যথাপি, আনন্দ, অঙ্গাৰানি সীতানি নিব্বুতানি সুক্খে তিণপুঞ্জে ৱা কট্ঠপুঞ্জে ৱা নিক্খিত্তানি. জানেয্যাসি ত্ৱং, আনন্দ, নযিমানি অঙ্গাৰানি ৱুড্ঢিং ৱিৰূড়্হিং ৱেপুল্লং আপজ্জিস্সন্তী’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘এৱমেৱং খো অহং, আনন্দ, ইধেকচ্চং পুগ্গলং এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘ইমস্স খো পুগ্গলস্স ৱিজ্জমানা কুসলাপি ধম্মা অকুসলাপি ধম্মা’তি. তমেনং অপৰেন সমযেন এৱং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানামি – ‘নত্থি ইমস্স পুগ্গলস্স ৱালগ্গকোটিনিত্তুদনমত্তোপি অকুসলো ধম্মো, সমন্নাগতোযং পুগ্গলো একন্তসুক্কেহি অনৱজ্জেহি ধম্মেহি, দিট্ঠেৱ ধম্মে পৰিনিব্বাযিস্সতী’তি. এৱম্পি খো, আনন্দ, তথাগতস্স পুৰিসপুগ্গলো চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতো হোতি. এৱম্পি খো, আনন্দ, তথাগতস্স পুৰিসিন্দ্ৰিযঞাণং চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতং হোতি. এৱম্পি খো, আনন্দ, তথাগতস্স আযতিং ধম্মসমুপ্পাদো চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতো হোতি.
‘‘তত্ৰানন্দ, যে তে পুৰিমা তযো পুগ্গলা তেসং তিণ্ণং পুগ্গলানং একো অপৰিহানধম্মো, একো পৰিহানধম্মো, একো আপাযিকো নেৰযিকো. তত্ৰানন্দ, যেমে পচ্ছিমা তযো পুগ্গলা ইমেসং তিণ্ণং পুগ্গলানং একো পৰিহানধম্মো, একো অপৰিহানধম্মো, একো পৰিনিব্বানধম্মো’’তি. অট্ঠমং.