৯. নিব্বেধিকসুত্তং

৬৩. ‘‘নিব্বেধিকপৰিযাযং ৱো, ভিক্খৱে, ধম্মপৰিযাযং দেসেস্সামি. তং সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –

‘‘কতমো চ সো, ভিক্খৱে, নিব্বেধিকপৰিযাযো ধম্মপৰিযাযো? কামা, ভিক্খৱে, ৱেদিতব্বা, কামানং নিদানসম্ভৱো ৱেদিতব্বো, কামানং ৱেমত্ততা ৱেদিতব্বা, কামানং ৱিপাকো ৱেদিতব্বো, কামনিৰোধো [কামানং নিৰোধো (ক.) এৱং ৱেদনানিৰোধো-ইচ্চাদীসুপি] ৱেদিতব্বো, কামনিৰোধগামিনী [কামানং নিৰোধগামিনী (ক.) এৱং ৱেদনানিৰোধগামিনী-ইচ্চাদীসুপি] পটিপদা ৱেদিতব্বা.

‘‘ৱেদনা, ভিক্খৱে, ৱেদিতব্বা, ৱেদনানং নিদানসম্ভৱো ৱেদিতব্বো, ৱেদনানং ৱেমত্ততা ৱেদিতব্বা, ৱেদনানং ৱিপাকো ৱেদিতব্বো, ৱেদনানিৰোধো ৱেদিতব্বো, ৱেদনানিৰোধগামিনী পটিপদা ৱেদিতব্বা.

‘‘সঞ্ঞা, ভিক্খৱে, ৱেদিতব্বা, সঞ্ঞানং নিদানসম্ভৱো ৱেদিতব্বো, সঞ্ঞানং ৱেমত্ততা ৱেদিতব্বা, সঞ্ঞানং ৱিপাকো ৱেদিতব্বো, সঞ্ঞানিৰোধো ৱেদিতব্বো, সঞ্ঞানিৰোধগামিনী পটিপদা ৱেদিতব্বা.

‘‘আসৱা, ভিক্খৱে, ৱেদিতব্বা, আসৱানং নিদানসম্ভৱো ৱেদিতব্বো, আসৱানং ৱেমত্ততা ৱেদিতব্বা, আসৱানং ৱিপাকো ৱেদিতব্বো, আসৱনিৰোধো ৱেদিতব্বো, আসৱনিৰোধগামিনী পটিপদা ৱেদিতব্বা.

‘‘কম্মং, ভিক্খৱে, ৱেদিতব্বং, কম্মানং নিদানসম্ভৱো ৱেদিতব্বো, কম্মানং ৱেমত্ততা ৱেদিতব্বা, কম্মানং ৱিপাকো ৱেদিতব্বো, কম্মনিৰোধো ৱেদিতব্বো, কম্মনিৰোধগামিনী পটিপদা ৱেদিতব্বা.

‘‘দুক্খং, ভিক্খৱে, ৱেদিতব্বং, দুক্খস্স নিদানসম্ভৱো ৱেদিতব্বো, দুক্খস্স ৱেমত্ততা ৱেদিতব্বা, দুক্খস্স ৱিপাকো ৱেদিতব্বো, দুক্খনিৰোধো ৱেদিতব্বো, দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা ৱেদিতব্বা.

‘‘‘কামা, ভিক্খৱে, ৱেদিতব্বা, কামানং নিদানসম্ভৱো ৱেদিতব্বো, কামানং ৱেমত্ততা ৱেদিতব্বা, কামানং ৱিপাকো ৱেদিতব্বো, কামনিৰোধো ৱেদিতব্বো, কামনিৰোধগামিনী পটিপদা ৱেদিতব্বা’তি, ইতি খো পনেতং ৱুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৱুত্তং [ম. নি. ১.১৬৬; সং. নি. ৪.২৬৮]? পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, কামগুণা – চক্খুৱিঞ্ঞেয্যা ৰূপা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযৰূপা কামূপসংহিতা ৰজনীযা, সোতৱিঞ্ঞেয্যা সদ্দা… ঘানৱিঞ্ঞেয্যা গন্ধা… জিৱ্হাৱিঞ্ঞেয্যা ৰসা… কাযৱিঞ্ঞেয্যা ফোট্ঠব্বা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযৰূপা কামূপসংহিতা ৰজনীযা. অপি চ খো, ভিক্খৱে, নেতে কামা কামগুণা নামেতে [তে কামগুণা নাম নেতে কামা (ক.)] অৰিযস্স ৱিনযে ৱুচ্চন্তি –

[কথা. ৫১৪] ‘‘সঙ্কপ্পৰাগো পুৰিসস্স কামো,

নেতে [ন তে (স্যা.)] কামা যানি চিত্ৰানি লোকে;

সঙ্কপ্পৰাগো পুৰিসস্স কামো,

তিট্ঠন্তি চিত্ৰানি তথেৱ লোকে;

অথেত্থ ধীৰা ৱিনযন্তি ছন্দ’’ন্তি.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, কামানং নিদানসম্ভৱো? ফস্সো, ভিক্খৱে, কামানং নিদানসম্ভৱো.

‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, কামানং ৱেমত্ততা? অঞ্ঞো, ভিক্খৱে, কামো ৰূপেসু, অঞ্ঞো কামো সদ্দেসু, অঞ্ঞো কামো গন্ধেসু, অঞ্ঞো কামো ৰসেসু, অঞ্ঞো কামো ফোট্ঠব্বেসু. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, কামানং ৱেমত্ততা.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, কামানং ৱিপাকো? যং খো, ভিক্খৱে, কামযমানো তজ্জং তজ্জং অত্তভাৱং অভিনিব্বত্তেতি পুঞ্ঞভাগিযং ৱা অপুঞ্ঞভাগিযং ৱা, অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, কামানং ৱিপাকো.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, কামনিৰোধো? ফস্সনিৰোধো [ফস্সনিৰোধা (স্যা.)], ভিক্খৱে, কামনিৰোধো. অযমেৱ অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো কামনিৰোধগামিনী পটিপদা, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি, সম্মাসঙ্কপ্পো, সম্মাৱাচা, সম্মাকম্মন্তো, সম্মাআজীৱো, সম্মাৱাযামো, সম্মাসতি, সম্মাসমাধি.

‘‘যতো খো [যতো চ খো (বহূসু)], ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো এৱং কামে পজানাতি, এৱং কামানং নিদানসম্ভৱং পজানাতি, এৱং কামানং ৱেমত্ততং পজানাতি, এৱং কামানং ৱিপাকং পজানাতি, এৱং কামনিৰোধং পজানাতি, এৱং কামনিৰোধগামিনিং পটিপদং পজানাতি, সো ইমং নিব্বেধিকং ব্ৰহ্মচৰিযং পজানাতি কামনিৰোধং. কামা, ভিক্খৱে, ৱেদিতব্বা…পে… কামনিৰোধগামিনী [সব্বত্থপি এৱমেৱ দিস্সতি] পটিপদা ৱেদিতব্বাতি, ইতি যং তং ৱুত্তং ইদমেতং পটিচ্চ ৱুত্তং.

‘‘ৱেদনা, ভিক্খৱে, ৱেদিতব্বা…পে… ৱেদনানিৰোধগামিনী পটিপদা ৱেদিতব্বাতি, ইতি খো পনেতং ৱুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৱুত্তং? তিস্সো ইমা, ভিক্খৱে, ৱেদনা – সুখা ৱেদনা, দুক্খা ৱেদনা, অদুক্খমসুখা ৱেদনা.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, ৱেদনানং নিদানসম্ভৱো? ফস্সো, ভিক্খৱে, ৱেদনানং নিদানসম্ভৱো.

‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, ৱেদনানং ৱেমত্ততা? অত্থি, ভিক্খৱে, সামিসা সুখা ৱেদনা, অত্থি নিৰামিসা সুখা ৱেদনা, অত্থি সামিসা দুক্খা ৱেদনা, অত্থি নিৰামিসা দুক্খা ৱেদনা, অত্থি সামিসা অদুক্খমসুখা ৱেদনা, অত্থি নিৰামিসা অদুক্খমসুখা ৱেদনা. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ৱেদনানং ৱেমত্ততা.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, ৱেদনানং ৱিপাকো? যং খো, ভিক্খৱে, ৱেদিযমানো [ৱেদযমানো (স্যা. কং.) অ. নি. ৪.২৩৩] তজ্জং তজ্জং অত্তভাৱং অভিনিব্বত্তেতি পুঞ্ঞভাগিযং ৱা অপুঞ্ঞভাগিযং ৱা, অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ৱেদনানং ৱিপাকো.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, ৱেদনানিৰোধো? ফস্সনিৰোধো [ফস্সনিৰোধা (স্যা. কং. ক.)], ভিক্খৱে, ৱেদনানিৰোধো. অযমেৱ অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো ৱেদনানিৰোধগামিনী পটিপদা, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি.

‘‘যতো খো, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো এৱং ৱেদনং পজানাতি, এৱং ৱেদনানং নিদানসম্ভৱং পজানাতি, এৱং ৱেদনানং ৱেমত্ততং পজানাতি, এৱং ৱেদনানং ৱিপাকং পজানাতি, এৱং ৱেদনানিৰোধং পজানাতি, এৱং ৱেদনানিৰোধগামিনিং পটিপদং পজানাতি. সো ইমং নিব্বেধিকং ব্ৰহ্মচৰিযং পজানাতি ৱেদনানিৰোধং. ৱেদনা, ভিক্খৱে, ৱেদিতব্বা…পে… ৱেদনানিৰোধগামিনী পটিপদা ৱেদিতব্বাতি, ইতি যং তং ৱুত্তং ইদমেতং পটিচ্চ ৱুত্তং.

‘‘সঞ্ঞা, ভিক্খৱে, ৱেদিতব্বা…পে… সঞ্ঞানিৰোধগামিনী পটিপদা ৱেদিতব্বাতি, ইতি খো পনেতং ৱুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৱুত্তং? ছযিমা, ভিক্খৱে, সঞ্ঞা – ৰূপসঞ্ঞা, সদ্দসঞ্ঞা, গন্ধসঞ্ঞা, ৰসসঞ্ঞা, ফোট্ঠব্বসঞ্ঞা, ধম্মসঞ্ঞা.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, সঞ্ঞানং নিদানসম্ভৱো? ফস্সো, ভিক্খৱে, সঞ্ঞানং নিদানসম্ভৱো.

‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, সঞ্ঞানং ৱেমত্ততা? অঞ্ঞা, ভিক্খৱে, সঞ্ঞা ৰূপেসু, অঞ্ঞা সঞ্ঞা সদ্দেসু [অঞ্ঞা ভিক্খৱে ৰূপেসু সঞ্ঞা অঞ্ঞা সদ্দেসু সঞ্ঞা (ক.) এৱং সেসেসুপি], অঞ্ঞা সঞ্ঞা গন্ধেসু, অঞ্ঞা সঞ্ঞা ৰসেসু, অঞ্ঞা সঞ্ঞা ফোট্ঠব্বেসু, অঞ্ঞা সঞ্ঞা ধম্মেসু. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, সঞ্ঞানং ৱেমত্ততা.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, সঞ্ঞানং ৱিপাকো? ৱোহাৰৱেপক্কং [ৱোহাৰৱেপক্কাহং (স্যা. পী.), ৱোহাৰপক্কাহং (সী.)], ভিক্খৱে, সঞ্ঞং [সঞ্ঞা (স্যা. পী.)] ৱদামি. যথা যথা নং সঞ্জানাতি তথা তথা ৱোহৰতি, এৱং সঞ্ঞী অহোসিন্তি [অহোসীতি (ক.)]. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, সঞ্ঞানং ৱিপাকো.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, সঞ্ঞানিৰোধো? ফস্সনিৰোধো, [ফস্সনিৰোধা (স্যা. ক.)] ভিক্খৱে, সঞ্ঞানিৰোধো. অযমেৱ অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো সঞ্ঞানিৰোধগামিনী পটিপদা, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি.

‘‘যতো খো, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো এৱং সঞ্ঞং পজানাতি, এৱং সঞ্ঞানং নিদানসম্ভৱং পজানাতি, এৱং সঞ্ঞানং ৱেমত্ততং পজানাতি, এৱং সঞ্ঞানং ৱিপাকং পজানাতি, এৱং সঞ্ঞানিৰোধং পজানাতি, এৱং সঞ্ঞানিৰোধগামিনিং পটিপদং পজানাতি, সো ইমং নিব্বেধিকং ব্ৰহ্মচৰিযং পজানাতি সঞ্ঞানিৰোধং. সঞ্ঞা, ভিক্খৱে, ৱেদিতব্বা…পে… সঞ্ঞানিৰোধগামিনী পটিপদা ৱেদিতব্বাতি. ইতি যং তং ৱুত্তং ইদমেতং পটিচ্চ ৱুত্তং.

‘‘আসৱা, ভিক্খৱে, ৱেদিতব্বা…পে… আসৱনিৰোধগামিনী [সব্বত্থপি এৱমেৱ দিস্সতি] পটিপদা ৱেদিতব্বাতি, ইতি খো পনেতং ৱুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৱুত্তং? তযোমে, ভিক্খৱে, আসৱা – কামাসৱো, ভৱাসৱো, অৱিজ্জাসৱো.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, আসৱানং নিদানসম্ভৱো? অৱিজ্জা, ভিক্খৱে, আসৱানং নিদানসম্ভৱো.

‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, আসৱানং ৱেমত্ততা? অত্থি, ভিক্খৱে, আসৱা নিৰযগমনীযা [নিৰযগামিনিযা (সী. ক.)], অত্থি আসৱা তিৰচ্ছানযোনিগমনীযা, অত্থি আসৱা পেত্তিৱিসযগমনীযা, অত্থি আসৱা মনুস্সলোকগমনীযা, অত্থি আসৱা দেৱলোকগমনীযা. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, আসৱানং ৱেমত্ততা.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, আসৱানং ৱিপাকো? যং খো, ভিক্খৱে, অৱিজ্জাগতো তজ্জং তজ্জং অত্তভাৱং অভিনিব্বত্তেতি পুঞ্ঞভাগিযং ৱা অপুঞ্ঞভাগিযং ৱা, অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, আসৱানং ৱিপাকো.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, আসৱনিৰোধো? অৱিজ্জানিৰোধো, ভিক্খৱে, আসৱনিৰোধো. অযমেৱ অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো আসৱনিৰোধগামিনী [সব্বত্থপি এৱমেৱ দিস্সতি] পটিপদা, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি.

‘‘যতো খো, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো এৱং আসৱে পজানাতি, এৱং আসৱানং নিদানসম্ভৱং পজানাতি, এৱং আসৱানং ৱেমত্ততং পজানাতি, এৱং আসৱানং ৱিপাকং পজানাতি, এৱং আসৱানং নিৰোধং পজানাতি, এৱং আসৱানং নিৰোধগামিনিং পটিপদং পজানাতি, সো ইমং নিব্বেধিকং ব্ৰহ্মচৰিযং পজানাতি আসৱনিৰোধং. আসৱা, ভিক্খৱে, ৱেদিতব্বা…পে… আসৱনিৰোধগামিনী [সব্বত্থপি এৱমেৱ দিস্সতি] পটিপদা ৱেদিতব্বাতি. ইতি যং তং ৱুত্তং ইদমেতং পটিচ্চ ৱুত্তং.

‘‘কম্মং, ভিক্খৱে, ৱেদিতব্বং…পে… কম্মনিৰোধগামিনী [সব্বত্থপি এৱমেৱ দিস্সতি] পটিপদা ৱেদিতব্বাতি, ইতি খো পনেতং ৱুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৱুত্তং? [কথা. ৫৩৯] চেতনাহং, ভিক্খৱে, কম্মং ৱদামি. চেতযিত্ৱা কম্মং কৰোতি – কাযেন ৱাচায মনসা.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, কম্মানং নিদানসম্ভৱো? ফস্সো, ভিক্খৱে, কম্মানং নিদানসম্ভৱো.

‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, কম্মানং ৱেমত্ততা? অত্থি, ভিক্খৱে, কম্মং নিৰযৱেদনীযং, অত্থি কম্মং তিৰচ্ছানযোনিৱেদনীযং, অত্থি কম্মং পেত্তিৱিসযৱেদনীযং, অত্থি কম্মং মনুস্সলোকৱেদনীযং, অত্থি কম্মং দেৱলোকৱেদনীযং. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, কম্মানং ৱেমত্ততা.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, কম্মানং ৱিপাকো? তিৱিধাহং [ইমাহং (ক.)], ভিক্খৱে, কম্মানং ৱিপাকং ৱদামি – দিট্ঠেৱ [দিট্ঠে ৱা (সী.)] ধম্মে, উপপজ্জে ৱা [উপপজ্জং ৱা (ক. সী., অ. নি. ১০.২১৭), উপপজ্জ ৱা (?), ম. নি. ৩.৩০৩ পাড়িযা তদত্থৱণ্ণনায চ সংসদ্দেতব্বং], অপৰে ৱা পৰিযাযে. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, কম্মানং ৱিপাকো.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, কম্মনিৰোধো? ফস্সনিৰোধো, [ফস্সনিৰোধা (ক. সী. স্যা. ক.)] ভিক্খৱে, কম্মনিৰোধো. অযমেৱ অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো কম্মনিৰোধগামিনী [সব্বত্থপি এৱমেৱ দিস্সতি] পটিপদা, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি.

‘‘যতো খো, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো এৱং কম্মং পজানাতি, এৱং কম্মানং নিদানসম্ভৱং পজানাতি, এৱং কম্মানং ৱেমত্ততং পজানাতি, এৱং কম্মানং ৱিপাকং পজানাতি, এৱং কম্মনিৰোধং পজানাতি, এৱং কম্মনিৰোধগামিনিং পটিপদং পজানাতি, সো ইমং নিব্বেধিকং ব্ৰহ্মচৰিযং পজানাতি কম্মনিৰোধং. কম্মং, ভিক্খৱে, ৱেদিতব্বং…পে… কম্মনিৰোধগামিনী পটিপদা ৱেদিতব্বাতি, ইতি যং তং ৱুত্তং ইদমেতং পটিচ্চ ৱুত্তং.

‘‘দুক্খং, ভিক্খৱে, ৱেদিতব্বং, দুক্খস্স নিদানসম্ভৱো ৱেদিতব্বো, দুক্খস্স ৱেমত্ততা ৱেদিতব্বা, দুক্খস্স ৱিপাকো ৱেদিতব্বো, দুক্খনিৰোধো ৱেদিতব্বো, দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা ৱেদিতব্বাতি. ইতি খো পনেতং ৱুত্তং, কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৱুত্তং? জাতিপি দুক্খা, জৰাপি দুক্খা, ব্যাধিপি দুক্খো [ব্যাধিপি দুক্খা (স্যা. পী. ক.)], মৰণম্পি দুক্খং, সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসাপি দুক্খা, যম্পিচ্ছং ন লভতি তম্পি দুক্খং, সংখিত্তেন পঞ্চুপাদানক্খন্ধা [পঞ্চুপাদানক্খন্ধাপি (ক.)] দুক্খা.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, দুক্খস্স নিদানসম্ভৱো? তণ্হা, ভিক্খৱে, দুক্খস্স নিদানসম্ভৱো.

‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, দুক্খস্স ৱেমত্ততা? অত্থি, ভিক্খৱে, দুক্খং অধিমত্তং, অত্থি পৰিত্তং, অত্থি দন্ধৱিৰাগি, অত্থি খিপ্পৱিৰাগি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, দুক্খস্স ৱেমত্ততা.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, দুক্খস্স ৱিপাকো? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো যেন দুক্খেন অভিভূতো পৰিযাদিন্নচিত্তো [পৰিযাদিণ্ণচিত্তো (ক.)] সোচতি কিলমতি পৰিদেৱতি, উৰত্তাড়িং কন্দতি, সম্মোহং আপজ্জতি, যেন ৱা পন দুক্খেন অভিভূতো পৰিযাদিন্নচিত্তো বহিদ্ধা পৰিযেট্ঠিং আপজ্জতি – ‘কো [সো ন (ক.)] একপদং দ্ৱিপদং জানাতি [পজানাতি (ক.)] ইমস্স দুক্খস্স নিৰোধাযা’তি? সম্মোহৱেপক্কং ৱাহং, ভিক্খৱে, দুক্খং ৱদামি পৰিযেট্ঠিৱেপক্কং ৱা. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, দুক্খস্স ৱিপাকো.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, দুক্খনিৰোধো? তণ্হানিৰোধো, [তণ্হানিৰোধা (ক. সী. স্যা. ক.)] ভিক্খৱে, দুক্খনিৰোধো. অযমেৱ অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো দুক্খস্স নিৰোধগামিনী পটিপদা, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি.

‘‘যতো খো, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো এৱং দুক্খং পজানাতি, এৱং দুক্খস্স নিদানসম্ভৱং পজানাতি, এৱং দুক্খস্স ৱেমত্ততং পজানাতি, এৱং দুক্খস্স ৱিপাকং পজানাতি, এৱং দুক্খনিৰোধং পজানাতি, এৱং দুক্খনিৰোধগামিনিং পটিপদং পজানাতি, সো ইমং নিব্বেধিকং ব্ৰহ্মচৰিযং পজানাতি দুক্খনিৰোধং. দুক্খং, ভিক্খৱে, ৱেদিতব্বং, দুক্খস্স নিদানসম্ভৱো ৱেদিতব্বো, দুক্খস্স ৱেমত্ততা ৱেদিতব্বা, দুক্খস্স ৱিপাকো ৱেদিতব্বো, দুক্খনিৰোধো ৱেদিতব্বো, দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা ৱেদিতব্বাতি. ইতি যং তং ৱুত্তং ইদমেতং পটিচ্চ ৱুত্তং.

‘‘অযং খো সো, ভিক্খৱে, নিব্বেধিকপৰিযাযো ধম্মপৰিযাযো’’তি. নৱমং.