৭. মজ্ঝেসুত্তং
৬১. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা বাৰাণসিযং ৱিহৰতি ইসিপতনে মিগদাযে. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলানং থেৰানং ভিক্খূনং পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তানং মণ্ডলমাড়ে সন্নিসিন্নানং সন্নিপতিতানং অযমন্তৰাকথা উদপাদি – ‘‘ৱুত্তমিদং, আৱুসো, ভগৱতা পাৰাযনে মেত্তেয্যপঞ্হে –
[চূড়নি. তিস্সমিত্তেয্যমাণৱপুচ্ছা ৬৭] ‘‘যো উভোন্তে ৱিদিত্ৱান, মজ্ঝে মন্তা ন লিপ্পতি [ন লিম্পতি (ক.)];
তং ব্ৰূমি মহাপুৰিসোতি, সোধ সিব্বিনি [সিব্বনি (সী. স্যা. কং. পী.)] মচ্চগা’’তি.
‘‘কতমো নু খো, আৱুসো, একো অন্তো, কতমো দুতিযো অন্তো, কিং মজ্ঝে, কা সিব্বিনী’’তি? এৱং ৱুত্তে অঞ্ঞতৰো ভিক্খু থেৰে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘ফস্সো খো, আৱুসো, একো অন্তো, ফস্সসমুদযো দুতিযো অন্তো, ফস্সনিৰোধো মজ্ঝে, তণ্হা সিব্বিনী; তণ্হা হি নং সিব্বতি তস্স তস্সেৱ ভৱস্স অভিনিব্বত্তিযা. এত্তাৱতা খো, আৱুসো, ভিক্খু অভিঞ্ঞেয্যং অভিজানাতি, পৰিঞ্ঞেয্যং পৰিজানাতি, অভিঞ্ঞেয্যং অভিজানন্তো [অভিজানিত্ৱা (ক.)] পৰিঞ্ঞেয্যং পৰিজানন্তো [পৰিজানিত্ৱা (ক.)] দিট্ঠেৱ ধম্মে দুক্খস্সন্তকৰো হোতী’’তি.
এৱং ৱুত্তে অঞ্ঞতৰো ভিক্খু থেৰে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘অতীতং খো, আৱুসো, একো অন্তো, অনাগতং দুতিযো অন্তো, পচ্চুপ্পন্নং মজ্ঝে, তণ্হা সিব্বিনী; তণ্হা হি নং সিব্বতি তস্স তস্সেৱ ভৱস্স অভিনিব্বত্তিযা. এত্তাৱতা খো, আৱুসো, ভিক্খু অভিঞ্ঞেয্যং অভিজানাতি, পৰিঞ্ঞেয্যং পৰিজানাতি, অভিঞ্ঞেয্যং অভিজানন্তো, পৰিঞ্ঞেয্যং পৰিজানন্তো দিট্ঠেৱ ধম্মে দুক্খস্সন্তকৰো হোতী’’তি.
এৱং ৱুত্তে অঞ্ঞতৰো ভিক্খু থেৰে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘সুখা, আৱুসো, ৱেদনা একো অন্তো, দুক্খা ৱেদনা দুতিযো অন্তো, অদুক্খমসুখা ৱেদনা মজ্ঝে, তণ্হা সিব্বিনী; তণ্হা হি নং সিব্বতি তস্স তস্সেৱ ভৱস্স অভিনিব্বত্তিযা. এত্তাৱতা খো, আৱুসো, ভিক্খু অভিঞ্ঞেয্যং অভিজানাতি, পৰিঞ্ঞেয্যং পৰিজানাতি, অভিঞ্ঞেয্যং অভিজানন্তো, পৰিঞ্ঞেয্যং পৰিজানন্তো দিট্ঠেৱ ধম্মে দুক্খস্সন্তকৰো হোতী’’তি.
এৱং ৱুত্তে অঞ্ঞতৰো ভিক্খু থেৰে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘নামং খো, আৱুসো, একো অন্তো, ৰূপং দুতিযো অন্তো, ৱিঞ্ঞাণং মজ্ঝে, তণ্হা সিব্বিনী; তণ্হা হি নং সিব্বতি তস্স তস্সেৱ ভৱস্স অভিনিব্বত্তিযা. এত্তাৱতা খো, আৱুসো, ভিক্খু অভিঞ্ঞেয্যং অভিজানাতি, পৰিঞ্ঞেয্যং পৰিজানাতি, অভিঞ্ঞেয্যং অভিজানন্তো পৰিঞ্ঞেয্যং পৰিজানন্তো দিট্ঠেৱ ধম্মে দুক্খস্সন্তকৰো হোতী’’তি.
এৱং ৱুত্তে অঞ্ঞতৰো ভিক্খু থেৰে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘ছ খো, আৱুসো, অজ্ঝত্তিকানি আযতনানি একো অন্তো, ছ বাহিৰানি আযতনানি দুতিযো অন্তো, ৱিঞ্ঞাণং মজ্ঝে, তণ্হা সিব্বিনী; তণ্হা হি নং সিব্বতি তস্স তস্সেৱ ভৱস্স অভিনিব্বত্তিযা. এত্তাৱতা খো আৱুসো, ভিক্খু অভিঞ্ঞেয্যং অভিজানাতি, পৰিঞ্ঞেয্যং পৰিজানাতি, অভিঞ্ঞেয্যং অভিজানন্তো পৰিঞ্ঞেয্যং পৰিজানন্তো দিট্ঠেৱ ধম্মে দুক্খস্সন্তকৰো হোতী’’তি.
এৱং ৱুত্তে অঞ্ঞতৰো ভিক্খু থেৰে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘সক্কাযো খো, আৱুসো, একো অন্তো, সক্কাযসমুদযো দুতিযো অন্তো, সক্কাযনিৰোধো মজ্ঝে, তণ্হা সিব্বিনী; তণ্হা হি নং সিব্বতি তস্স তস্সেৱ ভৱস্স অভিনিব্বত্তিযা. এত্তাৱতা খো, আৱুসো, ভিক্খু অভিঞ্ঞেয্যং অভিজানাতি, পৰিঞ্ঞেয্যং পৰিজানাতি, অভিঞ্ঞেয্যং অভিজানন্তো পৰিঞ্ঞেয্যং পৰিজানন্তো [সব্বত্থপি এৱমেৱ দিস্সতি] দিট্ঠেৱ ধম্মে দুক্খস্সন্তকৰো হোতী’’তি.
এৱং ৱুত্তে অঞ্ঞতৰো ভিক্খু থেৰে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘ব্যাকতং খো, আৱুসো, অম্হেহি সব্বেহেৱ যথাসকং পটিভানং. আযামাৱুসো, যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিস্সাম; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেস্সাম. যথা নো ভগৱা ব্যাকৰিস্সতি তথা নং ধাৰেস্সামা’’তি. ‘‘এৱমাৱুসো’’তি খো থেৰা ভিক্খূ তস্স ভিক্খুনো পচ্চস্সোসুং. অথ খো থেৰা ভিক্খূ যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্না খো থেৰা ভিক্খূ যাৱতকো অহোসি সব্বেহেৱ সদ্ধিং কথাসল্লাপো, তং সব্বং ভগৱতো আৰোচেসুং. ‘‘কস্স নু খো, ভন্তে, সুভাসিত’’ন্তি? ‘‘সব্বেসং ৱো, ভিক্খৱে, সুভাসিতং পৰিযাযেন, অপি চ যং মযা সন্ধায ভাসিতং পাৰাযনে মেত্তেয্যপঞ্হে –
‘‘যো উভোন্তে ৱিদিত্ৱান, মজ্ঝে মন্তা ন লিপ্পতি;
তং ব্ৰূমি মহাপুৰিসোতি, সোধ সিব্বিনিমচ্চগা’’তি.
‘‘তং সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো থেৰা ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ – ‘‘ফস্সো খো, ভিক্খৱে, একো অন্তো, ফস্সসমুদযো দুতিযো অন্তো, ফস্সনিৰোধো মজ্ঝে, তণ্হা সিব্বিনী; তণ্হা হি নং সিব্বতি তস্স তস্সেৱ ভৱস্স অভিনিব্বত্তিযা. এত্তাৱতা খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু অভিঞ্ঞেয্যং অভিজানাতি, পৰিঞ্ঞেয্যং পৰিজানাতি, অভিঞ্ঞেয্যং অভিজানন্তো পৰিঞ্ঞেয্যং পৰিজানন্তো দিট্ঠেৱ ধম্মে দুক্খস্সন্তকৰো হোতী’’তি. সত্তমং.