৩. ছড়ভিজাতিসুত্তং
৫৭. একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি গিজ্ঝকূটে পব্বতে. অথ খো আযস্মা আনন্দো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা আনন্দো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘পূৰণেন, ভন্তে, কস্সপেন ছড়ভিজাতিযো পঞ্ঞত্তা – কণ্হাভিজাতি পঞ্ঞত্তা, নীলাভিজাতি পঞ্ঞত্তা, লোহিতাভিজাতি পঞ্ঞত্তা, হলিদ্দাভিজাতি পঞ্ঞত্তা, সুক্কাভিজাতি পঞ্ঞত্তা, পৰমসুক্কাভিজাতি পঞ্ঞত্তা.
‘‘তত্ৰিদং, ভন্তে, পূৰণেন কস্সপেন কণ্হাভিজাতি পঞ্ঞত্তা, ওৰব্ভিকা সূকৰিকা সাকুণিকা মাগৱিকা লুদ্দা মচ্ছঘাতকা চোৰা চোৰঘাতকা বন্ধনাগাৰিকা যে ৱা পনঞ্ঞেপি কেচি কুৰূৰকম্মন্তা.
‘‘তত্ৰিদং, ভন্তে, পূৰণেন কস্সপেন নীলাভিজাতি পঞ্ঞত্তা, ভিক্খূ কণ্টকৱুত্তিকা যে ৱা পনঞ্ঞেপি কেচি কম্মৱাদা ক্ৰিযৱাদা.
‘‘তত্ৰিদং, ভন্তে, পূৰণেন কস্সপেন লোহিতাভিজাতি পঞ্ঞত্তা, নিগণ্ঠা একসাটকা.
‘‘তত্ৰিদং, ভন্তে, পূৰণেন কস্সপেন হলিদ্দাভিজাতি পঞ্ঞত্তা, গিহী ওদাতৱসনা অচেলকসাৱকা.
‘‘তত্ৰিদং, ভন্তে, পূৰণেন কস্সপেন সুক্কাভিজাতি পঞ্ঞত্তা, আজীৱকা আজীৱকিনিযো.
‘‘তত্ৰিদং, ভন্তে, পূৰণেন কস্সপেন পৰমসুক্কাভিজাতি পঞ্ঞত্তা, নন্দো ৱচ্ছো কিসো সংকিচ্চো মক্খলি গোসালো. পূৰণেন, ভন্তে, কস্সপেন ইমা ছড়ভিজাতিযো পঞ্ঞত্তা’’তি.
‘‘কিং পনানন্দ, পূৰণস্স কস্সপস্স সব্বো লোকো এতদব্ভনুজানাতি ইমা ছড়ভিজাতিযো পঞ্ঞাপেতু’’ন্তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘সেয্যথাপি, আনন্দ, পুৰিসো দলিদ্দো অস্সকো অনাড়্হিকো, তস্স অকামকস্স বিলং ওলগ্গেয্যুং – ‘ইদং তে, অম্ভো পুৰিস, মংসঞ্চ খাদিতব্বং, মূলঞ্চ অনুপ্পদাতব্ব’ন্তি. এৱমেৱং খো, আনন্দ, পূৰণেন কস্সপেন অপ্পটিঞ্ঞায এতেসং সমণব্ৰাহ্মণানং ইমা ছড়ভিজাতিযো পঞ্ঞত্তা, যথা তং বালেন অব্যত্তেন অখেত্তঞ্ঞুনা অকুসলেন.
‘‘অহং খো পনানন্দ, ছড়ভিজাতিযো পঞ্ঞাপেমি. তং সুণাহি, সাধুকং মনসি কৰোহি; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো আযস্মা আনন্দো ভগৱতো পচ্চস্সোসি. ভগৱা এতদৱোচ – ‘‘কতমা চানন্দ, ছড়ভিজাতিযো? ইধানন্দ, একচ্চো কণ্হাভিজাতিযো সমানো কণ্হং ধম্মং অভিজাযতি. ইধ পনানন্দ, একচ্চো কণ্হাভিজাতিযো সমানো সুক্কং ধম্মং অভিজাযতি. ইধ পনানন্দ, একচ্চো কণ্হাভিজাতিযো সমানো অকণ্হং অসুক্কং নিব্বানং অভিজাযতি. ইধ পনানন্দ, একচ্চো সুক্কাভিজাতিযো সমানো কণ্হং ধম্মং অভিজাযতি. ইধ পনানন্দ, একচ্চো সুক্কাভিজাতিযো সমানো সুক্কং ধম্মং অভিজাযতি. ইধ পনানন্দ, একচ্চো সুক্কাভিজাতিযো সমানো অকণ্হং অসুক্কং নিব্বানং অভিজাযতি.
‘‘কথঞ্চানন্দ, কণ্হাভিজাতিযো সমানো কণ্হং ধম্মং অভিজাযতি? ইধানন্দ, একচ্চো নীচে কুলে পচ্চাজাতো হোতি – চণ্ডালকুলে ৱা নেসাদকুলে ৱা ৱেনকুলে [ৱেণকুলে (সব্বত্থ)] ৱা ৰথকাৰকুলে ৱা পুক্কুসকুলে ৱা, দলিদ্দে অপ্পন্নপানভোজনে কসিৰৱুত্তিকে, যত্থ কসিৰেন ঘাসচ্ছাদো লব্ভতি. সো চ হোতি দুব্বণ্ণো দুদ্দসিকো ওকোটিমকো বৱ্হাবাধো কাণো ৱা কুণী ৱা খঞ্জো ৱা পক্খহতো ৱা, ন লাভী অন্নস্স পানস্স ৱত্থস্স যানস্স মালাগন্ধৱিলেপনস্স সেয্যাৱসথপদীপেয্যস্স. সো কাযেন দুচ্চৰিতং চৰতি, ৱাচায দুচ্চৰিতং চৰতি, মনসা দুচ্চৰিতং চৰতি. সো কাযেন দুচ্চৰিতং চৰিত্ৱা, ৱাচায দুচ্চৰিতং চৰিত্ৱা, মনসা দুচ্চৰিতং চৰিত্ৱা কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতি. এৱং খো, আনন্দ, কণ্হাভিজাতিযো সমানো কণ্হং ধম্মং অভিজাযতি.
‘‘কথঞ্চানন্দ, কণ্হাভিজাতিযো সমানো সুক্কং ধম্মং অভিজাযতি? ইধানন্দ, একচ্চো নীচে কুলে পচ্চাজাতো হোতি – চণ্ডালকুলে ৱা…পে… সেয্যাৱসথপদীপেয্যস্স. সো কাযেন সুচৰিতং চৰতি, ৱাচায সুচৰিতং চৰতি, মনসা সুচৰিতং চৰতি. সো কাযেন সুচৰিতং চৰিত্ৱা, ৱাচায সুচৰিতং চৰিত্ৱা, মনসা সুচৰিতং চৰিত্ৱা কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতি. এৱং খো, আনন্দ, কণ্হাভিজাতিযো সমানো সুক্কং ধম্মং অভিজাযতি.
‘‘কথঞ্চানন্দ, কণ্হাভিজাতিযো সমানো অকণ্হং অসুক্কং নিব্বানং অভিজাযতি? ইধানন্দ, একচ্চো নীচে কুলে পচ্চাজাতো হোতি – চণ্ডালকুলে ৱা…পে… সো চ হোতি দুব্বণ্ণো দুদ্দসিকো ওকোটিমকো. সো কেসমস্সুং ওহাৰেত্ৱা কাসাযানি ৱত্থানি অচ্ছাদেত্ৱা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজতি. সো এৱং পব্বজিতো সমানো পঞ্চ নীৱৰণে পহায চেতসো উপক্কিলেসে পঞ্ঞায দুব্বলীকৰণে, চতূসু সতিপট্ঠানেসু সুপ্পতিট্ঠিতচিত্তো, সত্ত বোজ্ঝঙ্গে যথাভূতং ভাৱেত্ৱা অকণ্হং অসুক্কং নিব্বানং অভিজাযতি. এৱং খো, আনন্দ, কণ্হাভিজাতিযো সমানো অকণ্হং অসুক্কং নিব্বানং অভিজাযতি.
‘‘কথঞ্চানন্দ, সুক্কাভিজাতিযো সমানো কণ্হং ধম্মং অভিজাযতি? ইধানন্দ, একচ্চো উচ্চে কুলে পচ্চাজাতো হোতি – খত্তিযমহাসালকুলে ৱা ব্ৰাহ্মণমহাসালকুলে ৱা গহপতিমহাসালকুলে ৱা, অড্ঢে মহদ্ধনে মহাভোগে পহূতজাতৰূপৰজতে পহূতৱিত্তূপকৰণে পহূতধনধঞ্ঞে. সো চ হোতি অভিৰূপো দস্সনীযো পাসাদিকো পৰমায ৱণ্ণপোক্খৰতায সমন্নাগতো, লাভী অন্নস্স পানস্স ৱত্থস্স যানস্স মালাগন্ধৱিলেপনস্স সেয্যাৱসথপদীপেয্যস্স. সো কাযেন দুচ্চৰিতং চৰতি, ৱাচায দুচ্চৰিতং চৰতি, মনসা দুচ্চৰিতং চৰতি. সো কাযেন দুচ্চৰিতং চৰিত্ৱা, ৱাচায দুচ্চৰিতং চৰিত্ৱা, মনসা দুচ্চৰিতং চৰিত্ৱা কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতি. এৱং খো, আনন্দ, সুক্কাভিজাতিযো সমানো কণ্হং ধম্মং অভিজাযতি.
‘‘কথঞ্চানন্দ, সুক্কাভিজাতিযো সমানো সুক্কং ধম্মং অভিজাযতি? ইধানন্দ, একচ্চো উচ্চে কুলে পচ্চাজাতো হোতি – খত্তিযমহাসালকুলে ৱা…পে… সেয্যাৱসথপদীপেয্যস্স. সো কাযেন সুচৰিতং চৰতি, ৱাচায সুচৰিতং চৰতি, মনসা সুচৰিতং চৰতি. সো কাযেন সুচৰিতং চৰিত্ৱা, ৱাচায সুচৰিতং চৰিত্ৱা, মনসা সুচৰিতং চৰিত্ৱা কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতি. এৱং খো, আনন্দ, সুক্কাভিজাতিযো সমানো সুক্কং ধম্মং অভিজাযতি.
‘‘কথঞ্চানন্দ, সুক্কাভিজাতিযো সমানো অকণ্হং অসুক্কং নিব্বানং অভিজাযতি? ইধানন্দ, একচ্চো উচ্চে কুলে পচ্চাজাতো হোতি – খত্তিযমহাসালকুলে ৱা ব্ৰাহ্মণমহাসালকুলে ৱা গহপতিমহাসালকুলে ৱা, অড্ঢে মহদ্ধনে মহাভোগে পহূতজাতৰূপৰজতে পহূতৱিত্তূপকৰণে পহূতধনধঞ্ঞে. সো চ হোতি অভিৰূপো দস্সনীযো পাসাদিকো পৰমায ৱণ্ণপোক্খৰতায সমন্নাগতো, লাভী অন্নস্স পানস্স ৱত্থস্স যানস্স মালাগন্ধৱিলেপনস্স সেয্যাৱসথপদীপেয্যস্স. সো কেসমস্সুং ওহাৰেত্ৱা কাসাযানি ৱত্থানি অচ্ছাদেত্ৱা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজতি. সো এৱং পব্বজিতো সমানো পঞ্চ নীৱৰণে পহায চেতসো উপক্কিলেসে পঞ্ঞায দুব্বলীকৰণে, চতূসু সতিপট্ঠানেসু সুপ্পতিট্ঠিতচিত্তো, সত্ত বোজ্ঝঙ্গে যথাভূতং ভাৱেত্ৱা অকণ্হং অসুক্কং নিব্বানং অভিজাযতি. এৱং খো, আনন্দ, সুক্কাভিজাতিযো সমানো অকণ্হং অসুক্কং নিব্বানং অভিজাযতি. ইমা খো, আনন্দ, ছড়ভিজাতিযো’’তি. ততিযং.