১০. অনুত্তৰিযসুত্তং

৩০. ‘‘ছযিমানি, ভিক্খৱে, অনুত্তৰিযানি. কতমানি ছ? দস্সনানুত্তৰিযং, সৱনানুত্তৰিযং, লাভানুত্তৰিযং, সিক্খানুত্তৰিযং, পাৰিচৰিযানুত্তৰিযং, অনুস্সতানুত্তৰিযন্তি.

‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, দস্সনানুত্তৰিযং? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো হত্থিৰতনম্পি দস্সনায গচ্ছতি, অস্সৰতনম্পি দস্সনায গচ্ছতি, মণিৰতনম্পি দস্সনায গচ্ছতি, উচ্চাৱচং ৱা পন দস্সনায গচ্ছতি, সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা মিচ্ছাদিট্ঠিকং মিচ্ছাপটিপন্নং দস্সনায গচ্ছতি. অত্থেতং, ভিক্খৱে, দস্সনং; নেতং নত্থীতি ৱদামি. তঞ্চ খো এতং, ভিক্খৱে, দস্সনং হীনং গম্মং পোথুজ্জনিকং অনৰিযং অনত্থসংহিতং, ন নিব্বিদায ন ৱিৰাগায ন নিৰোধায ন উপসমায ন অভিঞ্ঞায ন সম্বোধায ন নিব্বানায সংৱত্ততি. যো চ খো, ভিক্খৱে, তথাগতং ৱা তথাগতসাৱকং ৱা দস্সনায গচ্ছতি নিৱিট্ঠসদ্ধো নিৱিট্ঠপেমো একন্তগতো অভিপ্পসন্নো, এতদানুত্তৰিযং, ভিক্খৱে, দস্সনানং সত্তানং ৱিসুদ্ধিযা সোকপৰিদেৱানং [সোকপৰিদ্দৱানং (সী.)] সমতিক্কমায দুক্খদোমনস্সানং অত্থঙ্গমায [অত্থগমায (সী.)] ঞাযস্স অধিগমায নিব্বানস্স সচ্ছিকিৰিযায, যদিদং তথাগতং ৱা তথাগতসাৱকং ৱা দস্সনায গচ্ছতি নিৱিট্ঠসদ্ধো নিৱিট্ঠপেমো একন্তগতো অভিপ্পসন্নো. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, দস্সনানুত্তৰিযং. ইতি দস্সনানুত্তৰিযং.

‘‘সৱনানুত্তৰিযঞ্চ কথং হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো ভেৰিসদ্দম্পি [ভেৰিসদ্দস্সপি (ক.) এৱং ৱীণাসদ্দম্পিইচ্চাদীসুপি] সৱনায গচ্ছতি, ৱীণাসদ্দম্পি সৱনায গচ্ছতি, গীতসদ্দম্পি সৱনায গচ্ছতি, উচ্চাৱচং ৱা পন সৱনায গচ্ছতি, সমণস্স ৱা ব্ৰাহ্মণস্স ৱা মিচ্ছাদিট্ঠিকস্স মিচ্ছাপটিপন্নস্স ধম্মস্সৱনায গচ্ছতি. অত্থেতং, ভিক্খৱে, সৱনং; নেতং নত্থীতি ৱদামি. তঞ্চ খো এতং, ভিক্খৱে, সৱনং হীনং গম্মং পোথুজ্জনিকং অনৰিযং অনত্থসংহিতং, ন নিব্বিদায ন ৱিৰাগায ন নিৰোধায ন উপসমায ন অভিঞ্ঞায ন সম্বোধায ন নিব্বানায সংৱত্ততি. যো চ খো, ভিক্খৱে, তথাগতস্স ৱা তথাগতসাৱকস্স ৱা ধম্মস্সৱনায গচ্ছতি নিৱিট্ঠসদ্ধো নিৱিট্ঠপেমো একন্তগতো অভিপ্পসন্নো, এতদানুত্তৰিযং, ভিক্খৱে, সৱনানং সত্তানং ৱিসুদ্ধিযা সোকপৰিদেৱানং সমতিক্কমায দুক্খদোমনস্সানং অত্থঙ্গমায ঞাযস্স অধিগমায নিব্বানস্স সচ্ছিকিৰিযায, যদিদং তথাগতস্স ৱা তথাগতসাৱকস্স ৱা ধম্মস্সৱনায গচ্ছতি নিৱিট্ঠসদ্ধো নিৱিট্ঠপেমো একন্তগতো অভিপ্পসন্নো. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, সৱনানুত্তৰিযং. ইতি দস্সনানুত্তৰিযং, সৱনানুত্তৰিযং.

‘‘লাভানুত্তৰিযঞ্চ কথং হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুত্তলাভম্পি লভতি, দাৰলাভম্পি লভতি, ধনলাভম্পি লভতি, উচ্চাৱচং ৱা পন লাভং লভতি, সমণে ৱা ব্ৰাহ্মণে ৱা মিচ্ছাদিট্ঠিকে মিচ্ছাপটিপন্নে সদ্ধং পটিলভতি. অত্থেসো, ভিক্খৱে, লাভো; নেসো নত্থীতি ৱদামি. সো চ খো এসো, ভিক্খৱে, লাভো হীনো গম্মো পোথুজ্জনিকো অনৰিযো অনত্থসংহিতো, ন নিব্বিদায ন ৱিৰাগায ন নিৰোধায ন উপসমায ন অভিঞ্ঞায ন সম্বোধায ন নিব্বানায সংৱত্ততি. যো চ খো, ভিক্খৱে, তথাগতে ৱা তথাগতসাৱকে ৱা সদ্ধং পটিলভতি নিৱিট্ঠসদ্ধো নিৱিট্ঠপেমো একন্তগতো অভিপ্পসন্নো, এতদানুত্তৰিযং, ভিক্খৱে, লাভানং সত্তানং ৱিসুদ্ধিযা সোকপৰিদেৱানং সমতিক্কমায দুক্খদোমনস্সানং অত্থঙ্গমায ঞাযস্স অধিগমায নিব্বানস্স সচ্ছিকিৰিযায, যদিদং তথাগতে ৱা তথাগতসাৱকে ৱা সদ্ধং পটিলভতি নিৱিট্ঠসদ্ধো নিৱিট্ঠপেমো একন্তগতো অভিপ্পসন্নো. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, লাভানুত্তৰিযং. ইতি দস্সনানুত্তৰিযং, সৱনানুত্তৰিযং, লাভানুত্তৰিযং.

‘‘সিক্খানুত্তৰিযঞ্চ কথং হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো হত্থিস্মিম্পি সিক্খতি, অস্সস্মিম্পি সিক্খতি, ৰথস্মিম্পি সিক্খতি, ধনুস্মিম্পি সিক্খতি, থৰুস্মিম্পি সিক্খতি, উচ্চাৱচং ৱা পন সিক্খতি, সমণস্স ৱা ব্ৰাহ্মণস্স ৱা মিচ্ছাদিট্ঠিকস্স মিচ্ছাপটিপন্নস্স [মিচ্ছাপটিপত্তিং (ক.)] সিক্খতি. অত্থেসা, ভিক্খৱে, সিক্খা; নেসা নত্থীতি ৱদামি. সা চ খো এসা, ভিক্খৱে, সিক্খা হীনা গম্মা পোথুজ্জনিকা অনৰিযা অনত্থসংহিতা, ন নিব্বিদায ন ৱিৰাগায ন নিৰোধায ন উপসমায ন অভিঞ্ঞায ন সম্বোধায ন নিব্বানায সংৱত্ততি. যো চ খো, ভিক্খৱে, তথাগতপ্পৱেদিতে ধম্মৱিনযে অধিসীলম্পি সিক্খতি, অধিচিত্তম্পি সিক্খতি, অধিপঞ্ঞম্পি সিক্খতি নিৱিট্ঠসদ্ধো নিৱিট্ঠপেমো একন্তগতো অভিপ্পসন্নো, এতদানুত্তৰিযং, ভিক্খৱে, সিক্খানং সত্তানং ৱিসুদ্ধিযা সোকপৰিদেৱানং সমতিক্কমায দুক্খদোমনস্সানং অত্থঙ্গমায ঞাযস্স অধিগমায নিব্বানস্স সচ্ছিকিৰিযায, যদিদং তথাগতপ্পৱেদিতে ধম্মৱিনযে অধিসীলম্পি সিক্খতি, অধিচিত্তম্পি সিক্খতি, অধিপঞ্ঞম্পি সিক্খতি, নিৱিট্ঠসদ্ধো নিৱিট্ঠপেমো একন্তগতো অভিপ্পসন্নো. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, সিক্খানুত্তৰিযং. ইতি দস্সনানুত্তৰিযং, সৱনানুত্তৰিযং, লাভানুত্তৰিযং, সিক্খানুত্তৰিযং.

‘‘পাৰিচৰিযানুত্তৰিযঞ্চ কথং হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো খত্তিযম্পি পৰিচৰতি, ব্ৰাহ্মণম্পি পৰিচৰতি, গহপতিম্পি পৰিচৰতি, উচ্চাৱচং ৱা পন পৰিচৰতি, সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা মিচ্ছাদিট্ঠিকং মিচ্ছাপটিপন্নং পৰিচৰতি. অত্থেসা, ভিক্খৱে, পাৰিচৰিযা; নেসা নত্থীতি ৱদামি. সা চ খো এসা, ভিক্খৱে, পাৰিচৰিযা হীনা গম্মা পোথুজ্জনিকা অনৰিযা অনত্থসংহিতা, ন নিব্বিদায…পে… ন নিব্বানায সংৱত্ততি. যো চ খো, ভিক্খৱে, তথাগতং ৱা তথাগতসাৱকং ৱা পৰিচৰতি নিৱিট্ঠসদ্ধো নিৱিট্ঠপেমো একন্তগতো অভিপ্পসন্নো, এতদানুত্তৰিযং, ভিক্খৱে, পাৰিচৰিযানং সত্তানং ৱিসুদ্ধিযা সোকপৰিদেৱানং সমতিক্কমায দুক্খদোমনস্সানং অত্থঙ্গমায ঞাযস্স অধিগমায নিব্বানস্স সচ্ছিকিৰিযায, যদিদং তথাগতং ৱা তথাগতসাৱকং ৱা পৰিচৰতি নিৱিট্ঠসদ্ধো নিৱিট্ঠপেমো একন্তগতো অভিপ্পসন্নো. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, পাৰিচৰিযানুত্তৰিযং. ইতি দস্সনানুত্তৰিযং, সৱনানুত্তৰিযং, লাভানুত্তৰিযং, সিক্খানুত্তৰিযং, পাৰিচৰিযানুত্তৰিযং.

‘‘অনুস্সতানুত্তৰিযঞ্চ কথং হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুত্তলাভম্পি অনুস্সৰতি, দাৰলাভম্পি অনুস্সৰতি, ধনলাভম্পি অনুস্সৰতি, উচ্চাৱচং ৱা পন লাভং অনুস্সৰতি, সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা মিচ্ছাদিট্ঠিকং মিচ্ছাপটিপন্নং অনুস্সৰতি. অত্থেসা, ভিক্খৱে, অনুস্সতি; নেসা নত্থীতি ৱদামি. সা চ খো এসা, ভিক্খৱে, অনুস্সতি হীনা গম্মা পোথুজ্জনিকা অনৰিযা অনত্থসংহিতা, ন নিব্বিদায ন ৱিৰাগায ন নিৰোধায ন উপসমায ন অভিঞ্ঞায ন সম্বোধায ন নিব্বানায সংৱত্ততি. যো চ খো, ভিক্খৱে, তথাগতং ৱা তথাগতসাৱকং ৱা অনুস্সৰতি নিৱিট্ঠসদ্ধো নিৱিট্ঠপেমো একন্তগতো অভিপ্পসন্নো, এতদানুত্তৰিযং, ভিক্খৱে, অনুস্সতীনং সত্তানং ৱিসুদ্ধিযা সোকপৰিদেৱানং সমতিক্কমায দুক্খদোমনস্সানং অত্থঙ্গমায ঞাযস্স অধিগমায নিব্বানস্স সচ্ছিকিৰিযায, যদিদং তথাগতং ৱা তথাগতসাৱকং ৱা অনুস্সৰতি নিৱিট্ঠসদ্ধো নিৱিট্ঠপেমো একন্তগতো অভিপ্পসন্নো. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, অনুস্সতানুত্তৰিযং. ইমানি খো, ভিক্খৱে, ছ অনুত্তৰিযানী’’তি.

‘‘যে দস্সনানুত্তৰং লদ্ধা [যে দস্সনৱৰং লদ্ধা (সী. পী.), দস্সনানুত্তৰিযং লদ্ধা (স্যা. কং.)], সৱনঞ্চ অনুত্তৰং;

লাভানুত্তৰিযং লদ্ধা, সিক্খানুত্তৰিযে ৰতা [অনুত্তৰিযং তথা (ক.)].

‘‘উপট্ঠিতা পাৰিচৰিযা, ভাৱযন্তি অনুস্সতিং;

ৱিৱেকপ্পটিসংযুত্তং, খেমং অমতগামিনিং.

‘‘অপ্পমাদে পমুদিতা, নিপকা সীলসংৱুতা;

তে ৱে কালেন পচ্চেন্তি [পচ্চন্তি (স্যা. ক.)], যত্থ দুক্খং নিৰুজ্ঝতী’’তি. দসমং;

অনুত্তৰিযৱগ্গো [সামকৱগ্গো (ক.)] ততিযো.