৩. সাৰন্দদসুত্তং

১৪৩. একং সমযং ভগৱা ৱেসালিযং ৱিহৰতি মহাৱনে কূটাগাৰসালাযং. অথ খো ভগৱা পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায ৱেসালিং পিণ্ডায পাৱিসি. তেন খো পন সমযেন পঞ্চমত্তানং লিচ্ছৱিসতানং সাৰন্দদে চেতিযে সন্নিসিন্নানং সন্নিপতিতানং অযমন্তৰাকথা উদপাদি – ‘‘পঞ্চন্নং ৰতনানং পাতুভাৱো দুল্লভো লোকস্মিং. কতমেসং পঞ্চন্নং? হত্থিৰতনস্স পাতুভাৱো দুল্লভো লোকস্মিং, অস্সৰতনস্স পাতুভাৱো দুল্লভো লোকস্মিং, মণিৰতনস্স পাতুভাৱো দুল্লভো লোকস্মিং, ইত্থিৰতনস্স পাতুভাৱো দুল্লভো লোকস্মিং, গহপতিৰতনস্স পাতুভাৱো দুল্লভো লোকস্মিং. ইমেসং পঞ্চন্নং ৰতনানং পাতুভাৱো দুল্লভো লোকস্মি’’ন্তি.

অথ খো তে লিচ্ছৱী মগ্গে পুৰিসং ঠপেসুং [পেসেসুং (স্যা. ক.)] – ‘‘যদা ত্ৱং [যথা ত্ৱং (সী. পী.)], অম্ভো পুৰিস, পস্সেয্যাসি ভগৱন্তং, অথ অম্হাকং আৰোচেয্যাসী’’তি. অদ্দসা খো সো পুৰিসো ভগৱন্তং দূৰতোৱ আগচ্ছন্তং; দিস্ৱান যেন তে লিচ্ছৱী তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তে লিচ্ছৱী এতদৱোচ – ‘‘অযং সো, ভন্তে, ভগৱা গচ্ছতি অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো; যস্সদানি কালং মঞ্ঞথা’’তি.

অথ খো তে লিচ্ছৱী যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠংসু. একমন্তং ঠিতা খো তে লিচ্ছৱী ভগৱন্তং এতদৱোচুং –

‘‘সাধু, ভন্তে, যেন সাৰন্দদং চেতিযং তেনুপসঙ্কমতু অনুকম্পং উপাদাযা’’তি. অধিৱাসেসি ভগৱা তুণ্হীভাৱেন. অথ খো ভগৱা যেন সাৰন্দদং চেতিযং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. নিসজ্জ খো ভগৱা তে লিচ্ছৱী এতদৱোচ – ‘‘কায নুত্থ, লিচ্ছৱী, এতৰহি কথায সন্নিসিন্না, কা চ পন ৱো অন্তৰাকথা ৱিপ্পকতা’’তি? ‘‘ইধ, ভন্তে, অম্হাকং সন্নিসিন্নানং সন্নিপতিতানং অযমন্তৰাকথা উদপাদি – ‘পঞ্চন্নং ৰতনানং পাতুভাৱো দুল্লভো লোকস্মিং. কতমেসং পঞ্চন্নং? হত্থিৰতনস্স পাতুভাৱো দুল্লভো লোকস্মিং, অস্সৰতনস্স পাতুভাৱো দুল্লভো লোকস্মিং, মণিৰতনস্স পাতুভাৱো দুল্লভো লোকস্মিং, ইত্থিৰতনস্স পাতুভাৱো দুল্লভো লোকস্মিং, গহপতিৰতনস্স পাতুভাৱো দুল্লভো লোকস্মিং. ইমেসং পঞ্চন্নং ৰতনানং পাতুভাৱো দুল্লভো লোকস্মি’’’ন্তি.

‘‘কামাধিমুত্তানং ৱত, ভো, লিচ্ছৱীনং [কামাধিমুত্তানং ৱত ৱো লিচ্ছৱীনং (সী.), কামাধিমুত্তানং ৱত ৱো লিচ্ছৱী (স্যা.), কামাধিমুত্তানংৱ ৱো লিচ্ছৱী (?)] কামংযেৱ আৰব্ভ অন্তৰাকথা উদপাদি. পঞ্চন্নং, লিচ্ছৱী, ৰতনানং পাতুভাৱো দুল্লভো লোকস্মিং. কতমেসং পঞ্চন্নং? তথাগতস্স অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স পাতুভাৱো দুল্লভো লোকস্মিং, তথাগতপ্পৱেদিতস্স ধম্মৱিনযস্স দেসেতা পুগ্গলো দুল্লভো লোকস্মিং, তথাগতপ্পৱেদিতস্স ধম্মৱিনযস্স দেসিতস্স ৱিঞ্ঞাতা পুগ্গলো দুল্লভো লোকস্মিং, তথাগতপ্পৱেদিতস্স ধম্মৱিনযস্স দেসিতস্স ৱিঞ্ঞাতা [ৱিঞ্ঞাতস্স (সী. পী.) অ. নি. ৫.১৯৫] ধম্মানুধম্মপ্পটিপন্নো পুগ্গলো দুল্লভো লোকস্মিং, কতঞ্ঞূ কতৱেদী পুগ্গলো দুল্লভো লোকস্মিং. ইমেসং খো, লিচ্ছৱী, পঞ্চন্নং ৰতনানং পাতুভাৱো দুল্লভো লোকস্মি’’ন্তি. ততিযং.